Thông điệp “Thiên Chúa là Tình Yêu” (phần 1)
THÔNG ĐIỆP THIÊN CHÚA LÀ TÌNH YÊU
CỦA ĐỨC THÁNH CHA BÊNÊĐÍCTÔ XVI
VỀ ĐỨC ÁI KITÔ GIÁO
PHẦN I
DẪN NHẬP
1. “Thiên Chúa là tình yêu, và hễ ai ở trong tình yêu thì ở trong Chúa, và Chúa ở trong người ấy”(1 Ga 4:16). Những lời này trích từ thư Thứ Nhất của Thánh Gioan diễn tả rất rõ ràng trọng tâm của đức tin Kitô: hình ảnh Thiên Chúa theo Kitô Giáo, hình ảnh con người và con đường của họ rút ra từ đó. Cũng trong thư này, Thánh Gioan cũng đưa ra một dạng tổng kết về đời sống Kitô Giáo: “Chúng ta đã nhận biết và tin vào tình yêu Thiên Chúa dành cho chúng ta”.
Bạn đang đọc: Thông điệp “Thiên Chúa là Tình Yêu” (phần 1)
Chúng ta đã tin vào tình yêu Thiên Chúa : người Kitô hữu hoàn toàn có thể miêu tả quyết định hành động cơ bản của đời mình như thế. Là Kitô hữu không phải là hệ quả của một lựa chọn luân lý hay một lý tưởng cao quý, nhưng là sự gặp gỡ với một biến cố, một người ; một cuộc gặp gỡ trao ban cho đời sống một chân trời mới và qua đó là một hướng đi có đặc thù quyết định hành động. Phúc Âm Thánh Gioan diễn đạt biến cố này trong những từ sau : ” Thiên Chúa yêu trần gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì … được sống muôn đời. ” ( Ga 3 : 16 ). Khi nhìn nhận vị thế TT của tình yêu, đức tin Kitô giữ lại phần nòng cốt của niềm tin Do Thái, đồng thời cho đức tin này một chiều sâu và một chiều rộng mới. Những tín hữu Do Thái Giáo nhiệt thành thường cầu nguyện hàng ngày với những lời trong sách Đệ Nhị Luật miêu tả trọng tâm đời sống của họ : ” Nghe đây, hỡi Ít-ra-en ! ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa tất cả chúng ta, là ĐỨC CHÚA duy nhất. Hãy yêu quý ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của đồng đội, hết lòng hết dạ, rất là đồng đội. ” Chúa Giêsu đã kết hiệp vào một giáo huấn duy nhất lề luật mến Chúa và yêu người được tìm thấy trong sách Lê Vi ” Ngươi phải yêu tha nhân như chính mình ” ( Lv 19 : 18 ; x Mc 12 : 29-31 ). Vì Thiên Chúa đã yêu thương tất cả chúng ta trước ( x Ga 4 : 10 ), tình yêu giờ đây không chỉ là một ” giới răn ” ; nhưng là lời đáp trả cho hồng ân tình yêu qua đó Thiên Chúa thân mật với tất cả chúng ta .
Trong một quốc tế nơi danh thánh Thiên Chúa đôi lúc lại được gán ghép với sự báo thù hay ngay cả nghĩa vụ và trách nhiệm phải chán ghét và đấm đá bạo lực, điều nói trên vừa hợp thời vừa đơn cử. Vì thế, trong thông điệp tiên phong của mình, tôi muốn đề cập đến tình yêu Thiên Chúa trao ban hào phóng trên tất cả chúng ta và đến lượt tất cả chúng ta phải thông truyền cho người khác. Về cơ bản, đó là điều mà hai phần chính của Thông Điệp này đề cập đến, và chúng liên hệ hỗ tương với nhau cách sâu xa. Phần tiên phong có đặc thù triết lý nhiều hơn vì tôi muốn lúc này đây – buổi đầu triều đại Giáo Hoàng của mình – xác lập rõ một số ít dữ kiện thiết yếu tương quan đến tình yêu mà Thiên Chúa đã ban cho quả đât cách huyền nhiệm và nhưng không, cùng với mối liên hệ nội tại giữa Tình Yêu đó và thực tại của tình yêu quả đât. Phần thứ hai có đặc thù đơn cử hơn vì nó bàn đến đến việc thực hành thực tế giới răn yêu thương tha nhân của Giáo Hội. Lý lẽ dẫn đến những hệ quả to lớn, nhưng một sự bàn cãi dài dòng sẽ đi quá khoanh vùng phạm vi của Thông Điệp này. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh vấn đề đến một số ít yếu tố cơ bản để khơi dậy trong quốc tế một năng động mới lạ cho sự lao vào của con người đáp trả lại tình yêu Thiên Chúa .
