Sơ đồ tư duy bài Tôi đi học dễ nhớ, ngắn gọn

Sơ đồ tư duy bài Tôi đi học dễ nhớ, ngắn gọn

Tải xuống

Nhằm mục tiêu giúp học viên thuận tiện hệ thống hóa được kiến thức và kỹ năng, nội dung những tác phẩm trong chương trình Ngữ văn 8, chúng tôi biên soạn bài viết Sơ đồ tư duy bài Tôi đi học dễ nhớ, ngắn gọn với vừa đủ những nội dung như tìm hiểu và khám phá chung về tác phẩm, tác giả, bố cục tổng quan, dàn ý nghiên cứu và phân tích, bài văn mẫu nghiên cứu và phân tích, …. Hi vọng qua Sơ đồ tư duy bài Tôi đi học sẽ giúp học viên nắm được nội dung cơ bản của bài Tôi đi học .

A. Sơ đồ tư duy bài Tôi đi học

Bài giảng: Tôi đi học – Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

B. Tìm hiểu bài Tôi đi học

I. Tác giả

– Thanh Tịnh ( 1911 – 1988 ) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, quê ở xóm Gia Lạc, ven sông Hương, ngoại ô thành phố Huế .
– Từ năm 1933, ông đi làm ở những sở tư rồi vào nghề dạy học và khởi đầu viết văn, làm thơ .
– Ông được khuyến mãi ngay phần thưởng Nhà nước về văn học thẩm mỹ và nghệ thuật năm 2007 .

1. Thể loại

Truyện ngắn .

2. Xuất xứ 

– Truyện ngắn “Tôi đi học” được in trong tập “Quê mẹ” được xuất bản vào năm 1941, kể lại một cách tinh tế và sâu lắng những xúc cảm của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên.
3. Tóm tắt

Tôi vẫn còn nhớ như in ngày tiên phong được mẹ dắt tay đến trường. Đó là vào một buổi sáng mùa thu, tiết trời se lạnh và lá cây rụng khá nhiều. Con đường tôi đi thường ngày bỗng trở thành con đường mà tôi đi học. Tôi cảm thấy vô cùng lạ lẫm, trước sự hoảng sợ và lo ngại cho khoảnh khắc khai trường, tôi còn có tâm lý rằng chỉ những ai thành thạo mới cầm nổi bút thước. Ấy thế mà mẹ đã giúp tôi vào lớp, dù tôi có òa khóc lên. Rồi tôi được ngồi vào bàn với bè bạn mới, tôi khởi đầu viết những dòng chữ tiên phong .

4. Bố cục

– Phần 1 ( Từ đầu … “ trên ngọn núi ” ) : Tâm trạng nao nức về kỉ niệm của buổi tựu trường tiên phong .
– Phần 2 ( Tiếp … “ tôi cũng lấy làm lạ ” ) : Khung cảnh sân trường làng Mĩ Lí ngày khai trường .
– Phần 3 ( Phần còn lại ) : Cảm xúc nhân vật ” tôi ” khi vào lớp .

5. Giá trị nội dung

– Trong cuộc sống mỗi tất cả chúng ta, kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò, nhất là buổi tựu trường tiên phong thường được ghi nhớ mãi. Thanh Tịnh đã miêu tả tinh xảo cảm hứng này qua dòng cảm nghĩ trong trẻo của nhân vật “ tôi ” về những kỉ niệm ngày tiên phong đi học .

6. Giá trị nghệ thuật

– Tự sự xen lẫn miêu tả và biểu cảm
– Miêu tả tinh xảo, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày tiên phong đi học .
– Sử dụng ngôn từ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc lạ, ghi lại dòng hồi tưởng, liên tưởng của nhân vật “ Tôi ”
– Giọng điệu trữ tình trong sáng .

III. Dàn ý tác phẩm

1. Cơ sở để nhân vật tôi có những liên tưởng về ngày đầu tiên đi học của mình.

– Biến chuyển của cảnh vật sang thu : Cuối thu, thời gian tựu trường, cảnh vạn vật thiên nhiên với lá rụng nhiều, mây bàng bạc khiến lòng người nhẹ nhàng mà bồi hồi nhớ lại
– Hình ảnh những em bé núp dưới nón mẹ lần tiên phong đến trường, …
⇒ gợi nhớ, cơ sở liên tưởng tương đương tự nhiên

Cảm nhận về nội dung: Diễn biến tâm trạng nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đến trường.

* Tâm trạng nhân vật tôi trên con đường tới trường
– Thiên nhiên :
+ Những kỉ niệm của buổi tựu trường tiên phong trong đời được nhân vật “ tôi ” nhớ lại là thời gian cuối thu, cây cối đang mùa thay lá .
+ Những chiếc lá khô xào xạc trên đường tưởng như vô tri vô giác ấy đã trở thành những sắc tố thông điệp, thanh âm riêng hối gọi lòng người nhớ về ngày khai trường tiên phong .
– Con người : Mấy em nhỏ ngần ngại trong lần tiên phong tới trường .
– Tâm trạng nhân vật :
+ Nhớ về những kỉ niệm mơn man thuở bé của mình .
+ Vui sướng, háo hức như buổi khai giảng của chính mình .
– Những kỉ niệm của nhân vật tôi :
+ Tác giả nhớ rất rõ từng cụ thể trong khung cảnh trên con đường đến trường, sương thu và gió lạnh với con đường dài và hẹp có vẻ như trở nên khác lạ trong đôi mắt trẻ thơ bởi một điều vô cùng đơn thuần : “ Hôm nay tôi đi học ” .
+ Những tâm lý, hành vi, từng cảm nhận về chính bản thân mình, từ bộ quần áo đến những hành trang mang theo đều cho thấy sự đổi khác, khôn lớn trong cậu bé nhưng đâu đó vẫn còn nét hồn nhiên, ngây thơ của một đứa trẻ lên 5 .
* Tâm trạng nhân vật “ tôi ” khi tập trung chuyên sâu ở sân trường
– Cảm nhận của cậu học trò về ngôi trường đã có sự đổi khác rõ ràng, cậu vừa ngỡ ngàng, vừa cảm thấy nhỏ bé, thấp thỏm trước một ngôi trường đầy uy nghi, sang chảnh trước mắt .
– Cả cậu bé và những người bạn xung quanh đều “ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ ” .
– Hình ảnh so sánh biểu lộ sự hồn nhiên, ngây thơ trong tâm hồn cậu bé và tâm trạng thấp thỏm, hoang mang lo lắng trong bước đi tiên phong của cuộc sống .
– Sự hồn nhiên, ngây thơ, vừa thể hiện tâm trạng bồn chồn, xúc cảm vừa háo hức vừa có chút bơ vơ, lạc lõng bởi đây là lần tiên phong cậu xa mẹ .

* Tâm trạng nhân vật khi vào lớp và học bài học đầu tiên

– Lớp học là một quốc tế độc lạ, cách biệt với quốc tế ở bên ngoài khung cửa .
– Ngồi trong lớp, cậu bé thấy xốn xang những cảm xúc lạ và quen xen kẽ, trái ngược nhau .
⇒ Diễn biến tâm trạng nhân vật “ tôi ” để lại nhiều xúc cảm trong lòng người đọc, không riêng gì bởi sự hồn nhiên, ngây thơ mà còn bởi nó khiến mỗi tất cả chúng ta nhớ về tuổi thơ của chính bản thân mình .

2. Những hồi tưởng của nhân vật tôi.

a. Tâm trạng khi cùng mẹ đi trên đường đến trường
– Cảnh vật, con đường vốn rất quen nhưng lần này cảm thấy lạ .
– Tự cảm thấy có sự biến hóa lớn trong lòng mình, cảm thấy sang trọng và quý phái, đứng đắn hơn .
– Bỡ ngỡ, lúng túng .
⇒ Từ ngữ gợi tả, nghệ thuật và thẩm mỹ so sánh, tinh lọc chi tiết cụ thể tiêu biểu vượt trội, đơn cử : tâm trạng kinh ngạc của “ tôi ” trong bổi tựu trường tiên phong .
b. Khi đứng giữa sân trường và nghe gọi tên vào lớp học
– Không khí của ngày hội tựu trường : náo nức, vui tươi nhưng cũng rất sang trọng và quý phái .
– Cảm thấy nhỏ bé so với trường, sợ hãi vẩn vơ .
– Hồi hộp, lo âu chờ nghe gọi tên mình .
– Khi sắp vào lớp học thì lo âu, bật khóc .
⇒ Diễn tả sinh động tâm trạng của nhân vật “ tôi ” với từng cung bậc, xúc cảm, có nhiều trạng thái cảm hứng trái chiều, tâm trạng phức tạp .
c. Khi ngồi trong lớp học
– Cảm thấy vừa lạ lẫm, vừa thân thiện với mọi vật, với nguời bạn ngồi bên …
+ Làm quen, tìm hiểu và khám phá phòng học, bàn và ghế, … ⇒ thấy quyến luyến .
⇒ Tâm trạng, cảm xúc của nv “ tôi ” khi ngồi trong lớp học, tiếp đón giờ học tiên phong hợp tự nhiên, sinh động, mê hoặc .

3. Hình ảnh những người lớn.

– Ông đốc : hình ảnh một người thầy, một người chỉ huy rất hiểu tâm ý trẻ, hiền hậu, bao dung …
– Thầy giáo trẻ vui tươi, giàu lòng yêu thương .
⇒ Thể hiện rõ nghĩa vụ và trách nhiệm, tấm lòng của mái ấm gia đình, nhà trường so với thế hệ trẻ, đồng thời yạo thiên nhiên và môi trường giáo dục thân thiện, là nguồn nuôi dưỡng tâm hồn những em .
⇒ Truyện kết thúc tự nhiên, khép lại bài văn nhưng mở ra một khung trời mới, một khoảng chừng khoảng trống mới, tình cảm mới .

IV. Bài phân tích

Tôi đi học là truyện ngắn của nhà văn Thanh Tịnh, in trong tập Quê mẹ và được xuất bản năm 1941. Đây là một truyện ngắn biểu lộ rất vừa đủ phong thái sáng tác của tác giả : đậm đà chất trữ tình, đằm thắm, êm dịu, trong trẻo và tràn trề chất thơ. Truyện đã bộc lộ một cách xúc động tâm trạng hoảng sợ, cảm xúc kinh ngạc của nhân vật tôi, chú bé được mẹ đưa đến trường lần tiên phong trong ngày tựu trường .
Cảm xúc mở màn được khơi nguồn từ hiện tại với cảnh lá rụng vào cuối thu. Đó là một buổi ban mai đầy sương thu và gió lạnh : Buổi tựu trường thời xưa ấy thật đáng nhớ, cậu con trai nhỏ xíu được mẹ âu yếm nắm tay tôi dẫn đi. Con đường đi đến trường là con đường làng dài và hẹp vốn đã quen đi lại lắm lần nhưng tự nhiên chú bé thấy lạ. Cảnh vật quê nhà hình như đều đổi khác bởi lẽ vì chính lòng tôi đang có sự đổi khác lớn : Chú bé bảy tám tuổi cảm thấy mình đã khôn, không còn chơi bời lêu lổng lội qua sông thả diều như thằng Quý và không đi ra đồng nô đùa như thằng Sơn nữa .
Làm sao quên được buổi tựu trường thời xưa đó. Chú bé cảm thấy mình sang chảnh và đứng đắn khi được mặc chiếc áo vải dù đen dài, cầm trong tay hai quyển vở mới. Chú thêm cảnh mấy cậu học trò bằng tuổi mình áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên nhau hay trao sách vở cho nhau xem. Chỉ cầm hai quyển vở mới, dù tay ghì thật chặt mà chú vẫn cảm thấy nặng, rồi một quyển vở Xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất. Nhìn thấy mấy cậu ôm sách vở nhiều lại còn kèm cả bút thước nữa, chú ngây thơ nghĩ chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước. Ý nghĩ, tâm ý ấy của nhân vật tôi đã thoáng qua trí nhớ của mình một cách nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi. Hình ảnh so sánh duyên dáng quá, không hề sáo mòn, công thức : so sánh cái ý nghĩ chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước được so sánh với làn mây lướt ngang trên ngọn núi đã làm điển hình nổi bật ý nghĩ non nớt và ngây thơ trong sáng của nhân vật tôi .
Khi đứng trước ngôi trường, chú bé càng hoảng sợ, kinh ngạc. Chú kinh ngạc trước cảnh đông vui dầy đặc cả người trước sân trường ; ai cũng áo quần thật sạch, khuôn mặt vui mừng sáng sủa. Chú đã từng đi bẫy chim quyên với thằng Minh, và ghé lại trường một lần, đi quanh những lớp, cảm thấy trường lạ lẫm, cao ráo và thật sạch hơn những nhà trong làng. Thế mà buổi tựu trường thời điểm ngày hôm nay, chú cảm thấy trường Mỹ Lí của mình vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa ấp. Đứng giữa sân trường rộng, chú bé đâm ra lúng túng vẩn Vơ. Phải chăng tâm trạng bồi hồi, kinh ngạc là rất thực, rất nổi bật so với tuổi thơ trong buổi tựu trường tiên phong trong đời mình .
Chú bé cũng như những học trò khác kinh ngạc đứng nép bên người thân trong gia đình, con chim đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng, e sợ. Hình ảnh so sánh rực rỡ quá ! Tâm trạng vừa khao khát học tập, tham vọng bay tới những chân trời xa. Chân trời tham vọng và kỳ vọng đã hiện về trong tâm tưởng của tuổi thơ trong buổi tựu trường .
Tiếng trống trường, tiếng trống trường ngày khai giảng tiếng trống dù ở đâu và bất kỳ thời nào cũng gây chấn động, bồn chồn kỳ lạ. Hồi trông trường của trường Mỹ Lí đã thúc vang dội cả lòng chú bé. Khi học viên xếp hàng vào lớp, chú cảm thấy mình chơ vơ. Và tổng thể học trò đều khởi đầu vụng về lúng túng. Tưởng như không đi mà bị kéo dìu tới trước. Co chân rồi duỗi chân, cứ dềnh dàng mãi. Toàn thân thì run run theo nhịp bước rộn ràng trong những lớp. Và khi ông đốc gọi tên, khi ông đốc nói …, những em học trò vào lớp Năm đã lúng túng … càng lúng túng hơn. Nhiều em ôm mặt khóc, nhiều em thút thít. Riêng chú bé thì cố bàn tay êm ả dịu dàng đẩy tôi tới trước nhưng vẫn dúi đầu vào lòng mẹ tôi khóc nức nở. Có khi nào, chú quên được cái bàn tay yêu thương của mẹ vuốt nhẹ lên tóc mình. Tuy vậy, chú bé khi xếp hàng vào lớp Năm, được thầy giáo trẻ tuổi tươi cười đứng đón ở cửa lớp, nhưng chú vẫn cảm thấy một mình : trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào thấy xa mẹ tôi như lần này .
Cảm xúc bồn chồn bâng khuâng dâng lên man mác trong lòng khi ngồi trong lớp, cảm thấy một mùi hương lạ xông lên. Chú thấy lạ và hay hay những hình treo trên tường. Chú nhìn ra ghế và lạm nhận đó là vật của riêng mình, nhìn người bạn tí hon ngồi cạnh không cảm thấy lạ lẫm mà quyến luyến tự nhiên … Có lúc chú đưa mắt thèm thuồng một cánh chim … Chú vòng tay lên bàn lẩm nhẩm đánh vần bài viết tập Tôi đi học. Tiếng phấn của thầy giáo đã đưa chú trở lại trong thực tiễn .
Bằng trang hồi ức của mình, Thanh Tịnh đã diễn đạt những kỷ niệm, những diễn biến tâm trạng hoảng sợ, cảm xúc kinh ngạc của nhân vật ” tôi ” trong buổi tựu trường theo trình tự thời hạn, khoảng trống : lúc đầu là buổi sớm mai mẹ dẫn đi trên con đường làng, sau đó là lúc đứng giữa sân trường, một hồi trống vang lên, nghe ông đốc đọc tên và dặn dò, sau cuối là khi thầy giáo trẻ đưa vào lớp .
Tôi đi học là trang văn đầy chất thơ, chất thơ của kỷ niệm thời thơ ấu ngày tựu trường. Chất thơ ở giọng văn nhẹ nhàng, truyền cảm. Chất thơ ở sự và lắng đọng và khơi gợi tâm hồn kí ức thời cắp sách trong mỗi tất cả chúng ta. Tôi đi học là một tiếng lòng man mác, bâng khuâng của một thời để nhớ, một thời để yêu. Kỷ niệm ấy rất đẹp và thâm thúy, cho nên vì thế sau này Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường .
Đặc biệt ” bàn tay dịu dàng êm ả đẩy tôi tới trước ” của người mẹ đã khiến cho nhân vật ” tôi ” can đảm và mạnh mẽ và tự tin hơn. Những giọt nước mắt, những tiếng khóc thút thít ấy có lẽ rằng là những khoảnh khắc neo giữ mãi trong lòng nhân vật ” tôi “, hay nói đúng hơn là lòng tác giả một cách chân thực và thâm thúy nhất .
Hình ảnh tuổi thơ lúc ấy tự nhiên ùa về ” tôi đưa mắt thèm thuồng nhìn theo cánh chim. Một kỉ niệm cũ đi bẫy chim giữa cánh đồng lúa bay trên bờ sông Viêm sống lại đầy trong tâm lý thôi. Nhưng tiếng phấn của thày gạch mạnh trên bảng đen đưa tôi về cảnh thật “. Một dòng tâm lý trong sáng và đáng trân trọng của cậu bé sắp phải bước sang quá trình mới trong cuộc sống vì bài tập viết : Tôi đi học .
Thanh Tịnh như một con người chèo lái con thuyền cảm hứng, đưa người đọc quay trở lại với những kí ức của ngày tiên phong đi học. Lời văn mềm mịn và mượt mà, nhẹ nhàng và thâm thúy đã khiến người đọc không hề quên được năm tháng đó .

Tải xuống

Xem thêm sơ đồ tư duy của những tác phẩm, văn bản lớp 8 hay, chi tiết cụ thể khác :

Mục lục Văn mẫu | Văn hay lớp 8 theo từng phần:

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại thông minh, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không lấy phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k8: fb.com/groups/hoctap2k8/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Theo dõi chúng tôi không lấy phí trên mạng xã hội facebook và youtube :

Loạt bài Tuyển tập những bài văn hay | văn mẫu lớp 8 của chúng tôi được biên soạn một phần dựa trên cuốn sách: Văn mẫu lớp 8 và Những bài văn hay lớp 8 đạt điểm cao.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục