5 trường hợp siêu lạm phát tồi tệ nhất trong lịch sử

Dưới đây là 5 trường hợp lạm phát phi mã tồi tệ nhất từng xảy ra trong lịch sử.

5. Hy Lạp: tháng 10/1944

Tháng lạm phát cao nhất : 13.800 %

Giá tăng gấp đôi sau mỗi 4,3 ngày

Lạm phát ở Hy Lạp mở màn vào tháng 10/1943 khi quân đội Đức đang chiếm đóng nước này trong Chiến tranh quốc tế lần thứ 2. Tuy nhiên, lạm phát trở nên trầm trọng nhất là vào tháng 10/1944 khi chính quyền sở tại lưu vong Hy Lạp giành lại quyền trấn áp Athen. Giá cả đã tăng 13.800 % vào thời gian đó và tăng 1.600 % vào tháng 11.

Năm 1938, trung bình người Hy Lạp giữ tiền trong khoảng chừng 40 ngày rồi mới đem tiêu, nhưng vào ngày 10/11/1944, số lượng này co lại chỉ còn 4 giờ. Năm 1942, mệnh giá lớn nhất của đồng drachma Hy Lạp là 50.000, nhưng vào năm 1944, số lượng này là 100 nghìn tỷ. Ngày 11/11/1944, chính phủ nước nhà Hy Lạp đã phải định giá lại đơn vị chức năng tiền tệ của mình và đổi đồng drachma cũ sang đồng xu tiền mới với tỷ suất 50 tỷ : 1. Tuy nhiên, đại bộ phận dân chúng vẫn dùng đồng bảng Anh như một đơn vị chức năng tiền tệ không chính thức cho đến giữa năm 1945.

Nguyên nhân chính của cuộc siêu lạm phát này là cuộc chiến tranh. Cuộc chiến này đã làm Hy Lạp ngập chìm trong nợ nần, thương mại bị đình trệ và chịu 4 năm bị chiếm đóng. Năm tài chính 1939, Hy Lạp thặng dư ngân sách là 271 triệu drachma, nhưng khoản tiền này nhanh gọn chuyển thành thâm hụt 790 triệu USD vào năm 1940, đa phần do suy giảm thương mại và sản xuất công nghiệp thiếu nguyên vật liệu thô hiếm cộng với những khoản chi ngoài dự trù cho quân sự chiến lược. Thâm hụt ngân sách còn ngày càng tăng do ngân hàng nhà nước TW Hy Lạp liên tục rút tiền, hành vi này đã làm cung tiền trên thị trường tăng gấp đôi chỉ sau 2 năm.

Các nỗ lực bình ổn giá khởi đầu phát huy tính năng từ tháng 1 đến tháng 5/1945, giá chỉ tăng 140 %, nhờ nhà kinh tế tài chính học kiệt xuất Kyriakos Varvaressos. Thậm chí sang tháng 6/1945, Hy Lạp còn giảm phát tới 36,8 % vào tháng 6/1945. Tuy nhiên, kế hoạch tăng viện trợ từ quốc tế, Phục hồi sản xuất trong nước và tăng cường trấn áp lương và Ngân sách chi tiêu trải qua việc phân phối lại của cải lại làm trầm trọng thêm thực trạng thâm hụt ngân sách của Hy Lạp, thế cho nên, Varvaressos đã phải từ chức vào ngày 1/9.

Sau cuộc nội chiến 1945 – 1946, nước Anh yêu cầu một kế hoạch bình ổn cho Hy Lạp, gồm có tăng lệch giá từ việc bán hàng cứu trợ, kiểm soát và điều chỉnh một số ít thuế suất đặc biệt quan trọng, cải tổ giải pháp thu thuế và xây dựng một Ủy ban tiền tệ ( gồm 3 bộ trưởng liên nghành Hy Lạp, một người Anh và 1 người Mỹ ) để chịu nghĩa vụ và trách nhiệm những yếu tố về kinh tế tài chính. Vào đầu năm 1947, Chi tiêu được bình ổn, niềm tin người tiêu dùng được phục sinh và thu nhập người dân được nâng cao, chính thức đưa Hy Lạp thoát khỏi lạm phát phi mã.

4. Đức: tháng 10/1923

Tháng lạm phát cao nhất : 29.500 %

Giá tăng gấp đôi sau mỗi : 3,7 ngày

Đồng mác Đức ( papiermark ) được sử dụng từ năm 1914 khi chính sách bản vị vàng bị bãi bỏ. Tỷ giá với đồng USD khởi đầu ở mức 4,2 mác / USD khi Chiến tranh quốc tế thứ nhất bùng nổ. Tuy nhiên, tháng 8/1923, người ta phải bỏ ra 1 triệu mác Đức để đổi USD. Và đến tháng 11/1923, số lượng này đã tăng lên 238 triệu mác. Đó là thời gian Open sự rối loạn tâm ý mang tên “ Zero Stroke ” khi người dân Đức phải thanh toán giao dịch với lượng tiền trị giá đến hàng trăm tỷ mác Đức mỗi ngày và chóng mặt với hàng dãy số 0 tưởng như bất tận.

Lạm phát cao buộc cơ quan chính phủ Đức phải định giá lại đồng mác và thay đồng papiermark bằng đồng rentenmark với tỷ giá 4,2 rentenmark / USD và cắt bớt 12 số 0 trên tờ tiền papiermark. Mặc dù đồng rentenmark đã bình ổn kinh tế tài chính một cách khá hiệu suất cao và chính phủ nước nhà cộng hòa Weimar vẫn liên tục sống sót cho đến năm 1933, nhưng siêu lạm phát và những áp lực đè nén kinh tế tài chính mà nó gây ra đã góp thêm phần cho sự nổi lên của đảng Nazi và Adolf Hitler.

Dù rất nhiều người tin rằng lạm phát phi mã ở Đức là hệ quả trực tiếp từ việc chính phủ nước nhà in quá nhiều tiền để chi cho cuộc chiến tranh, nhưng nguyên do chính của việc này đã được hé lộ sau đó vài năm.

Năm 1914, Đức ngừng tương hỗ cho đồng tiền nước này bằng vàng và khởi đầu đi vay để chi trả cho cuộc chiến tranh thay vì thu thuế. Năm 1919, Chi tiêu gần như đã tăng gấp đôi và nước Đức thất trận. Thế nhưng quá trình 1919 – 1921, đồng tiền nước này vẫn còn tương đối không thay đổi so với những năm sau đó.

Khoản tiền bồi thường sau cuộc chiến tranh được pháp luật trong Hiệp ước Versailles buộc Đức phải trả bằng vàng hay ngoại tệ tương ứng thay vì đồng papiermark. Để mua số ngoại tệ này, cơ quan chính phủ Đức đã phải sử dụng đồng papiermark được bảo vệ bằng nợ cơ quan chính phủ và thế cho nên đã làm tăng vận tốc phá giá đồng xu tiền.

Khi người Đức không hề trả được những khoản nợ, quân đội Pháp và Bỉ đã chiếm thung lũng Ruhr vào tháng 1/1923 để yên cầu Đức phải trả bằng hiện vật. Việc này đã gây ra rất nhiều vụ đình công và phản kháng bị động của công nhân tại đây và làm cho mọi việc trở nên tồi tệ hơn. Khi chính phủ nước nhà những nước châu Âu xung đột về việc tìm ra cách tốt nhất để xử lý thực trạng này, thì nền kinh tế tài chính Đức đã nhanh gọn suy sụp. Và chỉ trong vòng hơn 1,5 năm cả nước Đức đã chìm trong lạm phát phi mã.

3. Yugoslavia: tháng 1/1994

Tháng lạm phát cao nhất : 315.000.000 %

Giá tăng gấp đôi sau mỗi : 1,4 ngày

Một trường hợp siêu lạm phát nữa đã xảy ra với đồng dinar của Yugoslavia trong khoảng chừng thời hạn 1993 – 1995. Đỉnh điểm của cuộc lạm phát này là vào tháng 1/1994 khi Ngân sách chi tiêu tăng 313 triệu Phần Trăm trong vòng một tháng – tương tự 64,6 % mỗi ngày với giá tăng gấp đôi chỉ sau 34 giờ. Trong hàng loạt thời kỳ lạm phát, ước tính Chi tiêu tăng khoảng chừng 5 triệu tỷ lần.

Cuối cùng, nhiều doanh nghiệp Yugoslavia đã từ chối sử dụng đồng dinar và đồng mác Đức (DM) trở thành đơn vị tiền tệ không chính thức của nước này, ngay cả sau khi chính phủ tái định giá đồng dinar bằng việc đổi 1 triệu dinar cũ sang 1 dinar mới. Theo một nghiên cứu của giáo sư Thayer Watkins đến từ đại học bang San Jose, vào ngày 12/11/1993, 1 mác Đức = 1 triệu dinar mới. Và vào ngày 15/12, 1 mác Đức đã tương đương 3,7 tỷ dinar. Còn đến cuối tháng thì tỷ lệ này đã trở thành 1 mác Đức = 3 nghìn tỷ dinar.

Sau lần định giá thứ hai, 1 dinar “ mới của mới ” tương tương 1 tỷ dinar “ mới của cũ ” và 1 mác Đức đổi được 6.000 dinar. Ngày 17/01/1994, tỷ giá vọt lên tới 1 mác Đức = 30 triệu dinar ; đến ngày 24/01, chính phủ nước nhà đã phải đưa ra đồng “ siêu ” dinar tương tự 10 triệu dinar “ mới của mới ”, đây chính là lần tái định giá thứ 5.

Trong suốt tiến trình này, cơ quan chính phủ đã phải trải qua một thời kì vô cùng khó khăn vất vả khi phải duy trì cấu trúc xã hội sau hàng loạt những giải pháp trấn áp giá thành không hiệu suất cao. Các cơ quan chính phủ nước nhà gần như không hề hoạt động giải trí và người dân thì không chịu trả hóa đơn đúng hạn bởi họ biết tiền sẽ mất giá rất nhanh sau đó.

Nguyên nhân đằng sau lạm phát của Yugoslavia chính là từ những xung đột trong khu vực, khủng hoảng kinh tế và những chủ trương quản trị kém hiệu suất cao của cơ quan chính phủ.

Sau cuộc suy thoái và khủng hoảng mang đậm dấu ấn của những khoản vay quốc tế khổng lồ và đình trệ xuất khẩu vào thập niên 1970, Yugoslavia đã ngập chìm trong xung đột và đấu tranh chính trị trong suốt những năm 80 và 90. Trong hai năm 1989 và 1990, sau khi nhận khoản vay từ IMF, khoảng chừng 1.100 công ty tại đây đã bị phá sản, kéo theo hơn 600 nghìn trên tổng số 2,7 triệu lao động bị sa thải. Ngoài ra, 1 số ít công ty đã quyết định hành động không trả lương cho công nhân trong những tháng đầu năm để tránh phá sản. Việc này đã làm ảnh hưởng tác động đến khoảng chừng 500 nghìn người.

Chiến tranh Yugoslav, sự tan rã và mất không thay đổi của chính phủ nước nhà là những nguyên do chính gây lạm phát phi mã. Sự quản trị yếu kém của chính phủ nước nhà, gồm có cả việc nhận thức kém về những chủ trương kinh tế tài chính khi cho in tiền không trấn áp, làm thâm hụt ngân sách ngày càng trầm trọng và áp đặt Chi tiêu làm tình hình trở nên ngày càng tồi tệ.

nhà nước áp đặt giá thành ở mức quá thấp và dân cư không hề có doanh thu từ việc bán nông sản, hậu quả là, họ đóng shop để bảo vệ sản phẩm & hàng hóa của mình. Còn cơ quan chính phủ thì thay vì gỡ bỏ trấn áp Chi tiêu, họ lại mua hàng từ quốc tế. Nguồn cung giảm mạnh khiến Ngân sách chi tiêu nhanh gọn tăng vọt.

2. Zimbabwe: tháng 11/2008

Tháng lạm phát cao nhất : 79.600.000.000 %

Giá tăng gấp đôi sau mỗi : 24,7 tiếng

Ví dụ về lần lạm phát phi mã gần đây nhất trên quốc tế chính là tại Zimbabwe và đỉnh điểm là vào tháng 11/2008 khi lạm phát ở mức 79 tỷ Phần Trăm mỗi tháng. Dù chính phủ nước nhà Zimbabwe đã ngừng công bố những số liệu thống kê chính thức về lạm phát trong những tháng tồi tệ nhất, nhưng những báo cáo giải trình đã sử dụng kim chỉ nan kinh tế tài chính chuẩn ( nhu cầu mua sắm ngang giá ) để đo lường và thống kê ra số lượng này.

Giá cả tăng gấp đôi chỉ sau 24 giờ. Vài ngày sau khi phát hành tờ tiền mệnh giá 100 triệu, ngân hàng nhà nước TW phát hành tiền mệnh giá 200 triệu và số lượng giới hạn số tiền rút ra khỏi ngân hàng nhà nước ở mức 500.000 tương tự 0,25 USD. Khi tờ 100 triệu được sử dụng, giá thành khởi đầu tăng chóng mặt ; những báo cáo giải trình ghi lại rằng 1 chiếc bánh mì tăng từ 2 triệu lên 35 triệu chỉ sau 1 đêm. Có thời gian, chính phủ nước nhà còn công bố lạm phát là phạm pháp và bắt tổng thể giám đốc của những công ty nào dám tăng giá loại sản phẩm.

Tình hình tồi tệ đến mức nhiều shop đã phải phủ nhận nhận đồng nội tệ và coi đồng USD hay đồng rand của Nam Phi là đơn vị chức năng tiền tệ không chính thức. Lạm phát kết thúc khi ngân hàng nhà nước TW Zimbabwe phải tái định giá đồng xu tiền theo đồng USD. Sàn sàn chứng khoán cũng bị buộc phải đóng cửa theo lệnh của cơ quan chính phủ.

Khi Zimbabwe giành được độc lập vào năm 1980, cơ quan chính phủ nước này đã gật đầu sử dụng đồng xu tiền mới với tỷ giá bắt đầu so với đồng USD là 1,25 USD. Tuy nhiên, chính sự quản trị yếu kém của cơ quan chính phủ Zimbabwe về sau đã gây ra cuộc lạm phát phi mã ngoài tầm trấn áp này.

Lạm phát mở màn vào đầu thập niên 1990 khi tổng thống Robert Mugabe khởi động chương trình phân phối lại đất đai lấy từ nông dân gốc Âu để chia cho nông dân Zimbabwe. Việc này làm sản lượng nông nghiệp bất ngờ đột ngột giảm mạnh và Chi tiêu tăng là điều tất yếu.

Đầu thế kỷ 21, Zimbabwe bước vào lạm phát phi mã và đến năm 2006, nước này đã in 21 nghìn tỷ đôla Zimbabwe để trả cho IMF. Cùng năm đó, Zimbabwe lại phải in thêm 60 nghìn tỷ đôla Zimbabwe để trả lương cho binh lính, công an và quan chức nhà nước. Năm 2007, nước này đã thiếu vắng trầm trọng nguồn lương thực thiết yếu, nguyên vật liệu và những thiết bị y tế. IMF ước tính lạm phát hằng tháng của Zimbabwe đã vượt mức 115 nghìn Tỷ Lệ vào cuối năm và chính phủ nước nhà Zimbabwe đã phải dừng trả lương 6 tháng cho người lao động.

Tháng 4/2008, 50 triệu đôla Zimbabwe đã tương tự 1,20 USD, trong khi đó, ngân hàng nhà nước TW nước này ước tính nền kinh tế tài chính đã co lại 6 % so với năm ngoái. Tháng 7/2008, tờ Los Anelges Times đưa tin chính phủ nước nhà Zimbabwe đã hết sạch giấy để in tiền khi những nhà sản xuất giấy ở châu Âu tạm ngừng cấp cho Zimbabwe do quan ngại những yếu tố về nhân đạo.

1. Hungary: năm 1946

Tháng lạm phát cao nhất : 13.600.000.000.000 %

Giá tăng gấp đôi sau mỗi : 15,6 tiếng Trường hợp lạm phát phi mã tồi tệ nhất trong lịch sử vẻ vang quốc tế từng được ghi lại là ở Hungary vào nửa đầu năm 1946. Giữa năm đó, tờ tiền mệnh giá lớn nhất ở đây là 100.000.000.000.000.000.000 pengo. Con số này năm 1944 chỉ là 1.000 pengo.

Tình hình trở nên trầm trọng đến nỗi cơ quan chính phủ phải sử dụng một đơn vị chức năng tiền tệ đặc biệt quan trọng được phong cách thiết kế cho trả thuế và bưu chính. Loại tiền này được kiểm soát và điều chỉnh hằng ngày qua radio. Đồng pengo đã bị thay thế sửa chữa sau đó trong một lần tái định giá tiền. Người ta ước tính tại thời gian đồng pengo được thay vào tháng 8/1946, tổng giá trị của tổng thể những tờ tiền Hungary đang được lưu thông ở nước này có giá trị chỉ bằng 1/1000 USD.

Đồng pengo được đưa vào lưu thông sau khi cuộc chiến tranh quốc tế lần thứ nhất kết thúc để bình ổn nền kinh tế tài chính và khắc phục thực trạng lạm phát. Ngành nông nghiệp của Hungary đã bị thiệt hại nặng nề sau cuộc Đại suy thoái và khủng hoảng, và những khoản nợ khổng lồ đã buộc ngân hàng nhà nước TW nước này phải phá giá đồng tiền của mình để bù lại ngân sách bằng cách thả lỏng những chủ trương tài khóa và tiền tệ. Khi cuộc chiến tranh quốc tế lần thứ 2 bùng nổ, nền kinh tế tài chính của Hungary đang rất yếu kém và ngân hàng nhà nước TW gần như thuộc quyền trấn áp trọn vẹn của chính phủ nước nhà, in tiền theo nhu yếu của ngân sách mà không có bất kỳ hạn chế nào.

Lạm phát khủng khiếp đến mức tiền xu gần như biến mất khỏi thị trường, ban đầu là xu bạc, rồi đến đồng và cả ni-ken nữa, vì khi ấy giá trị của kim loại làm ra chúng còn đáng giá hơn cả mệnh giá của chúng nữa. Khi chiến tranh kết thúc, chính phủ nắm toàn quyền kiểm soát việc in tiền mà không có bất kì tài sản đảm bảo nào. Khi quân đội Xô Viết đến đây, họ cũng ngay lập tức phát hành tiền riêng của mình nên nhu cầu cho đồng pengo đã giảm hẳn.

Cuối cùng, chính phủ nước nhà Hungary đành phải cho sinh ra đơn vị chức năng tiền tệ mới – đồng forint – hoàn toàn có thể quy đổi trực tiếp ra vàng và ra những ngoại tệ khác. Ngày nay, đồng forint vẫn đang được lưu thông, nhưng có lẽ rằng nó sẽ được thay bằng đồng Euro trong vài năm tới.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường