Lý giải tình trạng siêu lạm phát 1.000.000% ở Venezuela


Vân Anh   –  
Thứ ba, 21/08/2018 09 : 59 ( GMT + 7 )

Lý giải tình trạng siêu lạm phát 1.000.000% ở Venezuela
Một con gà 2,4 kg có giá 14,6 triệu bolivar. Ảnh: Reuters

Lạm phát được chia làm 3 loại: Lạm phát vừa phải được đặc trưng bằng giá cả tăng chậm và có thể dự đoán được; lạm phát phi mã khi tỉ lệ tăng giá từ 10 đến 100%, và siêu lạm phát với tỉ lệ tăng giá khoảng trên 1.000%. Đồng tiền gần như mất giá hoàn toàn như siêu lạm phát từng xảy ra ở Đức năm 1923 với tỷ lệ 10.000.000.000% và ở Bolivia năm 1985 với 50.000%. Venezuela rơi vào nhóm thứ 3.

Nhưng không phải khi nào cũng như vậy. Venezuela là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất quốc tế và từng tự hào là một trong những nước giàu nhất Mỹ Latinh. Tỉ lệ đói nghèo đã giảm hơn 50% dưới thời cựu Tổng thống Hugo Chavez, quốc gia dành nhiều góp vốn đầu tư công cho y tế và giáo dục .
Tuy nhiên, tiêu tốn vẫn được liên tục ngay cả khi nguồn thu từ dầu mỏ mở màn hết sạch. nhà nước Caracas mở màn in tiền để giàn trải cho thâm hụt ngân sách lớn chưa từng thấy. Đầu tư vào ngành công nghiệp dầu mỏ bị cắt giảm, dẫn đến sản lượng giảm. Thêm vào đó là những giải pháp trừng phạt của Mỹ với nước này .
Kết quả là nền kinh tế tài chính Venezuela bị thu hẹp tới 1/3 trong vòng 5 năm đến năm 2017, tồi tệ hơn cả Hy Lạp. Venezuela trở thành nước có tỉ lệ lạm phát cao nhất quốc tế .

Những biện pháp giải quyết cuộc khủng hoảng được Tổng thống Nicolas Maduro công bố hôm 17.8 và có hiệu lực vào ngày 20.8.

Các nỗ lực cải cách kinh tế tài chính gồm có tăng lương tối thiểu lên 60 lần, giảm giá trị đồng xu tiền xuống 95 %, xóa 5 số 0 trên đồng nội tệ bolivar, phát hành tờ tiền mới có tên Bolivar Soberano .
Mặc dù những nỗ lực nói trên của chính quyền sở tại Tổng thống Maduro nhằm mục đích đưa quốc gia thoát khỏi thực trạng siêu lạm phát, nhưng chúng có năng lực làm ngày càng tăng tỉ lệ thất nghiệp và dẫn đến làn sóng di cư ồ ạt vốn đã tràn ngập những nước Nam Mỹ .
Lịch sử cho thấy những nỗ lực xử lý thành công xuất sắc siêu lạm phát gồm 4 yếu tố, trong khi ông Maduro chỉ có 1, hoặc cùng lắm là 1 rưỡi .

Trước tiên, điều quan trọng là phải có biện pháp giải quyết đồng tiền được xem là không còn giá trị. Ông Maduro xóa 5 số 0 trên đồng nội tệ bolivar, do đó việc này không cần nữa.

Thứ hai, đồng xu tiền mới phải đáng an toàn và đáng tin cậy với công chúng. Điều này hoàn toàn có thể thực thi bằng 1 số ít cách, như ấn định giá trị theo đồng đôla hoặc bảo vệ tương hỗ kinh tế tài chính từ IMF. Cả hai cách này ông Maduro chưa làm được, bởi ông đã công bố một đồng xu tiền điện tử mới chưa lưu hành và nó sẽ tăng hoặc giảm theo giá dầu quốc tế. Không có gì đáng quá bất ngờ khi sự không thay đổi của đồng bolivar mới là yếu tố được đặt nhiều câu hỏi .
Thứ ba, điều quan trọng là cải cách tiền tệ phải song song với một kế hoạch kinh tế tài chính nhằm mục đích thôi thúc niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp. Thông báo của ông Maduro về tăng lương tối thiểu 60 lần hoàn toàn có thể phản tác dụng vì sẽ dẫn đến lạm phát và phá sản những doanh nghiệp .
Cuối cùng, lạm phát sẽ tốt lên nếu triển vọng quốc tế sáng sủa hơn, như trường hợp của Đức sau cuộc khủng hoảng cục bộ 1923. Tuy nhiên, ông Maduro sẽ chẳng trông đợi được gì từ Tổng thống Mỹ Donald Trump bởi White House cho rằng nhiều năng lực chính quyền sở tại Caracas sẽ bị thay thế sửa chữa nếu cuộc khủng hoảng cục bộ hiện tại trầm trọng hơn.