Rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ

( ĐTCK ) GDP quý I / 2019 tăng 6,79 %, trong khi CPI chỉ tăng 2,63 %, thấp hơn cùng kỳ 2 năm trước là những tín hiệu khởi đầu tích cực cho triển vọng tăng trưởng kinh tế tài chính và trấn áp rủi ro đáng tiếc lạm phát cả năm 2019 .

Những rủi ro lạm phát nổi bật

Năm 2018 đi vào lịch sử kinh tế Việt Nam với một thành công xuất sắc kép hiếm có là GDP tăng trưởng tới 7,08 % – mức tăng cao nhất kể từ năm 2008 đến nay, trong khi CPI trung bình cả năm chỉ tăng 3,54 % so với trung bình năm 2017 – thấp hơn mức 4 % được Quốc hội nhu yếu. Thậm chí, nếu so với cuối năm 2017 thì CPI cuối năm 2018 tăng vỏn vẹn 2,98 %.

Thành công trong kiềm chế lạm phát cả năm dưới 4% suốt từ năm 2015 đến nay không những chứng tỏ nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô đã đạt kết quả, mà còn tạo cơ sở vững chắc để tăng trưởng kinh tế vượt mốc 6% và 7%. Dự báo tốc độ tăng trưởng GDP năm 2019 tiếp tục trên 7%; đồng thời CPI cả năm hoàn toàn có khả năng kiểm soát dưới 4% với điều kiện nhận diện và quản lý tốt rủi ro lạm phát đã tích lũy trong mấy năm qua, cũng như có thể xuất hiện trong thời gian tới.

Những rủi ro đáng tiếc lạm phát điển hình nổi bật đó là : Thứ nhất, lạm phát thấp năm 2018 là sự tiếp nối xu thế đã mở màn từ năm 2012 và được chứng minh và khẳng định từ năm năm trước với CPI trung bình năm lần lượt là 9,21 % ; 6,6 % ; 4,09 % ; và thậm chí còn xuống mức 0,63 % năm năm ngoái, rồi lên 2,66 % năm năm nay và 3,53 % năm 2017. Đây là hiệu quả tất yếu của những giải pháp kiềm chế lạm phát cao sau quy trình tiến độ 2008 – 2011 theo niềm tin Nghị quyết 11/2012 / NQ-CP của nhà nước. Kể từ đó, bất kể tăng trưởng kinh tế tài chính xuống đáy 5,25 % năm 2012, hay lên đỉnh điểm nhất trong vòng 11 năm, 7,08 % trong năm 2018, thì nhà nước đều kiên trì tiềm năng giữ vững không thay đổi kinh tế tài chính vĩ mô, trấn áp tốt lạm phát. Rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ ảnh 1 TS. Vũ Đình Ánh, Chuyên gia kinh tế tài chính Với tiềm năng GDP năm 2019 tăng không thấp hơn so với năm 2018, việc lan rộng ra tín dụng thanh toán, tăng giải ngân cho vay góp vốn đầu tư công, giảm lãi suất vay cho vay, tăng chi liên tục ( trong đó có tăng chi tiền lương ), kiểm soát và điều chỉnh giảm giá VND so với USD ( song song với tăng kim ngạch nhập khẩu ), duy trì thâm hụt ngân sách nhà nước 3 – 4 % GDP và tăng quy mô nợ công ( tối thiểu về số tuyệt đối ) … thì rủi ro đáng tiếc lạm phát tăng vượt mốc 4 % trong năm 2019 do thả lỏng cả chủ trương tài khoá và chủ trương tiền tệ hoàn toàn có thể xảy ra, nếu không có giải pháp dữ thế chủ động phòng ngừa rủi ro đáng tiếc lạm phát trải qua dữ thế chủ động và linh động phối hợp đồng bộ hai chủ trương kinh tế tài chính vĩ mô cơ bản từ bài học kinh nghiệm kinh nghiệm tay nghề đắt giá quy trình tiến độ 2006 – 2011. GDP quý I / 2019 đã tăng 6,79 %, tuy thấp hơn mức tăng 7,45 % cùng kỳ năm trước, tuy nhiên vẫn cao hơn hẳn so với mức tăng chỉ khoảng chừng xấp xỉ 5 % cùng kỳ những năm 2017 trở lại trước, trong khi CPI trung bình quý I / 2019 chỉ tăng 2,63 %, thấp hơn mức 2,82 % năm 2018 và cách xa so với mức tăng 4,96 % năm 2017. Đây là những tín hiệu khởi đầu tích cực cho triển vọng tăng trưởng kinh tế tài chính và trấn áp rủi ro đáng tiếc lạm phát cả năm 2019. Thứ hai, diễn biến lạm phát tính theo năm cho thấy, từ đầu năm năm trước, lạm phát đã xuống dưới mức 5 %, thậm chí còn có tín hiệu thiểu phát vào năm năm ngoái trước khi quay lại mốc 5 % vào năm năm nay và đạt tiềm năng dưới 4 % năm 2017. Có thể nói, lạm phát nước ta đang trong quy trình tiến độ không thay đổi ở mức vừa phải nhờ cả những yếu tố chủ quan từ chủ trương kinh tế tài chính vĩ mô lẫn yếu tố khách quan từ thị trường quốc tế. Xu thế này hoàn toàn có thể tiếp nối trong năm 2019 khi dự báo thị trường quốc tế không có dịch chuyển quá lớn về giá và những chủ trương kinh tế tài chính vĩ mô số 1 như chủ trương tài khoá và chủ trương tiền tệ đều lấy không thay đổi, thận trọng làm mục tiêu chỉ huy. Rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ ảnh 2 Dĩ nhiên, dịch chuyển quá mạnh của giá dầu thô do dịch chuyển chính trị quốc tế hoàn toàn có thể ảnh hưởng tác động mạnh tới lạm phát của Việt Nam năm 2019, theo đó cần có giải pháp ứng phó tương thích để bảo vệ tiềm năng trấn áp lạm phát cả năm 2019. Bên cạnh đó, từ 20/3/2019, giá điện trung bình đã tăng 8,36 % sau hơn 1 năm giữ không thay đổi sẽ kích thích tăng chi phí sản xuất và tiêu dùng, qua đó tăng rủi ro đáng tiếc lạm phát trong thời hạn còn lại của năm. Tính đồng nhất của chủ trương quản trị nhà nước về giá với chủ trương tài khoá và tiền tệ rất cần được bảo vệ khi không chỉ giá điện, nước, xăng dầu, mà giá những dịch vụ thiết yếu cũng gây áp lực đè nén không nhỏ lên lạm phát năm 2019 khi chỉ số giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế đã tăng tới hơn 200 % ( riêng nhóm dịch vụ y tế tăng 260 % ) so với kỳ gốc năm năm trước. Các số lượng tương ứng của chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 134 % ( riêng dịch vụ giáo dục tăng gần 140 % ) – vượt rất xa vận tốc tăng chỉ số giá những nhóm hàng hoá dịch vụ còn lại trong rổ tính CPI. Thứ ba, diễn biến CPI tháng sau so với tháng trước nửa đầu năm 2018 cũng không yên bình như năm năm nay khi giảm 0,27 % vào tháng 3, nhưng lại tăng mạnh trở lại 0,55 % và 0,61 % vào tháng 5 và 6 trước khi giảm nhẹ 0,09 % vào tháng 7. Tuy nhiên, thông lệ CPI tăng cao vào đầu và cuối năm một lần nữa không lặp lại vào năm 2018 tương tự như như năm 2017. CPI tháng 11 và tháng 12 năm 2018 không những không tăng mà còn giảm lần lượt là 0,29 % và 0,25 % so với tháng trước đó. Rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ ảnh 3 Sau tháng 1/2019, CPI gần như không biến hóa so với tháng trước, thì CPI tháng 2/2019 đã tăng mạnh tới 0,8 % mặc dầu hầu hết do tăng giá dịp lễ Tết, nhưng việc CPI một tháng tăng cao như vậy là chưa hề xảy ra kể từ tháng 8/2017. Đóng góp tới 0,48 % mức tăng của CPI tháng 2/2019 là do giá nhóm hàng ăn và dịch vụ tăng 1,73 %, đặc biệt quan trọng giá thực phẩm tăng tới 2,13 %, trong đó giá thịt lợn tăng 3,14 %, thịt bò tăng 2,84 %, thuỷ sản tươi sống tăng 2,81 % và thịt gia cầm tươi sống tăng 2,05 %. Rõ ràng, nếu chủ quan với dịch chuyển Ngân sách chi tiêu và thị trường lương thực thực phẩm vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong rổ hàng hoá dịch vụ tính CPI thì dịch chuyển CPI theo tháng vẫn hoàn toàn có thể làm ngày càng tăng rủi ro đáng tiếc lạm phát và đe doạ tiềm năng trấn áp lạm phát cả năm. Thứ tư, dữ thế chủ động trấn áp lạm phát trải qua phối hợp chủ trương tài khoá ngặt nghèo với chủ trương tiền tệ linh động. Suốt cả năm 2018, Ngân hàng Nhà nước ( NHNN ) đã điều hành quản lý chủ trương tiền tệ kiên trì tiềm năng giữ không thay đổi vĩ mô và trấn áp tốt lạm phát. Tính đến 20/12/2018, tổng phương tiện đi lại giao dịch thanh toán tăng 11,34 % so với cuối năm 2017 ( cùng kỳ năm 2017 tăng 14,19 % ) ; kêu gọi vốn của những tổ chức triển khai tín dụng thanh toán tăng 11,56 % ( cùng kỳ năm 2017 tăng 14,5 % ) ; tăng trưởng tín dụng thanh toán của nền kinh tế tài chính đạt 13,30 % ( cùng kỳ năm 2017 tăng 16,96 % ). Mặt bằng lãi suất vay kêu gọi VND phổ cập ở mức 4,3 – 5,5 % / năm so với tiền gửi có kỳ hạn dưới 6 tháng ; mức 5,3 – 6,5 % / năm so với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến dưới 12 tháng ; kỳ hạn trên 12 tháng ở mức 6,5 – 7,3 % / năm. Lãi suất cho vay VND phổ cập khoảng chừng 6 – 9 % / năm so với thời gian ngắn và 9 – 11 % / năm so với trung và dài hạn. Rủi ro lạm phát và chính sách tiền tệ ảnh 4

Ổn định lãi suất vững chắc đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân cũng như sự phát triển của thị trường tiền tệ tín dụng. Theo đó, tổng tín dụng cho nền kinh tế tương đương 134% GDP, trong đó tín dụng cho lĩnh vực bất động sản chiếm khoảng 16,6% thông qua giảm tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 45% xuống 40%; đồng thời nâng hệ số rủi ro cho vay bất động sản từ 150% lên 200%.

Sang quý I / 2019, tính đến 20/3/2019, tổng phương tiện đi lại thanh toán giao dịch cũng chỉ tăng 2,54 % ( cùng kỳ năm trước tăng 3,23 % ) và tổng vốn kêu gọi của những tổ chức triển khai tín dụng thanh toán tăng 1,72 % ( cùng kỳ năm trước tăng 2,2 % ), còn tổng tín dụng thanh toán tăng 1,9 % ( cùng kỳ năm trước tăng 2,23 % ) so với cuối năm 2018 đã chứng tỏ sự kiên trì thực thi chủ trương tiền tệ thận trọng đã góp thêm phần giảm thiểu rủi ro đáng tiếc lạm phát với lạm phát cơ bản trung bình quý I chỉ tăng 1,83 %. Bên cạnh đó, tổng thu ngân sách nhà nước trong năm 2018, tỷ lệ kêu gọi vào ngân sách giữ ở mức hài hòa và hợp lý khoảng chừng 24,5 % GDP, riêng từ thuế và phí là 20,7 % GDP. Tổng chi ngân sách nhà nước đến 15/12/2018 là 1.272,1 nghìn tỷ đồng, mới bằng 83,5 % dự trù cả năm, trong đó chi tiếp tục đạt 874,5 nghìn tỷ đồng, bằng 93 % ; chi góp vốn đầu tư tăng trưởng 260,2 nghìn tỷ đồng, bằng 65,1 % ; chi trả nợ lãi 102,2 nghìn tỷ đồng, bằng 90,8 %. Nhờ phối hợp tốt chủ trương tài khoá với chủ trương tiền tệ nên lạm phát cơ bản tháng 12/2018 chỉ tăng 0,09 % so với tháng trước và tăng 1,7 % so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản trung bình cả năm 2018 tăng 1,48 % so với trung bình năm 2017. Tính đến 15/3/2019, tổng thu ngân sách nhà nước đã đạt 19,7 % dự trù cả năm với 278,6 ngàn tỷ đồng – cao hơn tổng chi ngân sách tới 24,1 ngàn tỷ đồng nên rủi ro đáng tiếc lạm phát từ phía ngân sách nhà nước đã được giải tỏa rõ ràng. Thứ năm, rõ ràng, CPI hàng tháng năm 2018 đã không dịch chuyển quá mức như năm 2017. Thị trường quốc tế không có dịch chuyển quá không bình thường trong năm 2018 và chỉ số giá xuất nhập khẩu của Việt Nam liên tục tạo thuận tiện cho việc kiềm chế lạm phát cả năm 2018. Bất chấp cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung ảnh hưởng tác động đến thương mại toàn thế giới, kim ngạch sản phẩm & hàng hóa xuất khẩu năm 2018 vẫn đạt kỷ lục 244,72 tỷ USD, tăng 13,8 % so với năm 2017. Trong đó, khu vực kinh tế tài chính trong nước đạt 69,20 tỷ USD, tăng 15,9 %, chiếm 28,3 % tổng kim ngạch xuất khẩu và khu vực có vốn góp vốn đầu tư quốc tế ( kể cả dầu thô ) đạt 175,52 tỷ USD, tăng 12,9 %, chiếm 71,7 %. Trong khi đó, kim ngạch hàng hoá nhập khẩu năm 2018 là 237,51 tỷ USD, tăng 11,5 % so với năm trước, trong đó khu vực kinh tế tài chính trong nước đạt 94,80 tỷ USD, tăng 11,3 %, khu vực có vốn góp vốn đầu tư quốc tế đạt 142,71 tỷ USD, tăng 11,6 %. Nếu loại trừ yếu tố giá, kim ngạch sản phẩm & hàng hóa nhập khẩu cả năm tăng 9,5 % so với năm 2017. Chính sách tỷ giá hối đoái dữ thế chủ động, linh động song song với chủ trương thuế xuất khẩu nhập khẩu hài hòa và hợp lý cũng như cải cách hành chính can đảm và mạnh mẽ trong nghành nghề dịch vụ hải quan đã góp thêm phần làm ra những hiệu quả tích cực trong nghành thương mại của Việt Nam. Đặc biệt năm 2018, Việt Nam liên tục xuất siêu kỷ lục tới 7,2 tỷ USD, dự trữ ngoại hối đạt kỷ lục trên 60 tỷ USD. Trong khi đồng xu tiền nhiều vương quốc trên quốc tế đã mất giá tới 10 – 20 % trong năm 2018 do chủ trương tăng lãi suất vay tới 4 lần của Mỹ và dịch chuyển thị trường hàng hoá, dịch vụ và tiền tệ toàn thế giới, thì chỉ số giá USD của Việt Nam cuối năm 2018 chỉ tăng 2,69 % so với cuối năm 2017, trung bình cả năm 2018 thậm chí còn chỉ tăng 1,29 %. NHNN Việt Nam liên tục điều hành quản lý tỷ giá hối đoái trải qua chính sách tỷ giá hối đoái TT với mức tăng đến cuối năm 2018 là 1,87 %, lên mốc 22.825 đồng / USD, trong khi nỗ lực chống đô-la hoá đã kiềm chế tỷ trọng ngoại tệ trong tổng vốn kêu gọi dưới 10 %. Sang quý I / 2019, cán cân thương mại hàng hoá liên tục thặng dư hơn nửa tỷ USD do kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng 4,7 % ( riêng khu vực kinh tế tài chính trong nước tăng 9,7 % ), trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 8,9 % so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số giá USD trung bình quý I tăng 2,2 %, tuy nhiên lại giảm nhẹ 0,44 % so với cuối năm 2018.

Căn cứ vững chắc để duy trì tính ổn định cho lãi suất và tỷ giá

Chúng ta bước vào năm 2019 với nhiều kỳ vọng về một tương lai tươi đẹp sau một năm kinh tế tài chính 2018 đã đạt được những thành công xuất sắc hơn cả mong đợi trong toàn cảnh kinh tế tài chính quốc tế có nhiều dịch chuyển phức tạp với sự ngày càng tăng của chủ nghĩa bảo lãnh và cạnh tranh đối đầu quyết liệt giữa những cường quốc. Giữa bộn bề tái cơ cấu tổ chức nền kinh tế tài chính, nhất quyết khắc phục những sống sót, thậm chí còn sai lầm đáng tiếc tích tụ trong tiến trình trước và duy trì không thay đổi kinh tế tài chính vĩ mô, từ năm 2017, nền kinh tế tài chính nước ta đã có tín hiệu khởi đầu tiến trình tăng trưởng mới với vận tốc cao hơn, không thay đổi và bền vững và kiên cố hơn. Dự báo tăng trưởng GDP năm 2019 sẽ liên tục đà tăng vững chãi quanh mốc 7 % – vận tốc tăng trưởng không quá nóng và tương thích với tiềm năng tăng trưởng bao trùm, tăng trưởng trên tổng thể những nghành nghề dịch vụ, từ nông nghiệp nền tảng đến những ngành công nghiệp và dịch vụ mũi nhọn. Năm 2019 chắc như đinh sẽ là năm nền kinh tế tài chính liên tục khẳng định chắc chắn và tăng trưởng mạnh cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, chủ trương thiết kế xây dựng nhà nước kiến thiết, liêm chính, hành vi. Theo đó, tất cả chúng ta có quyền kỳ vọng về một nền kinh tế tài chính vĩ mô không thay đổi vững chãi với vận tốc lạm phát khoảng chừng 4 – 5 % song song với thặng dư cán cân thương mại, cán cân thanh toán giao dịch và quy mô dự trữ ngoại hối lập kỷ lục mới góp thêm phần củng cố sức mạnh kinh tế tài chính vương quốc.

Việc phối hợp đồng bộ hai chính sách kinh tế vĩ mô cơ bản là chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ sẽ mang lại những kết quả rõ rệt ngay trong năm 2019 khi kỷ luật tài khoá được củng cố và tuân thủ nghiêm ngặt giúp cho thâm hụt ngân sách nhà nước giữ dưới mức 3,5% GDP, còn tốc độ tăng tổng tín dụng cho nền kinh tế cũng như tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán không vượt quá 20%.

Đó là những địa thế căn cứ vững chãi để duy trì tính không thay đổi cho lãi suất vay tín dụng thanh toán và tỷ giá hối đoái – những biến số sống còn so với một nền kinh tế tài chính tăng trưởng nhanh trong toàn cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng trải qua triển khai những cam kết quốc tế của gần 20 hiệp định thương mại tự do ( FTA ), trong đó có những FTA thế hệ mới như CPTPP và EVFTA. Tóm lại, lạm phát năm 2018 và quý I / 2019 vẫn trọn vẹn nằm trong tiềm năng quản trị quản lý và điều hành và là hiệu quả đáng ghi nhận. Dự báo lạm phát năm 2019 sẽ lặp lại ngữ cảnh tương tự như 2018. Tuy hoàn toàn có thể có yếu tố giá nguyên vật liệu tăng cao hơn và tăng trưởng toàn thế giới chậm lại, nhưng nếu một mặt rút được những bài học kinh nghiệm kinh nghiệm tay nghề trong quản trị quản lý từ quá khứ thì tiềm năng lạm phát dưới 4 % không phải là không hề. Mặt khác, năm 2019 hoàn toàn có thể dữ thế chủ động đưa tiềm năng lạm phát lên 5 %, thay vì 4 % như mấy năm gần đây để tạo dư địa cho chủ trương tương hỗ tăng trưởng kinh tế tài chính vượt mốc mà vẫn trấn áp tốt lạm phát và duy trì không thay đổi kinh tế tài chính vĩ mô.