Thị trường xe máy Việt Nam đã đến lúc bão hoà?

ABeam Consulting (ABeam Việt Nam) – công ty tư vấn chiến lược hàng đầu Nhật Bản cho rằng thị trường xe máy trong nước đang ở giai đoạn bão hòa, mức tăng trưởng sẽ ổn định và không có đột biến trong thập kỷ tới.

THỊ TRƯỜNG XE MÁY VIỆT NAM SẼ KHÔNG CÓ SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÁNG KỂ TRONG THẬP KỶ TỚI

Năm 2020, do tác động ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19, doanh thu bán xe máy giảm từ 3,25 triệu chiếc còn 2,84 triệu chiếc, giảm 12,6 % so với năm 2019. Thế nhưng, Việt Nam lại là vương quốc có doanh thu bán hàng duy trì ở mức không thay đổi trong suốt thập kỷ qua với khoảng chừng 3 triệu chiếc được bán ra hằng năm .

Trong đó, doanh số thấp nhất là 2,7 triệu chiếc vào năm 2014 và cao nhất là 3,39 triệu chiếc vào năm 2018. Vào năm 2010, tỷ lệ giữa số lượng xe máy và ô tô đăng ký tại Việt Nam tăng cao tới mức 55,9 xe máy/ô tô nhưng liên tục giảm xuống tỷ lệ 26,7 vào năm 2020 (ASEANSTATS).

Trong khi đó, GDP trung bình đầu người tăng liên tục và đạt 2.785 USD vào năm 2020, tăng đáng kể so với 1.317 USD năm 2010 ( CAGR là 7,8 % ) ( World Bank ) .Không chỉ điều kiện kèm theo kinh tế tài chính cải tổ giúp người Việt Nam hoàn toàn có thể mua những loại sản phẩm đắt tiền hơn như xe hơi thay vì xe máy, mà hạ tầng ở Việt Nam cũng đang được cải tổ với vận tốc nhanh gọn .Theo những số liệu mới nhất, trong vòng 10 năm qua, tỷ suất đường rải mặt toàn nước tăng từ 64,4 % năm 2010 lên 84 %, trong đó tỉ lệ này ở khu vực nông thôn tăng từ 37,9 % vào năm 2010 lên 68,69 %. Theo số liệu Tổng cục Đường bộ Việt Nam, trong 10 năm ( 2011 – 2020 ), Việt Nam đã kiến thiết xây dựng khoảng chừng 1.074 km đường đi bộ cao tốc, đưa tổng chiều dài cao tốc đang khai thác lên 1.163 km .Thị trường xe máy Việt Nam được thống trị bởi 5 nhà phân phối lớn Honda, Yamaha, Suzuki, SYM và Piaggio, trong đó Honda và Yamaha chiếm gần 90 % tổng số lượng xe máy tiêu thụ tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2021 .Năm 2017, chính phủ nước nhà đã công bố quyết định hành động quy đổi xe hai bánh có động cơ đốt trong ( ICE ) sang 100 % xe điện ( EV ) vào năm 2030 và tập trung chuyên sâu quy đổi tại hai thành phố lớn nhất Việt Nam là Thành Phố Hà Nội và TP.HCM.Từ đó, giảm ùn tắc giao thông vận tải, giảm số vụ tai nạn thương tâm giao thông vận tải, cũng như xử lý những yếu tố ô nhiễm môi trường tự nhiên, góp thêm phần cải tổ chất lượng sống và thiết kế xây dựng những thành phố tăng trưởng vững chắc tại Việt Nam .Do đó, những năm gần đây những nhà phân phối xe máy đang trì hoãn việc ra đời những tính năng và mẫu xe mới cho dòng xe có động cơ ICE, thay vào sẽ chuyển hướng sang việc bán những mẫu xe điện. Ngược lại, những nhà phân phối xe máy điện hoàn toàn có thể được tận mắt chứng kiến làn sóng mới bởi sự gia nhập của VinFast, một công ty khổng lồ trong nước chuyên sản xuất xe máy điện .Vào tháng 11/2018, dòng xe máy điện mang tên VinFast Klara ra đời tiên phong trên thị trường. Đến 2021, hãng đã sản xuất thêm 3 dòng xe máy điện mới với tổng đơn hàng nhận được là 50.000 xe, trong đó đã sản xuất được 45.118 xe .Bên cạnh đó, nhà phân phối xe máy điện lớn nhất quốc tế Yadea đến từ Trung Quốc cũng mới mở màn hoạt động giải trí tại Việt Nam vào năm 2019 .Hiện nay, xe máy vẫn được coi là phương tiện đi lại giao thông vận tải chính ở Việt Nam. Với tổng dân số 98 triệu người đã có hơn 65 triệu xe máy được ĐK, có nghĩa là cứ 3 người thì có 2 người chiếm hữu một chiếc xe máy vào năm 2020. Mặt khác, giao thông vận tải công cộng tại Việt Nam vẫn chưa tăng trưởng, còn xe hơi vẫn được xem là khá đắt so với mức thu nhập trung bình .Nhìn chung, ABeam cho rằng thị trường xe máy tại Việt Nam đang khởi đầu bước sang tiến trình bão hòa khi số lượng xe hơi có xu thế tăng nhanh. Từ đó cho thấy, với những yếu tố đã đề cập trước kia thì thị trường xe máy sẽ tăng trưởng vững chắc hơn với những số lượng không thay đổi trong tương lai nhưng sẽ không có sự tăng trưởng đáng kể nào trong thập kỷ tới .

BƯỚC NGOẶT TỪ THỊ TRƯỜNG XE MÁY SANG ÔTÔ CÓ THỂ KHÁC NHAU GIỮA CÁC QUỐC GIA

ASEAN là khu vực có vai trò quan trọng với thị trường xe máy toàn thế giới, đứng thứ 3 quốc tế, sau Ấn Độ và Trung Quốc. Trong khu vực này, Indonesia, xứ sở của những nụ cười thân thiện và Việt Nam là ba vương quốc đứng đầu, tổng doanh thu hơn 13,7 triệu chiếc. Đến 2019, tổng số xe máy ĐK là 106 triệu chiếc tại Indonesia, 62 triệu chiếc tại Việt Nam và 21 triệu chiếc tại Xứ sở nụ cười Thái Lan .

Từ 2010 đến 2019, Myanmar là thị trường tăng trưởng cao nhất với CAGR đạt 14%, từ 1,8 trieeuj lên 6,1 triệu chiếc. Yếu tố tác động chủ yếu đến thị trường xe là thu nhập quốc dân hoặc GDP.

Một nghiên cứu và điều tra gần đây từ Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Kỹ thuật bảo đảm an toàn Đường bộ của Malaysia năm 2020 chỉ ra rằng, trong quá trình đầu của một nền kinh tế tài chính đang tăng trưởng, do mức thu nhập còn thấp, doanh thu bán xe máy lại ghi nhận thấy sự tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ, song song với sự ngày càng tăng của thu nhập cá thể. Điểm mấu chốt là khi mức thu nhập trung bình của người dân đủ cao để mua một chiếc ôtô sẽ dẫn đến việc doanh thu bán xe máy sẽ giảm .Mối quan hệ giữa GDP trung bình đầu người và tỷ suất chiếm hữu xe máy, ôtô chở khách được xem như thể một hình chữ U đảo ngược .Mặt khác, người dân ở những nước tăng trưởng trong khu vực ASEAN như Thailand đang giảm vận tốc khi sửa chữa thay thế xe máy cũ và chuyển sang mua ôtô con tầm trung, với những nguyên do chính như thu nhập tăng, những ý tưởng sáng tạo chủ trương và lan rộng ra hạ tầng. Điều này bộc lộ rằng quốc gia nhờ vào nhiều hơn vào thị trường xe hơi, đồng thời nhẹ nhàng chuyển sang thị trường xe máy hạng sang hơn với động cơ lớn hơn ( xe thể thao ) và xe điện .Theo Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Kỹ thuật bảo đảm an toàn Đường bộ của Malaysia năm 2020, tỷ suất chiếm hữu xe máy sẽ tăng lên, với sự tăng trưởng của nền kinh tế tài chính của vương quốc nhưng sẽ giảm khi mức thu nhập đạt đến ngưỡng đơn cử .Bước ngoặt từ thị trường xe máy sang ôtô hoàn toàn có thể khác nhau giữa những vương quốc, phụ thuộc vào vào những yếu tố khác nhau, ví dụ điển hình như hạ tầng đường đi bộ và mức độ bất bình đẳng. Ngoài ra, sau khi nền kinh tế tài chính tăng trưởng và thu nhập đạt mức cao hơn nữa, mối quan hệ giữa GDP trung bình đầu người và xe máy trở nên tích cực trở lại, khi người tiêu dùng nhu yếu xe máy động cơ lớn hơn ( xe phân khối lớn trên 250 cc ) hoặc xe máy điện .Ví dụ nổi bật cho yếu tố này là tại Trung Quốc, nơi số lượng xe máy trên 100 hộ mái ấm gia đình tại thành thị đã tăng đáng kể từ 6,3 chiếc năm 1995 lên khoảng chừng 25 chiếc năm 2007, sau đó giảm xuống còn khoảng chừng 19 chiếc năm 2019 trong khi GDP của nước này đã tăng đáng kể so với hai thập kỷ qua. Tương tự, tổng lượng bán ra giảm từ 26,6 triệu chiếc trong năm 2010 xuống còn 15,2 triệu chiếc vào năm 2019 ( giảm 6,02 % hàng năm ) .Mặc dù phần nhiều thị trường xe máy tại Trung Quốc tập trung chuyên sâu phân phối xe cỡ nhỏ, những phân khúc thị trường xe máy động cơ lớn vẫn tăng trưởng cùng lúc. Doanh số bán xe máy dưới 250 cc tại Trung Quốc chiếm 98,7 % tổng doanh thu năm 2019 ( tương tự khoảng chừng 13 triệu chiếc ) trong khi xe máy từ 250 cc trở lên ghi nhận 177.000 chiếc bán ra trong năm 2019, tăng mạnh so với khoảng chừng 10.000 chiếc ở 2010 .Trung Quốc đa số xuất khẩu xe máy sản xuất ra quốc tế, số lượng sản xuất xe máy có động cơ lớn hơn 150 cc từ năm năm ngoái đến 2018 cũng cho thấy mức tăng từ 787.000 chiếc lên 1,05 triệu chiếc ( CAGR là 10,12 % trong thời hạn khoảng chừng thời hạn ) .Nghiên cứu của ABeam cho thấy vị trí của mỗi vương quốc được nghiên cứu và điều tra trong khu vực ASEAN về mối quan hệ giữa hai thị trường được đề cập tới để Dự kiến những khuynh hướng tiềm năng trong tương lai .Các vương quốc trong khối ASEAN với mức thu nhập ngày càng tăng, cùng với những sáng tạo độc đáo chủ trương và hạ tầng lan rộng ra, người dân ở những nước đang tăng trưởng tại khu vực ASEAN như xứ sở của những nụ cười thân thiện đã giảm vận tốc trong việc thay thế sửa chữa xe máy cũ và dần chuyển sang việc mua xe du lịch nhỏ. Từ đó, thị trường xe máy sau cuối dần bị thu hẹp để lan rộng ra thị trường xe hơi trong khu vực .


Ngọc Diệp

Nhịp sống doanh nghiệp