ứng dụng phương tiện truyền thông multimedia trong đời sống

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.14 MB, 73 trang )

Bạn đang đọc: ứng dụng phương tiện truyền thông multimedia trong đời sống – Tài liệu text

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNG TIỆN 2
1.1. Thông tin trong đời sống hiện đại 2
1.2. Các khái niệm cơ bản 2
1.2.1. Thế nào là phương tiện? 2
1.2.2. Truyền thông đa phương tiện là gì? 3
1.2.3. Thế nào là một hệ truyền thông đa phương tiện? 3
1.2.4. Tính tương tác của các chương trình truyền thông đa phương tiện 4
1.2.5. Phương tiện mới 4
1.3. Thông tin đa lớp, đa chiều 5
1.4. Các chuẩn Mutimedia thông dụng 6
1.4.1. Chuẩn dành cho kiến trúc tài liệu 7
1.4.1.1. Ngôn ngữ mô tả cấu trúc và nội dung tài liệu 7
1.4.1.2. Kiến trúc tài liệu mở (ODA) 7
1.4.1.3. Hytime 8
1.4.2. Chuẩn dành cho tương tác 8
1.4.3. Framework và mô hình tham chiếu 9
CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG ĐỜI SỐNG 10
2.1. Truyền thông đa phương tiện trong đào tạo và giáo dục. 10
2.1.1. Giới thiệu chung 10
2.1.2. Phát triển E-learning trong đào tạo từ xa 13
2.1.2.1. Tổng quát về E-learing 13
2.1.2.2. E-learning và các phương thức đào tạo khác 18
2.1.3. Cấu trúc của một hệ thống E-learning điển hình 19
2.1.3.1. Mô hình chức năng 19

2.1.3.2. Mô hình hệ thống 22
2.1.3.3. Phát triển nội dung khoá học trong E-learning 23
2.1.4. Kết luận 24
2.2. Truyền thông đa phương tiện trong thông tin và bán hàng 26
2.3. Truyền thông đa phương tiện trong y học 28
2.4. Truyền thông đa phương tiện trong gia đình 33
CHƯƠNG III: CÁC YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG ĐA PHƯƠNG TIỆN 35
3.1. Yêu cầu của ứng dụng đa phương tiện trên máy đơn 35
3.2. Chất lượng dịch vụ trong các hệ thống Multimedia 36
CHƯƠNG IV: MỘT SỐ DỮ LIỆU ĐA PHƯƠNG TIỆN 41
4.1. Ảnh 41
4.1.1. Ảnh và ứng dụng 41

4.1.2. Thu ảnh 42
4.1.3. Kĩ thuật nén 43
4.1.3.1. Tại sao phải nén 43
4.1.3.2. Nén ảnh JPEG 44
4.1.3.3. Nén Fractal 45
4.2. Âm thanh 47
4.2.1. Các ứng dụng âm thanh 47
4.2.2. Ghi âm thanh 48
4.2.3. Kĩ thuật nén 48
4.3. Video 49
4.3.1. Các ứng dụng video 49
4.3.2. Nén video 49
4.3.2.1. Nén tín hiệu ảnh dùng MPEG 51
4.3.2.2. Sơ đồ của bộ mã hoá và giải mã dùng MPEG-2 55

CHƯƠNG V: XÂY DỰNG ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN 57
5.1. Các yêu khi xây dựng một ứng dụng đa phương tiện 57
5.2. Các thành viên tham gia dự án 57
5.3. Các bước xây dựng ứng dụng đa phương tiện 58
5.3.1. Xác định đối tượng người xem 59
5.3.2. Sơ đồ thiết kế của các đối tượng multimedia 60
5.3.2.1. Danh sách tuyến tính 60
5.3.2.2. Cấu trúc menu 61
5.3.2.3. Cấu trúc mạng 61
5.3.2.4. Cấu trúc phân cấp 63
5.3.3. Thiết kế và viết kịch bản 64
5.3.4. Chọn các công cụ, tạo ra thông tin và sáng tạo 64
5.3.5. Kiểm thử 67
5.3.6. Phân phối thông tin truyền thông đa phương tiện 67
5.3.6.1. CD-ROM 68
5.3.6.2. Mạng Internet 69
5.3.6.3. Truyền hình 70

LỜI NÓI ĐẦU

Trong vòng vài năm trở lại đây chúng ta nghe nói rất nhiều đến từ multimedia.
Vậy, một cách chính xác, multimedia là gì?
Từ lâu thuật ngữ media dùng để chỉ các thực thể như là chiếc máy truyền
thanh, máy truyền hình, nghĩa là không phải nói đến một vật mang thông tin đơn

thuần, mà là một hệ thống tương đối phức tạp, có cơ cấu, có đối tượng nhắm tới.
Loại truyền thông trực tiếp, từ miệng người này đến tai người kia, không sử dụng
thành phần (media) trung gian. Không khí truyền các chấn động âm thanh không
phải là một media, mà chỉ là một vật mang vật lý làm công việc tải thông tin.
Nếu dùng một máy cassette audio để ghi lời của người nói, nội dung trong
cassette không thể đến người nghe bằng cách truy xuất trực tiếp, phải nhờ đến một
hệ thống vật lý khác: máy đọc cassette. Nếu để rời, cassette này chỉ được xem là
một vật mang. Nếu gộp cùng máy đọc cassette, thì đấy là một hệ thống truyền
thông, một media.
Media có mục đích là phát, truyền thông tin, không đòi hỏi chỉ bằng cách nghe
và nhìn. Một tờ giấy in chữ nổi cho người mù, đòi hỏi sự sờ mó. Một tấm carte
postale có nhạc và mùi hương, đòi hỏi cùng lúc sự nhìn, nghe và ngửi. Bằng chừng
ấy, chúng ta có thể nói đến một sự truyền thông đa phương tiện.
Và như vậy, từ multimedia xuất hiện kèm với nhiều danh từ chung khác:
centre de ressource multimedia (trung tâm tài nguyên đa phương tiện), post de
formation multimedia (trạm đào tạo đa phương tiện), multimedia training (huấn
luyện bằng đa phương tiện), multimedia personal computer MDC (máy tính cá nhân
với đa phương tiện), digital multimedia system (hệ thống đa phương tiện dạng số ).
Trong nội dung môn học này chúng ta sẽ nghiên cứu các khái niệm cơ bản về
Multimedia, hiểu được các ứng dụng rỗng rãi của Multimedia trong đời sống, các
yêu cầu và xu hướng phát triển ứng dụng hiện nay của Multimedia, các cấu trúc
thiết kế ứng dụng và các bước cần thiết để xây dựng ứng dụng đa phương tiện, nắm
bắt được một số công cụ có sẵn trong thực tế để thiết kế các ứng dụng Multimedia.

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNG
TIỆN

1.1. Thông tin trong đời sống hiện đại
Khi công nghệ phát triển, người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi khắt khe hơn.
Trong thời đại của thông tin tốc độ cao, chúng ta mong muốn nhận được các thông
tin ngay tức thì và đồng thời, thông qua nhiều cách thức khác nhau. Nhu cầu này
giải thích tại sao các kênh tin tức trên truyền hình thường xuyên có các dòng chữ
chạy phía dưới màn hình trong khi phát thanh viên nói và các hình ảnh đã thâu băng
trước đó trôi qua. Nhu cầu đó giải thích tại sao các Website ngày nay ngoài nội
dung và các siêu liên kết còn gồm thêm các hình ảnh đồ hoạ, hoạt ảnh và âm thanh.
Những nhu cầu này đã mở rộng cách chúng ta làm việc, học tập và giải trí. Nói
một cách đơn giản, các thông tin “một chiều” không còn phù hợp với hầu hết chúng
ta nữa. Thông tin, các bài học, trò chơi và mua sắm sẽ lôi cuốn hơn và khiến chúng
ta chú ý hơn nếu chúng ta có thể tiếp cận và sắp xếp chúng trong các cách thức khác
nhau, thậm chí theo một ý thích nào đó mà chúng ta chợt nảy ra. Những nhu cầu
này và các tiến bộ về công nghệ đã tương quan mật thiết với nhau để đưa nghệ thuật
và khoa học truyền thông đa phương tiện lên một tầm cao mới, dẫn đến kết quả là
các sản phẩm có khả năng đan kết văn bản, hình ảnh đồ hoạ, hoạt ảnh, âm thanh và
video.

Khi chúng ta sử dụng các sản phẩm này – cho dù là một bộ bách khoa toàn thư
trên Web hay một trò chơi video trên CD- thì có nghĩa là chúng ta không đơn thuần
chỉ làm việc với một chương trình máy tính. Chúng ta đã trải nghiệm qua một sự
kiện truyền thông đa phương tiện. Các sản phầm truyền thông đa phương tiện ngày
nay đều thu hút nhiều giác quan cùng một lúc và đáp ứng với nhu cầu thay đổi của
chúng ta với tốc độ ngày càng gia tăng.

Phần dưới đây sẽ giới thiệu cho các bạn các khái niệm cơ bản về truyền thông
đa phương tiện và giải thích cách hoạt động của các yếu tố truyền thông đa phương

tiện.

1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Thế nào là phương tiện?
Trong suốt chiều dài lịch sử, thông tin đã được chuyển tải thông qua một
phương tiện duy nhất. Âm thanh, chẳng hạn như giọng nói của con người, chính là

một loại phương tiện đó và qua nhiều thế kỉ trước khi chữ viết được sử dụng rộng
rãi thì nói chuyện là một cách thức chủ yếu để trao đổi thông tin. Sau này con người
bắt đầu kể chuyện và để lại thông tin về cuộc sống của mình thông qua các hình vẽ,
các bức tranh. Sự ra đời của chữ viết đã cho con người một phương tiện khác nữa
để diễn đạt ý nghĩ của mình. Ngày nay, con người thường sử dụng lời nói, âm
thanh, âm nhạc, văn bản, hình ảnh, đồ hoạ, hoạt ảnh và video để truyền tải thông tin.
Những thứ này là tất cả các loại phương tiện khác nhau (thuật ngữ media là số nhiều
của medium) và mỗi phương tiện thường được dùng để biểu đạt các loại thông tin
nhất định.

Như vậy trong ý nghĩa này, phương tiện chỉ đơn giản là một cách thức để
truyền đạt thông tin.
1.2.2. Truyền thông đa phương tiện là gì?
Kể từ lâu con người đã khám phá ra rằng các thông điệp sẽ trở nên tác động
hơn (có nghĩa là người nghe sẽ hiểu và nhớ chúng dễ hơn) khi chúng được biểu đạt
thông qua một kết hợp của các phương tiện khác nhau. Loại kết hợp này chính là ý
nghĩa của thuật ngữ truyền thông đa phương tiện.

Truyền thông đa phương tiện là sử dụng nhiều hơn một loại phương tiện vào

cùng một thời điểm
Ví dụ:

•
Giáo viên sử dụng bảng đen trong lớp học để viết các lời giải thích cho
bài giảng của họ.

•
Sử dụng phim ảnh, truyền hình kết hợp nhiều loại phương tiện (âm
thanh, video, hoạt ảnh, hình ảnh tĩnh và chữ) để tạo ra nhiều loại thông
điệp khác nhau có khả năng cung cấp thông tin và sự tiêu khiển cho mọi
người theo những cách thức độc nhất và đầy ý nghĩa.

1.2.3. Thế nào là một hệ truyền thông đa phương tiện?
Các hệ thống thông tin đa phương tiện dùng nhiều phương tiện giao tiếp khác
nhau (văn bản, dữ liệu ghi, dữ liệu số, đồ hoạ, hình ảnh, âm thanh, video ). Nhiều
ứng dụng là đa phương tiện theo ý nghĩa là chúng dùng nhiều dạng trên. Tuy nhiên,
thuật ngữ “đa phương tiện” thường được dùng để mô tả các hệ thống phức tạp hơn,
nhất là các hệ thống hỗ trợ hình ảnh và âm thanh. Các thông tin mới chủ yếu được
tạo ra bên ngoài máy tính. Lời nói, nhạc, hình ảnh và phim được chuyển từ dạng
Analog (tương tự) sang Digital (số) trước khi được dùng trong các ứng dụng trong
máy tính. Ngược lại, với văn bản, đồ hoạ và thậm chí phim hoạt hình đều được tạo

trên máy tính và vì vậy nó chỉ đáp ứng những mục tiêu nhất định, không thể mở
rộng ứng dụng được.

Một hệ nền máy tính, mạng thông tin hay dụng cụ phần mềm là một hệ đa
phương tiện nếu nó hỗ trợ ứng dụng tương tác cho ít nhất là một trong các dạng
thông tin sau, không kể văn bản và đồ hoạ: âm thanh, hình ảnh tĩnh hoặc phim video
chuyển động.
1.2.4. Tính tương tác của các chương trình truyền thông đa phương tiện
Ngày nay, công nghệ máy tính đã đưa các sản phẩm truyền thông đa phương
tiện trên PC tiến thêm một bước xa hơn. Không giống như sách, phim hay chương
trình truyền hình, máy tính có thể nhận dữ liệu nhập từ người sử dụng, do vậy nó có
thể chứa các sự kiện truyền thông đa phương tiện tương tác có bao gồm vai trò
người sử dụng.
Thuật ngữ tương tác được hiểu là người sử dụng và chương trình phản ứng
qua lại với nhau.

Chương trình liên tục cung cấp cho người sử dụng một tập các lựa chọn để cho
người sử dụng chọn, nhằm điều khiển các hoạt động của chương trình. Và thậm chí
kiểm soát những gì họ thấy và nghe được. Bằng cách nhận vào dữ liệu nhập vào từ
người sử dụng, các phương tiện tương tác tạo ra một vòng lặp phản hồi, nói chung
hoạt động như sau:

•
Bắt đầu vòng lặp người sử dụng kích hoạt chương trình tương tác và
chọn thông tin cần xem.

•
Chương trình đáp ứng lại bằng cách hiển thị ra cho người sử dụng thông
tin với các lựa chọn.

•
Người sử dụng đáp ứng bằng cách chọn một lựa chọn, chẳng hạn như di
chuyển đến một nơi khác trong chương trình hoặc chọn thông tin khác.

•
Chương trình đáp ứng với lựa chọn của người sử dụng và thường đưa ra
một tập các tuỳ chọn mới.

•
Quá trình tiếp diễn – đôi khi nhịp độ rất nhanh và phức tạp như trong
nhiều trò chơi máy tính, cho tới khi người sử dụng ngừng chương trình.

Như vậy, các chương trình truyền thông đa phương tiện được mô tả là có tính
tương tác nếu chúng nhận dữ liệu nhập từ người sử dụng và cho phép người sử dụng
điều khiển dòng chảy thông tin hoặc hoạt động của chương trình.

1.2.5. Phương tiện mới
Tương tác không chỉ liên quan đến một máy tính và một con chuột. Phương
tiện mới (một thuật ngữ bao gồm tất cả các loại công nghệ truyền thông đa phương

tiện tương tác) có thể kết hợp nhiều công nghệ truyền thông khác nhau chẳng hạn
như truyền hình cáp, các đường dây điện thoại, các mạng riêng, mạng Internet và
các công nghệ khác.

Phương tiện mới được tạo ra như một sự hội tụ nhiều loại công nghệ, cho phép
các cá nhân riêng lẻ cũng như các tổ chức lớn giao tiếp và truyền đạt thông tin bằng
cách sử dụng máy tính và các hệ thống truyền thông.

Phần cốt lõi của phương tiện mới là một khái niệm được gọi là sự hội tụ kỹ

thuật số. Người ta dùng các máy tính để tạo ra các loại thông tin kỹ thuật số khác
nhau, từ loại chỉ thuần là văn bản đến thông tin video. Tất cả những loại thông tin
kỹ thuật số này có thể chuyển đến người sử dụng theo cùng một con đường – có thể
là qua một đĩa CD-ROM, một đường dây truyền hình cáp hay qua đường vệ tinh.
Tha vì phải chuyển tải phim ảnh trong các trong các băng hình hay băng video,
chuyển tải âm nhạc trên các băng nhạc hay đĩa compact và chuyển tải sách bằng các
trang in giờ đây ta có thể chuyển tải các loại thông tin khác nhau đến các máy tính
hay hộp truyền hình cáp với cùng một cách thức. Do vậy, ta có một tập hợp các
thông tin kết hợp với nhau và hội tụ vào một luồng thông tin kỹ thuật số.

Ðối với người sử dụng, công nghệ này có nghĩa là thông tin truyền thông đa
phương tiện có thể được lưu trữ và chuyển tải theo nhiều cách. Nếu bạn sử dụng
PC, thông tin truyền thông đa phương tiện có thể có trong một đĩa compact, một đĩa
DVD, đĩa cứng, mạng Internet hay một dịch vụ trực tuyến. Nếu bạn sử dụng các đặc
tính thu tín hiệu truyền hình trong Windows 98, Windows 2000 bạn còn có thể nhận
được các thông tin như trên ở dạng thức chương trình phát hình được chuyển đến
màn hình của bạn. Nếu bạn sử dụng một dịch vụ chẳng hạn như WebTV, bạn có thể
sử dụng đồng thời các chương trình phát hình và thông tin Internet.

Tuỳ theo công nghệ được dùng, một số các sự kiện truyền thông đa phương
tiện là những ứng dụng một người sử dụng và chạy đơn độc chẳng hạn như một
quyển sách tham khảo hay một chương trình dạy học tren CD-ROM. Các sự kiện
khác có thể liên quan nhiều hơn đến một người sử dụng. Ví dụ như các trò chơi
nhiều người có thể được truy xuất thông qua môt mạng cục bộ hay mạng Internet,
các cuộc hội thảo video cho phép những người tham gia nhìn thấy nhau và chia sẻ
dữ liệu trong thời gian thực thông qua đường dây điện thoại hay các kết nối vệ tinh
hoặc các chương trình truyền hình tương tác nhận các dữ liệu người sử dụng thông
qua một Website hay một phòng tán gẫu trên Web.

1.3. Thông tin đa lớp, đa chiều

Các nhà phát triền truyền thông đa phương tiện liên tục cố gắng để tìm ra cách
thức làm cho sản phẩm của họ lôi cuốn người sử dụng hơn cho dù sản phẩm đó là

một trò chơi hành động nhịp độ cao hay một bản hướng dẫn trên đĩa hoặc một
website thương mại điện tử.

Một chiến lược cơ bản trong việc phát triển thông tin truyền thông đa phương
tiện là cung cấp thông tin được sắp thành lớp và thông tin đa chiều.

Yêu cầu này có nghĩa là sản phẩm phải cung cấp cho người sử dụng các mảnh
thông tin một cách đồng thời, chẳng hạn như một hình ảnh 3 chiều đang quay tròn
của một mô tơ, một đoạn âm thanh mô tả các chức năng của nó và các hộp văn bản
hiển thị tạm thời về các thông tin thêm khi người sử dụng trỏ chuột vào các phần
nhất định của hình mô tơ.

Trong một cách thức trình bày đa chiều, người sử dụng có cơ hội để trải
nghiệm các thông tin từ nhiều góc độ khác nhau, ví dụ một người sử dụng nào đó có
thể sẽ chỉ xem phần minh hoạ sống động của một dự án tạo cảnh quan, trong khi
người sử dụng khác sẽ chọn đọc đoạn văn bản mô tả.

Một trong những cách để khiến cho những văn bản thuần và hình ảnh lôi cuốn
người xem là thêm vào các thông tin có yếu tố thời gian chẳng hạn như âm thanh,
hoạt hoạ và video. Tuy nhiên, điều quan trọng là ở chỗ các phương tiện thông tin bổ
sung không chỉ đơn thuần là lặp lại vai trò của các nội dung và hình ảnh tĩnh. Thực
vậy, việc theo dõi một đoạn video chỉ đơn thuần là đọc các đoạn văn trên màn hình
là rất nhàm chán. Nhưng nếu cùng với đoạn văn bản đó là phần video hiển thị kèm

theo để diễn tả thì nội dung phần văn bản sẽ thú vị hơn rất nhiều.

Ngày càng nhiều các tư liệu giáo dục, bao gồm các cuốn sách giáo khoa, và
sách bách khoa toàn thư đang được phát triển thành các sản phẩm truyền thông đa
phương tiện. Những sản phẩm này có sử dụng âm thanh, hoạt ảnh và đoạn trích
video để làm cho phần nội dung sống động hơn.

Ðiều cơ bản là ta phải biết tập trung vào nội dung của chương trình. Ðó là cái
mà người sử dụng cần. Ví dụ, sức lôi cuốn của một bộ phim hoạt hình chính là cở
cốt truyện hấp dẫn, cách xây dựng nhân vật tốt. Tương tự, các bộ phim hành động
sử dụng công nghệ hoạt ảnh và đồ hoạ máy tính để cải tiến tạo ra các đối tượng
hoặc các môi trường trên màn hình chẳng hạn như chuỗi giấc mơ trong phim The
Matrix (Ma Trận) sẽ kém hấp dẫn nếu cốt truyện tẻ nhạt.

1.4. Các chuẩn Mutimedia thông dụng
Cần phải đặt ra chuẩn cho tất cả mọi cấp đội của hệ đa phương tiện, từ yêu cầu
vật lý về mạng cho đến thiết kế giao diện người dùng. Có thể phân loại chuẩn đa
phương tiện hiện thời thành chuẩn liên quan đến nội dung của tài liệu (các chuẩn
nén dữ liệu), chuẩn kiểm soát cấu trúc, và chuẩn tương tác.

1.4.1. Chuẩn dành cho kiến trúc tài liệu
1.4.1.1. Ngôn ngữ mô tả cấu trúc và nội dung tài liệu

Ngôn ngữ mô tả cấu trúc và nội dung tài liệu (Standard Generalised Markup
Language – SGML) liên quan tới nội dung tài liệu và cấu trúc hợp lý về các khía

cạnh như đầu đề và đoạn văn. SGML căn cứ trên quan điểm về định nghĩa dạng tài
liệu (DTD). Những định nghĩa này được sử dụng để quản lý việc tạo ra những tài
liệu không chỉ sử dụng giới hạn ở những tài liệu có thể in mà còn có thể được sử
dụng cho những tài liệu đa phương tiện trên đĩa Compact.
SGML đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc tách thông tin khỏi hình
thức trình bày, do đó tạo ra các hình thức trình bày khác nhau của cùng một thông
tin.

1.4.1.2. Kiến trúc tài liệu mở (ODA)
Bao gồm hình thức trình bày tài liệu và mở rộng phạm vi nội dung. ODA sử
dụng phương pháp tương tự SGML nhưng nhấn mạnh đến trao đổi mờ. Ðược sử
dụng để tạo ra các lớp tài liệu có thể truyền tải giữa các hệ thống máy tính khác
nhau mà không làm mất thông tin.

ISO (tổ chức Chuẩn Hoá Quốc Tế) và ITU (Chuẩn Hoá Viễn Thông của Liên
Ðoàn Viễn Thông Quốc Tế) đã xuất bản ODA dưới dạng IS8613 và T.410 Series
Recommendation. Những chuẩn này xác định 3 loại tài liệu ODA:

•
Tài liệu cấu trúc hợp lý có thể xử lý được (ví dụ: chương, mục, và đoạn
bổ xung), cho phép người nhận có thể sửa đổi nội dung.

•
Tài liệu đã được định dạng trao đổi cấu trúc trình bày dưới dạng chuỗi
trang, với thông tin định vị chẳng hạn khu vực dành cho nội dung ký tự
và phông chữ. Không thể sửa đổi được và chỉ in ra được.

•
Tài liệu có thể xử lý đã được định dạng cho phép trao đổi cả cấu trúc
hợp lý và cấu trúc trình bày, làm cho chúng linh động hơn. Người dùng

có thể in ảnh và hiệu chỉnh trước.

ODA hỗ trợ đánh dấu cả cách trình bày và nội dung, kiến trúc tài liệu được
tách rời khỏi cấu trúc nội dung. Bảng dưới đây đề cập đến 3 cấu trúc nội dung ký tự,
đồ hoạ hình, ảnh.

Nội
dung
Chuẩn ISO tương quan Chuẩn ITU tương quan

Ký tự
Bộ ký tự được mã hoá dành cho truyền thông đa
phương tiện thông văn bản (IS6937)
Bộ ký tự đồ hoạ mã hoá 8 bit (IS8859)
Ký tự chứa kiến trúc
(T.416)

Ðồ hoạ
hình
Siêu tập tin đồ hoạ máy tính (IS8632)
Kiến trúc chứa ảnh hình
học (T.418)
ảnh
Kiến trúc chứa ảnh

(T.417)

1.4.1.3. Hytime
Ngôn ngữ cấu trúc tài liệu căn cứ vào thời gian / siêu phương tiện ra đời tháng
11/1992. Dùng để chuẩn hoá một số thiết bị cần thiết trong các ứng dụng siêu
phương tiện, đặc biệt là các ứng dụng lập địa chỉ các khu vực tài liệu siêu phương
tiện và các đối tượng thông tin đa phương tiện thành phần, bao gồm cả việc kết nối,
chỉnh hàng và đồng bộ hoá. Nó không chuẩn hoá các ký hiệu nội dung dữ liệu, mã
hoá đối tượng thông tin hay xử lý ứng dụng. Hytime cho phép mã hoá theo dòng
tuyến tính một ứng dụng đa phương tiện hoàn hảo bao gồm cấu trúc, liên kết siêu
phương tiện, đồng bộ hoá và định giờ.

Hytime căn cứ trên ngôn ngữ Standard Generralized Markup (SGML) và sử
dụng Abstract Syntax Notation 1 (ASN.1), cho phép biểu diễn các chuỗi bit để trao
đổi. Nó bổ sung chuẩn cho các đối tượng đa phương tiện đơn lẻ, chẳng hạn JPG cho
ảnh tĩnh, MPEG cho tư liệu audiovisual.
1.4.2. Chuẩn dành cho tương tác
•
MHEG: đề cập đến các chủ đề như đồng bộ hoá, bộ nhớ đệm, đối tượng
nhập nó được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu của ứng dụng đa phương
tiện chạy trên các trạm từ nhiều hãng khác nhau và trao đổi thông tin
theo thời gian thực. Những ứng dụng như thế bao gồm nghiên cứu, hợp
tác do máy tính hỗ trợ, hệ xuất bản điện tử và các ứng dụng dùng trong
giáo dục đào tạo. Chuẩn MHEG được phát triển thành 2 phần:


Phần 1 đề cập đến ghi chú ASN.1



Phần 2 liên quan tới ghi chú trên căn cứ trên SGML.

•
SMSL: Ngôn ngữ chuẩn biên soạn siêu phương tiện/đa phương tiện
(SMSL) được kết hợp từ ISO và ITU, lien quan đén nhóm nghiên cứu
SGML và MHEG. Ngôn ngữ này phát triển script điều khiển tươngtác
người dùng với tài liệu siêu phương tiện và đa phương tiện. SMSL được
dùng để tạo tính tương thích và tính cơ động giữa các hệ của script đa
phương tiện.

1.4.3. Framework và mô hình tham chiếu
Như đã biết, đa phương tiện tác động đến nhiều lĩnh vực phát triển ứng dụng
khác nhau. Không tồn tại mô hình tham chiếu đơn nào để kết hợp những mảnh này
lại với nhau và xác định cách thức chúng giao tiếp nhau.

OII đã khởi xướng nghiên cứu trong lĩnh vực này và đưa ra 3 mô hình tham
chiếu hiện có: ODP (Xử lý phân tán mở), mô hình tham chiếu Berkom, Framework
và mô hình siêu phương tiện/đa phương tiện (MHMF)

•
Xử lý phân tán mở (ODP): ODP là hoạt động kết hợp ISO và ITU có
mục tiêu là thúc đẩy các thành phần hệ phân tán hợp tác với nhau trong
môi trường đồng nhất. Các chế độ và chuẩn ứng dụng đã được nâng cấp
cần phải tương thích với ứng dụng là phương tiện phân tán.

Xem thêm: Tin tức đời sống online: câu chuyện đời sống, tâm sự, gia đình

•
Mô hình tham chiếu Berkom: Hệ thống truyền thông đa phương tiện
thông tin Berkom là dịch vụ cải tiến cho mạng cáp quang. Mô hình này
đóng vai trò là nền tảng cho giao diện lập trình ứng dụng. Nó thích hợp
cho các ứng dụng đa phương tiện mà có thể di chuyển giữa các hệ khác
nhau và cũng hỗ trợ tích hợp các phương tiện khác nhau. Mô hình tham
chiếu bao gồm 3 hệ chính:


Hệ hoạt động cung cấp giao diện mạng cho hệ thống trực tiếp đa
phương tiện.


Hệ truyền thông đa phương tiện thông cung cấp giao diện lưu
thông cho dịch vụ từ xa đa phương tiện.


Hệ ứng dụng chung cung cấp các ứng dụng khác nhau với giao
diện trên dịch vụ từ xa đa phương tiện chung.

• Framework và mô hình siêu phương tiện/đa phương tiện (MHMF):
MHMF kết hợp từ JTC1 và SC18, làm nền tảng cho việc chuẩn hoá đa
phương tiện hiện tại và tương lai. Và hiện vẫn đang được tiếp tục phát
triển.

CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG ĐỜI SỐNG

Mặc dù các công nghệ truyền thông đa phương tiện trện PC mới chỉ xuất hiện
trong một thời gian tương đối ngắn nhưng chúng ta đã xây dựng được rất nhiều ứng
dụng khác nhau: Trong gia đình, trường học, tại nơi làm việc và những nơi khác,
các chương trình truyền thông đa phương tiện đều là phần tích hợp trong cách thức
mà chúng ta dạy và học, cách chúng ta giao tiếp, quản lý doanh nghiệp và giải trí.
Trong chương này chúng ta sẽ tìm hiểu một vài lĩnh vực ứng dụng của công nghệ
truyền thông đa phương tiện.

2.1. Truyền thông đa phương tiện trong đào tạo và giáo dục.
2.1.1. Giới thiệu chung
Trong các trường học ngày nay, các máy tính truyền thông đa phương tiện
thông đa phương tiện là một phần không thể thiếu của nhiều lớp học và đưa việc
học lên một mức độ tương tác mới.
Một hoạt động cải cách chủ yếu trong giáo dục sẽ khuyến khích được cách học
tích cực và công tác. Máy tính và truyền thông đa phương tiện sẽ giúp các sinh viên
và giảng viên chuyển đổi sang mô hình học tập mới này.
Trong lớp học, các phần trình bày trực quan kết hợp giữa hoạt ảnh, video và
âm thanh sẽ thúc đẩy các sinh viên trở thành người tham gia tích cực trong quá trình
học. Các chương trình truyền thông đa phương tiện tương tác đưa các khái niệm vào
cuộc sống và giúp sinh viên tích hợp phần tư duy cốt lõi và các kỹ năng giải quyết
vấn đề.

Bộ bách khoa toàn thư trên CD-ROM là một ví dụ rõ ràng của một ứng dụng
truyền thông đa phương tiện tương tác trong ngành giáo dục. Nếu sinh viên phải
viết một báo cáo về một vùng nào đó ở Ai Cập thì họ có thể đọc về lịch sử, địa lý và

với một cú nhấp chuột họ có thể thấy các đoạn trích video về sự bận rộn, hối hả
trong một thành phố và nghe các đoạn trích của các ngôn ngữ Ai Cập hay bản nhạc
địa phương (hình 2.1, 2.2). Kết quả là thông tin đã đi vào cuộc sống và sinh viên
thậm chí có thể có các công cụ phần mềm để cho ra các bản báo cáo của họ trong
dạng thức của một bản trình chiếu truyền thông đa phương tiện.

Hình 1.1: Minh hoạ một bài học về Ai Cập

Hình 2.2: Minh hoạ về lịch sử Ai Cập

Thậm chí trẻ em cũng có thể vừa học vừa vui chơi và chính các sản phẩm truyền
thông đa phương tiện trên CD hay trên Internet là những sản phẩm hàng đầu của
loại hoạt động này. Bằng cách sử dụng các nhân vật hoạt hình để dẫn đường, các trò
chơi truyền thông đa phương tiện chẳng hạn như Reader Rabbit, MathBlaster,
JumStart và các chương trình khác có thể giúp học sinh nhỏ làm chủ được các kỹ
năng cơ bản trong môi trường tương tác thú vị có cung cấp các phản hồi cá nhân.

Mạng Internet cũng cung cấp một số các công cụ học tập hữu ích ngoài lớp
học. Hàng trăm Website hướng về việc học tập cho phép trẻ em tham gia vào các dự
án tương tác, câu đố và trò chơi.

•
Website www.MaMaMedia.com cho phép trẻ con tạo ra các câu
chuyện và câu đố tham gia vào các hoạt động giải quyết vấn đề và chia
sẻ các sáng tác của chúng với nhau.

•
Một số website cung cấp cơ chế học từ xa (distance learning) như:
www.truongthi.com.vn,…Những site này cho phép học viên tham gia
vào các lớp, tương tác với người giảng viên, gửi bài tập, dự án, và hoàn
tất các kỳ thi trực tuyến.

•
Các bộ bách khoa toàn thư trực tuyến:

www.encarta.com

www.britannica.com

www.comptons.com

www.encyberpedia.com

www.funkandwagnalls.com

www.encyclopedia.com

•
Các từ điển trực tuyến:

www.m-v.com

www.onelook.com

www.cup.cam.ac.uk/elt/dictionary/

www.notam.uio.no/~hcholm/altlang/

•
Các từ điển đồng nghĩa trực tuyến:

www.thesaurus.com

www.wordsmyth.net

www.links.cs.cmu.edu/lexfn/

•
Công cụ tìm kiếm cụm từ:: www.shu.ac.uk/webadmin/phrases/go.html

•
Từ điển các từ viết tắt trong tiếng anh: http://www.acronymfinder.com

•
Một số site cho phép học trên web như:

www.vovisoft.com

www.quantrimang.com

www.aspvn.net

www.manguon.com
2.1.2. Phát triển E-learning trong đào tạo từ xa
Khoảng 2 năm trở lại đây thuật ngữ E-learning bắt đầu được biết đến tại Việt
Nam, nhiều hãng, công ty và các trường đại học bắt đầu giới thiệu các sản phẩm E-
learning. Điển hình như Cisco với chương trình CCNA/CCNP/CCIE, Intel với mô
hình E-learning giới thiệu tại Việt Nam vào tháng 7/2003 và sẽ có khả năng trở
thành đối tác chính của Bộ giáo dục- đào tạo trong việc phát triển E-learning trong
thời gian tới, công ty điện toán và truyền số liệu (VDC) kết hợp với Netlearner
(Singapo) với dịch vụ đào tạo từ xa bán E-learning khai trương đầu năm 2003, công
ty VASC với trang Web: truongthi.com, công ty Hà Thành với trang Web:
khoabang.com, FPT với cổng đào tạo trực tuyến, Vậy E-learning là gì?, Hệ thống
E-learning bao gồm những thành phần gì?; Việc phát triển E-learning trong điều
kiện cụ thể của Học viện và các Trung tâm tâm đào tạo như thế nào?.
2.1.2.1. Tổng quát về E-learing
a. Giới thiệu chung
Nhiều nhà chuyên môn cho rằng E-learning – phương pháp giáo dục đào tạo
mới được đánh giá là cuộc cách mạng trong giáo dục thế kỷ 21. Theo ông Keith
Holtham, Giám đốc phụ trách các giải pháp cho doanh nghiệp khu vực châu Á –
Thái Bình Dương (Intel), E-Learning căn bản dựa trên công nghệ mạng ngang hàng
(P2P). Đây là giải pháp sử dụng công nghệ cao để hỗ trợ quá trình học tập, cung cấp
các dịch vụ đào tạo, khóa học qua mạng Internet hoặc Intranet cho người dùng máy
tính. Ưu điểm nổi trội của E-Learning so với các phương pháp giáo dục truyền
thống là việc tạo ra một môi trường học tập mở và tính chất tái sử dụng các đơn vị

tri thức (learning object). Với công nghệ này, quá trình dạy và học sẽ hiệu quả và
nhanh chóng hơn, giúp giảm khoảng 60% chi phí, đồng thời giảm thời gian đào tạo
20-40% so với phương pháp giảng dạy truyền thống. E-learning chuyển tải nội dung
phong phú, ấn tượng và dễ hiểu thông qua trang web, bảo đảm chất lượng đào tạo
qua những phần mềm quản lý. Mô hình này cho phép học viên cũng như nhân viên
tại các công ty chọn học những thứ cần thiết chứ không bó buộc như trước. Bên
cạnh đó, học viên có thể học bất cứ lúc nào bằng cách nối mạng mà không cần phải
đến trường.
Trên phạm vi toàn cầu hiện nay có nhiều công ty lớn đầu tư vào E-Learning.
Năm 2000, thị trường này đã đạt doanh số 2,2 tỷ USD. Người ta dự tính, đến năm
2005, E-Learning trên toàn cầu sẽ đạt tới 18,5 tỷ USD. ở các nước công nghiệp phát

triển, điển hình là Mỹ, lĩnh vực này đang phát triển rất nhanh. Thị trường E-
Learning ở Mỹ sẽ đạt 11,4 tỷ USD vào năm 2004. Tại châu Á, thị trường này tăng
trưởng 25% mỗi năm (đạt 6,2 tỷ USD). Theo số liệu của tập đoàn dữ liệu quốc tế
IDC, năm 2003, thế giới sẽ thiếu khoảng 1,45 triệu chuyên gia mạng, do đó nhu cầu
về nguồn nhân lực này ngày càng lớn cùng với mức độ phức tạp xung quanh việc
thiết kế, triển khai và bảo trì hệ thống mạng máy tính trong nền kinh tế Internet.
Chính vì vậy, E-Learning đang được rất nhiều người học quan tâm và theo học.
b. Vậy hiểu một cách chung nhất thì E-learning là gì?
E-learning (electronic learning: Học điện tử): Thuật ngữ bao hàm một tập hợp
các ứng dụng và quá trình, như học qua Web, học qua máy tính, lớp học ảo và sự
liên kết số. Trong đó bao gồm việc phân phối nội dung các khoá học tới học viên
qua Internet, mạng intranet/extranet (LAN/WAN), băng audio và video, vệ tinh
quảng bá, truyền hình tương tác, CD-ROM, và các loại học liệu điện tử khác.
Hình 2.3 mô tả một cách tổng quát khái niệm E-learning. Trong mô hình này,

hệ thống đào tạo bao gồm 4 thành phần, toàn bộ hoặc một phần của những thành
phần này được chuyển tải tới người học thông qua các phương tiện truyền thông
điện tử.

Hình 2.3: Mô hình E-learning
• Nội dung: Các nội dung đào tạo, bài giảng được thể hiện dưới dạng các
phương tiện truyền thông điện tử, đa phương tiện. Ví dụ các bài giảng
CBT viết bằng toolbookII,…
• Phân phối: Việc phân phối các nội dung đào tạo được thực hiện thông
qua các phương tiện điện tử. Ví dụ tài liệu được gửi cho học viên bằng
e-mail, học viên học trên website, học qua đĩa CD-Rom multimedia,…
• Quản lý: Quá trình quản lý đào tạo được thực hiện hoàn toàn nhờ
phương tiện truyền thông điện tử. Ví dụ như việc đăng ký học qua

mạng, bằng bản tin nhắn SMS, việc theo dõi tiến độ học tập (điểm
danh) được thực hiện qua mạng Internet,
• Hợp tác: Sự hợp tác, trao đổi của người học trong quá trình học tập
cũng được thông qua phương tiện truyền thông điện tử. Ví dụ như việc
trao đổi thảo luận thông qua chat, Forum trên mạng,…
Tóm lại E-learning được hiểu một cách chung nhất là quá trình học thông qua
các phương tiện điện tử.
Ngày nay với sự hội tụ của máy tính và truyền thông E-learning được hiểu một
cách trực tiếp hơn là quá trình học thông qua mạng Internet và công nghệ Web.
c. Vài nét về lịch sử E-learning
• Trước năm 1983: Kỷ nguyên giảng viên làm trung tâm. Trước khi máy
tính được sử dụng rộng rãi, phương pháp giáo dụng “Lấy giảng viên

làm trung tâm” là phương pháp phổ biến nhất trong các trường học.
Học viên chỉ có thể trao đổi tập trung quanh giảng viên và các bạn học.
Đặc điểm của loại hình này là giá thành đào tạo rẻ.
• Giai đoạn 1984-1993: Kỷ nguyên đa phương tiện. Hệ điều hành
Windows 3.1, Máy tính Macintosh, phần mềm trình diễn powerpoint
đây là các công nghệ cơ bản trong kỷ nguyên đa phương tiện. Nó cho
phép tạo ra các bài giảng tích hợp hình ảnh và âm thanh học trên máy
tính sử dụng công nghệ CBT phân phối qua đĩa CD-ROM hặc đĩa mềm.
vào bất kỳ thời gian nào, ở đâu, người học cũng có thể mua và học. Tuy
nhiên sự hướng dẫn của giảng viên là rất hạn chế.
• Giai đoạn : 1994-1999 Làn sóng E-learning thứ nhất
Khi công nghệ Web được phát minh ra, các nhà cung cấp dịch vụ đào tạo bắt
đầu nghiên cứu cách thức cải tiếp phương pháp giáo dục bằng công nghệ này.
Người thầy thông thái đã dần lộ rõ thông qua các phương tiện: E-mail, CBT qua
Intranet với text và hình ảnh đơn giản, đào tạo bằng công nghệ WEB với hình ảnh
chuyển động tốc độ thấp đã được triển khai trên diện rộng.
• Giai đoạn : 2000-2005 Làn sóng E-learning thứ hai. Các công nghệ tiên
tiến bao gồm JAVA và các ứng dụng mạng IP, công nghệ truy nhập
mạng và băng thông Internet được nâng cao, các công nghệ thiết kế
Web tiên tiến đã trở thành một cuộc cách mạng trong giáo dục đào tạo.
Ngày nay thông qua Web giáo viên có thể kết hợp hướng dẫn trực
tuyến (hình ảnh, âm thanh, các công cụ trình diễn) tới mọi người học,
nâng cao hơn chất lượng dịch vụ đào tạo. Ngày qua ngày công nghệ
Web đã chứng tỏ có khả năng mang lại hiệu quả cao trong giáo dục đào

tạo, cho phép đa dạng hoá các môi trường học tập. Tất cả những điều

đó tạo ra một cuộc cách mạng trong đào tạo với giá thành rẻ, chất lượng
và hiệu quả. Đó chính là làn sóng thứ 2 của E-learning.
d. E-learning có những khác biệt gì so với đào tạo truyền thống?
E-learning khác với đào tạo truyền thống ở ba điểm sau:
• Không bị giới hạn bởi không gian và thời gian: một khoá học E-
learning được chuyển tải qua một máy tính tới cho người học, điều này
cho phép các học viên có thể linh hoạt lựa chọn khoá học từ một máy
tính để bàn hoặc từ một máy tính xách tay với một modem di động
chạy pin trên một bãi biển.
• Tính linh hoạt : Một khoá học E-learning được phục vụ theo nhu cầu
người học, chứ không nhất thiết phải bám theo một thời gian biểu cố
định. Vì thế người học có thể lựa chọn, tham gia khoá học tuỳ theo
hoàn cảnh của mình.
• Truy nhập ngẫu nhiên: Bảng danh mục bài giảng sẽ cho phép học viên
lựa chọn phần bài giảng, tài liệu một cách tuỳ ý theo trình độ kiến thức
và điều kiện truy nhập mạng của mình. Học viên tự tìm ra các kĩ năng
học cho riêng mình với sự giúp đỡ của những tài liệu trực tuyến.
Tất nhiên cũng có một số cách học khác. Ví dụ như, các lớp học thông qua
trang Web dùng phần mềm hội thảo video trên mạng và các phần mềm khác cho
phép các học viên từ xa tham gia một khoá học trên lớp học truyền thống. Một số
khoá học trên trang Web theo yêu cầu có giảng viên (hoặc người hướng dẫn) tương
tác thường xuyên với từng học viên hoặc với các nhóm học viên.
e. Có nên chuyển đổi sang E-learning hay không?
Trước khi lưu giữ các slide của giảng viên dưới dạng HTML và số hoá lời
giảng, chúng ta nên cân nhắc chi phí và lợi ích của việc chuyển đổi này. Để làm
điều đó, cần phải xem xét quan điểm của cả hai phía: phía cơ sở đào tạo (hoặc nhà
cung cấp dịch vụ đào tạo) và phía người học. Nếu đối với cả phía cơ sở đào tạo và
người học, học bằng E-learning có nhiều lợi ích hơn so với bất lợi, thì việc chuyển
đổi sang học bằng E-learning có thể là một phương pháp hữu hiệu.
Quan điểm của Cơ sở đào tạo

Cơ sở đào tạo là một tổ chức thiết kế và cung cấp các khóa học trực tuyến E-
learning. Đó có thể chỉ là một phòng ban trong công ty khi muốn đào tạo nội bộ,
hoặc là toàn bộ Trường/Viện/Công ty nếu cơ sở đó bán chương trình đào tạo cho
các người học độc lập hoặc cơ sở khác. Hãy thử so sánh ưu và nhược điểm đối với
cơ sở đào tạo khi chuyển đổi các khoá học truyền thống sang khoá học E-learning.

Bảng 2.1. Ưu điểm và nhược điểm của E-learning
Ưu điểm Nhược điểm
Giảm chi phí đào tạo. Sau khi đã
phát triển xong, một khoá học E-
learning có thể dạy 1000 học viên
với chi phí chỉ cao hơn một chút so
với tổ chức đào tạo cho 20 học
viên.
Chi phí phát triển một khoá học lớn. Việc học
qua mạng còn mới mẻ và cần có các chuyên
viên kỹ thuật để thiết kế khoá học. Triển khai
một lớp học E-learning có thể tốn gấp 4 – 10 lần
so với một khoá học thông thường với nội dung
tương đương.
Rút ngắn thời gian đào tạo. Việc
học trên mạng có thể đào tạo cấp
tốc cho một lượng lớn học viên mà
không bị giới hạn bởi số lượng
giảng viên hướng dẫn hoặc lớp học.

Yêu cầu kỹ năng mới. Những người có khả
năng giảng dạy tốt trên lớp chưa chắc đã có
trình độ thiết kế khóa học trên mạng. Phía cơ sở
đào tạo có thể phải đào tạo lại một số giảng viên
và tìm việc mới cho số còn lại.
Cần ít phương tiện hơn. Các máy
chủ và phần mềm cần thiết cho vi
ệc
học trên mạng có chi phí rẻ hơn rất
nhiều so với phòng học, bảng, bàn
ghế, và các cơ sở vật chất khác.
Lợi ích của việc học trên mạng vẫn chưa được
khẳng định. Các học viên đã hiểu được giá trị
của việc học 3 ngày trên lớp có thể vẫn ngần
ngại khi bỏ ra một chi phí tương đương cho một
khoá học trên mạng thậm chí còn hiệu quả hơn.
Giảng viên và học viên không phải
đi lại nhiều.

Đòi hỏi phải thiết kế lại chương trình đào tạo.
Việc các học viên không có các kết nối tốc độ
cao đòi hỏi phía đào tạo phải luôn xây dựng lại
các khoá học để khắc phục những hạn chế đó.
Tổng hợp được kiến thức. Việc học
trên mạng có thể giúp học viên n
ắm
bắt được kiến thức của giảng viên,
dễ dàng sàng lọc, và tái sử dụng
chúng.

Quan điểm của người học
Cá nhân hoặc tổ chức tham gia các khoá học E-learning trên mạng chắc chắn
sẽ thấy việc đào tạo này xứng đáng với thời gian và số tiền họ bỏ ra. Bảng dưới đây
sẽ so sánh thuận lợi và khó khăn đối với học viên khi họ chuyển đổi việc học tập
theo phương pháp truyền thống sang học tập bằng E-learning.

Bảng 2.2: Ưu điểm và nhược điểm của E-learning theo quan điểm của người
học
Ưu điểm Nhược điểm
Có thể học bất cứ lúc nào, tại bất kỳ nơi đâu. Kỹ thuật phức tạp. Trước khi có thể
bắt đầu khoá học, họ phải thông thạo
các kỹ năng mới.
Không phải đi lại nhiều và không phải nghỉ
việc. Học viên có thể tiết kiệm chi phí đi lại
tới nơi học. Đồng thời, họ có thể dễ dàng đi
ều
chỉnh thời gian học phù hợp với thời gian làm
việc của mình.
Chi phí kỹ thuật cao: Để tham gia học
trên mạng, học viên phải cài đặt
Turbo trên máy tính của mình, tải và
cài đặt các chức năng Plug-ins, và kết
nối vào mạng.
Có thể tự quyết định việc học của mình. Học
viên chỉ học những gì mà họ cần.

Việc học có thể buồn tẻ. Một số học
viên sẽ cảm thấy thiếu quan hệ bạn bè
và sự tiếp xúc trên lớp.
Khả năng truy cập được nâng cao. Việc tiếp
cận những khoá học trên mạng được thiết kế
hợp lý sẽ dễ dàng hơn đối với những người
không có khả năng nghe, nhìn; những người
học ngoại ngữ hai; và những người không có
khả năng học như người bị mắc chứng khó
đọc.
Yêu cầu ý thức cá nhân cao hơn: Việc
học qua mạng yêu cầu bản thân học
viên phải có trách nhiệm hơn đối với
việc học của chính họ. Một số người
sẽ cảm thấy khó khăn trong việc tạo
ra cho mình một lịch học cố định.

Những thuận lợi và khó khăn trên là không tránh khỏi. Với việc chuẩn bị tốt,
học viên có thể khắc phục được hầu hết các khó khăn. Nếu chuẩn bị không tốt và
việc tổ chức đào tạo bằng E-learning của cơ sở đào tạo chưa được kỹ càng thì học
viên sẽ không thấy được những thuận lợi của những khoá học trên mạng. Ví dụ: nếu
những bài học không được bố cục rõ ràng và định hướng cụ thể thì việc tự học sẽ
không hứa hẹn điều gì cả. Ngược lại, học viên có thể khắc phục được sự buồn tẻ của
việc học trực tuyến bằng cách thảo luận hoặc chat với giảng viên và bạn học qua
mạng.
2.1.2.2. E-learning và các phương thức đào tạo khác
Nhìn chung các nhà chuyên môn đều cho rằng, trong thế kỷ 21 mô hình đào
tạo sẽ bao gồm 3 phương thức: Đào tạo truyền thống, Đào tạo tương tác (Vệ
tinh/ISDN/IP), và Đào tạo không tương tác bằng E-learning. Tuỳ theo từng nội

dung đào tạo và khả năng tài chính mà các cơ sở đào tạo sẽ sử dụng kết hợp các
phương thức đào tạo trong mô hình này ở một mức độ phù hợp.
Bảng2. 3: Các phương thức đào tạo

Phương thức
Nội dung đào tạo (Mức độ chuyên môn)

Số lượng người
học
Đào tạo truyền thống Cao, phức tạp. Các nội dung đào tạo có
tính hàn lâm (dài hạn), chuyên môn cao,
đòi hỏi thực tế, thực hành-thực tập, trao
đổi thông tin trực tiếp,
Ít, phải tập trung
về cơ sở đào tạo
để học tập
Đào tạo từ xa tương
tác có giảng viên
thông qua truyền hình
hội nghị Vệ
tinh/ISDN/IP
Trung bình. Các nội dung, chủ đề mang
tính phổ cập, giới thiệu, không đòi hỏi
trình độ chuyên môn cao, ít thực hành
thực tập, như ở đào tạo không tương tác
nhưng đòi hỏi tính chuyên môn cao hơn,

cần có sự trao đổi, giải đáp, hướng dẫn
của đội ngũ giảng viên và các nhà quản lý.

Nhiều (tới vài
trăm học
viên/khoá học),
học tập trung tại
điểm xa cơ sở đào
tạo
Đào tạo từ xa không
tương tác bằng E-
learning.
Trung bình và thấp. Các nội dung, chủ đề
mang tính phổ cập, giới thiệu, không đòi
hỏi trình độ chuyên môn cao, ít thực hành
thực tập, Các nội dung đào tạo phù hợp
tốt với khả năng, tự học- tự nghiên cứu
thông qua các phương tiện điện tử.
Nhiều (tới hàng
ngàn học viên),
học ở mọi lúc,
mọi nơi.

2.1.3. Cấu trúc của một hệ thống E-learning điển hình
2.1.3.1. Mô hình chức năng
Mô hình chức năng có thể cung cấp một cái nhìn trực quan về các thành phần
tạo nên nôi trường E-learning và những đối tượng thông tin giữa chúng. ADL
(Advanced Distributed Learning) – một tổ chức chuyên nghiên cứu và khuyến khích
việc phát triển và phân phối học liệu sử dụng các công nghệ mới, đã công bố các
tiêu chuẩn cho SCORM (Mô hình chuẩn đơn vị nội dung chia sẻ) mô tả tổng quát

chức năng của một hệ thống E-learning bao gồm (hình 2.4).

• Hệ thống quản lý học tập (LMS) như là một hệ thống dịch vụ quản lý
việc phân phối và tìm kiếm nội dung học tập cho người học, tức là LMS
quản lý các quá trình học tập.
• Hệ thống quản lý nội dung học tập (LCMS): Một LCMS là một môi
trường đa người dùng, ở đó các cơ sở đào tạo có thể tạo ra, lưu trữ, sử
dụng lại, quản lý và phân phối nội dung học tập trong môi trường số từ
một kho dữ liệu trung tâm. LCMS quản lý các quá trình tạo ra và phân
phối nội dung học tập.

Hình 2.4: Mô hình chức năng hệ thống E-learning

LMS cần trao đổi thông tin về hồ sơ người sử dụng và thông tin đăng nhập của
người sử dụng với các hệ thống khác, vị trí của khoá học từ LCMS và lấy thông tin
về các hoạt động của học viên từ LCMS.
Chìa khoá cho sự kết hợp thành công giữa LMS và LCMS là tính mở, sự
tương tác. Hình 2.5 mô tả một mô hình kiến trúc của hệ thống E-learning sử dụng
công nghệ Web để thực hiện tính năng tương tác giữa LMS và LCMS cung như với
các hệ thống khác.

Hình 2.5: Kiến trúc hệ thống E-learning sử dụng công nghệ WEB

Xem thêm: 10+ Bài văn nghị luận về câu nói “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng” (lớp 9) hay nhất mới 2021 | LADIGI

Trên cơ sở các đặc tính của dịch vụ Web, người ta thấy rằng các dịch vụ Web
có khả năng tối để thực hiện tính năng liên kết của các hệ thống E-learning bởi các
lý do sau:
• Thông tin trao đổi giữa các hệ thống E-learning như LOM, gói tin IMS
đều tuân thủ tiêu chuẩn XML.

• Mô hình kiến trúc Web là nền tảng và độc lập về ngôn ngữ với E-
learning Thông tin trao đổi giữa các hệ thống E-learning như LOM, gói
tin IMS đều tuân thủ tiêu chuẩn XML.
2.1.3.2. Mô hình hệ thống
Một cách tổng thể một hệ thống E-learning bao gồm 3 phần chính (hình 2.6):
• Hạ tầng truyền thông và mạng: Bao gồm các thiết bị đầu cuối người
dùng (học viên), thiết bị tại các cơ sở cung cấp dịch vụ, mạng truyền
thông,
• Hạ tầng phần mềm: Các phần mềm LMS, LCMS (MarcoMedia,
Aurthorware, Toolbook, )
• Nội dung đào tạo (hạ tầng thông tin): Phần quan trọng của E-learning là
nội dung các khoá học, các chương trình đào tạo, các courseware.

Hình 2.6: Mô hình hệ thống E-learning

2.1.3.3. Phát triển nội dung khoá học trong E-learning
Để phát triển E-learning, cần phải song song giải quyết nhiều vấn đề như hạ
tầng phần cứng, nhân lực, giảng viên, các phần mềm quản lý học tập (LMS), và
điều quan trọng là phải có được nội dung các khoá học E-learning, một thứ “hàng
hoá” trong môi trường đào tạo của nền kinh tế Internet. Phần dưới đây mô tả các
phương thức để phát triển nội dung khoá học trong E-learning.
Các cơ sở đào tạo E-learning có thể sử dụng một trong 3 cách dưới đây để
phát triển nội dung các khoá học E-learning cho mình.
a. Xây dựng mới toàn bộ
Có thể bao gồm cả việc xây dựng từ đầu các bài giảng truyền thống (bài giảng,
giáo trình, sách giáo khoa), sau đó bắt đầu chuyển sang giai đoạn chuyển đổi học
liệu. Các công việc này có thể bao gồm
• Thiết kế kịch bản (giáo án, đề cương)
• Xây dựng các trang hình (hình ảnh tĩnh/động + trang text)
• Xây dựng các đoạn phim (video clip)
• Xây dùng các đoạn âm thanh (audio clip)
• Tích hợp các trang màn hình (tích hợp các loại học liệu thành các đoạn
bài giảng hoàn chỉnh)
• Phát triển multimedia (Kết hợp truyền thông đa phương tiện)
Mỗi một quá trình đều cần phải có đội ngũ nhân lực có tính chuyên nghiệp cao
và những công cụ phù hợp. Do đó chi phí xây dựng ban đầu là rất lớn cho một
chương trình đào tạo có tính hấp dẫn.
b. Mua sản phẩm đã thương mại hoá hoặc đặt hàng
Hiện nay việc mua một sản phẩm đào tạo E-learning bao gồm:
• Mua một khoá học hoặc một chương trình đào tạo với những số lượng
User xác định, sau đó sản phẩm đó sẽ được cài đặt tại máy chủ của đơn
vị đặt mua.
• Đặt hàng một hãng đã có sản phẩm thương mại hoặc thuê khoán một
đơn vị sản xuất một chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng.
Để có thể đặt hàng được, hai bên phải tuân theo một tiêu chuẩn nào đó hoặc

bên đặt hàng phải đề ra các tiêu chuẩn cho bài giảng E-learning. Mức độ sinh động
của bài giảng sẽ quyết định tới giá thành xây dựng bài giảng.
c. Mua lại ý tưởng và chuyển đổi nội dung khoá học cho phù hợp với yêu cầu
đào tạo
2.1.3. 2. Mô hình mạng lưới hệ thống 222.1.3.3. Phát triển nội dung khoá học trong E-learning 232.1.4. Kết luận 242.2. Truyền thông đa phương tiện trong thông tin và bán hàng 262.3. Truyền thông đa phương tiện trong y học 282.4. Truyền thông đa phương tiện trong mái ấm gia đình 33CH ƯƠNG III : CÁC YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG ĐA PHƯƠNG TIỆN 353.1. Yêu cầu của ứng dụng đa phương tiện trên máy đơn 353.2. Chất lượng dịch vụ trong những mạng lưới hệ thống Multimedia 36CH ƯƠNG IV : MỘT SỐ DỮ LIỆU ĐA PHƯƠNG TIỆN 414.1. Ảnh 414.1.1. Ảnh và ứng dụng 414.1.2. Thu ảnh 424.1.3. Kĩ thuật nén 434.1.3.1. Tại sao phải nén 434.1.3.2. Nén ảnh JPEG 444.1.3.3. Nén Fractal 454.2. Âm thanh 474.2.1. Các ứng dụng âm thanh 474.2.2. Ghi âm thanh 484.2.3. Kĩ thuật nén 484.3. Video 494.3.1. Các ứng dụng video 494.3.2. Nén video 494.3.2.1. Nén tín hiệu ảnh dùng MPEG 514.3.2.2. Sơ đồ của bộ mã hoá và giải thuật dùng MPEG-2 55CH ƯƠNG V : XÂY DỰNG ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN 575.1. Các yêu khi kiến thiết xây dựng một ứng dụng đa phương tiện 575.2. Các thành viên tham gia dự án Bất Động Sản 575.3. Các bước thiết kế xây dựng ứng dụng đa phương tiện 585.3.1. Xác định đối tượng người dùng người xem 595.3.2. Sơ đồ phong cách thiết kế của những đối tượng người tiêu dùng multimedia 605.3.2.1. Danh sách tuyến tính 605.3.2.2. Cấu trúc menu 615.3.2.3. Cấu trúc mạng 615.3.2.4. Cấu trúc phân cấp 635.3.3. Thiết kế và viết ngữ cảnh 645.3.4. Chọn những công cụ, tạo ra thông tin và phát minh sáng tạo 645.3.5. Kiểm thử 675.3.6. Phân phối thông tin tiếp thị quảng cáo đa phương tiện 675.3.6.1. CD-ROM 685.3.6.2. Mạng Internet 695.3.6.3. Truyền hình 70L ỜI NÓI ĐẦUTrong vòng vài năm trở lại đây tất cả chúng ta nghe nói rất nhiều đến từ multimedia. Vậy, một cách đúng mực, multimedia là gì ? Từ lâu thuật ngữ truyền thông dùng để chỉ những thực thể như là chiếc máy truyềnthanh, máy truyền hình, nghĩa là không phải nói đến một vật mang thông tin đơnthuần, mà là một mạng lưới hệ thống tương đối phức tạp, có cơ cấu tổ chức, có đối tượng người dùng nhắm tới. Loại tiếp thị quảng cáo trực tiếp, từ miệng người này đến tai người kia, không sử dụngthành phần ( truyền thông ) trung gian. Không khí truyền những chấn động âm thanh khôngphải là một truyền thông, mà chỉ là một vật mang vật lý làm việc làm tải thông tin. Nếu dùng một máy cassette audio để ghi lời của người nói, nội dung trongcassette không hề đến người nghe bằng cách truy xuất trực tiếp, phải nhờ đến mộthệ thống vật lý khác : máy đọc cassette. Nếu để rời, cassette này chỉ được xem làmột vật mang. Nếu gộp cùng máy đọc cassette, thì đấy là một mạng lưới hệ thống truyềnthông, một truyền thông. Media có mục tiêu là phát, truyền thông tin, không yên cầu chỉ bằng cách nghevà nhìn. Một tờ giấy in chữ nổi cho người mù, yên cầu sự sờ mó. Một tấm cartepostale có nhạc và mùi hương, yên cầu cùng lúc sự nhìn, nghe và ngửi. Bằng chừngấy, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể nói đến một sự truyền thông online đa phương tiện. Và như vậy, từ multimedia Open kèm với nhiều danh từ chung khác : centre de ressource multimedia ( TT tài nguyên đa phương tiện ), post deformation multimedia ( trạm đào tạo và giảng dạy đa phương tiện ), multimedia training ( huấnluyện bằng đa phương tiện ), multimedia personal computer MDC ( máy tính cá nhânvới đa phương tiện ), digital multimedia system ( mạng lưới hệ thống đa phương tiện dạng số ). Trong nội dung môn học này tất cả chúng ta sẽ điều tra và nghiên cứu những khái niệm cơ bản vềMultimedia, hiểu được những ứng dụng rỗng rãi của Multimedia trong đời sống, cácyêu cầu và xu thế tăng trưởng ứng dụng hiện nay của Multimedia, những cấu trúcthiết kế ứng dụng và những bước thiết yếu để kiến thiết xây dựng ứng dụng đa phương tiện, nắmbắt được 1 số ít công cụ có sẵn trong trong thực tiễn để phong cách thiết kế những ứng dụng Multimedia. CHƯƠNG I : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNGTIỆN1. 1. Thông tin trong đời sống hiện đạiKhi công nghệ tiên tiến tăng trưởng, người tiêu dùng ngày càng yên cầu khắc nghiệt hơn. Trong thời đại của thông tin vận tốc cao, tất cả chúng ta mong ước nhận được những thôngtin ngay tức thì và đồng thời, trải qua nhiều phương pháp khác nhau. Nhu cầu nàygiải thích tại sao những kênh tin tức trên truyền hình liên tục có những dòng chữchạy phía dưới màn hình hiển thị trong khi phát thanh viên nói và những hình ảnh đã thâu băngtrước đó trôi qua. Nhu cầu đó lý giải tại sao những Website ngày này ngoài nộidung và những siêu link còn gồm thêm những hình ảnh đồ hoạ, hoạt ảnh và âm thanh. Những nhu yếu này đã lan rộng ra cách tất cả chúng ta thao tác, học tập và vui chơi. Nóimột cách đơn thuần, những thông tin “ một chiều ” không còn tương thích với hầu hết chúngta nữa. Thông tin, những bài học kinh nghiệm, game show và shopping sẽ hấp dẫn hơn và khiến chúngta chú ý quan tâm hơn nếu tất cả chúng ta hoàn toàn có thể tiếp cận và sắp xếp chúng trong những phương pháp khácnhau, thậm chí còn theo một ý thích nào đó mà tất cả chúng ta chợt nảy ra. Những nhu cầunày và những tân tiến về công nghệ tiên tiến đã đối sánh tương quan mật thiết với nhau để đưa nghệ thuậtvà khoa học truyền thông online đa phương tiện lên một tầm cao mới, dẫn đến hiệu quả làcác mẫu sản phẩm có năng lực đan kết văn bản, hình ảnh đồ hoạ, hoạt ảnh, âm thanh vàvideo. Khi tất cả chúng ta sử dụng những loại sản phẩm này – mặc dầu là một bộ bách khoa toàn thưtrên Web hay một game show video trên CD – thì có nghĩa là tất cả chúng ta không đơn thuầnchỉ thao tác với một chương trình máy tính. Chúng ta đã thưởng thức qua một sựkiện tiếp thị quảng cáo đa phương tiện. Các sản phầm tiếp thị quảng cáo đa phương tiện ngàynay đều lôi cuốn nhiều giác quan cùng một lúc và phân phối với nhu yếu biến hóa củachúng ta với vận tốc ngày càng ngày càng tăng. Phần dưới đây sẽ ra mắt cho những bạn những khái niệm cơ bản về truyền thôngđa phương tiện và lý giải cách hoạt động giải trí của những yếu tố truyền thông online đa phươngtiện. 1.2. Các khái niệm cơ bản1. 2.1. Thế nào là phương tiện ? Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, thông tin đã được chuyển tải trải qua mộtphương tiện duy nhất. Âm thanh, ví dụ điển hình như giọng nói của con người, chính làmột loại phương tiện đó và qua nhiều thế kỉ trước khi chữ viết được sử dụng rộngrãi thì chuyện trò là một phương pháp đa phần để trao đổi thông tin. Sau này con ngườibắt đầu kể chuyện và để lại thông tin về đời sống của mình trải qua những hình vẽ, những bức tranh. Sự sinh ra của chữ viết đã cho con người một phương tiện khác nữađể diễn đạt ý nghĩ của mình. Ngày nay, con người thường sử dụng lời nói, âmthanh, âm nhạc, văn bản, hình ảnh, đồ hoạ, hoạt ảnh và video để truyền tải thông tin. Những thứ này là tổng thể những loại phương tiện khác nhau ( thuật ngữ truyền thông là số nhiềucủa medium ) và mỗi phương tiện thường được dùng để diễn đạt những loại thông tinnhất định. Như vậy trong ý nghĩa này, phương tiện chỉ đơn thuần là một phương pháp đểtruyền đạt thông tin. 1.2.2. Truyền thông đa phương tiện là gì ? Kể từ lâu con người đã mày mò ra rằng những thông điệp sẽ trở nên tác độnghơn ( có nghĩa là người nghe sẽ hiểu và nhớ chúng dễ hơn ) khi chúng được biểu đạtthông qua một phối hợp của những phương tiện khác nhau. Loại phối hợp này chính là ýnghĩa của thuật ngữ tiếp thị quảng cáo đa phương tiện. Truyền thông đa phương tiện là sử dụng nhiều hơn một loại phương tiện vàocùng một thời điểmVí dụ : Giáo viên sử dụng bảng đen trong lớp học để viết những lời lý giải chobài giảng của họ. Sử dụng phim ảnh, truyền hình tích hợp nhiều loại phương tiện ( âmthanh, video, hoạt ảnh, hình ảnh tĩnh và chữ ) để tạo ra nhiều loại thôngđiệp khác nhau có năng lực phân phối thông tin và sự tiêu khiển cho mọingười theo những phương pháp độc nhất và đầy ý nghĩa. 1.2.3. Thế nào là một hệ truyền thông online đa phương tiện ? Các mạng lưới hệ thống thông tin đa phương tiện dùng nhiều phương tiện tiếp xúc khácnhau ( văn bản, tài liệu ghi, tài liệu số, đồ hoạ, hình ảnh, âm thanh, video ). Nhiềuứng dụng là đa phương tiện theo ý nghĩa là chúng dùng nhiều dạng trên. Tuy nhiên, thuật ngữ “ đa phương tiện ” thường được dùng để diễn đạt những mạng lưới hệ thống phức tạp hơn, nhất là những mạng lưới hệ thống tương hỗ hình ảnh và âm thanh. Các thông tin mới hầu hết đượctạo ra bên ngoài máy tính. Lời nói, nhạc, hình ảnh và phim được chuyển từ dạngAnalog ( tương tự như ) sang Digital ( số ) trước khi được dùng trong những ứng dụng trongmáy tính. Ngược lại, với văn bản, đồ hoạ và thậm chí còn phim hoạt hình đều được tạotrên máy tính và vì thế nó chỉ phân phối những tiềm năng nhất định, không hề mởrộng ứng dụng được. Một hệ nền máy tính, mạng thông tin hay dụng cụ ứng dụng là một hệ đaphương tiện nếu nó tương hỗ ứng dụng tương tác cho tối thiểu là một trong những dạngthông tin sau, không kể văn bản và đồ hoạ : âm thanh, hình ảnh tĩnh hoặc phim videochuyển động. 1.2.4. Tính tương tác của những chương trình truyền thông online đa phương tiệnNgày nay, công nghệ tiên tiến máy tính đã đưa những mẫu sản phẩm tiếp thị quảng cáo đa phươngtiện trên PC tiến thêm một bước xa hơn. Không giống như sách, phim hay chươngtrình truyền hình, máy tính hoàn toàn có thể nhận tài liệu nhập từ người sử dụng, do vậy nó cóthể chứa những sự kiện truyền thông online đa phương tiện tương tác có gồm có vai tròngười sử dụng. Thuật ngữ tương tác được hiểu là người sử dụng và chương trình phản ứngqua lại với nhau. Chương trình liên tục cung ứng cho người sử dụng một tập những lựa chọn để chongười sử dụng chọn, nhằm mục đích tinh chỉnh và điều khiển những hoạt động giải trí của chương trình. Và thậm chíkiểm soát những gì họ thấy và nghe được. Bằng cách nhận vào tài liệu nhập vào từngười sử dụng, những phương tiện tương tác tạo ra một vòng lặp phản hồi, nói chunghoạt động như sau : Bắt đầu vòng lặp người sử dụng kích hoạt chương trình tương tác vàchọn thông tin cần xem. Chương trình cung ứng lại bằng cách hiển thị ra cho người sử dụng thôngtin với những lựa chọn. Người sử dụng phân phối bằng cách chọn một lựa chọn, ví dụ điển hình như dichuyển đến một nơi khác trong chương trình hoặc chọn thông tin khác. Chương trình phân phối với lựa chọn của người sử dụng và thường đưa ramột tập những tuỳ chọn mới. Quá trình tiếp nối – đôi lúc nhịp độ rất nhanh và phức tạp như trongnhiều game show máy tính, cho tới khi người sử dụng ngừng chương trình. Như vậy, những chương trình truyền thông online đa phương tiện được miêu tả là có tínhtương tác nếu chúng nhận tài liệu nhập từ người sử dụng và được cho phép người sử dụngđiều khiển dòng chảy thông tin hoặc hoạt động giải trí của chương trình. 1.2.5. Phương tiện mớiTương tác không chỉ tương quan đến một máy tính và một con chuột. Phươngtiện mới ( một thuật ngữ gồm có tổng thể những loại công nghệ tiên tiến tiếp thị quảng cáo đa phươngtiện tương tác ) hoàn toàn có thể tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến tiếp thị quảng cáo khác nhau chẳng hạnnhư truyền hình cáp, những đường dây điện thoại thông minh, những mạng riêng, mạng Internet vàcác công nghệ tiên tiến khác. Phương tiện mới được tạo ra như một sự quy tụ nhiều loại công nghệ tiên tiến, cho phépcác cá thể riêng không liên quan gì đến nhau cũng như những tổ chức triển khai lớn tiếp xúc và truyền đạt thông tin bằngcách sử dụng máy tính và những mạng lưới hệ thống truyền thông online. Phần cốt lõi của phương tiện mới là một khái niệm được gọi là sự quy tụ kỹthuật số. Người ta dùng những máy tính để tạo ra những loại thông tin kỹ thuật số khácnhau, từ loại chỉ thuần là văn bản đến thông tin video. Tất cả những loại thông tinkỹ thuật số này hoàn toàn có thể chuyển đến người sử dụng theo cùng một con đường – có thểlà qua một đĩa CD-ROM, một đường dây truyền hình cáp hay qua đường vệ tinh. Tha vì phải chuyển tải phim ảnh trong những trong những băng hình hay băng video, chuyển tải âm nhạc trên những băng nhạc hay đĩa compact và chuyển tải sách bằng cáctrang in giờ đây ta hoàn toàn có thể chuyển tải những loại thông tin khác nhau đến những máy tínhhay hộp truyền hình cáp với cùng một phương pháp. Do vậy, ta có một tập hợp cácthông tin tích hợp với nhau và quy tụ vào một luồng thông tin kỹ thuật số. Ðối với người sử dụng, công nghệ tiên tiến này có nghĩa là thông tin tiếp thị quảng cáo đaphương tiện hoàn toàn có thể được tàng trữ và chuyển tải theo nhiều cách. Nếu bạn sử dụngPC, thông tin tiếp thị quảng cáo đa phương tiện hoàn toàn có thể có trong một đĩa compact, một đĩaDVD, đĩa cứng, mạng Internet hay một dịch vụ trực tuyến. Nếu bạn sử dụng những đặctính thu tín hiệu truyền hình trong Windows 98, Windows 2000 bạn còn hoàn toàn có thể nhậnđược những thông tin như trên ở dạng thức chương trình phát hình được chuyển đếnmàn hình của bạn. Nếu bạn sử dụng một dịch vụ ví dụ điển hình như WebTV, bạn có thểsử dụng đồng thời những chương trình phát hình và thông tin Internet. Tuỳ theo công nghệ tiên tiến được dùng, 1 số ít những sự kiện truyền thông online đa phươngtiện là những ứng dụng một người sử dụng và chạy đơn độc ví dụ điển hình như mộtquyển sách tìm hiểu thêm hay một chương trình dạy học tren CD-ROM. Các sự kiệnkhác hoàn toàn có thể tương quan nhiều hơn đến một người sử dụng. Ví dụ như những trò chơinhiều người hoàn toàn có thể được truy xuất trải qua môt mạng cục bộ hay mạng Internet, những cuộc hội thảo chiến lược video được cho phép những người tham gia nhìn thấy nhau và chia sẻdữ liệu trong thời hạn thực trải qua đường dây điện thoại cảm ứng hay những liên kết vệ tinhhoặc những chương trình truyền hình tương tác nhận những tài liệu người sử dụng thôngqua một Website hay một phòng tán gẫu trên Web. 1.3. Thông tin đa lớp, đa chiềuCác nhà phát triền truyền thông online đa phương tiện liên tục nỗ lực để tìm ra cáchthức làm cho loại sản phẩm của họ hấp dẫn người sử dụng hơn mặc dầu loại sản phẩm đó làmột game show hành vi nhịp độ cao hay một bản hướng dẫn trên đĩa hoặc mộtwebsite thương mại điện tử. Một kế hoạch cơ bản trong việc tăng trưởng thông tin truyền thông online đa phươngtiện là phân phối thông tin được sắp thành lớp và thông tin đa chiều. Yêu cầu này có nghĩa là loại sản phẩm phải phân phối cho người sử dụng những mảnhthông tin một cách đồng thời, ví dụ điển hình như một hình ảnh 3 chiều đang quay tròncủa một mô tơ, một đoạn âm thanh diễn đạt những tính năng của nó và những hộp văn bảnhiển thị trong thời điểm tạm thời về những thông tin thêm khi người sử dụng trỏ chuột vào những phầnnhất định của hình mô tơ. Trong một phương pháp trình diễn đa chiều, người sử dụng có thời cơ để trảinghiệm những thông tin từ nhiều góc nhìn khác nhau, ví dụ một người sử dụng nào đó cóthể sẽ chỉ xem phần minh hoạ sôi động của một dự án Bất Động Sản tạo cảnh sắc, trong khingười sử dụng khác sẽ chọn đọc đoạn văn bản miêu tả. Một trong những cách để khiến cho những văn bản thuần và hình ảnh lôi cuốnngười xem là thêm vào những thông tin có yếu tố thời hạn ví dụ điển hình như âm thanh, hoạt hoạ và video. Tuy nhiên, điều quan trọng là ở chỗ những phương tiện thông tin bổsung không chỉ đơn thuần là lặp lại vai trò của những nội dung và hình ảnh tĩnh. Thựcvậy, việc theo dõi một đoạn video chỉ đơn thuần là đọc những đoạn văn trên màn hìnhlà rất nhàm chán. Nhưng nếu cùng với đoạn văn bản đó là phần video hiển thị kèmtheo để miêu tả thì nội dung phần văn bản sẽ mê hoặc hơn rất nhiều. Ngày càng nhiều những tư liệu giáo dục, gồm có những cuốn sách giáo khoa, vàsách bách khoa toàn thư đang được tăng trưởng thành những mẫu sản phẩm truyền thông online đaphương tiện. Những loại sản phẩm này có sử dụng âm thanh, hoạt ảnh và đoạn tríchvideo để làm cho phần nội dung sôi động hơn. Ðiều cơ bản là ta phải biết tập trung chuyên sâu vào nội dung của chương trình. Ðó là cáimà người sử dụng cần. Ví dụ, sức hấp dẫn của một bộ phim hoạt hình chính là cởcốt truyện mê hoặc, cách thiết kế xây dựng nhân vật tốt. Tương tự, những bộ phim hành độngsử dụng công nghệ tiên tiến hoạt ảnh và đồ hoạ máy tính để nâng cấp cải tiến tạo ra những đối tượnghoặc những môi trường tự nhiên trên màn hình hiển thị ví dụ điển hình như chuỗi giấc mơ trong phim TheMatrix ( Ma Trận ) sẽ kém mê hoặc nếu diễn biến tẻ nhạt. 1.4. Các chuẩn Mutimedia thông dụngCần phải đặt ra chuẩn cho tổng thể mọi cấp đội của hệ đa phương tiện, từ yêu cầuvật lý về mạng cho đến phong cách thiết kế giao diện người dùng. Có thể phân loại chuẩn đaphương tiện hiện thời thành chuẩn tương quan đến nội dung của tài liệu ( những chuẩnnén dữ liệu ), chuẩn trấn áp cấu trúc, và chuẩn tương tác. 1.4.1. Chuẩn dành cho kiến trúc tài liệu1. 4.1.1. Ngôn ngữ miêu tả cấu trúc và nội dung tài liệuNgôn ngữ diễn đạt cấu trúc và nội dung tài liệu ( Standard Generalised MarkupLanguage – SGML ) tương quan tới nội dung tài liệu và cấu trúc hài hòa và hợp lý về những khíacạnh như đầu đề và đoạn văn. SGML địa thế căn cứ trên quan điểm về định nghĩa dạng tàiliệu ( DTD ). Những định nghĩa này được sử dụng để quản trị việc tạo ra những tàiliệu không chỉ sử dụng số lượng giới hạn ở những tài liệu hoàn toàn có thể in mà còn hoàn toàn có thể được sửdụng cho những tài liệu đa phương tiện trên đĩa Compact. SGML lưu lại bước chuyển quan trọng trong việc tách thông tin khỏi hìnhthức trình diễn, do đó tạo ra những hình thức trình diễn khác nhau của cùng một thôngtin. 1.4.1. 2. Kiến trúc tài liệu mở ( ODA ) Bao gồm hình thức trình diễn tài liệu và lan rộng ra khoanh vùng phạm vi nội dung. ODA sửdụng chiêu thức tương tự như SGML nhưng nhấn mạnh vấn đề đến trao đổi mờ. Ðược sửdụng để tạo ra những lớp tài liệu hoàn toàn có thể truyền tải giữa những mạng lưới hệ thống máy tính khácnhau mà không làm mất thông tin. ISO ( tổ chức triển khai Chuẩn Hoá Quốc Tế ) và ITU ( Chuẩn Hoá Viễn Thông của LiênÐoàn Viễn Thông Quốc Tế ) đã xuất bản ODA dưới dạng IS8613 và T. 410 SeriesRecommendation. Những chuẩn này xác lập 3 loại tài liệu ODA : Tài liệu cấu trúc hài hòa và hợp lý hoàn toàn có thể giải quyết và xử lý được ( ví dụ : chương, mục, và đoạnbổ xung ), được cho phép người nhận hoàn toàn có thể sửa đổi nội dung. Tài liệu đã được định dạng trao đổi cấu trúc trình diễn dưới dạng chuỗitrang, với thông tin xác định ví dụ điển hình khu vực dành cho nội dung ký tựvà phông chữ. Không thể sửa đổi được và chỉ in ra được. Tài liệu hoàn toàn có thể giải quyết và xử lý đã được định dạng được cho phép trao đổi cả cấu trúchợp lý và cấu trúc trình diễn, làm cho chúng linh động hơn. Người dùngcó thể in ảnh và hiệu chỉnh trước. ODA tương hỗ lưu lại cả cách trình diễn và nội dung, kiến trúc tài liệu đượctách rời khỏi cấu trúc nội dung. Bảng dưới đây đề cập đến 3 cấu trúc nội dung ký tự, đồ hoạ hình, ảnh. NộidungChuẩn ISO đối sánh tương quan Chuẩn ITU tương quanKý tựBộ ký tự được mã hoá dành cho truyền thông online đaphương tiện thông văn bản ( IS6937 ) Bộ ký tự đồ hoạ mã hoá 8 bit ( IS8859 ) Ký tự chứa kiến trúc ( T. 416 ) Ðồ hoạhìnhSiêu tập tin đồ hoạ máy tính ( IS8632 ) Kiến trúc chứa ảnh hìnhhọc ( T. 418 ) ảnhKiến trúc chứa ảnh ( T. 417 ) 1.4.1. 3. HytimeNgôn ngữ cấu trúc tài liệu địa thế căn cứ vào thời hạn / siêu phương tiện sinh ra tháng11 / 1992. Dùng để chuẩn hoá 1 số ít thiết bị thiết yếu trong những ứng dụng siêuphương tiện, đặc biệt quan trọng là những ứng dụng lập địa chỉ những khu vực tài liệu siêu phươngtiện và những đối tượng người dùng thông tin đa phương tiện thành phần, gồm có cả việc liên kết, chỉnh hàng và đồng bộ hoá. Nó không chuẩn hoá những ký hiệu nội dung tài liệu, mãhoá đối tượng người dùng thông tin hay giải quyết và xử lý ứng dụng. Hytime được cho phép mã hoá theo dòngtuyến tính một ứng dụng đa phương tiện tuyệt vời gồm có cấu trúc, link siêuphương tiện, đồng bộ hoá và định giờ. Hytime địa thế căn cứ trên ngôn từ Standard Generralized Markup ( SGML ) và sửdụng Abstract Syntax Notation 1 ( ASN. 1 ), được cho phép trình diễn những chuỗi bit để traođổi. Nó bổ trợ chuẩn cho những đối tượng người dùng đa phương tiện đơn lẻ, ví dụ điển hình JPG choảnh tĩnh, MPEG cho tư liệu audiovisual. 1.4.2. Chuẩn dành cho tương tácMHEG : đề cập đến những chủ đề như đồng bộ hoá, bộ nhớ đệm, đối tượngnhập nó được phong cách thiết kế nhằm mục đích cung ứng nhu yếu của ứng dụng đa phươngtiện chạy trên những trạm từ nhiều hãng khác nhau và trao đổi thông tintheo thời hạn thực. Những ứng dụng như vậy gồm có nghiên cứu và điều tra, hợptác do máy tính tương hỗ, hệ xuất bản điện tử và những ứng dụng dùng tronggiáo dục đào tạo và giảng dạy. Chuẩn MHEG được tăng trưởng thành 2 phần : Phần 1 đề cập đến ghi chú ASN. 1P hần 2 tương quan tới ghi chú trên địa thế căn cứ trên SGML.SMSL : Ngôn ngữ chuẩn biên soạn siêu phương tiện / đa phương tiện ( SMSL ) được tích hợp từ ISO và ITU, lien quan đén nhóm nghiên cứuSGML và MHEG. Ngôn ngữ này tăng trưởng script điều khiển và tinh chỉnh tươngtácngười dùng với tài liệu siêu phương tiện và đa phương tiện. SMSL đượcdùng để tạo tính thích hợp và tính cơ động giữa những hệ của script đaphương tiện. 1.4.3. Framework và quy mô tham chiếuNhư đã biết, đa phương tiện ảnh hưởng tác động đến nhiều nghành tăng trưởng ứng dụngkhác nhau. Không sống sót quy mô tham chiếu đơn nào để tích hợp những mảnh nàylại với nhau và xác lập phương pháp chúng tiếp xúc nhau. OII đã khởi xướng điều tra và nghiên cứu trong nghành nghề dịch vụ này và đưa ra 3 quy mô thamchiếu hiện có : ODP ( Xử lý phân tán mở ), quy mô tham chiếu Berkom, Frameworkvà quy mô siêu phương tiện / đa phương tiện ( MHMF ) Xử lý phân tán mở ( ODP ) : ODP là hoạt động giải trí tích hợp ISO và ITU cómục tiêu là thôi thúc những thành phần hệ phân tán hợp tác với nhau trongmôi trường giống hệt. Các chính sách và chuẩn ứng dụng đã được nâng cấpcần phải thích hợp với ứng dụng là phương tiện phân tán. Mô hình tham chiếu Berkom : Hệ thống truyền thông online đa phương tiệnthông tin Berkom là dịch vụ nâng cấp cải tiến cho mạng cáp quang. Mô hình nàyđóng vai trò là nền tảng cho giao diện lập trình ứng dụng. Nó thích hợpcho những ứng dụng đa phương tiện mà hoàn toàn có thể chuyển dời giữa những hệ khácnhau và cũng tương hỗ tích hợp những phương tiện khác nhau. Mô hình thamchiếu gồm có 3 hệ chính : Hệ hoạt động giải trí cung ứng giao diện mạng cho mạng lưới hệ thống trực tiếp đaphương tiện. Hệ truyền thông online đa phương tiện thông phân phối giao diện lưuthông cho dịch vụ từ xa đa phương tiện. Hệ ứng dụng chung phân phối những ứng dụng khác nhau với giaodiện trên dịch vụ từ xa đa phương tiện chung. • Framework và quy mô siêu phương tiện / đa phương tiện ( MHMF ) : MHMF tích hợp từ JTC1 và SC18, làm nền tảng cho việc chuẩn hoá đaphương tiện hiện tại và tương lai. Và hiện vẫn đang được liên tục pháttriển. 10CH ƯƠNG II : ỨNG DỤNG CỦA ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG ĐỜI SỐNGMặc dù những công nghệ tiên tiến tiếp thị quảng cáo đa phương tiện trện PC mới chỉ xuất hiệntrong một thời hạn tương đối ngắn nhưng tất cả chúng ta đã kiến thiết xây dựng được rất nhiều ứngdụng khác nhau : Trong mái ấm gia đình, trường học, tại nơi thao tác và những nơi khác, những chương trình tiếp thị quảng cáo đa phương tiện đều là phần tích hợp trong cách thứcmà tất cả chúng ta dạy và học, cách tất cả chúng ta tiếp xúc, quản trị doanh nghiệp và vui chơi. Trong chương này tất cả chúng ta sẽ khám phá một vài nghành ứng dụng của công nghệtruyền thông đa phương tiện. 2.1. Truyền thông đa phương tiện trong giảng dạy và giáo dục. 2.1.1. Giới thiệu chungTrong những trường học thời nay, những máy tính tiếp thị quảng cáo đa phương tiệnthông đa phương tiện là một phần không hề thiếu của nhiều lớp học và đưa việchọc lên một mức độ tương tác mới. Một hoạt động giải trí cải cách đa phần trong giáo dục sẽ khuyến khích được cách họctích cực và công tác làm việc. Máy tính và truyền thông online đa phương tiện sẽ giúp những sinh viênvà giảng viên quy đổi sang quy mô học tập mới này. Trong lớp học, những phần trình diễn trực quan phối hợp giữa hoạt ảnh, video vàâm thanh sẽ thôi thúc những sinh viên trở thành người tham gia tích cực trong quá trìnhhọc. Các chương trình tiếp thị quảng cáo đa phương tiện tương tác đưa những khái niệm vàocuộc sống và giúp sinh viên tích hợp phần tư duy cốt lõi và những kiến thức và kỹ năng giải quyếtvấn đề. Bộ bách khoa toàn thư trên CD-ROM là một ví dụ rõ ràng của một ứng dụngtruyền thông đa phương tiện tương tác trong ngành giáo dục. Nếu sinh viên phảiviết một báo cáo giải trình về một vùng nào đó ở Ai Cập thì họ hoàn toàn có thể đọc về lịch sử dân tộc, địa lý vàvới một cú nhấp chuột họ hoàn toàn có thể thấy những đoạn trích video về sự bận rộn, hối hảtrong một thành phố và nghe những đoạn trích của những ngôn từ Ai Cập hay bản nhạcđịa phương ( hình 2.1, 2.2 ). Kết quả là thông tin đã đi vào đời sống và sinh viênthậm chí hoàn toàn có thể có những công cụ ứng dụng để cho ra những bản báo cáo giải trình của họ trongdạng thức của một bản trình chiếu truyền thông online đa phương tiện. 11H ình 1.1 : Minh hoạ một bài học kinh nghiệm về Ai CậpHình 2.2 : Minh hoạ về lịch sử dân tộc Ai Cập12Thậm chí trẻ nhỏ cũng hoàn toàn có thể vừa học vừa đi dạo và chính những loại sản phẩm truyềnthông đa phương tiện trên CD hay trên Internet là những loại sản phẩm số 1 củaloại hoạt động giải trí này. Bằng cách sử dụng những nhân vật hoạt hình để dẫn đường, những tròchơi truyền thông online đa phương tiện ví dụ điển hình như Reader Rabbit, MathBlaster, JumStart và những chương trình khác hoàn toàn có thể giúp học viên nhỏ làm chủ được những kỹnăng cơ bản trong thiên nhiên và môi trường tương tác mê hoặc có phân phối những phản hồi cá thể. Mạng Internet cũng phân phối một số ít những công cụ học tập có ích ngoài lớphọc. Hàng trăm Website hướng về việc học tập được cho phép trẻ nhỏ tham gia vào những dựán tương tác, câu đố và game show. Website www. MaMaMedia. com được cho phép trẻ con tạo ra những câuchuyện và câu đố tham gia vào những hoạt động giải trí xử lý yếu tố và chiasẻ những sáng tác của chúng với nhau. Một số website cung ứng chính sách học từ xa ( distance learning ) như : www.truongthi.com.vn, … Những site này được cho phép học viên tham giavào những lớp, tương tác với người giảng viên, gửi bài tập, dự án Bất Động Sản, và hoàntất những kỳ thi trực tuyến. Các bộ bách khoa toàn thư trực tuyến : www.encarta.comwww.britannica.comwww.comptons.comwww.encyberpedia.comwww.funkandwagnalls.comwww.encyclopedia. comCác từ điển trực tuyến : www.m-v.comwww.onelook.comwww.cup.cam.ac.uk/elt/dictionary/www.notam.uio.no/~hcholm/altlang/Các từ điển đồng nghĩa tương quan trực tuyến : www.thesaurus.comwww.wordsmyth.netwww.links.cs.cmu.edu/lexfn/Công cụ tìm kiếm cụm từ :: www.shu.ac.uk/webadmin/phrases/go.htmlTừ điển những từ viết tắt trong tiếng anh : http://www.acronymfinder.comMột số site được cho phép học trên web như : www.vovisoft.com13www.quantrimang.comwww.aspvn.netwww.manguon. com2. 1.2. Phát triển E-learning trong giảng dạy từ xaKhoảng 2 năm trở lại đây thuật ngữ E-learning mở màn được biết đến tại ViệtNam, nhiều hãng, công ty và những trường ĐH khởi đầu ra mắt những mẫu sản phẩm E-learning. Điển hình như Cisco với chương trình CCNA / CCNP / CCIE, Intel với môhình E-learning trình làng tại Nước Ta vào tháng 7/2003 và sẽ có năng lực trởthành đối tác chiến lược chính của Bộ giáo dục – đào tạo và giảng dạy trong việc tăng trưởng E-learning trongthời gian tới, công ty điện toán và truyền số liệu ( VDC ) tích hợp với Netlearner ( Singapo ) với dịch vụ huấn luyện và đào tạo từ xa bán E-learning khai trương mở bán đầu năm 2003, côngty VASC với trang Web : truongthi.com, công ty thủ đô hà nội với trang Web : khoabang.com, FPT với cổng đào tạo và giảng dạy trực tuyến, Vậy E-learning là gì ?, Hệ thốngE-learning gồm có những thành phần gì ? ; Việc tăng trưởng E-learning trong điềukiện đơn cử của Học viện và những Trung tâm tâm huấn luyện và đào tạo như thế nào ?. 2.1.2. 1. Tổng quát về E-learinga. Giới thiệu chungNhiều nhà trình độ cho rằng E-learning – chiêu thức giáo dục đào tạomới được nhìn nhận là cuộc cách mạng trong giáo dục thế kỷ 21. Theo ông KeithHoltham, Giám đốc đảm nhiệm những giải pháp cho doanh nghiệp khu vực châu Á – Thái Bình Dương ( Intel ), E-Learning cơ bản dựa trên công nghệ tiên tiến mạng ngang hàng ( P2P ). Đây là giải pháp sử dụng công nghệ cao để tương hỗ quy trình học tập, cung cấpcác dịch vụ đào tạo và giảng dạy, khóa học qua mạng Internet hoặc Intranet cho người dùng máytính. Ưu điểm nổi trội của E-Learning so với những chiêu thức giáo dục truyềnthống là việc tạo ra một môi trường học tập mở và đặc thù tái sử dụng những đơn vịtri thức ( learning object ). Với công nghệ tiên tiến này, quy trình dạy và học sẽ hiệu suất cao vànhanh chóng hơn, giúp giảm khoảng chừng 60 % ngân sách, đồng thời giảm thời hạn đào tạo20-40 % so với chiêu thức giảng dạy truyền thống cuội nguồn. E-learning chuyển tải nội dungphong phú, ấn tượng và dễ hiểu trải qua website, bảo vệ chất lượng đào tạoqua những ứng dụng quản trị. Mô hình này được cho phép học viên cũng như nhân viêntại những công ty chọn học những thứ thiết yếu chứ không gò bó như trước. Bêncạnh đó, học viên hoàn toàn có thể học bất kỳ khi nào bằng cách nối mạng mà không cần phảiđến trường. Trên khoanh vùng phạm vi toàn thế giới hiện nay có nhiều công ty lớn góp vốn đầu tư vào E-Learning. Năm 2000, thị trường này đã đạt doanh thu 2,2 tỷ USD. Người ta dự trù, đến năm2005, E-Learning trên toàn thế giới sẽ đạt tới 18,5 tỷ USD. ở những nước công nghiệp phát14triển, nổi bật là Mỹ, nghành nghề dịch vụ này đang tăng trưởng rất nhanh. Thị trường E-Learning ở Mỹ sẽ đạt 11,4 tỷ USD vào năm 2004. Tại châu Á, thị trường này tăngtrưởng 25 % mỗi năm ( đạt 6,2 tỷ USD ). Theo số liệu của tập đoàn lớn tài liệu quốc tếIDC, năm 2003, quốc tế sẽ thiếu khoảng chừng 1,45 triệu chuyên viên mạng, do đó nhu cầuvề nguồn nhân lực này ngày càng lớn cùng với mức độ phức tạp xung quanh việcthiết kế, tiến hành và bảo dưỡng mạng lưới hệ thống mạng máy tính trong nền kinh tế tài chính Internet. Chính vì thế, E-Learning đang được rất nhiều người học chăm sóc và theo học. b. Vậy hiểu một cách chung nhất thì E-learning là gì ? E-learning ( electronic learning : Học điện tử ) : Thuật ngữ bao hàm một tập hợpcác ứng dụng và quy trình, như học qua Web, học qua máy tính, lớp học ảo và sựliên kết số. Trong đó gồm có việc phân phối nội dung những khoá học tới học viênqua Internet, mạng intranet / extranet ( LAN / WAN ), băng audio và video, vệ tinhquảng bá, truyền hình tương tác, CD-ROM, và những loại học liệu điện tử khác. Hình 2.3 diễn đạt một cách tổng quát khái niệm E-learning. Trong quy mô này, mạng lưới hệ thống giảng dạy gồm có 4 thành phần, hàng loạt hoặc một phần của những thànhphần này được chuyển tải tới người học trải qua những phương tiện truyền thôngđiện tử. Hình 2.3 : Mô hình E-learning • Nội dung : Các nội dung giảng dạy, bài giảng được biểu lộ dưới dạng cácphương tiện truyền thông điện tử, đa phương tiện. Ví dụ những bài giảngCBT viết bằng toolbookII, … • Phân phối : Việc phân phối những nội dung huấn luyện và đào tạo được thực thi thôngqua những phương tiện điện tử. Ví dụ tài liệu được gửi cho học viên bằnge-mail, học viên học trên website, học qua đĩa CD-Rom multimedia, … • Quản lý : Quá trình quản trị huấn luyện và đào tạo được thực thi trọn vẹn nhờphương tiện truyền thông điện tử. Ví dụ như việc ĐK học qua15mạng, bằng bản tin nhắn SMS, việc theo dõi quá trình học tập ( điểmdanh ) được triển khai qua mạng Internet, • Hợp tác : Sự hợp tác, trao đổi của người học trong quy trình học tậpcũng được trải qua phương tiện truyền thông điện tử. Ví dụ như việctrao đổi đàm đạo trải qua chat, Forum trên mạng, … Tóm lại E-learning được hiểu một cách chung nhất là quy trình học thông quacác phương tiện điện tử. Ngày nay với sự quy tụ của máy tính và truyền thông online E-learning được hiểu mộtcách trực tiếp hơn là quy trình học trải qua mạng Internet và công nghệ tiên tiến Web. c. Vài nét về lịch sử vẻ vang E-learning • Trước năm 1983 : Kỷ nguyên giảng viên làm TT. Trước khi máytính được sử dụng thoáng rộng, chiêu thức giáo dụng “ Lấy giảng viênlàm TT ” là giải pháp phổ cập nhất trong những trường học. Học viên chỉ hoàn toàn có thể trao đổi tập trung chuyên sâu quanh giảng viên và những bạn học. Đặc điểm của mô hình này là giá tiền huấn luyện và đào tạo rẻ. • Giai đoạn 1984 – 1993 : Kỷ nguyên đa phương tiện. Hệ điều hànhWindows 3.1, Máy tính Macintosh, ứng dụng trình diễn powerpointđây là những công nghệ tiên tiến cơ bản trong kỷ nguyên đa phương tiện. Nó chophép tạo ra những bài giảng tích hợp hình ảnh và âm thanh học trên máytính sử dụng công nghệ CBT phân phối qua đĩa CD-ROM hặc đĩa mềm. vào bất kể thời hạn nào, ở đâu, người học cũng hoàn toàn có thể mua và học. Tuynhiên sự hướng dẫn của giảng viên là rất hạn chế. • Giai đoạn : 1994 – 1999 Làn sóng E-learning thứ nhấtKhi công nghệ Web được ý tưởng ra, những nhà sản xuất dịch vụ huấn luyện và đào tạo bắtđầu nghiên cứu và điều tra phương pháp cải tiếp chiêu thức giáo dục bằng công nghệ tiên tiến này. Người thầy uyên bác đã dần lộ rõ trải qua những phương tiện : E-mail, CBT quaIntranet với text và hình ảnh đơn thuần, giảng dạy bằng công nghệ WEB với hình ảnhchuyển động vận tốc thấp đã được tiến hành trên diện rộng. • Giai đoạn : 2000 – 2005 Làn sóng E-learning thứ hai. Các công nghệ tiên tiến tiêntiến gồm có JAVA và những ứng dụng mạng IP, công nghệ tiên tiến truy nhậpmạng và băng thông Internet được nâng cao, những công nghệ thiết kếWeb tiên tiến và phát triển đã trở thành một cuộc cách mạng trong giáo dục đào tạo và giảng dạy. Ngày nay trải qua Web giáo viên hoàn toàn có thể phối hợp hướng dẫn trựctuyến ( hình ảnh, âm thanh, những công cụ trình diễn ) tới mọi người học, nâng cao hơn chất lượng dịch vụ đào tạo và giảng dạy. Ngày qua ngày công nghệWeb đã chứng tỏ có năng lực mang lại hiệu suất cao cao trong giáo dục đào16tạo, được cho phép đa dạng hoá những môi trường học tập. Tất cả những điềuđó tạo ra một cuộc cách mạng trong giảng dạy với giá tiền rẻ, chất lượngvà hiệu suất cao. Đó chính là làn sóng thứ 2 của E-learning. d. E-learning có những độc lạ gì so với đào tạo và giảng dạy truyền thống lịch sử ? E-learning khác với huấn luyện và đào tạo truyền thống cuội nguồn ở ba điểm sau : • Không bị số lượng giới hạn bởi khoảng trống và thời hạn : một khoá học E-learning được chuyển tải qua một máy tính tới cho người học, điều nàycho phép những học viên hoàn toàn có thể linh động lựa chọn khoá học từ một máytính để bàn hoặc từ một máy tính xách tay với một modem di độngchạy pin trên một bãi biển. • Tính linh động : Một khoá học E-learning được Giao hàng theo nhu cầungười học, chứ không nhất thiết phải bám theo một thời hạn biểu cốđịnh. Vì thế người học hoàn toàn có thể lựa chọn, tham gia khoá học tuỳ theohoàn cảnh của mình. • Truy nhập ngẫu nhiên : Bảng hạng mục bài giảng sẽ được cho phép học viênlựa chọn phần bài giảng, tài liệu một cách tuỳ ý theo trình độ kiến thứcvà điều kiện kèm theo truy nhập mạng của mình. Học viên tự tìm ra những kĩ nănghọc cho riêng mình với sự giúp sức của những tài liệu trực tuyến. Tất nhiên cũng có một số ít cách học khác. Ví dụ như, những lớp học thông quatrang Web dùng ứng dụng hội thảo chiến lược video trên mạng và những ứng dụng khác chophép những học viên từ xa tham gia một khoá học trên lớp học truyền thống cuội nguồn. Một sốkhoá học trên trang Web theo nhu yếu có giảng viên ( hoặc người hướng dẫn ) tươngtác liên tục với từng học viên hoặc với những nhóm học viên. e. Có nên quy đổi sang E-learning hay không ? Trước khi lưu giữ những slide của giảng viên dưới dạng HTML và số hoá lờigiảng, tất cả chúng ta nên xem xét ngân sách và quyền lợi của việc quy đổi này. Để làmđiều đó, cần phải xem xét quan điểm của cả hai phía : phía cơ sở đào tạo và giảng dạy ( hoặc nhàcung cấp dịch vụ giảng dạy ) và phía người học. Nếu so với cả phía cơ sở đào tạo và giảng dạy vàngười học, học bằng E-learning có nhiều quyền lợi hơn so với bất lợi, thì việc chuyểnđổi sang học bằng E-learning hoàn toàn có thể là một chiêu thức hữu hiệu. Quan điểm của Cơ sở đào tạoCơ sở huấn luyện và đào tạo là một tổ chức triển khai phong cách thiết kế và phân phối những khóa học trực tuyến E-learning. Đó hoàn toàn có thể chỉ là một phòng ban trong công ty khi muốn giảng dạy nội bộ, hoặc là hàng loạt Trường / Viện / Công ty nếu cơ sở đó bán chương trình đào tạo và giảng dạy chocác người học độc lập hoặc cơ sở khác. Hãy thử so sánh ưu và điểm yếu kém đối vớicơ sở đào tạo và giảng dạy khi quy đổi những khoá học truyền thống lịch sử sang khoá học E-learning. 17B ảng 2.1. Ưu điểm và điểm yếu kém của E-learningƯu điểm Nhược điểmGiảm ngân sách đào tạo và giảng dạy. Sau khi đãphát triển xong, một khoá học E-learning hoàn toàn có thể dạy 1000 học viênvới ngân sách chỉ cao hơn một chút ít sovới tổ chức triển khai huấn luyện và đào tạo cho 20 họcviên. Chi tiêu tăng trưởng một khoá học lớn. Việc họcqua mạng còn mới mẻ và lạ mắt và cần có những chuyênviên kỹ thuật để phong cách thiết kế khoá học. Triển khaimột lớp học E-learning hoàn toàn có thể tốn gấp 4 – 10 lầnso với một khoá học thường thì với nội dungtương đương. Rút ngắn thời hạn huấn luyện và đào tạo. Việchọc trên mạng hoàn toàn có thể giảng dạy cấptốc cho một lượng lớn học viên màkhông bị số lượng giới hạn bởi số lượnggiảng viên hướng dẫn hoặc lớp học. Yêu cầu kiến thức và kỹ năng mới. Những người có khảnăng giảng dạy tốt trên lớp chưa chắc đã cótrình độ phong cách thiết kế khóa học trên mạng. Phía cơ sởđào tạo hoàn toàn có thể phải giảng dạy lại 1 số ít giảng viênvà tìm việc mới cho số còn lại. Cần ít phương tiện hơn. Các máychủ và ứng dụng thiết yếu cho việchọc trên mạng có ngân sách rẻ hơn rấtnhiều so với phòng học, bảng, bànghế, và những cơ sở vật chất khác. Lợi ích của việc học trên mạng vẫn chưa đượckhẳng định. Các học viên đã hiểu được giá trịcủa việc học 3 ngày trên lớp hoàn toàn có thể vẫn ngầnngại khi bỏ ra một ngân sách tương tự cho mộtkhoá học trên mạng thậm chí còn còn hiệu suất cao hơn. Giảng viên và học viên không phảiđi lại nhiều. Đòi hỏi phải phong cách thiết kế lại chương trình đào tạo và giảng dạy. Việc những học viên không có những liên kết tốc độcao yên cầu phía đào tạo và giảng dạy phải luôn thiết kế xây dựng lạicác khoá học để khắc phục những hạn chế đó. Tổng hợp được kỹ năng và kiến thức. Việc họctrên mạng hoàn toàn có thể giúp học viên nắmbắt được kiến thức và kỹ năng của giảng viên, thuận tiện sàng lọc, và tái sử dụngchúng. Quan điểm của người họcCá nhân hoặc tổ chức triển khai tham gia những khoá học E-learning trên mạng chắc chắnsẽ thấy việc huấn luyện và đào tạo này xứng danh với thời hạn và số tiền họ bỏ ra. Bảng dưới đâysẽ so sánh thuận tiện và khó khăn vất vả so với học viên khi họ quy đổi việc học tậptheo chiêu thức truyền thống lịch sử sang học tập bằng E-learning. 18B ảng 2.2 : Ưu điểm và điểm yếu kém của E-learning theo quan điểm của ngườihọcƯu điểm Nhược điểmCó thể học bất kể khi nào, tại bất kể nơi đâu. Kỹ thuật phức tạp. Trước khi có thểbắt đầu khoá học, họ phải thông thạocác kỹ năng và kiến thức mới. Không phải đi lại nhiều và không phải nghỉviệc. Học viên hoàn toàn có thể tiết kiệm chi phí ngân sách đi lạitới nơi học. Đồng thời, họ hoàn toàn có thể thuận tiện điềuchỉnh thời hạn học tương thích với thời hạn làmviệc của mình. giá thành kỹ thuật cao : Để tham gia họctrên mạng, học viên phải cài đặtTurbo trên máy tính của mình, tải vàcài đặt những công dụng Plug-ins, và kếtnối vào mạng. Có thể tự quyết định hành động việc học của mình. Họcviên chỉ học những gì mà họ cần. Việc học hoàn toàn có thể buồn tẻ. Một số họcviên sẽ cảm thấy thiếu quan hệ bạn bèvà sự tiếp xúc trên lớp. Khả năng truy vấn được nâng cao. Việc tiếpcận những khoá học trên mạng được thiết kếhợp lý sẽ thuận tiện hơn so với những ngườikhông có năng lực nghe, nhìn ; những ngườihọc ngoại ngữ hai ; và những người không cókhả năng học như người bị mắc chứng khóđọc. Yêu cầu ý thức cá thể cao hơn : Việchọc qua mạng nhu yếu bản thân họcviên phải có nghĩa vụ và trách nhiệm hơn đối vớiviệc học của chính họ. Một số ngườisẽ cảm thấy khó khăn vất vả trong việc tạora cho mình một lịch học cố định và thắt chặt. Những thuận tiện và khó khăn vất vả trên là không tránh khỏi. Với việc chuẩn bị sẵn sàng tốt, học viên hoàn toàn có thể khắc phục được hầu hết những khó khăn vất vả. Nếu sẵn sàng chuẩn bị không tốt vàviệc tổ chức triển khai huấn luyện và đào tạo bằng E-learning của cơ sở giảng dạy chưa được kỹ lưỡng thì họcviên sẽ không thấy được những thuận tiện của những khoá học trên mạng. Ví dụ : nếunhững bài học kinh nghiệm không được bố cục tổng quan rõ ràng và xu thế đơn cử thì việc tự học sẽkhông hứa hẹn điều gì cả. Ngược lại, học viên hoàn toàn có thể khắc phục được sự buồn tẻ củaviệc học trực tuyến bằng cách tranh luận hoặc chat với giảng viên và bạn học quamạng. 2.1.2. 2. E-learning và những phương pháp giảng dạy khácNhìn chung những nhà chuyên môn đều cho rằng, trong thế kỷ 21 quy mô đàotạo sẽ gồm có 3 phương pháp : Đào tạo truyền thống lịch sử, Đào tạo tương tác ( Vệtinh / ISDN / IP ), và Đào tạo không tương tác bằng E-learning. Tuỳ theo từng nội19dung giảng dạy và năng lực kinh tế tài chính mà những cơ sở đào tạo và giảng dạy sẽ sử dụng phối hợp cácphương thức đào tạo và giảng dạy trong quy mô này ở một mức độ tương thích. Bảng2. 3 : Các phương pháp đào tạoPhương thứcNội dung huấn luyện và đào tạo ( Mức độ trình độ ) Số lượng ngườihọcĐào tạo truyền thống lịch sử Cao, phức tạp. Các nội dung huấn luyện và đào tạo cótính hàn lâm ( dài hạn ), trình độ cao, yên cầu trong thực tiễn, thực hành-thực tập, traođổi thông tin trực tiếp, Ít, phải tập trungvề cơ sở đào tạođể học tậpĐào tạo từ xa tươngtác có giảng viênthông qua truyền hìnhhội nghị Vệtinh / ISDN / IPTrung bình. Các nội dung, chủ đề mangtính phổ cập, trình làng, không đòi hỏitrình độ trình độ cao, ít thực hànhthực tập, như ở huấn luyện và đào tạo không tương tácnhưng yên cầu tính trình độ cao hơn, cần có sự trao đổi, giải đáp, hướng dẫncủa đội ngũ giảng viên và những nhà quản trị. Nhiều ( tới vàitrăm họcviên / khoá học ), học tập trung tạiđiểm xa cơ sở đàotạoĐào tạo từ xa khôngtương tác bằng E-learning. Trung bình và thấp. Các nội dung, chủ đềmang tính phổ cập, ra mắt, không đòihỏi trình độ trình độ cao, ít thực hànhthực tập, Các nội dung huấn luyện và đào tạo phù hợptốt với năng lực, tự học – tự nghiên cứuthông qua những phương tiện điện tử. Nhiều ( tới hàngngàn học viên ), học ở mọi lúc, mọi nơi. 2.1.3. Cấu trúc của một mạng lưới hệ thống E-learning điển hình2. 1.3.1. Mô hình chức năngMô hình công dụng hoàn toàn có thể phân phối một cái nhìn trực quan về những thành phầntạo nên nôi trường E-learning và những đối tượng người dùng thông tin giữa chúng. ADL ( Advanced Distributed Learning ) – một tổ chức triển khai chuyên nghiên cứu và điều tra và khuyến khíchviệc tăng trưởng và phân phối học liệu sử dụng những công nghệ tiên tiến mới, đã công bố cáctiêu chuẩn cho SCORM ( Mô hình chuẩn đơn vị chức năng nội dung san sẻ ) diễn đạt tổng quátchức năng của một mạng lưới hệ thống E-learning gồm có ( hình 2.4 ). 20 • Hệ thống quản trị học tập ( LMS ) như thể một mạng lưới hệ thống dịch vụ quản lýviệc phân phối và tìm kiếm nội dung học tập cho người học, tức là LMSquản lý những quy trình học tập. • Hệ thống quản trị nội dung học tập ( LCMS ) : Một LCMS là một môitrường đa người dùng, ở đó những cơ sở giảng dạy hoàn toàn có thể tạo ra, tàng trữ, sửdụng lại, quản trị và phân phối nội dung học tập trong thiên nhiên và môi trường số từmột kho tài liệu TT. LCMS quản trị những quy trình tạo ra và phânphối nội dung học tập. Hình 2.4 : Mô hình công dụng mạng lưới hệ thống E-learning21LMS cần trao đổi thông tin về hồ sơ người sử dụng và thông tin đăng nhập củangười sử dụng với những mạng lưới hệ thống khác, vị trí của khoá học từ LCMS và lấy thông tinvề những hoạt động giải trí của học viên từ LCMS.Chìa khoá cho sự phối hợp thành công xuất sắc giữa LMS và LCMS là tính mở, sựtương tác. Hình 2.5 miêu tả một quy mô kiến trúc của mạng lưới hệ thống E-learning sử dụngcông nghệ Web để thực thi tính năng tương tác giữa LMS và LCMS cung như vớicác mạng lưới hệ thống khác. Hình 2.5 : Kiến trúc mạng lưới hệ thống E-learning sử dụng công nghệ WEBTrên cơ sở những đặc tính của dịch vụ Web, người ta thấy rằng những dịch vụ Webcó năng lực tối để thực thi tính năng link của những mạng lưới hệ thống E-learning bởi cáclý do sau : • tin tức trao đổi giữa những mạng lưới hệ thống E-learning như LOM, gói tin IMSđều tuân thủ tiêu chuẩn XML. 22 • Mô hình kiến trúc Web là nền tảng và độc lập về ngôn từ với E-learning tin tức trao đổi giữa những mạng lưới hệ thống E-learning như LOM, góitin IMS đều tuân thủ tiêu chuẩn XML. 2.1.3. 2. Mô hình hệ thốngMột cách toàn diện và tổng thể một mạng lưới hệ thống E-learning gồm có 3 phần chính ( hình 2.6 ) : • Hạ tầng truyền thông online và mạng : Bao gồm những thiết bị đầu cuối ngườidùng ( học viên ), thiết bị tại những cơ sở cung ứng dịch vụ, mạng truyềnthông, • Hạ tầng ứng dụng : Các ứng dụng LMS, LCMS ( MarcoMedia, Aurthorware, Toolbook, ) • Nội dung huấn luyện và đào tạo ( hạ tầng thông tin ) : Phần quan trọng của E-learning lànội dung những khoá học, những chương trình đào tạo và giảng dạy, những courseware. Hình 2.6 : Mô hình mạng lưới hệ thống E-learning232. 1.3.3. Phát triển nội dung khoá học trong E-learningĐể tăng trưởng E-learning, cần phải song song xử lý nhiều yếu tố như hạtầng phần cứng, nhân lực, giảng viên, những ứng dụng quản trị học tập ( LMS ), vàđiều quan trọng là phải có được nội dung những khoá học E-learning, một thứ “ hànghoá ” trong môi trường tự nhiên giảng dạy của nền kinh tế tài chính Internet. Phần dưới đây miêu tả cácphương thức để tăng trưởng nội dung khoá học trong E-learning. Các cơ sở đào tạo và giảng dạy E-learning hoàn toàn có thể sử dụng một trong 3 cách dưới đây đểphát triển nội dung những khoá học E-learning cho mình. a. Xây dựng mới toàn bộCó thể gồm có cả việc kiến thiết xây dựng từ đầu những bài giảng truyền thống cuội nguồn ( bài giảng, giáo trình, sách giáo khoa ), sau đó mở màn chuyển sang quá trình quy đổi họcliệu. Các việc làm này hoàn toàn có thể gồm có • Thiết kế ngữ cảnh ( giáo án, đề cương ) • Xây dựng những trang hình ( hình ảnh tĩnh / động + trang text ) • Xây dựng những đoạn phim ( video clip ) • Xây dùng những đoạn âm thanh ( audio clip ) • Tích hợp những trang màn hình hiển thị ( tích hợp những loại học liệu thành những đoạnbài giảng hoàn hảo ) • Phát triển multimedia ( Kết hợp truyền thông online đa phương tiện ) Mỗi một quy trình đều cần phải có đội ngũ nhân lực có tính chuyên nghiệp caovà những công cụ tương thích. Do đó ngân sách thiết kế xây dựng bắt đầu là rất lớn cho mộtchương trình huấn luyện và đào tạo có tính mê hoặc. b. Mua mẫu sản phẩm đã thương mại hoá hoặc đặt hàngHiện nay việc mua một mẫu sản phẩm giảng dạy E-learning gồm có : • Mua một khoá học hoặc một chương trình đào tạo và giảng dạy với những số lượngUser xác lập, sau đó loại sản phẩm đó sẽ được setup tại sever của đơnvị đặt mua. • Đặt hàng một hãng đã có loại sản phẩm thương mại hoặc thuê khoán mộtđơn vị sản xuất một chương trình đào tạo và giảng dạy theo đơn đặt hàng. Để hoàn toàn có thể đặt hàng được, hai bên phải tuân theo một tiêu chuẩn nào đó hoặcbên đặt hàng phải đề ra những tiêu chuẩn cho bài giảng E-learning. Mức độ sinh độngcủa bài giảng sẽ quyết định hành động tới giá tiền thiết kế xây dựng bài giảng. c. Mua lại sáng tạo độc đáo và quy đổi nội dung khoá học cho tương thích với yêu cầuđào tạo

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Đời Sống