Phát triển bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Phát triển bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp
KHÁI QUÁT VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Bạn đang đọc: Phát triển bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Trái phiếu là công cụ nợ, theo đó nhà phát hành trái phiếu đi vay nhà đầu tư theo phương pháp có hoàn trả cả gốc lẫn lãi. Xét theo chủ thể phát hành, trái phiếu gồm có trái phiếu cơ quan chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Theo Điều 4, Nghị định số 153 / 2020 / NĐ-CP, ngày 31/12/2020 pháp luật về chào bán, thanh toán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng không liên quan gì đến nhau tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế “ Trái phiếu doanh nghiệp là loại sàn chứng khoán có kỳ hạn từ 01 năm trở lên do doanh nghiệp phát hành, xác nhận quyền và quyền lợi hợp pháp của người chiếm hữu so với một phần nợ của doanh nghiệp phát hành ” .
Trái phiếu là một loại sàn chứng khoán, nên thị trường trái phiếu là một bộ phận của kinh doanh thị trường chứng khoán nói chung. Thị trường trái phiếu là thị trường mà hàng hoá được mua và bán tại đó là những trái phiếu. Collin ( 2003 ) định nghĩa : “ Thị trường trái phiếu là nơi mà những trái phiếu được thanh toán giao dịch ” .
Thị trường trái phiếu Việt Nam mở màn được xác lập từ những năm 1990 với việc nhà nước phát hành Nghị định số 120 – CP, ngày 17/9/1994 về Quy chế trong thời điểm tạm thời phát hành trái phiếu, CP của doanh nghiệp Nhà nước và Nghị định số 23 – CP, ngày 22/3/1995 về phát hành trái phiếu quốc tế. Tuy nhiên, khi Trung tâm thanh toán giao dịch sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh đi vào hoạt động giải trí năm 2000, thì thị trường trái phiếu chính thức được hình thành. Từ năm 2006, địa thế căn cứ Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp, trái phiếu doanh nghiệp gồm có những lao lý về hình thức phát hành ( phát hành ra công chúng và phát hành riêng không liên quan gì đến nhau ) ; về phân loại thị trường ( thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp ), về những chủ thể tham gia thị trường ( nhà phát hành, trung gian kinh tế tài chính, nhà đầu tư, những tổ chức triển khai xếp hạng tín dụng thanh toán và cơ quan quản trị ) .
Phát triển bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Từ khái niệm tăng trưởng bền vững và kiên cố nói chung, theo tác giả, tăng trưởng vững chắc thị trường trái phiếu doanh nghiệp là sự tăng trưởng, trong đó, một mặt, bảo vệ sự tăng tiến tổng lực của thị trường trong hiện tại ; mặt khác, phải bảo vệ tính không thay đổi, lâu bền hơn trong tương lai .
Về nguyên tắc, tăng trưởng vững chắc là quy trình quản lý và vận hành đồng thời ba bình diện tăng trưởng : kinh tế tài chính tăng trưởng bền vững và kiên cố, xã hội thịnh vượng, công minh, không thay đổi, văn hóa truyền thống phong phú và thiên nhiên và môi trường được trong lành, tài nguyên được duy trì bền vững và kiên cố. Trong khuôn khổ bài viết này, tác giả tập trung chuyên sâu nghiên cứu và phân tích góc nhìn kinh tế tài chính bởi đây là tiềm năng then chốt, là nền tảng để thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoàn toàn có thể tăng trưởng góp phần cho xã hội và nâng cao nghĩa vụ và trách nhiệm với môi trường tự nhiên. Nói cách khác, tăng trưởng bền vững và kiên cố thị trường trái phiếu doanh nghiệp dưới góc nhìn kinh tế tài chính là sự tăng trưởng số lượng vốn kêu gọi được từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trong đó vừa bảo vệ cân đối quyền lợi của những bên tương quan, gồm có : doanh nghiệp phát hành ( là bảo vệ kêu gọi đủ vốn theo dự kiến, kịp thời gian với ngân sách phát hành thấp ), bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư ( lãi suất vay và năng lực tịch thu vốn góp vốn đầu tư, đa dạng hóa hạng mục góp vốn đầu tư ) và rộng hơn là nền kinh tế tài chính ( san sẻ áp lực đè nén về kêu gọi vốn dài hạn cho doanh nghiệp, giảm bớt rủi ro đáng tiếc kỳ hạn, rủi ro đáng tiếc thanh khoản và rủi ro tiềm ẩn xảy ra khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính ) .
THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP
Kết quả đạt được
Khung khổ pháp lý cho sự phát triển bền vững của thị trường trái phiếu doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện
Năm 2021, Luật Chứng khoán năm 2019 có hiệu lực thực thi hiện hành từ ngày 01/01/2021, Luật Doanh nghiệp năm 2020 và những nghị định tương quan đến thị trường trái phiếu có hiệu lực hiện hành đã tạo khung pháp lý thống nhất về trái phiếu doanh nghiệp, chuẩn hóa thị trường, tiệm cận với những thông lệ quốc tế. Nghị định số 153 / 220 / NĐ-CP thay thế Nghị định số 163 / 2018 / NĐ-CP, ngày 04/12/2018 của nhà nước pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp và Nghị định số 81/2020 / NĐ-CP, ngày 09/7/2020 sửa đổi, bổ trợ một số ít điều của Nghị định số 163 / 2018 / NĐ-CP, ngày 04/12/2018 là cơ sở pháp lý để thị trường trái phiếu doanh nghiệp được quản trị theo hướng chuyên nghiệp hóa, minh bạch hóa thị trường ; tăng cường quản trị giám sát so với hoạt động giải trí phát hành trái phiếu và thôi thúc tăng trưởng đồng điệu cả thị trường sơ cấp lẫn thứ cấp ; tạo điều kiện kèm theo thuận tiện cho những doanh nghiệp kêu gọi vốn, làm rõ điều kiện kèm theo cũng như nghĩa vụ và trách nhiệm những thành viên tham gia thị trường trái phiếu doanh nghiệp ; góp thêm phần tăng trưởng thị trường bảo đảm an toàn ; triển khai tiềm năng cân đối hơn với thị trường tín dụng thanh toán ngân hàng nhà nước nhằm mục đích tăng trưởng đồng nhất những kênh đáp ứng vốn cho nền kinh tế tài chính …
Quy mô thị trường ngày càng mở rộng
Những năm gần đây, thị trường trái phiếu có bước tăng trưởng tích cực, vận tốc tăng trưởng trung bình thị trường trái phiếu doanh nghiệp đạt 40 % / năm, chứng minh và khẳng định vai trò kêu gọi vốn hiệu suất cao cho những chủ thể trong nền kinh tế tài chính .
Về khối lượng phát hành : Trong quy trình tiến độ năm nay – 2020, khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành trên thị trường đạt trên 1.100 tỷ đồng. Lũy kế cả năm 2020, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt mức 437.689 tỷ đồng, tăng 38,8 % so với mức 315.441 tỷ đồng năm 2019 ; trong đó, giá trị trái phiếu phát hành riêng không liên quan gì đến nhau đạt 403.468 tỷ đồng ( tăng 36 % so với cùng kỳ ) và phát hành ra công chúng đạt 34.221 tỷ đồng ( tăng 82,7 % so với cùng kỳ ) ( Hình ) .
Hình: Tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2020
![]() |
Nguồn : Ủy ban Chứng khoán Nhà nước
ăm 2020, có 2.408 đợt ĐK phát hành trái phiếu doanh nghiệp, trong đó có 2.228 đợt phát hành trái phiếu riêng không liên quan gì đến nhau thành công xuất sắc, tăng 2,46 lần so với năm 2019, số doanh nghiệp phát hành thành công xuất sắc là 277 doanh nghiệp, trong đó có 2 doanh nghiệp phát hành thành công xuất sắc 345 triệu USD trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã giúp mọi mô hình doanh nghiệp kêu gọi vốn trong toàn cảnh tăng trưởng tín dụng thanh toán được Ngân hàng Nhà nước điều hành quản lý thận trọng ; giảm bớt áp lực đè nén kêu gọi và đáp ứng vốn của mạng lưới hệ thống ngân hàng nhà nước thương mại, qua đó giảm thiểu rủi ro đáng tiếc về kỳ hạn của những ngân hàng nhà nước ( Võ Liên Phương, 2020 ) .
Về mẫu sản phẩm trái phiếu phát hành trên thị trường : Trái phiếu doanh nghiệp phát hành hầu hết là trái phiếu thường thì, không quy đổi, không kèm chứng quyền ; khoảng chừng 60 % khối lượng trái phiếu phát hành không có gia tài bảo vệ. Lãi suất phát hành chưa có địa thế căn cứ xác lập, tuy nhiên những doanh nghiệp hầu hết sử dụng lãi suất vay thả nổi bằng lãi suất vay tiền gửi một năm của một hoặc 1 số ít ngân hàng nhà nước thương mại .
