Thị trường smartphone Việt Nam: Cánh cửa nào cho thương hiệu Việt?

Dù không còn tăng trưởng mạnh như 5 năm trước nhưng thị trường smartphone tại Việt Nam vẫn còn hấp dẫn. Cơ hội mở ra cho tất cả các thương hiệu điện thoại, đặc biệt là thương hiệu Việt.

Các nhà kinh doanh bán lẻ cho rằng, từ 2018 trở về sau này, thị trường smartphone đang ” đi ngang “. Nhận định này được hiểu là doanh thu của tháng 10/2019 bằng với doanh thu của tháng 1/2018 .Theo số liệu từ hãng điều tra và nghiên cứu thị trường GfK, trong năm 2019, mỗi tháng thị trường Việt Nam tiêu thụ từ 1,2 – 1,4 triệu máy smartphone. Trong đó, những kênh kinh doanh bán lẻ lớn như Thế giới Di động, FPT Shop, Viettel Store, Viễn Thông A. .. chiếm chừng 80 %. Phần còn lại thuộc về những shop nhỏ .

Nói vậy để thấy, dù không còn tăng trưởng mạnh như 5 năm trước nhưng thị trường smartphone tại Việt Nam vẫn còn hấp dẫn các thương hiệu đang “sống” và cả những tên tuổi mới dự báo sẽ vào trong nay mai.

Các “ông lớn” áp đảo

Kể từ khi Nokia về tay Microsoft, cũng là lúc tên thương hiệu này nhường ngôi đầu thị trường smartphone cho Samsung. Với năng lượng sản xuất lớn ( hai xí nghiệp sản xuất tại Việt Nam ), cách làm thị trường tốt, đặc biệt quan trọng là chi mạnh tay cho hoạt động giải trí tiếp thị và truyền thông online mà có thời gian, Samsung đã chiếm 50,6 % thị trường ( tháng 3/2019 ). Samsung Vina không giấu tham vọng độc quyền thị trường smartphone Việt Nam. Về triết lý, không hề có được điều đó nhưng đây là tiềm năng của nhà phân phối đến từ Nước Hàn .OPPO cũng là tên thương hiệu đáng gờm. Dù là tên thương hiệu Trung Quốc nhưng cách làm thị trường, tiếp thị, bán hàng, hậu mãi … của OPPO còn tốt hơn cả những tên thương hiệu châu Âu. Ngoài ra, dải loại sản phẩm tuy không nhiều như Samsung nhưng họ biết lựa chọn mẫu sản phẩm theo nhu yếu của người mua, phân khúc giá tầm trung và thấp ( từ 3 – 8 triệu đồng ), chủ trương hậu mãi chu đáo … Có lúc, tên thương hiệu này chiếm 28,7 % thị trường ( tháng 9/2018 ). Thị phần trong năm 2019 của OPPO tuy đã giảm nhưng vẫn giao động từ 22 – 27 % .Trong những tên thương hiệu quốc tế, hầu hết đến từ Trung Quốc, còn có những tên tuổi khác đang ” gầy số ” như Xiaomi, Vivo, gần đây có thêm Realme … Riêng Huawei, từ tháng 6/2019 đã từ từ biến mất. Mới đây, nhiều nhà kinh doanh nhỏ đã dẹp quầy trưng hàng Huawei vì hãng này không còn hàng quốc tế để bán .Trong năm 2019, tổng thị trường của 4 hãng đứng vị trí số 1 chiếm đến 76 %, phần còn lại thuộc về gần 20 nhãn hàng khác .

Từng một thời…

Không xa, hồi cuối 2017, một thương hiệu Việt có “số má” trong nhóm hàng smartphone là Mobiistar đã chiếm gần 6% thị phần về doanh số. Đó là nỗ lực lớn của một thương hiệu Việt. Nhưng vì tập trung vào phân khúc giá thấp nên lợi nhuận không đủ chi phí điều hành và kinh doanh, đại diện của Mobiistar đã từng xác nhận như vậy.

Khó khăn tại thị trường Việt Nam, những ông chủ Mobiistar tìm cách ” chòi đạp ” sang thị trường đông dân thứ hai quốc tế là Ấn Độ hòng ” gỡ gạc “. Mải mê với thị trường mới, vì phân tán nguồn vốn và nhân lực nên thị trường của Mobiistar tại thị trường Việt Nam ngày càng giảm dần. Từ 6 % cuối năm 2017, đến cuối năm 2018, chỉ còn dưới 1 %. Đến tháng 4/2019, Mobiistar chính thức bị xóa tên tại thị trường smartphone Việt Nam vì không còn hàng mới để bán, điểm bh đóng cửa để trả mặt phẳng, những nhà hàng siêu thị dẹp những bảng hiệu có tên nhà phân phối này .Một đơn vị sản xuất Việt Nam khác là Bkav cũng rất giàu lòng quyết tâm với những chiêu thức tiếp thị ” gây sốc “. Nhưng chuyện làm và bán hàng so với tên thương hiệu này có vẻ như chỉ là cho vui, cho hệ sinh thái đẹp hơn. Có nguồn tin bật mý rằng, từ Bphone 1 đến Bphone 3, Bkav bán được chưa tới 100.000 máy. Như vậy, trung bình mỗi dòng, bán chừng 30.000 máy. Một chuyên viên điều tra và nghiên cứu thị trường smartphone nhận xét : ” Vậy là quá hào phóng với tên thương hiệu này, trên trong thực tiễn làm thế nào họ bán tới chừng đó ! Rất nhiều tập sự của tôi nghiên cứu và điều tra hành vi của người tiêu dùng nhưng chẳng thấy mấy ai xài hàng của hãng này. “

Trông mong vào Vsmart

Có thể nói, trong nhóm smartphone tên thương hiệu Việt, giờ chỉ còn vài ba cái tên. Trong đó, sáng giá nhất là Vsmart dù tên tuổi này mới Open trên thị trường vào tháng 12/2018. Hiện thị trường của Vsmart đã hiển thị bằng màu cam trên bảng thống kê, nghĩa là đã có ” số ” .Theo thống kê của GfK Việt Nam, tháng 6 là thời gian mà thị trường của Vsmart lên cao nhất ( tính cho đến tháng 9/2019 ) là 2,9 %, còn tháng 9, chừng 2,6 %. Nghĩa là mỗi tháng, VinSmart bán ra thị trường từ 35.000 – 40.000 máy. Số chưa lớn nhưng đây là tín hiệu để người mua đặt niềm tin vào tên thương hiệu Việt còn non trẻ nhưng đủ ” máu ” để ” một mình chống phần còn lại của quốc tế ” như nhận định và đánh giá của ông T.Đ, chủ chuỗi 12 shop tại Tp. HCM .Động thái mới nhất, VinSmart đã giảm 50 % cho dòng Vsmart Live, từ 6,99 triệu đồng còn 3,49 triệu đồng với bản 4GB RAM. Chưa có số liệu từ VinSmart về số máy bán ra của chương trình giảm giá ” khủng ” này nhưng theo nhiều nhà kinh doanh bán lẻ thì họ đã ” không đủ hàng để bán ” .

Ông T.Đ chia sẻ: “Khi VinSmart quyết định giảm giá Vsmart Live, đó là tín hiệu mừng thật sự khi họ mạnh dạn đột phá giảm giá sản phẩm mạnh nhất để cạnh tranh trực diện với các thương hiệu khác”.

Cũng theo ông T.Đ, sau khi có thông tin giảm giá, lượng bán Vsmart Live tại chuỗi shop của ông ở Tp. HCM trong mấy ngày tháng 11 đã tăng gấp 10 lần so với tháng 10/2019 .Một niềm tin khác mà người mua còn đặt vào VinSmart là nhà máy sản xuất sản xuất của hãng này tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc ( TP.HN ) có quy mô gấp 10 lần so với nhà máy sản xuất hồi đóng tạm tại Hải Phòng Đất Cảng. Với quy mô mới và đội ngũ hàng ngàn kỹ sư, nhiều người mua tin rằng, VinSmart đủ sức để ” chiến ” vì hãng có lực để tạo ra dải mẫu sản phẩm dài hơn, giá tiền thấp hơn, bên cạnh kinh nghiệm tay nghề tích góp trong quy trình bán hàng gần 1 năm qua .” Nếu VinSmart liên tục đi theo kế hoạch này, hãng hoàn toàn có thể phải tạm gật đầu hi sinh quyền lợi và nghĩa vụ kinh tế tài chính, nhưng tin rằng về lâu bền hơn, thị trường smartphone Việt sẽ thực sự là của người Việt. “, ông T.Đ nói.