Độc quyền bán (Monopoly) là gì? Các đặc trưng của thị trường độc quyền bán thuần túy

Độc quyền bán (Monopoly)

Khái niệm

Độc quyền bán trong tiếng Anh là Monopoly hay Monopolist.

Độc quyền bán là trạng thái thị trường chỉ có duy nhất một người bán và sản xuất ra sản phẩm không có sản phẩm thay thế gần gũi. Đây là một trong những dạng của thất bại thị trường, là trường hợp cực đoan của thị trường thiếu tính cạnh tranh. 

Độc quyền được phân loại theo nhiều tiêu thức: mức độ độc quyền, nguyên nhân của độc quyền, cấu trúc của độc quyền. Độc quyền bán là thị trường chỉ có duy nhất một hãng cung ứng toàn bộ sản lượng của thị trường. Ví dụ: Hãng Microsoft độc quyền trên toàn thế giới với hệ điều hành Windows. 

Hãng độc quyền có vị trí đặc biệt quan trọng trên thị trường đơn cử nếu nhà độc quyền quyết định hành động nâng giá bán mẫu sản phẩm, hãng sẽ không phải lo về việc những đối thủ cạnh tranh cạnh tranh đối đầu sẽ đặt giá thấp hơn để chiếm thị phần lớn hơn, làm thiệt hại tới mình. Hãng độc quyền quyết định hành động và trấn áp mức giá, sản lượng đáp ứng .

Các đặc trưng của thị trường độc quyền bán thuần túy 

Thị trường độc quyền bán thuần túy được nhận biết thông qua ba đặc trưng cơ bản sau:

+ Chỉ có một hãng duy nhất đáp ứng hàng loạt mẫu sản phẩm trên thị trường .+ Sản phẩm sản phẩm & hàng hóa trên thị trường độc quyền không có sản phẩm & hàng hóa thay thế sửa chữa thân mật. Nếu không có mẫu sản phẩm thay thế sửa chữa tương tự như với loại sản phẩm của mình, nhà độc quyền sẽ không quan ngại về việc người tiêu dùng sẽ chuyển sang sử dụng những loại sản phẩm thay thế sửa chữa khi nhà độc quyền định giá cao hơn .

+ Thị trường độc quyền bán thuần túy có rào cản lớn về việc gia nhập hoặc rút lui khỏi thị trường. Rào cản gia nhập khiến cho hãng độc quyền bán là nhà sản xuất và cung ứng duy nhất trên thị trường. Nếu không có rào cản rút lui khỏi thị trường thì sẽ không có bất kì sản phẩm nào mà nhà độc quyền đó đã cung cấp cho thị trường.

+ Đường cầu của hãng độc quyền là đường dốc xuống về phía phải, tuân theo luật cầu .

Nguyên nhân dẫn đến độc quyền bán

Nguyên nhân cơ bản của độc quyền là hàng rào gia nhập : Doanh nghiệp độc quyền liên tục là người bán duy nhất trên thị trường của nó vì những doanh nghiệp khác không hề gia nhập thị trường và cạnh tranh đối đầu với nó .

Các hàng rào ngăn cản gia nhập đến lượt nó lại phát sinh từ các nguồn chính sau: 

+ Quá trình sản xuất đạt được hiệu suất kinh tế tài chính tăng theo quy mô ( độc quyền tự nhiên ) .Ví dụ : Ngành phân phối nước sạch, để cung ứng nước sạch cho dân cư ở một thị xã nào đó, hãng phải kiến thiết xây dựng mạng lưới ống dẫn trong hàng loạt thị xã. Nếu hai hoặc nhiều doanh nghiệp cạnh tranh đối đầu nhau trong việc cung ứng dịch vụ này thì mỗi hãng phải trả một khoản ngân sách cố định và thắt chặt để thiết kế xây dựng mạng lưới ống dẫn. Do đó, tổng ngân sách trung bình của nước sẽ thấp nếu chỉ có một hãng duy nhất nào đó Giao hàng cho hàng loạt thị trường .+ Sự trấn áp được yếu tố nguồn vào của quy trình sản xuấtĐiều này giúp cho người nắm giữ có vị trí gần như độc quyền trên thị trường. Một ví dụ nổi bật là Nam Phi được chiếm hữu những mỏ kim cương chiếm phần đông sản lượng của quốc tế và do đó vương quốc này có vị trí gần như độc quyền trên thị trường kim cương .+ Bằng ý tưởng, sáng tạoBằng ý tưởng, sáng tạo được pháp lý bảo vệ là một trong những nguyên do tạo ra độc quyền vì luật bảo lãnh văn bằng bản quyền trí tuệ chỉ cho phép một nhà phân phối sản xuất loại sản phẩm vừa được ý tưởng và do vậy họ trở thành nhà độc quyền .Ví dụ : Bill Gate, quản trị tập đoàn lớn Microsoft, là người ý tưởng sáng tạo ứng dụng Microsoft Office. Nhờ bằng ý tưởng sáng tạo này mà tập đoàn lớn Microsoft đã trở thành tập đoàn lớn độc quyền trong việc phân phối ứng dụng này ở Mỹ .+ Các qui định của nhà nướcTrong nhiều trường hợp, những doanh nghiệp độc quyền hình thành do nhà nước trao cho một cá thể hay doanh nghiệp nào đó độc quyền trong việc kinh doanh một sản phẩm & hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định. Nhà nước tạo ra chính sách độc quyền nhà nước cho một công ty như trường hợp nhà nước Anh trao độc quyền kinh doanh với Ấn độ cho công ty Đông Ấn .

Ví dụ, Chính phủ Mỹ trao độc quyền cho công ty Network Solutions – một tổ chức quản lí cơ sở dữ liệu của tất cả các địa chỉ Internet: .com, .net, .org, vì người ta cho rằng những dữ liệu như vậy cần được tập trung hóa và đầy đủ.

+ Do sở hữu được một nguồn lực lớn

Điều này giúp cho người nắm giữ có vị trí gần như toàn vẹn trên thị trường. Một ví dụ nổi bật là Nam Phi được chiếm hữu những mỏ kim cương chiếm phần đông sản lượng của quốc tế và do đó vương quốc này có vị trí gần như đứng đầu trên thị trường kim cương .

(Tài liệu tham khảo: Topica.edu.vn)

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường