Cần thiết lập “thước đo” uy tín nhà thầu

( BĐT ) – Với nhiều nguyên do khác nhau, có không ít nhà thầu sau khi trúng thầu thì chây ì, chậm hoặc không tiến hành hợp đồng như cam kết, gây tác động ảnh hưởng lớn tới quy trình tiến độ, chất lượng và hiệu suất cao của dự án Bất Động Sản. Theo chuyên viên đấu thầu, cần thiết lập “ thước đo ” nhìn nhận uy tín của nhà thầu trải qua việc thực thi những hợp đồng tương tự như trước đó để răn đe, có chế tài với nhà thầu vi phạm cũng như khuyến khích những nhà thầu làm tốt.

Thước đo uy tín nhà thầu trong thực hiện hợp đồng là chế tài để đánh giá, xử lý nhà thầu vi phạm cũng như khuyến khích những nhà thầu làm tốt sau khi trúng thầu. Ảnh: Nhã Chi

Trước tình trạng khi nộp hồ sơ dự thầu và được lựa chọn trúng thầu thì cam kết đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hồ sơ mời thầu (HSMT) nhưng sau khi ký thì nhà thầu trì hoãn, chậm thực hiện hợp đồng, không đảm bảo tiến độ nên mấy năm gần đây, một số bộ, ngành đã đưa ra tiêu chí/thang điểm đánh giá, xếp hạng… để đánh giá uy tín của nhà thầu.

Chẳng hạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ( NN&PTNT ), Bộ Giao thông vận tải đường bộ nhiều năm đã nhìn nhận, xếp hạng nhà thầu thực thi hợp đồng, những khu công trình do Bộ quản trị. Tập đoàn Điện lực Nước Ta, Tổng cục Dự trữ Nhà nước ( Bộ Tài chính ) kiến thiết xây dựng 1 số ít tiêu chuẩn / thang điểm trong HSMT để nhìn nhận uy tín của nhà thầu trải qua mức độ hoàn thành xong những gói thầu tựa như trước đó. Hàng năm, trải qua việc nhìn nhận tác dụng thực thi hợp đồng, Bộ NN&PTNT thông tin “ cấm cửa ” nhiều nhà thầu tham gia gói thầu mới của Bộ cho đến khi khắc phục xong những vi phạm hợp đồng của gói thầu dở dang, được chủ góp vốn đầu tư xác nhận hoàn thành xong.

Để đảm bảo công bằng giữa các nhà thầu, công khai, minh bạch và tăng tính cạnh tranh trong đấu thầu mua gạo dự trữ quốc gia, năm 2021, Tổng cục Dự trữ Nhà nước đã đưa vào HSMT tiêu chí chấm điểm uy tín nhà thầu. Theo đó, 26 nhà thầu “có vết” từng trúng thầu nhưng từ chối ký hoặc không thực hiện hợp đồng mua gạo dự trữ quốc gia trong giai đoạn 2016 – 2020 bị trừ điểm kỹ thuật (mục đánh giá uy tín nhà thầu) khi tham gia các gói thầu mua gạo dự trữ quốc gia năm 2021…

Chia sẻ với phóng viên báo chí Báo Đấu thầu, một cán bộ của chủ góp vốn đầu tư tại Thừa Thiên Huế cho biết, một số ít khu công trình trên địa phận đang bị chậm quy trình tiến độ trầm trọng do nhà thầu không dồn lực để xây đắp như đã cam kết. Máy móc, thiết bị, vật tư, nhân công kêu gọi tại công trường thi công đều không cung ứng nhu yếu ( chỉ đạt khoảng chừng 50 % như đã cam kết ). Chủ góp vốn đầu tư nhiều lần có văn bản đôn đốc quá trình tuy nhiên nhà thầu luôn viện dẫn nguyên do, khó khăn vất vả để trì hoãn. Do khu công trình sử dụng vốn ODA, nếu chấm hết hợp đồng với nhà thầu thì tiến trình giải quyết và xử lý, lựa chọn nhà thầu thay thế sửa chữa mất nhiều thời hạn, kéo theo nhiều hệ lụy … Vì thế, Chủ góp vốn đầu tư cũng khó “ mạnh tay ” giải quyết và xử lý nhà thầu.

Theo quy định hiện hành, chủ đầu tư, bên mời thầu có thể đưa vào HSMT các nội dung về đánh giá chất lượng nhà thầu trong thực hiện các hợp đồng trước đó. Cụ thể, pháp luật về đấu thầu đã có các quy định về đánh giá “uy tín của nhà thầu”.

Theo đó, tại Điều 12 và Điều 23 Nghị định số 63/2014 / NĐ-CP có pháp luật “ khá mở ” về việc kiến thiết xây dựng tiêu chuẩn nhìn nhận về kỹ thuật dựa trên những yếu tố về năng lực phân phối những nhu yếu về số lượng, chất lượng …, uy tín của nhà thầu trải qua việc thực thi những hợp đồng tương tự như trước đó. Ngoài ra, tại những mẫu HSMT gói thầu xây lắp và shopping hàng hoá phát hành kèm theo Thông tư số 03/2015 / TT-BKHĐT và Thông tư số 05/2015 / TT-BKHĐT cũng đưa ra tiêu chuẩn nhìn nhận về kỹ thuật gồm có uy tín của nhà thầu trải qua những hợp đồng tương tự như trước đó. Tuy nhiên, theo quan điểm của chuyên viên đấu thầu, trong quy trình kiến thiết xây dựng, phê duyệt HSMT, chủ góp vốn đầu tư / bên mời thầu ít chăm sóc, vận dụng lao lý này để thiết kế xây dựng 1 số ít tiêu chuẩn nhìn nhận thiết thực, hữu hiệu nhằm mục đích lựa chọn được nhà thầu thực sự có uy tín và năng lượng thực thi hợp đồng. TS. Nguyễn Việt Hùng, nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu ( Bộ Kế hoạch và Đầu tư ) cho rằng, cần tổng kết, nhìn nhận và thiết lập những thước đo về uy tín nhà thầu trải qua năng lực triển khai, mức độ triển khai xong hợp đồng của nhà thầu so với những hợp đồng tương tự như đã thực thi trước đó khi nhà thầu tham gia đấu thầu những gói thầu tiếp theo. Việc thanh tra rà soát, nhìn nhận này chính là công cụ hữu hiệu nhằm mục đích nâng cao nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà thầu khi tham gia đấu thầu, triển khai hợp đồng, bảo vệ sự công minh giữa những nhà thầu ; là chế tài để nhìn nhận uy tín, giải quyết và xử lý những nhà thầu vi phạm triển khai hợp đồng cũng như khuyến khích những nhà thầu làm tốt sau khi trúng thầu. Tuy nhiên, những pháp luật, tiêu chuẩn về nhìn nhận uy tín nhà thầu trải qua việc thực thi hợp đồng cần thống nhất, công khai minh bạch, minh bạch và công minh, bảo vệ được hiệu suất cao kinh tế tài chính ; không được đưa ra những điều kiện kèm theo hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm mục đích tạo lợi thế cho một hoặc 1 số ít nhà thầu, gây ra sự cạnh tranh đối đầu không bình đẳng.