PHẦN I
TÍNH ĐƠN NHẤT CỦA TÌNH YÊU TRONG TẠO VẬT VÀ TRONG LỊCH SỬ CỨU CHUỘC
Một vấn nạn ngôn từ
2. Tình yêu Thiên Chúa dành cho tất cả chúng ta là một yếu tố cơ bản so với đời sống và đặt ra những thắc mắc quan trọng : Thiên Chúa là ai và tất cả chúng ta là ai. Khi suy tư về điều này, tất cả chúng ta lập tức thấy mình bị ngăn trở bởi một vấn nạn ngôn từ. Ngày nay, thuật ngữ ” tình yêu ” đã trở thành một trong những từ được dùng cũng như bị lạm dụng liên tục nhất, một từ tất cả chúng ta gán cho nhiều ý nghĩa khác nhau. Dù Thông Điệp này sẽ bàn hầu hết về nhận thức và thực hành thực tế của tình yêu trong Thánh Kinh và trong Truyền Thống của Giáo Hội, tất cả chúng ta không hề đơn thuần bỏ lỡ không nói đến ý nghĩa của từ này trong những nền văn hóa truyền thống khác nhau và trong ngôn từ thường dùng lúc bấy giờ .
Trước hết, tất cả chúng ta hãy bàn về phạm vi ngữ học to lớn của từ ” tình yêu ” : tất cả chúng ta nói về lòng yêu nước, yêu nghề, tình yêu bè bạn, sự yêu quý việc làm, tình yêu giữa cha mẹ và con cháu, tình yêu giữa những thành viên trong mái ấm gia đình, tình yêu người và lòng mến Chúa. Tuy nhiên, giữa cơ man những ngữ nghĩa này, có một điều điển hình nổi bật lên : đó là tình yêu giữa một người nam và một người nữ, trong đó xác hồn được kết hiệp bất phân ly và mở ra cho trái đất thấy thấp thoáng lời hứa niềm hạnh phúc có vẻ như không cưỡng lại được. Tình yêu này có lẽ rằng là kiểu mẫu của tình yêu ; tổng thể những dạng thức yêu thương khác tức khắc tỏ ra mờ nhạt khi so sánh với thứ tình yêu này. Vì thế, một yếu tố được nêu lên : có phải tổng thể những dạng thức của tình yêu về cơ bản chỉ là một, do đó tình yêu, trong những biểu lộ phong phú của nó, tối hậu chỉ là một thực tại duy nhất ; hay đơn thuần là tất cả chúng ta dùng một từ để chỉ định nhiều thực tại trọn vẹn độc lạ ?
“ Eros ” ( ” Tình ái ” ) và “ Agape ” ( ” tình bác ái ” ) – sự độc lạ và giống hệt
3. Tình yêu giữa một người nam và một người nữ, thứ tình không bị an bài trước và cũng chẳng bị bắt buộc, nhưng cách nào đó tự xảy đến trên con người, được gọi là eros ( tình ái ) trong tiếng Hy Lạp cổ. Chúng ta ghi nhận tức khắc nơi đây rằng Bản Cựu Ước bằng tiếng Hy Lạp nhắc đến từ eros chỉ hai lần, trong khi bản Tân Ước không hề dùng đến từ này : trong ba từ Hy Lạp nói về tình yêu là eros, philia ( tình bạn hữu ) và agape ( tình bác ái ), những tác giả Tân Ước thích dùng từ ở đầu cuối hơn, là từ ít được dùng trong tiếng Hy Lạp. Từ philia, tình bạn hữu, được dùng với ý nghĩa sâu xa hơn trong Tin Mừng của Thánh Gioan để miêu tả quan hệ giữa Chúa Giêsu và những môn đệ Ngài. Khuynh hướng tránh dùng từ eros, cùng với viễn ảnh của tình yêu được diễn đạt qua từ agape, chắc như đinh nói lên ra một điều gì đó mới mẻ và lạ mắt và phân biệt trong nhận thức Kitô Giáo về tình yêu. Trong trào lưu chỉ trích Kitô Giáo, khởi đầu từ thời Triết Học Ánh Sáng và ngày càng quá khích, ý niệm của Kitô Giáo về tình yêu thường được xem là điều gì đó rất xấu đi. Theo Friedrich Nietzsche, Kitô Giáo đã đầu độc từ eros, và về phần mình, trong khi không trọn vẹn từ bỏ từ này đã dần dà đưa nó xuống hàng thứ yếu. [ 1 ] Ở đây, triết gia Đức miêu tả một ý niệm rất phổ cập : chẳng phải là Giáo Hội, với tổng thể những lề luật và không cho của mình, đang biến thứ quý nhất trong cuộc sống thành ra một điều cay đắng đó sao ? Chẳng phải Giáo Hội đang thổi còi chặn lại khi niềm mừng quýnh, một hồng ân do Tạo Hóa trù định, đang mang đến cho tất cả chúng ta một niềm niềm hạnh phúc như một nếm thử nhất định về Thiên Chúa đó sao ?
4. Nhưng có đúng thế không ? Có thực Kitô Giáo đã tiêu diệt từ eros ? Chúng ta hãy hướng một cái nhìn về quốc tế thời tiền Kitô Giáo. Văn hóa Hy Lạp – không khác gì những nền văn hóa truyền thống khác – xem eros hầu hết như một trạng thái say đắm, một thực trạng lý trí bị tiêu diệt bởi một thứ ” điên dại thần bí ” lôi kéo con người khỏi đời sống hạn hẹp phàm nhân của mình và được cho phép con người, trong chính tiến trình bị say đắm bởi lực thần bí ấy, hưởng được một niềm niềm hạnh phúc cao độ. Tất cả những quyền lực tối cao khác trên trời dưới đất đều tỏ ra là thứ yếu “ Omnia vincit amor ” ( Tình yêu chinh phục mọi thứ ) Người Trinh Nữ đã nói thế trong vở Bucolics – và chàng đáp lại “ et nos cedamus amori ” – ( cả tất cả chúng ta cũng hãy chịu khuất phục tình yêu ). [ 2 ] Trong những tôn giáo, thái độ này tìm được thấy trong những giáo phái tôn thờ năng lực sinh sản, ví dụ điển hình như tục mại dâm ” rất thiêng ” nở rộ trong nhiều đền thờ. Eros, cho nên vì thế, được thờ như một thứ quyền lực thiêng liêng, đồng hàng với Thiên Chúa .
Cựu Ước can đảm và mạnh mẽ chống lại thứ hình thái tôn giáo này, coi đó là tiêu biểu vượt trội cho một cám dỗ can đảm và mạnh mẽ chống lại đức tin độc thần, và chiến đấu chống lại nó như một hình thái sa đọa của tôn giáo. Tuy nhiên, Cựu Ước đã không hề vô hiệu eros đúng nghĩa ; nhưng chỉ tuyên chiến so với hình thái băng hoại của nó vì sự thần thánh hóa giả tạo eros thực ra tước đi mất thế giá của nó và khiến con người bị hạ giá. Thực vậy, những gái điếm trong những đền thờ, những người phải cúi đầu trước trạng thái say sưa thần bí này đã không được đối xử như con người và như những cá thể, nhưng đơn thuần được dùng như một phương tiện đi lại khơi dậy ” cơn điên thần bí ” : chẳng những không hề được coi là những nữ thần, họ là những con người trần tục bị tận dụng. Thứ tình ái mất lý trí và bừa bãi không là một sự thăng hoa ” xuất thần ” hướng về Thiên Chúa, nhưng là một sự sa ngã, một bước thụt lùi của con người. Hiển nhiên. eros cần được uốn nắn và thanh luyện nếu nó muốn đem đến không chỉ niềm hoan hỉ chóng qua, mà cả một nếm thử trước cho tột đỉnh đời sống tất cả chúng ta, của phúc thật mà toàn thể loài người trông đợi .
5. Có hai góc nhìn Open thật rõ ràng từ tổng kết chớp nhoáng về khái niệm eros xưa và nay này. Trước hết, có liên hệ nhất định giữa tình yêu và Thiên Chúa : tình yêu hứa hẹn sự vô biên, vĩnh hằng – một thực tại xa hơn và độc lạ trọn vẹn với đời sống hàng ngày của tất cả chúng ta. Tuy nhiên, tất cả chúng ta cũng thấy rằng con đường đạt đến tiềm năng này không phải chỉ đơn thuần là tùng phục theo bản năng. Sự thanh luyện và thăng quan tiến chức trong sự trưởng thành là thiết yếu ; và những điều này cũng phải trải qua con đường từ bỏ mình. Không những không từ khước hay ” đầu độc ” eros, những điều này chữa lành nó và Phục hồi lại sự cao quý đích thực của nó .
Điều này trước hết và trên hết là do bởi sự kiện con người được tạo dựng cả xác lẫn hồn. Con người thật sự là chính mình khi xác hồn được kết hiệp mật thiết ; thách đố của eros hoàn toàn có thể nói là thực sự được vượt qua khi sự kết hiệp này được đạt đến. Nếu một người chỉ mong được thanh thoát niềm tin và khước từ thể xác coi thân xác mình như gia tài của một động vật hoang dã mà thôi, thì khi đó cả hồn lẫn xác đều đánh mất đi vị thế của chúng. Ngược lại, nếu người ấy từ khước phần hồn và coi trọng phần xác như thực tại duy nhất, người ấy cũng đánh mất đi sự cao trọng của mình. Triết gia theo chủ nghĩa hưởng lạc Gassendi thường chào Descartes với lời chào hóm hỉnh : ” Hồn Ơi ! ” và Descartes thường đáp lại ” Xác Ơi ! “. [ 3 ] Khi yêu không chỉ có hồn yêu hay xác yêu mà thôi, tuy nhiên chính là con người, một nhân vị, một tạo vật hiệp nhất gồm cả thể xác và linh hồn. Chỉ khi nào cả hai chiều kích thật sự được kết hiệp, lúc đó con người mới đạt đến tầm vóc đúng mức của mình. Chỉ khi đó tình yêu – eros – mới hoàn toàn có thể trưởng thành và đạt đến sự cao quý đích thật của nó .
Ngày nay, Kitô Giáo trong quá khứ thường bị chỉ trích là đối nghịch với thân xác ; và cũng đúng là những khuynh hướng như vậy đã từng xảy ra. Tuy nhiên, cái lối tôn sùng thân xác thời nay là lầm lạc. Eros, bị giản lược thành ” tính dục ” thuần tuý, đã trở nên một thứ sản phẩm & hàng hóa, đơn thuần là ” vật phẩm ” mua và bán, hay hơn thế nữa chính con người trở thành một thứ sản phẩm & hàng hóa. Điều này khó mà là một sự tôn vinh của con người so với thân xác. Trái lại, từ nay con người xem thân xác mình và tính dục của mình thuần tuý là phần chất thể của chính mình, được dùng và bị tận dụng tùy ý. Con người cũng không coi thân xác là một nơi để thực thi quyền tự do của mình, nhưng chỉ như một thứ để cố làm cho tự do và vô hại. Ở đây, tất cả chúng ta thực sự phải đương đầu với sự hạ giá thân xác con người : thân xác không còn được hội nhập vào sự tự do hiện sinh tổng thể và toàn diện của tất cả chúng ta ; cũng không còn là biểu hiệu sinh động của toàn thể con người tất cả chúng ta nữa, nhưng hầu hết bị đóng khung trọn vẹn trong lãnh vực thuần tuý sinh lý. Thái độ có vẻ như suy tôn thân xác như thế hoàn toàn có thể nhanh gọn biến thành sự thù nghịch so với thể xác. Niềm tin Kitô, ngược lại, luôn xem con người là một thể thống nhất gồm hai phần, một thực tại trong đó ý thức và sức khỏe thể chất kết hiệp lại, và trong đó cả hồn lẫn xác được nâng lên một thế giá mới. Eros chân chính có khuynh hướng đưa con người hướng đến Thiên Chúa ” trong sự ngất trí “, dẫn đưa tất cả chúng ta vượt qua chính mình ; tuy nhiên chính vì nguyên do này, nó yên cầu con đường hướng thượng, từ bỏ, thanh luyện và chữa lành .
6. Một cách đơn cử, con đường hướng thượng và thanh luyện này đưa ta đến đâu ? Tình yêu phải được cảm nhận thế nào để hoàn toàn có thể trọn vẹn nhận ra hứa hẹn trần tục và thiêng liêng của nó ? Ở đây, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể tìm ra một hướng dẫn tiên phong và quan trọng trong Sách Diễm Ca, một sách trong Cựu Ước rất quen thuộc với những nhà thần bí. Theo cách hiểu của nhiều người, những bài thơ trong sách này thoạt đầu là những bài tình ca, có lẽ rằng dành cho một lễ cưới Do Thái và có dụng ý ca tụng tình yêu hôn nhân gia đình. Trong toàn cảnh này, điều đáng ghi nhận là trong suốt cuốn sách, có hai từ Hêbrơ đã được dùng để nói về ” tình yêu “. Trước tiên là từ dodim, một dạng số nhiều nói lên một tình yêu không chắc như đinh, chưa quyết định hành động dứt khoát và còn đang kiếm tìm. Từ này rồi ra được thay bằng từ ahab, mà bản dịch Cựu Ước sang tiếng Hy Lạp chuyển sang thành một từ đồng âm agape, mà như tất cả chúng ta thấy, trở nên thành ngữ tiêu biểu vượt trội cho ý niệm tình yêu trong Thánh Kinh. Tương phản với một tình yêu chưa quyết, ” đang tìm kiếm “, từ này miêu tả cảm nhận của một tình yêu trong đó có sự mày mò đích thực lẫn nhau, vượt qua đặc thù ích kỷ bao trùm trước đó. Tình yêu giờ đây trở thành mối chăm sóc và lo ngại cho người khác. Nó không còn là tìm kiếm chính mình, hay một mê say niềm hạnh phúc ; thay vào đó nó tìm kiếm điều thiện cho người mình yêu : nó trở thành sự từ bỏ chính mình và sẵn sàng chuẩn bị đồng ý cả quyết tử nếu cần .
Đó là một phần trong sự vươn lên đến những Lever cao hơn của tình yêu, và trong sự thanh luyện bên trong mà tình yêu giờ đây đang tìm kiếm hầu trở nên một lựa chọn dứt khoát, trong một ý thức gồm hai mặt : cả tính độc quyền ( chỉ một người đơn cử mà thôi ) lẫn sự ” vĩnh viễn “. Tình yêu gồm có hàng loạt hiện thực của đời sống trong mỗi chiều kích của nó, kể cả thời hạn. Khó mà khác đi được, vì hứa hẹn của tình yêu hướng đến một tiềm năng chung cuộc : tình yêu nhắm đến sự vĩnh viễn. Tình yêu thật sự là ” một trạng thái ngây ngất “, không phải trong ý nghĩa của một thoáng mê say, nhưng hơn thế nó như thể một cuộc hành trình dài, một cuộc xuất hành ra khỏi cái tôi đóng kín hướng vào bên trong để vươn tới sự tự do qua việc cho đi chính mình, và như thế hướng đến sự tò mò đích thật chính mình và chung cuộc là sự mày mò về Thiên Chúa : ” Ai tìm cách giữ mạng sống mình, thì sẽ mất ; còn ai liều mất mạng sống mình, thì sẽ bảo tồn được mạng sống ” ( Lc 17 : 33 ), như Chúa Giêsu đã nói trong suốt những sách Tin Mừng ( x. Mt 10 : 39 ; 16 : 25 ; Mc 8 : 35 ; Lc 9 : 24 ; Ga 12 : 25 ). Trong những lời này, Chúa Giêsu vẽ ra con đường của chính Ngài, qua Thập Giá dẫn đến Phục Sinh : con đường của hạt lúa rơi xuống đất và chết đi, để sinh nhiều hoa trái. Bắt đầu từ những chiều kích thâm sâu trong lễ quyết tử của Ngài và trong tình yêu đạt đến mức viên mãn sau đó, Ngài vẽ ra cho tất cả chúng ta thấy qua những lời này đâu là yếu tính của tình yêu và thực sự đâu là yếu tính của chính đời sống .
7. Luận lý nội tại của những suy tư sơ khởi có chút triết lý về yếu tính của tình yêu này dẫn đưa tất cả chúng ta đến trước thềm của niềm tin trong Thánh Kinh. Chúng ta mở màn đưa ra câu hỏi liệu rằng những ý nghĩa độc lạ, đôi lúc ngay cả trái ngược với nhau, của từ ” tình yêu ” có nói lên điều gì như nhau sâu xa bên dưới, hay trái lại chúng mãi mãi không tương quan với nhau, và sống sót song song với nhau. Đáng kể hơn, tất cả chúng ta đặt yếu tố không biết sứ điệp tình yêu mà Thánh Kinh và Truyền Thống Giáo Hội công bố cho tất cả chúng ta có những điểm nào chung với cảm nhận tình yêu thường thì của trái đất, hay nó đối nghịch với cảm nhận này. Điều này lại đưa tất cả chúng ta đến sự xem xét hai từ nền tảng : eros, như thể thuật ngữ để chỉ tình yêu ” trần gian ” và agape, chỉ tình yêu được đặt cơ sở và hình thành bởi đức tin. Hai ý niệm này thường được tương phản như tình yêu ” nhận về ” và tình yêu ” cho đi “. Có những cách phân loại khác tựa như như vậy, ví dụ điển hình như sự phân biệt giữa tình yêu chiếm hữu và tình yêu vị tha ( amor concupiscentiae – amor benevolentiae ), đôi lúc người ta cũng thêm vào trong cách phân loại này thứ tình yêu tận dụng .
Trong bàn thảo triết học và thần học, những phân biệt này thường được đẩy xa đến độ hình thành nên 1 số ít đối nghịch rõ ràng giữa chúng : tình yêu cho đi hay vị tha – agape là kiểu tình yêu Kitô Giáo, trong khi tình yêu nhận về, chiếm hữu hay ham muốn là thứ tình không Kitô Giáo, và đặc biệt quan trọng là tình yêu trong văn hóa truyền thống Hy Lạp. Nếu đối nghịch này đi đến mức cực đoan, niềm tin Kitô Giáo sẽ bị bứng khỏi những liên hệ thiết yếu với hiện thực cơ bản của loài người, và sẽ trở nên xa lìa với quốc tế, hoàn toàn có thể là đáng ngưỡng mộ đấy, nhưng dứt khoát tách ly khỏi cấu trúc phức tạp của đời sống con người. Tuy nhiên, eros và agape – tình yêu nhận về và cho đi – không khi nào hoàn toàn có thể trọn vẹn tách rời. Hai thứ tình này, trong những góc nhìn khác nhau của chúng, càng tìm được sự tương đương thích đáng trong cùng một thực tại tình yêu thì thực chất thực sự của tình yêu càng thường được nhận ra rõ ràng. Dù cho eros lúc đầu đa phần là ham muốn và yên cầu, trước điệu đàng của hứa hẹn niềm hạnh phúc được cận kề bên nhau, người ta ngày càng bớt quan tâm đến chính mình, ngày càng tăng tìm kiếm niềm hạnh phúc cho người kia, lo ngại cho tình nhân, cho đi chính mình và muốn ” hiện hữu ” cho người kia. Yếu tố agape vì vậy bước vào tình yêu, nếu không eros nghèo nàn và ngay cả đánh mất đi thực chất của chính nó. Mặt khác, người ta không hề chỉ sống bằng tình yêu vị tha, và cho đi. Ai muốn trao ra tình yêu thì cũng muốn được nhận lại tình yêu như một quà Tặng Ngay. Chắc chắn, như Thiên Chúa nói với tất cả chúng ta, ta hoàn toàn có thể trở thành nguồn mạch tuôn chảy những dòng nước hằng sống ( x Ga 7 : 37-38 ). Nhưng để trở nên một nguồn mạch như vậy, ta phải liên tục uống mãi từ nguồn nguyên thủy là Chúa Giêsu Kitô, Đấng từ trái tim bị lưỡi đòng đâm thấu của Ngài tuôn đổ tình yêu của Thiên Chúa ( x Ga 19 : 34 ) .