Về nhà đầu tư trái phiếu doanh nghiệp : Công ty sàn chứng khoán và những ngân hàng nhà nước thương mại hiện là những nhà đầu tư lớn nhất trên thị trường sơ cấp, chiếm trên 50 % tổng khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành .
Về nhà phát hành : Trong tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2020, đa phần là phát hành riêng không liên quan gì đến nhau. Trong đó, những ngân hàng nhà nước thương mại và doanh nghiệp bất động sản là những nhà phát hành lớn nhất, chiếm khoảng chừng 70 % tổng khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng không liên quan gì đến nhau. Doanh nghiệp bất động sản vẫn là nhóm phát hành trái phiếu nhiều nhất, phát hành tổng số 182,6 nghìn tỷ đồng, chiếm 40,1 % tổng phát hành toàn thị trường năm 2020, tăng so với tỷ trọng 39,6 % năm 2019. Tuy nhiên, xu thế nhóm có tỷ trọng phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất di dời từ những doanh nghiệp thuộc nghành bất động sản sang khối doanh nghiệp thuộc nghành tổ chức triển khai tín dụng thanh toán .
Hạn chế, tồn tại
Mặc dù thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã tăng trưởng khá nhanh trong những năm qua, tuy nhiên đang đặt ra những câu hỏi về tính bền vững và kiên cố của thị trường. Một số sống sót của thị trường tác động ảnh hưởng đến tính vững chắc của thị trường như sau :
Một là, quy mô của thị trường nhỏ, nhà đầu tư chưa quen với việc đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và phát hành trái phiếu chưa trở thành kênh huy động vốn dài hạn chủ yếu của doanh nghiệp. Tại Việt Nam hiện nay, thị trường sơ cấp chủ yếu tập trung vào một số doanh nghiệp lớn với 70% trái phiếu kỳ hạn trung bình là 4 năm, cho thấy nhu cầu về huy động vốn trung dài hạn của các tổ chức phát hành là khá lớn. Thực tế thị trường trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua cho thấy, các doanh nghiệp vẫn chủ yếu phát hành theo phương thức riêng lẻ, khối lượng trái phiếu ra công chúng có xu hướng tăng trong 2 năm gần đây nhưng vẫn chiếm tỷ trọng rất nhỏ (khoảng 3% tổng khối lượng phát hành). Một số doanh nghiệp phát hành chưa hoàn toàn chấp hành đầy đủ quy định của pháp luật về công bố thông tin và quy trình phát hành.
Hai là, thị trường tiềm ẩn những rủi ro đối với nhà đầu tư. Sự phát triển nhanh chóng của thị trường đã bộc lộ những rủi ro tiềm ẩn của thị trường, đe dọa sự phát triển bền vững của thị trường. Với đặc thù là công cụ nợ do doanh nghiệp phát hành theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn và khả năng trả nợ, trái phiếu doanh nghiệp thường mang đến nhiều rủi ro cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Rủi ro lớn nhất đối với sản phẩm trái phiếu doanh nghiệp là rủi ro thanh toán gốc, lãi trái phiếu đến kỳ hạn, hay còn gọi là rủi ro tín dụng. Nhiều trái phiếu doanh nghiệp không xếp hạng tín nhiệm, không tài sản đảm bảo, không bảo lãnh thanh toán; thậm chí, doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp huy động vốn với lãi suất cao nhưng không có phương án kinh doanh khả thi rõ ràng còn tồn tại. Doanh nghiệp phát hành trái phiếu với khối lượng lớn gấp nhiều lần so với vốn chủ sở hữu, liên tục huy động thông qua chia nhỏ thành nhiều đợt phát hành và tăng mức lãi suất để thu hút nhà đầu tư cá nhân nhỏ, lẻ gây rủi ro cho cả nhà đầu tư.
Ba là, giao dịch trên thị trường thứ cấp còn hạn chế. Do thực trạng các doanh nghiệp chủ yếu phát hành cho các cổ đông hiện hữu dưới dạng trái phiếu chuyển đổi hoặc phát hành riêng lẻ cho một số đối tác nhất định. Những nhà đầu tư này thường nắm giữ trái phiếu đến khi đáo hạn, do đó thị trường thứ cấp hầu như không có giao dịch hoặc giao dịch rất ít. Mặt khác, các cơ sở dữ liệu về trái phiếu doanh nghiệp mới được hình thành, chưa đủ độ rộng và sâu cần thiết để cung cấp thông tin cần thiết cho nhà đầu tư đánh giá rủi ro và cơ hội.
Bốn là, thiếu tổ chức định giá, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp. Nhà đầu tư hiện nay khi đầu tư hoàn toàn dựa vào bảng công bố thông tin do tổ chức phát hành công bố, mà không có nguồn thông tin dữ liệu độc lập để kiểm tra lại tính minh bạch của thị trường. Để đánh giá mức độ rủi ro của tổ chức phát hành, các quốc gia trên thế giới thường sử dụng các công ty xếp hạng tín nhiệm. Định giá, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp bởi tổ chức xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp là công cụ hiệu quả để xác định sức khỏe tài chính, triển vọng của doanh nghiệp, cơ sở để các chủ thể trong thị trường ra quyết định. Một số doanh nghiệp có sức khỏe tài chính và tiềm năng phát triển tốt vẫn đang phải trả một mức lãi suất tương đối cao so với mặt bằng chung (Finn Rating, 2021). Hiện tại, Việt Nam thiếu đơn vị đưa ra được những thông tin xếp hạng tín nhiệm. Một vài công ty hoạt động trong lĩnh vực định giá, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp nhưng chưa đạt yêu cầu cả về số lượng và chất lượng.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật quản lý và giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Quan điểm của cơ quan quản trị trong kế hoạch tăng trưởng đầu tư và chứng khoán nói chung và thị trường trái phiếu nói riêng đều nhấn mạnh vấn đề tiềm năng tăng trưởng vững chắc. Việt Nam đã bước từ tiến trình tăng trưởng về quy mô và số lượng đến quy trình tiến độ tăng trưởng về chất lượng và bền vững và kiên cố. Trong thời gian ngắn, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tập trung chuyên sâu tiến hành thực thi những văn bản pháp lý, hoàn thành xong thể chế cho việc quản lý và vận hành, đặc biệt quan trọng sắp xếp lại thị trường. Để tăng trưởng bền vững và kiên cố thị trường trái phiếu doanh nghiệp, những vương quốc sẽ phải kiểm soát và điều chỉnh hành lang pháp lý theo hướng kiểm soát và điều chỉnh để những đối tượng người tiêu dùng tương quan, gồm có : nhà góp vốn đầu tư, nhà phát hành, những trung gian kinh tế tài chính, những tổ chức triển khai xếp hạng tín dụng thanh toán, những cơ quan quản trị triển khai minh bạch hóa thông tin kinh tế tài chính và tuân thủ những quy chuẩn của pháp lý, cũng như thông lệ quốc tế .
Để tăng cường quản trị giám sát, bảo vệ thị trường quản lý và vận hành minh bạch, hiệu suất cao ; trên cơ sở lao lý tại Luật Chứng khoán sửa đổi và Luật Doanh nghiệp sửa đổi, Bộ Tài chính liên tục thanh tra rà soát, nhìn nhận về chính sách chủ trương tương quan đến phát hành, thanh toán giao dịch, cung ứng dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp ; triển khai xong khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp theo cả 2 phương pháp ra công chúng và riêng không liên quan gì đến nhau theo hướng : Đối với phát hành ra công chúng, bắt buộc xếp hạng tin tưởng và niêm yết, thanh toán giao dịch trên đầu tư và chứng khoán ; Đối với phát hành riêng không liên quan gì đến nhau, pháp luật đối tượng người dùng phát hành và thanh toán giao dịch là nhà đầu tư sàn chứng khoán chuyên nghiệp .
Bộ Tài chính phối hợp ngặt nghèo với Ngân hàng Nhà nước, nhu yếu Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tăng cường quản trị giám sát hoạt động giải trí phát hành, góp vốn đầu tư, phân phối, thanh toán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp so với những đối tượng người tiêu dùng quản trị ; tổ chức triển khai đoàn kiểm tra về việc thực thi pháp luật của pháp lý về trái phiếu doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước dữ thế chủ động huấn luyện và đào tạo, phổ cập pháp luật pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp ; thông tin tuyên truyền về thị trường trái phiếu doanh nghiệp và khuyến nghị nhà đầu tư, những tổ chức triển khai cung ứng dịch vụ trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp … Trên những phương tiện đi lại thông tin, cơ quan quản trị cần liên tục cung ứng thông tin về trái phiếu doanh nghiệp ; trong đó, khuyến nghị đơn cử doanh nghiệp phát hành phải tuân thủ lao lý pháp lý trong phát hành trái phiếu doanh nghiệp, nhà đầu tư cần xem xét kỹ về những rủi ro đáng tiếc hoàn toàn có thể có khi góp vốn đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt quan trọng trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng không liên quan gì đến nhau .
Thứ hai, hình thành tổ chức thị trường giao dịch thứ cấp đối với trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ
Thị trường trái phiếu thứ cấp là trái phiếu được thanh toán giao dịch giữa những nhà đầu tư sau khi được phát hành trên thị trường sơ cấp, hoàn toàn có thể được thanh toán giao dịch trực tiếp giữa những nhà đầu tư hoặc trải qua đại lý. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng liên tục sôi động trong năm 2021 và tăng trưởng vững chắc trong tiến trình 2021 – 2030. Hình thành tổ chức triển khai thị trường thanh toán giao dịch thứ cấp so với trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng không liên quan gì đến nhau là yếu tố quan trọng thôi thúc tăng tính thanh toán của trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng không liên quan gì đến nhau, cũng như giúp thị trường có thông tin về thanh toán giao dịch trái phiếu sau khi phát hành, giúp doanh nghiệp có thêm kênh kêu gọi vốn minh bạch, hiệu suất cao, từ đó góp thêm phần hoàn thành xong hơn kinh doanh thị trường chứng khoán. Khi nhà góp vốn đầu tư chiếm hữu trái phiếu doanh nghiệp, nhà đầu tư hoàn toàn có thể sử dụng để thế chấp ngân hàng, cầm đồ, bảo lãnh cho những hoạt động giải trí vay vốn, thanh toán giao dịch trên thị trường trái phiếu thứ cấp …
Thứ ba, xây dựng hệ thống xếp hạng tín nhiệm các doanh nghiệp
Theo thông lệ quốc tế, thị trường trái phiếu doanh nghiệp rất cần có sự tham gia của những tổ chức triển khai định giá, xếp hạng tin tưởng doanh nghiệp để ngày càng tăng chất lượng trái phiếu thanh toán giao dịch trên thị trường. Tổ chức thực thi định giá, xếp hạng tin tưởng doanh nghiệp phải có uy tín, nhân sự chất lượng cao, những loại sản phẩm xếp hạng, nhìn nhận đáng tin cậy. Trong toàn cảnh Việt Nam hiện nay, giải pháp trước mắt là liên kết kinh doanh, link với những tổ chức triển khai có tin tưởng của quốc tế để xây dựng tổ chức triển khai trong nước. Tập trung thành lập 1-2 doanh nghiệp là tiền đề để công ty định mức tin tưởng sinh ra .
Trước khi tổ chức triển khai xếp hạng tin tưởng doanh nghiệp sinh ra và hoạt động giải trí không thay đổi, chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp cần được tập trung chuyên sâu update để cung ứng thông tin cho nhà đầu tư về trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng không liên quan gì đến nhau. Chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp sẽ công bố thông tin những nội dung cơ bản của toàn bộ những đợt phát hành riêng không liên quan gì đến nhau trái phiếu doanh nghiệp của những tổ chức triển khai triển khai phát hành riêng không liên quan gì đến nhau, để ship hàng nhu yếu khám phá thông tin của mọi đối tượng người tiêu dùng nhà đầu tư, cũng như Giao hàng công tác làm việc thống kê, báo cáo giải trình. / .
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. nhà nước ( 2020 ). Nghị định số 153 / 2020 / NĐ-CP, ngày 31/12/2020 pháp luật về chào bán, thanh toán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng không liên quan gì đến nhau tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế
2. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ( 2021 ). Tài liệu Hội nghị tổng kết công tác làm việc năm 2020 và tiến hành trách nhiệm năm 2021, TP.HN, ngày 14/01/2021
3. Finn Rating ( 2021 ). Triển vọng thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam 2021 .
4. Võ Liên Phương (2020). Tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn qua thị trường trái phiếu, Tạp chí Tài chính, Kỳ 2, tháng 10/2020
5. Hà Thị Đoan Trang ( 2019 ). Phát triển những cấu phần của thị trường vốn Giao hàng triển khai tiềm năng tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội quá trình 2011 – 2020, Đề tài điều tra và nghiên cứu khoa học cấp bộ
6. Berk, J., and DeMarzo, P. ( năm trước ). Corporate Finance ( 3 rd ed. ), Nxb Pearson, Boston
7. Collin, P. ( 2003 ). Dictionary of Banking and Finance, A&C Black, London
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường







