Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc _2 ppt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (128.3 KB, 6 trang )

Đời sống vật chất và
tinh thần của cư dân
Văn Lang – Âu Lạc

Đời sống tinh thần của cư dân Âu Lạc:

Cư dân Văn Lang – Âu Lạc đã đạt đến một trình độ thẩm mỹ, tư duy
khoa học khá cao- một biểu hiện của văn minh Văn Lang-Âu Lạc.

Cư dân Văn Lang-Âu Lạc rất giỏi nghề luyện kim. Những sản phẩm
đẹp, tiêu biểu như trống đồng, thạp đồng, đồ trang sức bằng đồng đã
nói lên kỹ thuật luyện đồng đã đạt đến đỉnh cao (từ cách xây dựng
các lò đúc, khuôn đúc, nguyên liệu, pha chế hợp kim, làm hoa văn ).
Tuỳ theo chức năng sử dụng của từng loại công cụ mà tạo nên một
hợp kim và tỷ lệ giữa các hợp kim phù hợp trong chế tạo đồ đồng của
người Đông Sơn. Điều đó thể hiện khá rõ nét trình độ tư duy khá cao
của họ. Con người bấy giờ cũng đã biết luyện sắt bằng phương pháp
hoàn nguyên trực tiếp thành loại sắt xốp.

Trong quá trình quy tụ các bộ lạc sống trên cùng một phạm vi đất đai
để hình thành lãnh thổ chung, quốc gia thống nhất đầu tiên được mở
rộng dần từ Văn Lang sang Âu Lạc, là sự biểu hiện thắng thế của xu
hướng tư tưởng thống nhất, đoàn kết, hoà hợp so với tư tưởng phân
hóa, cục bộ trong các cộng đồng cư dân bấy giờ trước yêu cầu của đất
nước (làm thuỷ lợi để phát triển nông nghiệp và chống ngoại xâm).
Điều đó cũng nói lên bước tiến bộ, phát triển về mặt tư tưởng, tư duy
của cư dân Văn Lang-Âu Lạc.

Từ ý thức cộng đồng cũng đã nảy sinh tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên,
sùng bái các anh hùng, các thủ lĩnh. Cư dân Văn Lang-Âu Lạc đều có
ý thức cùng chung một cội nguồn, một tổ tiên, một tập quán chung là
nhuộm răng, ăn trầu.

Bên cạnh tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, người đương thời còn bảo lưu
những tàn dư của các hình thức tôn giáo nguyên thuỷ như tín ngưỡng
vật tổ, ma thuật, phồn thực với những nghi lễ cầu mong được mùa,
giống nòi phát triển. Nhiều phong tục tập quán được định hình đã nói
lên sự phong phú và phát triển của đời sống tinh thần trong xã hội
Hùng Vương như tục ăn đất, uống nước bằng mũi, tục giã cối (để làm
hiệu lệnh, truyền tin), tục cưới xin, ăn hỏi, ma chay, chôn cất người
chết (rất phong phú như mộ đất, mộ có quan tài hình thuyền, chôn
chồng lên nhau, chôn trong nồi vò úp nhau, chôn theo đồ tuỳ táng
bằng hiện vật).

Lễ hội bấy giờ rất phổ biến và thịnh hành, là một bộ phận quan trọng
trong đời sống tinh thần của người Văn Lang-Âu Lạc. Lễ hội được tiến
hành rải rác quanh năm, trong đó đặc sắc nhất là ngày hội mùa với
nhiều nghi lễ như đâm trâu, bò và các hình thức diễn xướng dân gian
(đoàn người hoá trang, vừa đi vừa múa, tay cầm giáo, lao, nhạc
cụ ). Bên cạnh đó, còn có những hội thi tài, thi sức khoẻ, hội cầu
nước, hội mừng năm mới

Trong cuộc sống, cư dân Hùng Vương rất thích cái đẹp và hướng đẹp,
luôn luôn cố gắng để làm tăng thêm vẻ đẹp cho đời. Đồ trang sức,
công cụ lao động và đồ dùng trong sinh hoạt cũng như vũ khí không
những hết sức phong phú, nhiều hình, nhiều vẻ, mà còn đạt đến một
trình độ kỹ thuật và mỹ thuật rất cao, có những cái như là những tác
phẩm nghệ thuật. Nghệ thuật Đông Sơn trở thành đỉnh cao của nghệ

thuật tạo hình thời Hùng Vương. Nghệ thuật đó vừa phản ánh cuộc
sống thường nhật của cư dân Việt cổ vừa thể hiện mối quan hệ giữa
người với thế giới chung quanh. Những đường nét có tính ước lệ, cách
điệu và một bố cục cân xứng, hài hoà trong nghệ thuật Đông Sơn đã
thể hiện điều đó.

Nghệ thuật âm nhạc rất phát triển. Nhạc cụ gồm có nhiều loại (bộ gõ,
bộ hơi, ). Trong các nhạc cụ, tiêu biểu là trống đồng. Kết cấu trống
đồng gồm có phần tang phình, phần thân và chân trống loe ra giúp
cho hình dáng trống đẹp mà có sức cộng hưởng làm cho âm thanh
vang xa. Cư dân bấy giờ biết sử dụng nhiều nhạc cụ phối hợp trong
các lễ hội. Trên trống đồng Đông Sơn có cảnh sử dụng dàn trống đồng
từ 2 đến 4 chiếc, dàn cồng từ 6 đến 8 chiếc và một tốp người vừa
múa, vừa sử dụng những nhạc khí khác nhau như chuông, khèn,
sênh. Trên trống đồng có hình ảnh người nhảy múa hoá trang và múa
vũ trang. Có tượng đồng Đông Sơn thể hiện hai người cõng nhau, vừa
thổi khèn, vừa nhảy múa. Trống đồng Đông Sơn (loại I theo sự phân
loại của F.Hêgơ) là loại trống đồng sớm nhất, đẹp nhất, được sử dụng
phổ biến với tư cách là một nhạc khí quan trọng trong các buổi tế, lễ,
hội hè, ca múa.

Trống đồng Đông Sơn còn được sử dụng làm hiệu lệnh trong chiến
đấu, trong giữ gìn an ninh hoặc làm đồ tuỳ táng. Ngoài ra trống đồng
còn được dùng để trao đổi với nước ngoài như Malaixia, Inđônêxia.
Trống đồng Đông Sơn có cấu tạo hết sức hài hoà, cân xứng. Mặt trống
tròn, giữa có ngôi sao nhiều cánh, phần tang phình, phần thân và
chân loe ra làm cho trống có âm thanh vang xa và sức cộng hưởng, từ
những âm ban đầu được nhân lên về cường độ. Mặt trống và thân
trống đều được trang trí đẹp, thể hiện tài năng hội hoạ, óc thẩm mỹ
của người Việt cổ, vừa thể hiện kỹ thuật đúc đồng tinh xảo. Xung

quanh ngôi sao nhiều cánh ở giữa mặt trống là những vành tròn đều
đặn, cách nhau bằng những đường nét viền hoa văn khác nhau, cân
đối, đẹp mắt. Trên mặt trống đồng có nhiều hình người hoá trang lông
chim đang múa, nhảy, hát, thổi khèn và các cảnh sinh hoạt khác như
giã gạo, đua thuyền, hoặc trang trí hình các con vật như hươu, nai
Những hình trên mặt trống đồng thể hiện một không khí sôi động, hồ
hởi trong sinh hoạt của người Việt cổ. Đó là sự phản ánh khá trung
thực cuộc sống văn hóa hàng ngày của cư dân bấy giờ.

Trống đồng (Đông Sơn, Ngọc Lũ) với những nét đặc sắc nói trên, là
một sản phẩm của lao dộng, một tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu cho
trình độ trí tuệ, tài năng sáng tạo tuyệt vời của cư dân Văn Lang-Âu
Lạc, là một mặt biểu hiện rõ nét, tập trung của nền văn minh Việt cổ.

Cùng với trống đồng, công trình kiến trúc Cổ Loa cũng là một biểu
hiện trình độ phát triển cao của cư dân thời Văn Lang-Âu Lạc.

Tóm lại, sau một thời kỳ dài sống định cư và mở rộng lãnh thổ, phát
triển nền kinh tế, với nền nông nghiệp trồng lúa nước là chủ đạo, vượt
qua nông nghiệp dùng cuốc, tiến lên nông nghiệp dùng cày (bằng lưỡi
cày đồng tiến lên lưỡi cày sắt) có sức kéo là trâu bò được triển khai
rộng khắp mọi miền của đất nước Văn Lang-Âu Lạc, cùng với những
tiến bộ khác trong đời sống xã hội, người Việt cổ đã đưa xã hội vượt
qua thời tiền sử, vượt qua hình thái kinh tế-xã hội nguyên thuỷ sang
hình thái kinh tế-xã hội đầu tiên thuộc phạm trù của thời đại văn
minh, của xã hội phân hóa giai cấp và có nhà nước. Đồng thời, người
Việt cổ cũng đã xây dựng nên một nền văn minh đầu tiên, đó là nền
văn minh Văn Lang-Âu Lạc (còn gọi là văn minh sông Hồng). Nền văn
minh này có cội nguồn lâu đời của một cư dân nông nghiệp trồng lúa
nước ở vùng Bắc bộ và Bắc Trung bộ mang tính bản địa đậm nét, kết

tinh trong đó bản lĩnh, truyền thống, cốt cách, lối sống và lẽ sống của
người Việt cổ: Chung lưng đấu cật, đoàn kết gắn bó với nhau trong
công cuộc lao động và đấu tranh, tình làng, nghĩa nước mặn nồng,
tôn trọng người già và phụ nữ, biết ơn và tôn thờ tổ tiên, các anh
hùng, nghĩa sĩ v.v

Nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc trải qua một quá trình hình thành và
phát triển lâu dài, bắt nguồn từ thời đại đồng thau đến sơ kỳ thời đại
sắt cùng với quá trình hình thành quốc gia và nhà nước Hùng Vương-
An Dương Vương vào những thế kỷ II-III tr.CN, đã trở thành cội
nguồn của các nền văn minh tiếp theo của dân tộc. Bản sắc dân tộc là
cội nguồn sức mạnh tinh thần để nhân dân Việt Nam vượt qua được
mọi thử thách to lớn trong hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Từ ý thức hội đồng cũng đã phát sinh tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, sùng bái các anh hùng, các thủ lĩnh. Cư dân Văn Lang-Âu Lạc đều cóý thức cùng chung một cội nguồn, một tổ tiên, một tập quán chung lànhuộm răng, ăn trầu. Bên cạnh tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, người đương thời còn bảo lưunhững tàn dư của các hình thức tôn giáo nguyên thuỷ như tín ngưỡngvật tổ, ma thuật, phồn thực với những nghi lễ cầu mong được mùa, giống nòi tăng trưởng. Nhiều phong tục tập quán được định hình đã nóilên sự phong phú và đa dạng và tăng trưởng của đời sống niềm tin trong xã hộiHùng Vương như tục ăn đất, uống nước bằng mũi, tục giã cối ( để làmhiệu lệnh, truyền tin ), tục cưới xin, đám cưới, ma chay, chôn cất ngườichết ( rất đa dạng và phong phú như mộ đất, mộ có quan tài hình thuyền, chônchồng lên nhau, chôn trong nồi vò úp nhau, chôn theo đồ tuỳ tángbằng hiện vật ). Lễ hội bấy giờ rất phổ cập và thông dụng, là một bộ phận quan trọngtrong đời sống niềm tin của người Văn Lang-Âu Lạc. Lễ hội được tiếnhành rải rác quanh năm, trong đó rực rỡ nhất là ngày hội mùa vớinhiều nghi lễ như đâm trâu, bò và các hình thức diễn xướng dân gian ( đoàn người hoá trang, vừa đi vừa múa, tay cầm giáo, lao, nhạccụ ). Bên cạnh đó, còn có những hội thi tài, thi sức khoẻ, hội cầunước, hội mừng năm mớiTrong đời sống, dân cư Hùng Vương rất thích cái đẹp và hướng đẹp, luôn luôn nỗ lực để làm tăng thêm vẻ đẹp cho đời. Đồ trang sức đẹp, công cụ lao động và vật dụng trong hoạt động và sinh hoạt cũng như vũ khí khôngnhững rất là đa dạng chủng loại, nhiều hình, nhiều vẻ, mà còn đạt đến mộttrình độ kỹ thuật và mỹ thuật rất cao, có những cái như là những tácphẩm thẩm mỹ và nghệ thuật. Nghệ thuật Đông Sơn trở thành đỉnh điểm của nghệthuật tạo hình thời Hùng Vương. Nghệ thuật đó vừa phản ánh cuộcsống thường nhật của dân cư Việt cổ vừa bộc lộ mối quan hệ giữangười với quốc tế chung quanh. Những đường nét có tính ước lệ, cáchđiệu và một bố cục tổng quan phù hợp, hài hoà trong thẩm mỹ và nghệ thuật Đông Sơn đãthể hiện điều đó. Nghệ thuật âm nhạc rất tăng trưởng. Nhạc cụ gồm có nhiều loại ( bộ gõ, bộ hơi, ). Trong các nhạc cụ, tiêu biểu vượt trội là trống đồng. Kết cấu trốngđồng gồm có phần tang phình, phần thân và chân trống loe ra giúpcho hình dáng trống đẹp mà có sức cộng hưởng làm cho âm thanhvang xa. Cư dân bấy giờ biết sử dụng nhiều nhạc cụ phối hợp trongcác liên hoan. Trên trống đồng Đông Sơn có cảnh sử dụng dàn trống đồngtừ 2 đến 4 chiếc, dàn cồng từ 6 đến 8 chiếc và một tốp người vừamúa, vừa sử dụng những nhạc khí khác nhau như chuông, khèn, sênh. Trên trống đồng có hình ảnh người nhảy múa hoá trang và múavũ trang. Có tượng đồng Đông Sơn bộc lộ hai người cõng nhau, vừathổi khèn, vừa nhảy múa. Trống đồng Đông Sơn ( loại I theo sự phânloại của F.Hêgơ ) là loại trống đồng sớm nhất, đẹp nhất, được sử dụngphổ biến với tư cách là một nhạc khí quan trọng trong các buổi tế, lễ, hội hè, ca múa. Trống đồng Đông Sơn còn được sử dụng làm tín hiệu lệnh trong chiếnđấu, trong giữ gìn bảo mật an ninh hoặc làm đồ tuỳ táng. Ngoài ra trống đồngcòn được dùng để trao đổi với quốc tế như Malaixia, Inđônêxia. Trống đồng Đông Sơn có cấu trúc rất là hài hoà, phù hợp. Mặt trốngtròn, giữa có ngôi sao 5 cánh nhiều cánh, phần tang phình, phần thân vàchân loe ra làm cho trống có âm thanh vang xa và sức cộng hưởng, từnhững âm bắt đầu được nhân lên về cường độ. Mặt trống và thântrống đều được trang trí đẹp, biểu lộ kĩ năng hội hoạ, óc thẩm mỹcủa người Việt cổ, vừa bộc lộ kỹ thuật đúc đồng tinh xảo. Xungquanh ngôi sao 5 cánh nhiều cánh ở giữa mặt trống là những vành tròn đềuđặn, cách nhau bằng những đường nét viền hoa văn khác nhau, cânđối, thích mắt. Trên mặt trống đồng có nhiều hình người hoá trang lôngchim đang múa, nhảy, hát, thổi khèn và các cảnh hoạt động và sinh hoạt khác nhưgiã gạo, đua thuyền, hoặc trang trí hình các con vật như hươu, naiNhững hình trên mặt trống đồng biểu lộ một không khí sôi động, hồhởi trong hoạt động và sinh hoạt của người Việt cổ. Đó là sự phản ánh khá trungthực đời sống văn hóa truyền thống hàng ngày của dân cư bấy giờ. Trống đồng ( Đông Sơn, Ngọc Lũ ) với những nét rực rỡ nói trên, làmột loại sản phẩm của lao dộng, một tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật tiêu biểu vượt trội chotrình độ trí tuệ, năng lực phát minh sáng tạo tuyệt vời của dân cư Văn Lang-ÂuLạc, là một mặt bộc lộ rõ nét, tập trung chuyên sâu của nền văn minh Việt cổ. Cùng với trống đồng, khu công trình kiến trúc Cổ Loa cũng là một biểuhiện trình độ tăng trưởng cao của dân cư thời Văn Lang-Âu Lạc. Tóm lại, sau một thời kỳ dài sống định cư và lan rộng ra chủ quyền lãnh thổ, pháttriển nền kinh tế tài chính, với nền nông nghiệp trồng lúa nước là chủ yếu, vượtqua nông nghiệp dùng cuốc, tiến lên nông nghiệp dùng cày ( bằng lưỡicày đồng tiến lên lưỡi cày sắt ) có sức kéo là trâu bò được triển khairộng khắp mọi miền của quốc gia Văn Lang-Âu Lạc, cùng với nhữngtiến bộ khác trong đời sống xã hội, người Việt cổ đã đưa xã hội vượtqua thời tiền sử, vượt qua hình thái kinh tế-xã hội nguyên thuỷ sanghình thái kinh tế-xã hội tiên phong thuộc phạm trù của thời đại vănminh, của xã hội phân hóa giai cấp và có nhà nước. Đồng thời, ngườiViệt cổ cũng đã kiến thiết xây dựng nên một nền văn minh tiên phong, đó là nềnvăn minh Văn Lang-Âu Lạc ( còn gọi là văn minh sông Hồng ). Nền vănminh này có cội nguồn truyền kiếp của một dân cư nông nghiệp trồng lúanước ở vùng Bắc bộ và Bắc Trung bộ mang tính địa phương đậm nét, kếttinh trong đó bản lĩnh, truyền thống cuội nguồn, cốt cách, lối sống và lẽ sống củangười Việt cổ : Chung lưng đấu cật, đoàn kết gắn bó với nhau trongcông cuộc lao động và đấu tranh, tình làng, nghĩa nước mặn nồng, tôn trọng người già và phụ nữ, biết ơn và tôn thờ tổ tiên, các anhhùng, nghĩa sĩ v.v Nền văn minh Văn Lang-Âu Lạc trải qua một quy trình hình thành vàphát triển lâu dài hơn, bắt nguồn từ thời đại đồng thau đến sơ kỳ thời đạisắt cùng với quy trình hình thành vương quốc và nhà nước Hùng Vương-An Dương Vương vào những thế kỷ II-III tr. CN, đã trở thành cộinguồn của các nền văn minh tiếp theo của dân tộc bản địa. Bản sắc dân tộc bản địa làcội nguồn sức mạnh niềm tin để nhân dân Nước Ta vượt qua đượcmọi thử thách to lớn trong hơn một nghìn năm Bắc thuộc .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Làm Đẹp