Tuổi hai mươi yêu dấu

Tuổi hai mươi yêu dấu như tìm về những kỷ niệm của cái thời sinh viên. Tôi biết câu chuyện qua một người anh học trên một khóa, và thấy ông anh có vẻ rất tâm đắc. Thật tiếc là tôi chưa có sách, vì cho dù có thể đọc miễn phí ở website của tác giả, nhưng tôi vẫn thích cái cảm giác cầm trên tay quyển sách hơn. Trong phần chú giải của mình, tác giả cũng đã có những lời chân thành về tựa truyện như sau:

“Tuổi hai mươi yêu dấu” là một tựa đề có phần … cải lương. Tác giả đã có ý định đặt tên cho nó là “Khuê” (lấy tên nhân vật chính), hoặc “Tuột xích”, hoặc “Bút ký phiêu lưu của một sinh viên đại học”, hoặc “Bài ca tuổi trẻ”… Suy nghĩ kỹ, tác giả lấy tên “Tuổi hai mươi yêu dấu” là muốn nhằm vào đối tượng độc giả thanh niên, những độc giả mà tác giả vẫn kính trọng và luôn yêu mến.”

Vì thế, tôi không hài lòng với tên trên bản dịch tiếng Pháp cho lắm. “À nos vingt ans” có nghĩa là Tuổi hai mươi của chúng tôi, cái tựa chưa diễn tả được hết thịnh tình của tác giả dành cho giới trẻ. Đây là một cuốn sách có sử dụng khá nhiều ngôn từ của cuộc sống nên tôi cũng rất tò mò về bản dịch tiếng Pháp của Sean Jame Rose khi dịch giả này chuyển ngữ. Nhưng thôi, trước khi có được cuốn sách này bằng tiếng Pháp để so sánh, tôi muốn lưu lại những cảm nhận của mình về câu chuyện nhiều hơn.

Trong Tuổi hai mươi yêu dấu, tác giả đã không ngần ngại viết rất thẳng thắn những quan điểm về xã hội, về lối sống đương thời. Không chỉ vẽ một bức tranh về giới trẻ ở Hà Nội bằng ngôn từ, ông còn đưa vào nhiều hình ảnh các nhân vật với cá tính hết sức khác nhau. Cuộc sống của Khuê được giới thiệu từ lúc cậu ta còn là một học sinh trung học của một trường dân lập theo kiểu “gia đình quản lý” hết sức đặc trưng cho đến khi cậu vào trường đại học với những bài học chính trị dài dằng dặc. Khuê “đứt gánh giữa đường” với sự nghiệp đèn sách dở dang, sa đà vào ăn chơi, nghiện ngập ma túy với Thanh nhạn để rồi sau này phải đi cai nghiện trên một hòn đảo ở Cát Bà.

Giới thanh niên, những nhân vật trung tâm của truyện hiện lên với nhiều phong cách. Có người tốt bụng, trong trắng như Huyền – cô sinh viên trường Y, có người tập trung vào học hành như Dung cận, có người tập tọng ăn chơi đến nỗi gặp nạn như Hải Anh, cũng có những người thuộc vào dạng anh chị giang hồ như Thanh nhạn, Thức Kinh Kông. Tuy nhiên, cũng không thể không kể đến những con người vẫn còn lòng nhân hậu khi họ có thể là một cô gái giang hồ như Hương. Tác giả không bỏ qua những điều tốt xen kẽ với những thói hư tật xấu của thanh niên trong xã hội, kể cả khi dưới con mắt của nhân vật chính thì “thời đại của tôi thật là một thời khốn nạn!” đi chăng nữa. Những cái chết của các thanh niên cũng mang ý nghĩa khác nhau. Cùng là chết, nhưng Thanh nhạn, Quyền Lỳ chết vì sốc ma túy trong khi Huyền mờ, cô gái ngoan đạo chết vì người ta tiêm nhầm thuốc sau khi cô dẫm phải mảnh thủy tinh lúc đi tình nguyện. Những cám dỗ cùng với sự vô tâm của người đời luôn luôn là bước ngoặt không thể lường trước đối với nhiều thanh niên trẻ tuổi. Ngoài ra, chân dung của những người đạo mạo trong xã hội cũng được khắc họa hết sức cụ thể, mà rõ nhất có lẽ là ở chương 16 – Bệnh viện tình thương với hình tượng các bác sĩ trong thời hiện đại.

Ông anh kiệm lời của tôi bảo: “Truyện đọc được!”, và tôi cũng nghĩ như vậy. Tuy rằng đôi chỗ tác giả để cho Khuê diễn giải hơi dài dòng và mấy chương cuối kết thúc hơi nhanh, hơi kịch thì toàn bộ câu chuyện lẫn văn phong vẫn có sức cuốn hút riêng. Cái hay của câu chuyện là rất gần với cuộc sống thật. Ngoài ra, có một chi tiết, tôi không biết tác giả có nhầm lẫn hay có dụng ý gì khác khi ông viết giải thích về Natri Cyanua (NaCN), một chất độc chết người thành Natri Clorua (NaCl) ở chương 29? Dù sao, khi nhìn lại một cách tổng thể, tôi thích nhất chương 7 – Hà Nội ban đêm trong truyện này. Tác giả không chỉ miêu tả cảnh đêm mà còn đưa vào đó những hoạt động của con người kèm theo những cảm xúc và bình luận riêng của nhân vật chính:

“Tôi rất ghét bóng đêm. Các đường phố Hà Nội thì tôi cũng chẳng lạ gì: bẩn thỉu và lộn xộn đến lộn mửa. Nhắm mắt lại, chỉ ngửi thấy mùi hôi là tôi biết ngay đấy là phố nào. Bạn không tin ư? Phố Bạch Mai có mùi hôi của chợ, phố Đồng Xuân có mùi hôi của áo quần, phố Hai Bà Trưng có mùi hôi của hàng điện tử… Đại để như thế. Tôi có cái mũi rất thính, có lẽ vì tôi tuổi Chó.

Bị đuổi khỏi nhà, đây là lần đầu mà tôi có dịp ngao du Hà Nội ban đêm. Qua 12 giờ, Hà Nội có một vẻ yên tĩnh và dịu dàng không thể tả được. Tôi không ngờ ban đêm Hà Nội lại đẹp như vậy. Những đường phố trải nhựa vắng lặng trông như những mặt sông mà hai bên bờ là những dãy nhà cao thấp đang thiêm thiếp ngủ. Phảng phất mùi hoa mộc lan ngát hương. Bóng tối làm mất đi những đường nét kiến trúc khả ố của các ngôi nhà ban ngày nên rất dễ chịu. Bâng khuâng và cô đơn không thể tưởng được. Thỉnh thoảng lại có những âm thanh nặng nhọc của một chiếc xe ôtô chở hàng vút qua phá vỡ bầu không khí tĩnh lặng gây ra một cảm giác thật bồn chồn. Tiếng còi tàu đêm gấp gáp và hồi hộp. Ánh sáng của những bóng điện vàng khè hắt xuống mặt hè phố loang lổ. Tôi thấy nao cả người. Tự nhiên tôi thấy kính nể và hãi sợ Hà Nội, không phải vô cớ mà người ta gọi đây là đất thánh, gọi đây là mảnh đất linh thiêng.”

– Chương 7 : Hà Nội đêm-

So với truyện ngắn thì đúng là truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp hay hơn thật, và sở trường của tác giả không phù hợp với tiểu thuyết cho lắm. Cảm giác như Nguyễn Huy Thiệp quá tham lam khi cố gắng nhét thật nhiều sự kiện, tình huống của xã hội vào câu chuyện, giống như một đội bóng mà bầu sô cố nhét nhiều cầu thủ giỏi nhưng ai cũng thích thể hiện cá nhân mình nên trận đấu kém hấp dẫn. Cách kết thúc mỗi chương khá vội, nhất là ở các chương cuối truyện khiến cho nó không còn được trọn vẹn. Mấy chương đầu thuyết phục hơn, đỡ lỏng lẻo hơn. Cái tôi thích là tính ngông của nhân vật. Ngoài ra, hình ảnh ông bố mà tôi nghĩ đó là tác giả hiện lên khá chân thật.

Tuổi hai mươi, hầu như ai cũng hơi điên cuồng một chút, hơi phá cách một chút. Đó có lẽ là những gì tôi cảm thấy gần gũi nhất.

Tuy cả câu chuyện là những lời lẽ hết sức ngông cuồng của thằng con trai mới lớn, nhưng không có nghĩa là trong đó không có những khoảng lặng. Truyện có cái tính ương bướng của thanh niên trẻ, có tính suy ngẫm của kẻ đã từng vấp ngã, có hơi thở dịu dàng khi gặp những mảnh đời trái ngang… Vì thế bức tranh giàu hình ảnh về xã hội đương thời thông qua ngòi bút của Nguyễn Huy Thiệp đã làm tôi thích ngay từ bản chất hiện thực phê phán trong nội dung của nó./.

Một ngày gió lạnh đầu đông, tôi đọc lạinhư tìm về những kỷ niệm của cái thời sinh viên. Tôi biết câu chuyện qua một người anh học trên một khóa, và thấy ông anh có vẻ rất tâm đắc. Thật tiếc là tôi chưa có sách, vì cho dù có thể đọc miễn phí ở website của tác giả, nhưng tôi vẫn thích cái cảm giác cầm trên tay quyển sách hơn. Trong phần chú giải của mình, tác giả cũng đã có những lời chân thành về tựa truyện như sau:Vì thế, tôi không hài lòng với tên trên bản dịch tiếng Pháp cho lắm. “À nos vingt ans” có nghĩa là Tuổi hai mươi của chúng tôi, cái tựa chưa diễn tả được hết thịnh tình của tác giả dành cho giới trẻ. Đây là một cuốn sách có sử dụng khá nhiều ngôn từ của cuộc sống nên tôi cũng rất tò mò về bản dịch tiếng Pháp của Sean Jame Rose khi dịch giả này chuyển ngữ. Nhưng thôi, trước khi có được cuốn sách này bằng tiếng Pháp để so sánh, tôi muốn lưu lại những cảm nhận của mình về câu chuyện nhiều hơn.Trong, tác giả đã không ngần ngại viết rất thẳng thắn những quan điểm về xã hội, về lối sống đương thời. Không chỉ vẽ một bức tranh về giới trẻ ở Hà Nội bằng ngôn từ, ông còn đưa vào nhiều hình ảnh các nhân vật với cá tính hết sức khác nhau. Cuộc sống của Khuê được giới thiệu từ lúc cậu ta còn là một học sinh trung học của một trường dân lập theo kiểu “gia đình quản lý” hết sức đặc trưng cho đến khi cậu vào trường đại học với những bài học chính trị dài dằng dặc. Khuê “đứt gánh giữa đường” với sự nghiệp đèn sách dở dang, sa đà vào ăn chơi, nghiện ngập ma túy với Thanh nhạn để rồi sau này phải đi cai nghiện trên một hòn đảo ở Cát Bà.Giới thanh niên, những nhân vật trung tâm của truyện hiện lên với nhiều phong cách. Có người tốt bụng, trong trắng như Huyền – cô sinh viên trường Y, có người tập trung vào học hành như Dung cận, có người tập tọng ăn chơi đến nỗi gặp nạn như Hải Anh, cũng có những người thuộc vào dạng anh chị giang hồ như Thanh nhạn, Thức Kinh Kông. Tuy nhiên, cũng không thể không kể đến những con người vẫn còn lòng nhân hậu khi họ có thể là một cô gái giang hồ như Hương. Tác giả không bỏ qua những điều tốt xen kẽ với những thói hư tật xấu của thanh niên trong xã hội, kể cả khi dưới con mắt của nhân vật chính thì “thời đại của tôi thật là một thời khốn nạn!” đi chăng nữa. Những cái chết của các thanh niên cũng mang ý nghĩa khác nhau. Cùng là chết, nhưng Thanh nhạn, Quyền Lỳ chết vì sốc ma túy trong khi Huyền mờ, cô gái ngoan đạo chết vì người ta tiêm nhầm thuốc sau khi cô dẫm phải mảnh thủy tinh lúc đi tình nguyện. Những cám dỗ cùng với sự vô tâm của người đời luôn luôn là bước ngoặt không thể lường trước đối với nhiều thanh niên trẻ tuổi. Ngoài ra, chân dung của những người đạo mạo trong xã hội cũng được khắc họa hết sức cụ thể, mà rõ nhất có lẽ là ở chương 16 – Bệnh viện tình thương với hình tượng các bác sĩ trong thời hiện đại.Ông anh kiệm lời của tôi bảo: “Truyện đọc được!”, và tôi cũng nghĩ như vậy. Tuy rằng đôi chỗ tác giả để cho Khuê diễn giải hơi dài dòng và mấy chương cuối kết thúc hơi nhanh, hơi kịch thì toàn bộ câu chuyện lẫn văn phong vẫn có sức cuốn hút riêng. Cái hay của câu chuyện là rất gần với cuộc sống thật. Ngoài ra, có một chi tiết, tôi không biết tác giả có nhầm lẫn hay có dụng ý gì khác khi ông viết giải thích về Natri Cyanua (NaCN), một chất độc chết người thành Natri Clorua (NaCl) ở chương 29? Dù sao, khi nhìn lại một cách tổng thể, tôi thích nhất chương 7 – Hà Nội ban đêm trong truyện này. Tác giả không chỉ miêu tả cảnh đêm mà còn đưa vào đó những hoạt động của con người kèm theo những cảm xúc và bình luận riêng của nhân vật chính:So với truyện ngắn thì đúng là truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp hay hơn thật, và sở trường của tác giả không phù hợp với tiểu thuyết cho lắm. Cảm giác như Nguyễn Huy Thiệp quá tham lam khi cố gắng nhét thật nhiều sự kiện, tình huống của xã hội vào câu chuyện, giống như một đội bóng mà bầu sô cố nhét nhiều cầu thủ giỏi nhưng ai cũng thích thể hiện cá nhân mình nên trận đấu kém hấp dẫn. Cách kết thúc mỗi chương khá vội, nhất là ở các chương cuối truyện khiến cho nó không còn được trọn vẹn. Mấy chương đầu thuyết phục hơn, đỡ lỏng lẻo hơn. Cái tôi thích là tính ngông của nhân vật. Ngoài ra, hình ảnh ông bố mà tôi nghĩ đó là tác giả hiện lên khá chân thật.Tuổi hai mươi, hầu như ai cũng hơi điên cuồng một chút, hơi phá cách một chút. Đó có lẽ là những gì tôi cảm thấy gần gũi nhất.Tuy cả câu chuyện là những lời lẽ hết sức ngông cuồng của thằng con trai mới lớn, nhưng không có nghĩa là trong đó không có những khoảng lặng. Truyện có cái tính ương bướng của thanh niên trẻ, có tính suy ngẫm của kẻ đã từng vấp ngã, có hơi thở dịu dàng khi gặp những mảnh đời trái ngang… Vì thế bức tranh giàu hình ảnh về xã hội đương thời thông qua ngòi bút của Nguyễn Huy Thiệp đã làm tôi thích ngay từ bản chất hiện thực phê phán trong nội dung của nó./.