Nhận cha và đổi họ cho con ngoài giá thú

Tôi sinh con ngoài giá thú với anh H khi cả hai bên mái ấm gia đình chưa làm đám cưới và chúng tôi cũng chưa đăng ký kết hôn nên khi ĐK khai sinh cho con phần khai về người cha bỏ trống và cháu mang họ của mẹ .Vừa qua, anh H muốn làm thủ tục cha nhận con để cháu có cha và mang họ theo họ của anh, tuy nhiên chưa kịp làm thủ tục thì anh H bị tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải mất. Hiện nay, con tôi đã được 5 tuổi. Xin hỏi tôi làm thế nào để con có bố và mang họ theo họ của bố trong Giấy khai sinh của cháu ? Thủ tục được lao lý như thế nào ?
Trả lời :

Trường hợp của chị, để con chị có thông tin về người cha và được đổi họ cho con từ họ mẹ sang họ bố thì trước hết chị phải làm thủ tục nhận cha cho con của chị.

Theo quy đinh tại Khoản 1, Điều 90 Luật Hôn nhân và Gia đình năm năm trước thì : “ Con có quyền nhận cha, mẹ của mình, kể cả trong trường hợp cha, mẹ đã chết ” .
Tại khoản 1, Điều 102 Luật Hôn nhân và Gia đình năm năm trước lao lý :
“ Cha, mẹ, con đã thành niên không bị mất năng lượng hành vi dân sự có quyền nhu yếu cơ quan ĐK hộ tịch xác lập con, cha, mẹ cho mình trong trường hợp được lao lý tại khoản 1 Điều 101 của Luật này ( không có tranh chấp ) .
Như vậy, theo những lao lý này thì con chị có quyền nhận cha ( kể cả trường hợp người cha đã chết ). Do con chị là người chưa thành niên nên chị sẽ là người có quyền nhu yếu cơ quan ĐK hộ tịch xử lý thủ tục con nhận cha theo lao lý .
Thẩm quyền đăng ký nhận cha, mẹ, con được lao lý tại Điều 24 Luật Hộ tịch, đơn cử như sau :
“ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con triển khai đăng ký nhận cha, mẹ, con ” .
Về thủ tục ĐK con nhận cha được lao lý tại Điều 25 Luật Hộ tịch, như sau :
“ 1. Người nhu yếu đăng ký nhận cha, mẹ, con nộp tờ khai theo mẫu lao lý và chứng cứ chứng tỏ quan hệ cha con hoặc mẹ con cho cơ quan ĐK hộ tịch. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con những bên phải xuất hiện .
2. Trong thời hạn 03 ngày thao tác kể từ ngày nhận đủ sách vở theo lao lý tại khoản 1 Điều này, nếu việc nhận cha, mẹ, con là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người đăng ký nhận cha, mẹ, con ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo giải trình quản trị Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người nhu yếu .
Trường hợp cần phải xác định thì thời hạn được lê dài thêm không quá 05 ngày thao tác. ”
Điều 14 Thông tư số 04/2020 / TT-BTP ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp pháp luật về chứng cứ chứng tỏ quan hệ cha, mẹ, con như sau :
“ Chứng cứ để chứng tỏ quan hệ cha, mẹ, con theo lao lý tại khoản 1 Điều 25 và khoản 1 Điều 44 của Luật hộ tịch gồm một trong những sách vở, tài liệu sau đây :
1. Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức triển khai khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc quốc tế xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con .

2. Trường hợp không có chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều này thì các bên nhận cha, mẹ, con lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại Điều 5 Thông tư này, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.”

Sau khi được cấp trích lục ĐK con nhận cha, chị cần làm thủ tục bổ trợ phần khai về người cha ( anh H ) trong Giấy khai sinh của con theo lao lý tại Điều 29 Luật Hộ tịch, như sau :
“ 1. Người nhu yếu bổ trợ hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu pháp luật và sách vở tương quan cho cơ quan ĐK hộ tịch .
2. Ngay sau khi nhận đủ sách vở theo pháp luật tại khoản 1 Điều này, nếu thấy nhu yếu bổ trợ hộ tịch là đúng, công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung bổ trợ vào mục tương ứng trong Sổ hộ tịch, cùng người nhu yếu ký tên vào Sổ hộ tịch và báo cáo giải trình quản trị Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người nhu yếu .
Trường hợp bổ trợ hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy ghi nhận kết hôn thì công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung bổ trợ vào mục tương ứng và đóng dấu vào nội dung bổ trợ. ”
Như vậy, sau khi triển khai xong thủ tục bổ trợ phần khai về người cha thì bản chính Giấy khai sinh của con chị sẽ có vừa đủ những thông tin : Họ và tên cha và những thông tin khác có tương quan theo pháp luật .
Về việc đổi khác họ cho con từ họ mẹ sang họ cha, theo pháp luật tại điểm a khoản 1 Điều 27 Bộ luật dân sự năm năm ngoái thì : “ 1. Cá nhân có quyền nhu yếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc biến hóa họ trong trường hợp sau đây :
a ) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại ; ”
Như vậy, theo pháp luật này thì chị có quyền nhu yếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý việc biến hóa họ cho con chị từ họ của mẹ sang họ của bố .
Về thủ tục ĐK biến hóa họ được lao lý tại Điều 28 Luật Hộ tịch, đơn cử như sau :
“ 1. Người nhu yếu ĐK đổi khác, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu lao lý và sách vở tương quan cho cơ quan ĐK hộ tịch .
2. Trong thời hạn 03 ngày thao tác kể từ ngày nhận đủ sách vở theo pháp luật tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc đổi khác, cải chính hộ tịch là có cơ sở, tương thích với lao lý của pháp luật dân sự và pháp lý có tương quan, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người nhu yếu ĐK đổi khác, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo giải trình quản trị Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người nhu yếu .
Trường hợp biến hóa, cải chính hộ tịch tương quan đến Giấy khai sinh, Giấy ghi nhận kết hôn thì công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung đổi khác, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy ghi nhận kết hôn .
Trường hợp cần phải xác định thì thời hạn được lê dài thêm không quá 03 ngày thao tác .

3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.

Trường hợp nơi ĐK hộ tịch trước kia là Cơ quan đại diện thay mặt thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông tin bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện thay mặt ghi vào Sổ hộ tịch. ”
Như vậy, theo pháp luật trên thì chị cần chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ gồm : Tờ khai ( theo mẫu pháp luật ), xuất trình bản chính Giấy khai sinh của con chị và Trích lục ĐK con nhận cha .
Về thẩm quyền ĐK đổi khác họ, tên được lao lý tại Điều 27 Luật Hộ tịch, theo đó chị sẵn sàng chuẩn bị hồ sơ nêu trên và đến Ủy Ban Nhân Dân cấp xã nơi đã ĐK khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú của chị để được xem xét xử lý .