【Lạm phát là gì】Cách tính và nguyên nhân dẫn đến lạm phát

Lạm phát là gì? Lạm phát (tiếng anh Inflationary) là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của dịch vụ hay hàng hóa theo một khoảng thời gian nhất định. Từ đó kéo theo sự mất giá của một loại tiền tệ. Giá tăng, đồng nghĩa cùng với một lượng tiền thì bạn sẽ mua được ít hàng hóa hơn so với trước đây.

Lạm phát là một từ được nhiều người sử dụng để giải thích cho việc “đồng tiền mất giá”, “nền kinh tế đi xuống hay phát triển chậm” hay nhiều ý kiến cho rằng lạm phát là một “chỉ số xấu” trong bức tranh của một nền kinh tế.

lạm phát là gì

Lạm phát là gì và nó có thực sự không tốt

Video về Lạm phát là gì – Nguồn : Thai Pham
Ví dụ : Năm 2000 với 10.000 đ bạn mua được 10 quả trứng gà .
Đến năm 2020 với 10.000 đ bạn mua được 5 quả trứng gà .
Về số lượng tiền như nhau là 10.000 đ ( không biến hóa ) nhưng số lượng trứng đã giảm từ 10 xuống còn 5 ( tăng giá từ 1.000 đ lên 2000 đ / quả ) .

Cách tính lạm phát?

Tính theo CPI

Nếu Po là mức Ngân sách chi tiêu trung bình của kỳ hiện tại và P-1 là mức giá của kỳ trước, thì tỷ suất lạm phát của kỳ hiện tại là :

Tỷ lệ lạm phát = (log Po – log P-1) x 100%

Về chiêu thức tính ra tỷ suất lạm phát, hai giải pháp thường được sử dụng là :

  • Căn cứ thời gian: đo sự thay đổi giá cả của giỏ hàng hóa theo thời gian

  • Căn cứ thời hạn và cơ cấu tổ chức giỏ sản phẩm & hàng hóa. Phương pháp này ít phổ cập hơn vì còn phải đo lường và thống kê sự đổi khác cơ cấu tổ chức, nội dung giỏ sản phẩm & hàng hóa .

Thông thường, số liệu tỷ suất lạm phát được công bố trên báo chí truyền thông hàng năm được tính theo cách cộng Phần Trăm tăng CPI của từng tháng trong năm .

Tính theo chỉ số giảm phát GDP

Tỷ lệ lạm phát = (Chỉ số giảm phát năm cần tính – Chỉ số giảm phát năm gốc) / Chỉ số giảm phát năm gốc

Nguồn : https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_l%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t

Chỉ số lạm phát được tính bằng cách theo dõi sự thay đổi giá cả, của một lượng lớn hàng hóa dịch vụ, được các tổ chức như Nhà nước, Kinh doanh, Ngân hàng theo dõi…

Chỉ số giá tiêu dùng CPI được xem là cơ sở để đánh giá mức lạm phát và được tính bằng: bình quân tăng lên của một nhóm các hàng hóa thiết yếu, trong một thời gian dài và PHẢI DẪN ĐẾN MẤT GIÁ ĐỒNG TIỀN.

Ví dụ : Năm 2019, chỉ số CPI của vương quốc A là 100.000 USD .
Năm 2020, chỉ số CPI của quốc vương quốc là 110.000 USD
– > Tỉ lệ lạm phát trong năm 2019 của vương quốc A : ( 110.000 – 100.000 ) / 100.000 x 100 % = 10 %

Tại Việt Nam cũng đã trải qua nhiều thời kỳ lạm phát mất kiểm soát, dẫn đến sự sụt giá của Việt Nam đồng và gần đây nhất ở Venezuela và Zimbabwe ở cuối bài là 2 ví dụ điển hình nhất của siêu lạm phát để giúp bạn hiểu hơn về Lạm phát là gì.

Chỉ số CPI Việt Nam 2001 đến 2011

Các mức độ lạm phát?

Lạm phát được chia thành 3 mức độ khác nhau :

  • Lạm phát tự nhiên: < dưới 10%.

  • Lạm phát phi mã: 10% đến dưới 1000%.

  • Siêu lạm phát: >1000%.

Trong trong thực tiễn, những vương quốc sẽ luôn nỗ lực trấn áp chỉ số lạm phát thấp hơn 1 nửa so với vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính danh nghĩa. Vì những nhà kinh tế tài chính, đặc biệt quan trọng là Tổ chức Ngân hàng sẽ nhìn nhận dựa trên vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính danh nghĩa .

các mức độ lạm phát

Đồng tiền mất giá là tín hiệu phân biệt Lạm phát dễ nhất

Hiện tượng lạm phát xảy ra khi nào?

Ở một góc độ nào đó, tiền tệ sẽ được xem là một loại hàng hóa. Việc bạn mua một món hàng dùng tiền, thực chất chỉ là dùng lượng hàng A lấy lượng hàng B, đương nhiên món nào có giá trị thì sẽ đổi được nhiều hơn món còn lại.

Ví dụ : Tiền đô la Mỹ có giá trị cao hơn tiền Đồng của Việt Nam thì tỉ giá trong thực tiễn : 1 USD = 23.000 VNĐ .

lạm phát diễn ra khi nào

Kinh tế phụ thuộc vào vào một ngành dễ dẫn đến lạm phát

Một đất nước có nền sản xuất hàng hóa, dịch vụ yếu kém thì dẫn đến tình trạng khan hiếm hàng. Do ít hàng mà nhu cầu sở hữu món hàng đó nhiều dẫn đến tình trạng tăng giá. Để bù đắp cho việc đó, nhà nước sẽ in thêm nhiều tiền mới đủ mua hàng hóa dẫn đến tình trạng ngày càng mất giá của đồng tiền.

7 nguyên nhân dẫn đến lạm phát trong thực tế?

1. Lạm phát do cầu kéo

Lạm phát do cầu kéo bắt nguồn từ việc cầu tăng < cung không tăng dẫn đến tình trạng khan hiếm, người mua phải trả nhiều tiền hơn cho một sản phẩm, dịch vụ.

Ví dụ : Giá xăng dầu tăng – > giá cước taxi tăng, ngân sách chở sản phẩm & hàng hóa tăng – > giá thực phẩm tăng .

nguyên nhân lạm phát

Giá dầu tăng cao kéo theo giá thành leo thang

2. Lạm phát do chi phí đẩy

Lạm phát do chi phí đẩy là sự tăng lên của một trong các chi phí tham gia vào việc sản xuất hàng hóa, dịch vụ: tiền lương, giá nguyên liệu, máy móc, thuế, chi phi thuê kho bãi…từ đó doanh phải tăng giá hàng hóa để đảm bảo lợi nhuận.

3. Lạm phát do cơ cấu

Trong một nền kinh tế tài chính, sẽ có ngành kinh doanh thương mại hiệu suất cao, ngành không hiệu suất cao. Những doanh nghiệp thành công xuất sắc sẽ tăng lương “ danh nghĩa ” cho người lao động. Dần dà, sẽ thiết lập mức giá lao động mới trong thị trường .

4. Lạm phát xuất khẩu

Lạm phát xuất khẩu do xuất khẩu tăng (giá hàng xuất khẩu>giá hàng tiêu thụ trong nước), ưu tiên gom hàng để xuất khẩu –> hàng hóa còn lại trong nước không đáp ứng được nhu cầu người dân trong nước à cung < cầu (trong nước) –> tăng gia hàng hóa.

5. Lạm phát do nhập khẩu

Lạm phát do nhập khẩu là khi giá hàng hóa nhập khẩu tăng (do thuế hoặc mặt bằng giá thuế giới tăng) thì giá bán sản phẩm phải tăng lên.

6. Lạm phát chính sách tiền tệ

Lạm phát chính sách tiền tệ xảy ra khi tiền tệ lưu hành trong nước tăng do nhiều nguyên nhân như: ngân hàng trung ương mua công trái phiếu theo yêu cầu của nhà nước làm cho lượng tiền lưu thông tăng lên; ngân hàng trung ương mua ngoại tệ để giữ tỉ giá hối đối.



Lạm phát theo quốc gia trên thế giới 1960 -2020 – Nguồn: CityGlobeTour

7. Lạm phát do cầu thay đổi

Khi thị trường giảm nhu yếu tiêu thụ về một loại sản phẩm nào đó, nhưng do là loại sản phẩm được cung ứng độc quyền nên bên đáp ứng vẫn không hề giảm giá. Trong khi đó lượng cầu về một mẫu sản phẩm khác tăng lên và đồng thời giá cũng tăng .

Một vài điểm lưu ý về chỉ số lạm phát Việt Nam 20 năm trở lại đây

  • 2007 – 2008: khủng hoảng kinh tế – tài chính toàn cầu, đẩy lạm phát tại Việt Nam cao gấp 4 lần so với tốc độ tăng trưởng GDP.

  • 2011: lạm phát do chi tiêu công và lạm phát cầu kéo đến từ bất động sản, cổ phiếu.

  • 2012 đến nay: chỉ số CPI giảm mạnh qua các năm và luôn ổn định dưới 5%.

Hi vọng trong những năm tiếp theo, nhà nước Việt Nam sẽ có những giải pháp giúp kiềm chế chỉ số CPI chỉ bằng ½ chỉ số tăng trưởng GDP .

lạm phát việt nam giai đoạn 2008 đến 2018

Siêu lạm phát Venezuela gần 1,7 triệu %

Chỉ số lạm phát Venezual từ 2008 đến 2018

  • 2008: 30,8%.

  • 2009: 25,1%.

  • 2010: 27%.

  • 2014: 69%.

  • 2015: 181%.

  • 2016: 800%.

  • 2017: 1000% (lạm phát phi mã).

  • 2018: 698.488% (siêu lạm phát).

lạm phát venezula

Tiền Venezula tính theo Kilogram

Nguyên nhân

  • Nền kinh tế phụ thuộc vào nền công nghiệp xuất khẩu xăng dầu và ngành sản xuất hàng tiêu dùng rất yếu kém.

  • 1980: các quốc gia ở Trung Đông tăng cường sản lượng làm cho giá dầu thế giới giảm mạnh.

  • 8/1/2009: tuyên bố phá giá đồng Bolivar khiến tỉ giá của đồng tiền này mất nửa giá so với USD.

Hậu quả

  • Thiếu lương thực: cân nặng trung bình giảm 11kg (2017), bệnh viện tràn ngập trẻ em bị suy dinh dưỡng.

  • Tội phạm: 23. 047 vụ giết người xảy ra trong năm 2018.

  • Di cư: 3 triệu người di cư sang các nước láng giềng trong 11 tháng năm 2018.


Siêu lạm phát ở Venezuela : 1 ký thịt giá gần 9 triệu bolivar | VTV24

Lạm phát Zimbabwe với tờ tiền siêu to khổng lồ 100 nghìn tỷ

Chỉ số lạm phát Zimbabew 1998 – 2008

  • 1998: 32%.

  • 2007: 50% / tháng.

  • 8/2008: 11.200.000.000%.

Vì SIÊU LẠM PHÁT quá nhanh, nên các báo cáo sẽ không còn bắt kịp tốc độ lạm phát. Để dễ hình dung hậu quả khủng khiếp của lạm phát Zimbabwe bạn có thể xem giá một số nhu yếu phẩm:

  • 1 ổ bánh mỳ : 300 tỷ .
  • 3 quả trứng gà : 100 tỷ .
  • 10 cái bánh quy : 19 tỷ .

tờ 100 nghìn tỷ do lạm phát Zimbabwe

Tờ tiền có mệnh giá cao nhất quốc tế

Nguyên nhân lạm phát Zimbabwe

  • Chính quyền Tổng thống Robert Mugabe bị cáo buộc chìm trong tiêu cực, tham nhũng để duy trì quyền lực vào những năm 1990.

  • Chính sách cải cách ruộng đất của Tổng thống Robert Mugabe trong năm 2000 khiến nền nông nghiệp nước này sụp đổ chỉ sau 1 đêm. Cụ thể :

+ Tịch thu ruộng đất của 4000 địa chủ da trắng và nhu yếu rời khỏi quốc gia này hoặc bị bỏ tù .
+ Chia đất nông nghiệp cho người không biết canh tác .
+ Bị cắt viện trợ từ Mỹ và phương Tây .

  • Để khắc phục thực trạng thiếu lương thực trong nước, ông Mugabe đã nhu yếu ngân hàng nhà nước in thêm tiền để nhập khẩu thực phẩm – > Lạm phát trầm trọng hơn .


Zimbabwe : Sự thật về quốc gia có tờ tiền 100,000,000,000,000 đô – Dương Địa Lý

Hậu quả

Chỉ trong một thời hạn ngắn cơn siêu lạm phát đã biến vương quốc Nam Phi này trở thành một trong những nước nghèo khó của lục địa mặc dầu từng được coi là vương quốc triển vọng nhất châu Phi với những tiềm năng kinh tế tài chính và những nguồn tài nguyên phong phú .

  • 80 % người lao động rơi vào cảnh thất nghiệp .
  • Hệ thống giáo dục và y tế tốt của nước này và những ngành khác bị sụp đổ .
  • Tình trạng thiếu vắng mỗi lúc thêm trầm trọng những loại sản phẩm & hàng hóa cơ bản, cùng với thực trạng không ổn định về kinh tế tài chính và chính trị xung quanh cuộc bầu cử toàn nước .
  • Tại đất nước này, có rất nhiều “tỉ phú” nghèo đói.

Tóm lại lạm phát là gì

Lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của dịch vụ hay hàng hóa theo một khoảng thời gian nhất định. Từ đó kéo theo sự mất giá của một loại tiền tệ. Giá tăng, đồng nghĩa cùng với một lượng tiền thì bạn sẽ mua được ít hàng hóa hơn so với trước đây.

Bài viết tương quan :