Soạn bài Thực hành một số phép tu từ cú pháp (chi tiết)>

Phần I

Video hướng dẫn giải

Lời giải chi tiết:

I – PHÉP LẶP CÚ PHÁP

1. Đọc đoạn văn a và đoạn thơ b trong SGK xác định những câu nào có phép lặp cú pháp? Kết cấu cú pháp nào được lặp lại? Tác dụng (hiệu quả nghệ thuật) như thế nào?

Trả lời:

a. Những câu lặp cú pháp trong đoạn a là : câu 1-3, 4-5
– Cấu trúc được lặp lại là :
+ Sự thật là …., CN ( dân ta ) + việt nam ( thành thuộc địa … ), + BN
+ Dân ta ( đã / lại ) + việt nam
– Hiệu quả nghệ thuật và thẩm mỹ : nhấn mạnh vấn đề, tô đậm tính chứng minh và khẳng định ; giúp cho lời văn hài hoà, uyển chuyển, bổ trợ cho nhau .
b. Những câu lặp cú pháp trong đoạn thơ b là :
– Câu 1 và 2 : CN – đây – việt nam ( là của tất cả chúng ta )
– Câu 3, 4, 5 : Những – DT – Định tố
Tác dụng : nhấn mạnh vấn đề và chứng minh và khẳng định niềm tự hào và tình yêu tha thiết quốc gia của nhà thơ .
c. Trong đoạn thơ c, cấu trúc câu được lặp lại là : ” Nhớ sao … ”
Tác dụng : Phép lặp đó có tính năng làm cho nỗi nhớ của người về xuôi ( cũng chính là của tác giả ) so với quê nhà cách mạng Việt Bắc thêm thiết tha sâu nặng .

2. So sánh bài tập 1 và bài tập 2 để chỉ ra điểm giống và khác nhau về hiện tượng lặp cú pháp.

Trả lời:

– Giống nhau : Tất cả đều sử dụng phép lặp cấu trúc cú pháp .
– Khác nhau :
+ Về số lượng tiếng : Ở câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu ( và ở nhiều câu tục ngữ ), số lượng tiếng trong câu trước ( hoặc vế trước ) và câu sau ( hoặc vế sau ) phải bằng nhau. Trong văn xuôi và thơ tự do thì những câu lặp cấu trúc cú pháp với nhau không nhất thiết phải có số lượng tiếng bằng nhau tuyệt đối .
+ Về từ loại và cấu trúc của những từ : Ở câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu ( và ở nhiều câu tục ngữ ), trong những câu ( hoặc vế câu ) lặp cấu trúc cú pháp với nhau, những từ tương ứng phải cùng từ loại, cùng kiểu cấu trúc từ ( ví dụ như ” vắng vẻ “, ” lao xao ” cùng là từ láy, tính từ, … ). Trong văn xuôi và thơ tự do, ở những câu kết cấu cú pháp, sự đối xứng về từ loại và cấu trúc từ không nhất thiết ở mức độ khắt khe tuyệt đối ( ví dụ : hai câu ” những ngả đường bát ngát ” và ” những dòng sông đỏ nặng phù sa ” có cấu trúc cú pháp giống nhau, nhưng phần định ngữ ở câu trước là một từ láy, 2 âm tiết – bát ngát, còn câu sau là một cụm từ gồm 4 âm tiết – đỏ nặng phù sa )
+ Về nhịp điệu : trong câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu ( và ở nhiều câu tục ngữ ), ở những câu ( vế câu ) lặp cấu trúc cú pháp thì cấu trúc nhịp điệu cũng lặp ở mức độ rõ ràng ( ví dụ : trong hai câu ” ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ – người khôn, người đến chốn lao xao, cấu trúc nhịp điệu đều là 2/5 hoặc 2/2/3 ). Trong văn xuôi, thơ tự do, ở những câu lặp cấu trúc cú pháp, cấu trúc nhịp điệu không nhất thiết lặp .

3. Tìm ba câu văn hoặc thơ có dùng phép lặp cú pháp trong SGK Ngữ văn lớp 12. Phân tích tác dụng của phép lặp đó.

Trả lời:

Ví dụ :
a .
Mẹ tháo khăn phủ mặt cho chồng
Con cởi áo liệm thân cho bố .
( Dọn về làng, Nông Quốc Chân )
– Phép lặp cú pháp phối hợp với phép liệt kê góp thêm phần bộc lộ thâm thúy nỗi đau, nỗi xấu số của mái ấm gia đình dưới sự xâm lăng, giày xéo của thực dân Pháp .
b .

Con nhớ anh con, người anh du kích…

Con nhớ em con, thằng em liên lạc
( Chế Lan Viên )
– Phép lặp cú pháp góp thêm phần biểu lộ nỗi nhớ da diết, tràn ra như bất tận của chủ thể trữ tình khi nhớ về Tây Bắc.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức