Soạn bài tổng kết phần văn bản nhật dụng lớp 9

SOẠN BÀI TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG

A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1. HS hệ thống hoá được chủ đề của những văn bản nhật dụng trong chương trình Ngữ văn Trung học cơ sở, nắm được một số ít đặc thù cần quan tâm của văn bản nhật dụng và cách viết văn bản nhật dụng .

2. Rèn luyện kĩ năng hệ thông hoá, kĩ năng viết các văn bản nhật dụng.

B. HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

I. Khái niệm nội dung và hình thức của văn bản nhật dụng

1. Khái niệm

HS đọc kĩ khái niệm văn bản trong SGK. Lưu ý :
– Văn bản nhật dụng không phải là một kiểu loại riêng ( như miêu tả, tự sự, biểu cảm, … ) mà gồm nhiều kiểu văn bản. Thông thường, nó gồm có : đơn, thư, nhật kí, biên bản, ghi chép cá thể, …
– Văn bản nhật dụng có tính update : kịp thời cung ứng yên cầu của cuộc sông hằng ngày ; giúp HS hoà nhập với hội đồng xã hội ; bảo vệ được tính thiết thực trong dạy học Ngữ văn .

2. Nội dung các văn bản đã học

– Di tích lịch sử dân tộc : cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử dân tộc .
– Danh lam thắng cảnh : Động Phong Nha .
– Quan hệ giữa lự nhiên và con người : Bức thư của thủ lĩnh da đỏ .
– Giáo dục đào tạo về vai trò của người phụ nữ : cổng trường mở ra, Mẹ tôi, Cuộc chia tay … búp bê .
– Văn hoá : Ca Huế trên sông Hương .
– Môi trường : tin tức về ngùy toàn cầu năm 2000 .
– Tệ nạn ma tuý, thuốc lá : Ôn dịch thuốc lá .
– Dân số và tương lai loài người : Bài toán dân số .
– Quyền sống của con người : Tuyên bố quốc tế … về trề em .
– Bảo vệ hoà bình, chống cuộc chiến tranh : Đấu tranh cho một thể giới hoà bình .

– Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc: Phong cách Hồ Chí Minh.

Chú ý : Tuy có tính update tuy nhiên những văn bản trên đều viết về những yếu tố xã hội có ý nghĩa lâu bền hơn .

3. Hình thức văn hản nhật dụng

3.1. Trình bày dưới những hình thức văn bản phong phú :
+ Tác phẩm văn chương có không ít hư cấu .
+ Thư .
+ Bút kí, hồi kí .
+ Thông báo, công bố, xã luận .
3.2. Một số văn bản có sự tích hợp khá thuần thục những phương pháp miêu tả :
+ Tự sự với miêu tả .
+ Thuyết minh với miêu tả .
+ Tự sự, miêu tả với biểu cảm .
+ Nghị luận với biểu cảm .
+ Thuyết minh, nghị luận với biểu cảm .
+ Bài mang tính hành chính có nhiều yếu tố nghị luận .
( HS dựa vào SGK và những bài đã học, dien tên những bài học kinh nghiệm vào mỗi tiêu mục trên và tâm lý, kiểm nghiệm về đặc thù của mỗi tác phẩm và đặc trưng của văn bản nhật dụng ) .

II. PHƯƠNG PHÁP HỌC VĂN BẢN NHẬT DỤNG

Đọc các mục 1 – 5 trong SGK.

Lưu ý : Muốn học tốt văn bản nhật dụng, cần ghi nhớ những hình thức và thể thức của nó, đồng thời rèn luyện tốt để tạo thành thói quen .