Trung gian tài chính là gì? Đặc điểm, phân loại, vai trò – https://laodongdongnai.vn

( Last Updated On : 17/11/2021 )

1. Khái niệm về trung gian tài chính

Trung gian tài chính là những tổ chức thực thi kêu gọi vốn thư thả của những chủ thể tiết kiệm chi phí và sau đó phân phối vốn cho những chủ thể có nhu yếu về vốn .

2. Đặc điểm của trung gian tài chính

Trung gian tài chính gồm có 3 đặc thù cơ bản sau :* Các trung gian tài chính là cơ sở kinh doanh thương mại tiền tệ và sách vở có giá với mục tiêu sinh lời .
* Quá trình phân phối vốn cho các chủ thể cần vốn trong nền kinh tế gồm có hai tiến trình :
– Giai đoạn 1 : Phát hành các loại gia tài tài chính
Các trung gian tài chính phát hành các loại gia tài tài chính như trái phiếu, kỳ phiếu, chứng từ tiền gởi … để lôi cuốn tiền từ các chủ thể có nguồn vốn nhàn nhã .
– Giai đoạn 2 : Mua lại các loại gia tài tài chính
Các trung gian tài chính thực thi mua lại các loại gia tài tài chính do những chủ thể cần vốn phát hành như thương phiếu, trái phiếu, các hợp đồng vay nợ, hợp đồng bảo hiểm .
* Các trung gian tài chính đóng vai trò là những trung gian về :– Trung gian kêu gọi vốn và cho vay vốn :
Các trung gian tài chính phát hành các gia tài tài chính để lôi cuốn tiền tiết kiệm chi phí của những chủ thể trong nền kinh tế. Sau đó, các trung gian tài chính sẽ cho vay ra nền kinh tế bằng cách mua lại các gia tài tài chính do những chủ thể cần vốn trong nền kinh tế phát hành .
– Trung gian thanh khoản
Các chủ thể trong nền kinh tế có nhu yếu quy đổi các gia tài tài chính thành tiền mặt, các chủ thể này hoàn toàn có thể đến các trung gian tài chính quy đổi thành tiền .
– Trung gian thông tin
Các trung gian tài chính cung ứng thông tin tài chính đến các chủ thể trong nền kinh tế, đồng thời các trung gian tài chính cũng đưa ra những bảng nghiên cứu và phân tích, đánh giá và nhận định, Dự kiến về các yếu tố, khuynh hướng của nền kinh tế, từ đó, các trung gian tài chính tư vấn cho các chủ thể trong nền kinh tế góp vốn đầu tư vốn của mình như thế nào là hiệu suất cao nhất .

3. Phân loại các trung gian tài chính

a. Căn cứ vào đặc điểm hoạt động

  • Ngân hàng thương mại
  • Các loại quỹ tiết kiệm
  • Các quỹ tín dụng
  • Các công ty bảo hiểm
  • Các công ty tài chính
  • Các loại quỹ hỗ tương

b. Căn cứ vào mức độ thực hiện chức năng trung gian:

Trung gian tài chính gồm có các định chế nhận tiền gởi ; Các định chế tiết kiệm chi phí theo hợp đồng ; Các định chế trung gian góp vốn đầu tư
* Các định chế nhận tiền gởi : Trung gian tài chính gồm có :

  • Các ngân hàng thương mại
  • Các tổ chức tiết kiệm
  • Các hiệp hội cho vay và tiết kiệm
  • Các ngân hàng tiết kiệm hỗ tương

* Các định chế tiết kiệm chi phí theo hợp đồng : Trung gian tài chính gồm có :

  • Các công ty bảo hiểm nhân thọ
  • Các công ty bảo hiểm tai nạn và tài sản
  • Các quỹ hưu trí

* Các định chế trung gian đầu tư

  • Các loại quỹ đầu tư
  • Các quỹ hỗ tương thị trường tiền tệ
  • Các công ty tài chính

4. Vai trò của các định chế tài chính trung gian trong nền kinh tế thị trường

4.1. Chu chuyển các nguồn vốn

a. Kênh huy động vốn đầu tư ở trong nước

Các trung gian tài chính kêu gọi vốn góp vốn đầu tư trong nước bằng cách kêu gọi nguồn vốn từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và hộ mái ấm gia đình trải qua phát hành trái phiếu, chứng từ tiền gởi, hợp đồng bảo hiểm với nhiều kỳ hạn khác nhau .
Ngoài ra, các trung gian tài chính kêu gọi vốn bằng việc phát hành sàn chứng khoán trên kinh doanh thị trường chứng khoán .

b. Kênh huy động vốn từ nước ngoài

Các trung gian tài chính kêu gọi vốn góp vốn đầu tư quốc tế trải qua các hình thức :

  • Tiếp nhận nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA – Official Development Assistance) để thực hiện cho vay theo các chương trình tín dụng chỉ định của các nhà tài trợ nước ngoài.
  • Phát hành chứng khoán trên thị trường tài chính quốc tế.

4.2. Giảm chi phí giao dịch của xã hội

Ngân sách chi tiêu thanh toán giao dịch của xã hội là ngân sách tương quan đến tiền và thời hạn để triển khai thanh toán giao dịch tài chính. Ví dụ : giá thành điều tra và nghiên cứu thị trường, ngân sách hoa hồng cho người môi giới, ngân sách thông tin …Các trung gian tài chính sinh ra đã giúp các chủ thể trong nền kinh tế giảm đáng kể các ngân sách trên. Ví dụ : Một nhà góp vốn đầu tư đang cần tìm hiểu và khám phá thông tin để góp vốn đầu tư số tiền rảnh rỗi của mình. Nhà góp vốn đầu tư hoàn toàn có thể tự khám phá thông tin về lãi suất vay, tỷ giá hối đoái, giá vàng, thị trường bất động sản do các trung gian tài chính cung ứng .

4.3. Khắc phục tình trạng thông tin bất cân xứng trên thị trường tài chính

tin tức được xem như thể một gia tài có giá trị so với nhà đầu tư. Sở hữu thông tin nhanh, đúng chuẩn sẽ là một lợi thế lớn khi tham gia góp vốn đầu tư trên thị trường. Tuy nhiên, không phải bất kể chủ thể nào cũng có thời cơ được chiếm hữu một lượng thông tin như nhau cả về số lượng hay chất lượng. Điều này xuất phát đa phần từ việc các doanh nghiệp không minh bạch trong công bố thông tin, dẫn đến một nhóm người được tiếp cận thông tin nhanh hơn, đúng chuẩn hơn sẽ thu được nhiều quyền lợi hơn so với những nhà đầu tư không được tiếp cận thông tin không thiếu, đúng mực. Đây được gọi là hiện tượng kỳ lạ thông tin bất phù hợp thông tin .
Như vậy, thực trạng thông tin bất phù hợp xảy khi một trong hai chủ thể có ít thông tin hơn chủ thể kia về đối tượng người tiêu dùng thanh toán giao dịch, điều này làm cho chủ thể có ít thông tin hơn đưa ra quyết định hành động không đúng mực. tin tức bất phù hợp sẽ làm phát sinh yếu tố là lựa chọn đối nghịch và rủi ro đáng tiếc đạo đức. Từ đó, làm hạn chế đến việc lưu chuyển vốn trên thị trường vốn .
* Lựa chọn đối nghịch : Đây là rủi ro đáng tiếc do bất phù hợp thông tin gây ra trước khi nhà đầu tư thực thi thanh toán giao dịch .
Lựa chọn đối nghịch là đưa ra quyết định hành động sai lầm đáng tiếc của một bên tham gia thanh toán giao dịch. Ví dụ, trên đầu tư và chứng khoán, khi có hiện tượng kỳ lạ thông tin bất phù hợp xảy ra, nhà đầu tư sẽ khó hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là CP của những công ty tốt, đâu là CP của những công ty hoạt động giải trí yếu kém. Trong thực trạng đó, để hạn chế rủi ro đáng tiếc do không có thông tin đúng chuẩn, các nhà đầu tư khi muốn nắm giữ CP phải đồng ý mua ở mức giá trung bình so với các CP của các doanh nghiệp chào bán. Chính điều này sẽ làm cho các công ty hoạt động giải trí yếu kém sẵn sàng chuẩn bị bán CP ở mức giá trung bình vì nó cao hơn giá trị thực của công ty. Ngược lại, các công ty có chất lượng tốt sẽ không đồng ý điều này và hoàn toàn có thể sẽ rút khỏi thị trường, hoặc nhà đầu tư hoàn toàn có thể quyết định hành động sẽ không mua bất kể CP nào. Từ đó, đầu tư và chứng khoán sẽ hoạt động giải trí không hiệu suất cao do năng lực kêu gọi vốn của các doanh nghiệp trên thị trường bị hạn chế .
* Rủi ro đạo đức : Xuất hiện sau khi nhà đầu tư thực thi thanh toán giao dịch
Rủi ro đạo đức có một số ít đặc thù chính như : Một bên tham gia thanh toán giao dịch không hề giám sát hoạt động giải trí của bên kia – bên có hành vi ẩn giấu ; Bên có hành vi ẩn giấu dù vô tình hay cố ý sẽ làm tăng Tỷ Lệ xảy ra hậu quả xấu. Trong góp vốn đầu tư sàn chứng khoán, sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền quản trị hoàn toàn có thể dẫn đến rủi ro đáng tiếc đạo đức, khi người đại diện thay mặt công ty đặt quyền lợi cá thể lên trên quyền lợi của các cổ đông chiếm hữu công ty .
Các trung gian tài chính sinh ra đã phần nào góp thêm phần khắc phục thực trạng thông tin bất phù hợp trên thị trường vì :

  • Các trung gian tài chính có khả năng đánh giá rủi ro của người đi vay.
  • Các trung gian tài chính có đầy đủ thông tin cá nhân của người vay tiền như tiền gởi, thu nhập, tài sản, nợ phải trả, các khoản vay từ các tổ chức tín dụng.
  • Các trung gian tài chính có đầy đủ nghiệp vụ chuyên môn, chuyên gia nhiều kinh nghiệm, và có các trung gian tài chính giám sát hoạt động của người vay vốn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho xã hội.

4.4. Góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và tiêu chuẩn cuộc sông xã hội

– Đối với chủ thể tiết kiệm ngân sách và chi phí : Các định chế trung gian đã giúp chủ thể tiết kiệm chi phí sinh lợi, đa dạng hóa các hình thức góp vốn đầu tư và phân tán rủi ro đáng tiếc .
– Đối với chủ thể vay vốn : các định chế trung gian đã góp thêm phần phân phối vốn kịp thời cho những chủ thể cần vốn nhằm mục đích ship hàng cho những mục tiêu khác nhau trong nền kinh tế .

Từ những phân tích trên cho thấy, các định chế trung gian tài chính đã góp phần mang lại lợi ích cho chủ thể tiết kiệm và chủ thể vay vốn, từ đó, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho nền kinh tế.

( Nguồn tài liệu : Bùi Thị Phương Linh, Giáo trình Tài chính Tiền tệ, 2020 )