Trung tâm nghiên cứu và huấn luyện chăn nuôi Bình Thắng: Xây dựng chỉ số chọn lọc trong công tác giống heo – Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Chỉ số tinh lọc được thiết kế xây dựng dựa trên giá trị giống ( được tính theo chiêu thức BLUP ) và giá trị kinh tế tài chính của 1 số ít tính trạng được vận dụng phổ cập trên quốc tế trong nhiều thập niên qua ( Henderson, 1973 ; Brascamp và ctv, 1985 ; Hudson v à Kennedy ; 1985 ; Smith và ctv, 1986 ; Groen, 1989 ; AGBU, 1993 ; James, 1993 ; Cameron, 1997 ; Wray, 1998 ; Houska, 2004 ). Ở nước ta, chỉ số tinh lọc nêu trên chưa được vận dụng nhiều trong trong thực tiễn sản xuất. Đứng trước những nhu yếu của thực tiễn, chúng tôi triển khai đề tài : “ Xây dựng chỉ số tinh lọc trong tác giống heo tại Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi Bình Thắng ” .

Mục đích

Xây dựng chỉ số tinh lọc và vận dụng chỉ số này trong công tác làm việc chọn giống nhằm mục đích cải tổ những tính trạng sản xuất gồm sinh trưởng và sinh sản của một số ít giống heo nuôi tại Trung tâm .

2, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Nội dung nghiên cứu

2.1.1 Xây dựng chỉ số tinh lọc

– Ước lượng giá trị giống của một số ít tính trạng tinh lọc về năng lực sinh sản và sinh trưởng của những giống heo Yorkshire, Landrace và Duroc nuôi tại Trung tâm Bình Thắng .

– Ước lượng giá trị kinh tế tài chính của một số ít tính trạng tinh lọc về năng lực sinh sản và sinh trưởng của những giống heo Yorkshire, Landrace và Duroc nuôi tại Trung tâm Bình Thắng .

– Xây dựng chỉ số tinh lọc .

2.1.2 Ứng dụng chỉ số vào công tác làm việc giống ở trại

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Đối tượng khảo sát

– Đàn heo nái và đực thuần gồm có những giống Yorkshire, Landrace và Duroc được nuôi tại Trung tâm Bình Thắng .

– Số liệu đưa vào thống kê giám sát để kiến thiết xây dựng chỉ số tinh lọc là những số liệu về sinh sản và sinh trưởng được tích lũy trên đàn heo thuần và những lứa đẻ được phối giống thuần nuôi tại Trung tâm từ năm 1995 đến năm 2004. Cơ cấu và dung tích mẫu tích lũy được như sau :

Bảng 1. Cơ cấu và dung lượng mẫu thu thập

2.2.2 Phương pháp khảo sát

a ) Xây dựng chỉ số tinh lọc

* Ước lượng giá trị giống : Giá trị giống của những thú sẽ được ước đạt dựa trên số liệu khảo sát từ 1995 – 2004

+ Điều tra số liệu

+ Ước lượng giá trị giống

Số liệu tích lũy được sẽ được hiệu chỉnh theo giải pháp của NSIF ( 1997 ) cho những tính trạng : số con sơ sinh sống / ổ ; khối lượng 21 ngày / ổ và theo giải pháp SIP ( Canada, 1997 ) cho những tính trạng tuổi đạt khối lượng 90 kg ; dày mỡ sống lưng lúc 90 kg. Giá trị giống sẽ được ước đạt bằng chiêu thức Dự kiến tuyến tính không chệch tốt nhất – BLUP ( Best Linear Unbiased Prediction ) với chương trình PEST version 4.2 ( Eldert Groeneveld, 1999 ) .

BLUP – quy mô thú ( BLUP – animal Model ) sẽ được tính cho những tính trạng :

– Tuổi đạt khối lượng 90 kg .
– Dày mỡ sống lưng lúc 90 kg .

Mô hình thú có dạng tổng quát như sau : Y = Xb + Zu + e

Và BLUP – quy mô lập lại ( BLUP – repeatability Mã Sản Phẩm ) cho những tính trạng :

– Số con sơ sinh sống / ổ
– Trọng lượng 21 ngày / ổ

Mô hình lập lại có dạng tổng quát như sau : Y = Xb + Zu + Wpe + e

Trong đó :

Y : Véctơ những quan sát
b : Véctơ ảnh hưởng tác động cố định và thắt chặt ( trại, tháng, năm )
u : Véctơ ảnh hưởng tác động ngẫu nhiên ( giá trị giống của những thú )
e : Véctơ sai số ngẫu nhiên
X : Ma trận mẫu ( design matrix ) tương quan tới những ảnh hưởng tác động cố định và thắt chặt
Z : Ma trận mẫu tương quan tới những ảnh hưởng tác động ngẫu nhiên
pe : Véctơ những tác động ảnh hưởng ngoại cảnh thường trực
W : Ma trận mẫu tương quan tới ảnh hưởng tác động ngoại cảnh thường trực

* Ước lượng giá trị kinh tế tài chính

Giá trị kinh tế tài chính được ước đạt theo giải pháp của NSIF ( 1997 ) cho những tính trạng : số con sơ sinh sống / ổ ( con ) ; khối lượng 21 ngày / ổ ( kg ) và theo chiêu thức của Brian Kennedy ( Sullivan and Chesnais, 1994 ) cho những tính trạng : tuổi đạt khối lượng 90 kg ( ngày ) ; dày mỡ sống lưng lúc 90 kg ( mm ) .

* Xây dựng chỉ số tinh lọc

Chỉ số tinh lọc sẽ được kiến thiết xây dựng theo công thức sau :
SPI = 100 + a1 * EBVSCS + a2 * EBVTL21
TSI = 100 – a3 * EBVT90 – a4 * EBVML90
MLI = 100 + a1 * EBVSCS + a2 * EBVTL21 – a3 * EBVT90 – a4 * EBVML90

Trong đó :

SPI : Chỉ số nái sinh sản
TSI : Chỉ số dòng đực sau cuối
MLI : Chỉ số dòng mẹ
EBVSCS và a1 : Giá trị giống và giá trị kinh tế tài chính của tính trạng số con sơ sinh sống / ổ
EBVTL21 và a2 : Giá trị giống và giá trị kinh tế tài chính của tính trạng TL 21 ngày tuổi / ổ
EBVT90 và a3 : Giá trị giống và giá trị kinh tế tài chính của tính trạng tuổi đạt TL 90 kg
EBVML90 và a4 : Giá trị giống và giá trị kinh tế tài chính của tính trạng dày mỡ sống lưng lúc 90 kg

b ) Ứng dụng chỉ số tinh lọc trong công tác làm việc giống ở trại

– Xây dựng đàn hạt nhân

– Xây dựng chương trình ghép đôi phối giống

Tất cả những số liệu tích lũy được giải quyết và xử lý trên chương trình MTDFREML ( 1994 ), PEST ( 1999 ) và giải quyết và xử lý thống kê sinh vật học trên ứng dụng SAS ( 1998 ) .

Heo nái Landrace Heo nái Landrace tại Trung tâm Bình Thắng

Đực Yorkshine Đực Yorkshire – BT66 tại Trung tâm Bình Thắng

3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

3.1 Kết luận

Qua thời hạn thực thi đề tài, chúng tôi rút ra được một số ít Tóm lại sau :

– Khuynh hướng di truyền của những tính trạng tuổi đạt khối lượng 90 kg ; dày mỡ sống lưng lúc 90 kg ; số con sơ sinh sống / ổ ; khối lượng 21 ngày / ổ đều có khuynh hướng cải tổ qua những năm, mặc dầu không có sự không thay đổi .

– Khuynh hướng của những chỉ số tinh lọc TSI, SPI và MLI ở đàn heo nuôi tại hai trại của Trung tâm Bình Thắng đều có khuynh hướng cải tổ qua những năm, trừ đàn đực giống Duroc ở chỉ số SPI ở trại Bình Thắng có xu thế giảm. Ở tỷ suất 1 – 5 và 6 – 25 % của đàn nái có chỉ số SPI và MLI lớn hơn đàn đực trong cùng một giống nên đàn đực cần phải được chăm sóc nhiều hơn, đặc biệt quan trọng là những tính trạng về năng lực sinh sản .

– Trên cơ sở những chỉ số tinh lọc đã thiết kế xây dựng được đàn hạt nhân ( chỉ số từ 110 – 141 ). Từ đó làm nền tảng cho việc thiết kế xây dựng chương trình ghép đôi phối giống và tinh lọc để thay thế sửa chữa, tăng đàn .

3.2 Đề nghị

– Ước lượng giá trị kinh tế tài chính của những tính trạng tinh lọc trong điều kiện kèm theo ở nước ta là việc làm tương đối phức tạp và độ đúng mực chưa cao. Hơn nữa, giá trị kinh tế tài chính phụ thuộc vào rất lớn vào thị trường nên cần phải được triển khai 6 tháng 1 lần. Như thế mới đổi khác kịp thời và phát huy tối đa chỉ số tinh lọc .

– Việc ước đạt giá trị giống cũng cần được thực thi tiếp tục, tối đa 3 tháng 1 lần tất cả chúng ta phải nhìn nhận lại đàn giống. Từ đó có quyết định hành động kịp thời việc để lại liên tục khai thác hay loại thải nái và đực. Đồng thời, để việc nhìn nhận giá trị giống được đúng mực cần phải có mạng lưới hệ thống cân đo, tích lũy, ghi chép số liệu về hiệu suất và hệ phả một cách đúng chuẩn, khoa học .

– Chỉ số tinh lọc cũng cần được hiệu chỉnh 6 tháng một lần sau khi giá trị kinh tế tài chính được ước tính .

– Cần liên tục nghiên cứu để kiến thiết xây dựng chỉ số tinh lọc chung cho những trại để khai thác đúng lợi thế về tiềm năng di truyền của từng trại .

Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Ngọc Hùng,

Trịnh Công Thành

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nghiên Cứu