Trong trình thuật cây thang của Tổ Phụ Giacóp, những Nghị Phụ của Giáo Hội thấy mối liên hệ không hề tách rời giữa tình yêu nhận về và tình yêu cho đi, giữa eros tìm kiếm Thiên Chúa và agape trao đi hồng ân nhận được, biểu trưng bằng nhiều cách khác nhau. Trong đoạn Thánh Kinh này, tất cả chúng ta đọc được Tổ Phụ Giacóp thấy như thế nào trong một giấc mơ : trên tảng đá dùng làm chỗ gối đầu của ngài, có một cái thang bắc lên trời, trên đó những thiên thần đang lên xuống ( x. St 28 : 12 ; Ga 1 : 51 ). Một lối diễn dịch đánh động đặc biệt quan trọng về thị kiến này được Đức Giáo Hoàng Grêgôriô Cả đưa ra trong thông điệp Pastoral Rule ( Quy tắc Mục Vụ ). Ngài nói với tất cả chúng ta rằng người mục tử tốt đẹp phải đâm rễ trong chiêm niệm. Chỉ bằng cách đó, người mục tử mới hoàn toàn có thể đặt lên vai mình những nhu yếu của tha nhân và coi đó là nhu yếu của mình : “ per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat ”. [ 4 ] Thánh Giáo Hoàng Grêgôriô nói trong toàn cảnh của Thánh Phaolô, người đã được nhấc lên cao với những mầu nhiệm cao quý nhất của Thiên Chúa, và từ đó, khi hạ xuống, ngài đã hoàn toàn có thể trở nên tổng thể cho mọi người ( x. 2 Cor 12 : 2-4 ; 1 Cor 9 : 22 ). Ngài cũng chỉ ra gương của ông Môisê, người đã vào lều Tạm và cũng ở lại trong cuộc đối thoại với Thiên Chúa để khi ra khỏi lều Tạm ông đã hoàn toàn có thể phục phụ dân mình. ” Trong [ lều Tạm ] ông đã được nhấc lên cao nhờ chiêm niệm, để khi ra ngoài ông trọn vẹn dâng mình cho việc trợ giúp những ai đau khổ : intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. ” [ 5 ]
8. Như thế chúng ta đã đi đến một đáp giải sơ khởi, dù còn đại cương, cho hai câu hỏi nêu ra ở trên. Về căn bản, “tình yêu” là một thực tại duy nhất nhưng với nhiều chiều kích khác nhau; ở những thời điểm khác nhau, chiều kích này có thể xuất hiện rõ hơn chiều kích khác. Tuy nhiên khi hai chiều kích hoàn toàn tách biệt khỏi nhau, hệ quả là một bức hí họa của tình yêu hay ít nhất cũng là một dạng thức nghèo nàn của tình yêu. Và chúng ta cũng đã thấy một cách tổng hợp, đức tin Thánh Kinh không hề dựng nên một vũ trụ song song, hay chống lại một hiện tượng thiết yếu của con người gọi là tình yêu, nhưng trái lại đức tin chấp nhận toàn thể con người; can thiệp vào cuộc tìm kiếm tình yêu của con người hầu thanh luyện tình yêu và mở ra những chiều kích mới cho tình yêu. Tính mới mẻ của đức tin Thánh Kinh biểu lộ chủ yếu ở hai yếu tố đáng được nêu bật: hình ảnh của Thiên Chúa và hình ảnh của con người.
Sự mới mẻ và lạ mắt của đức tin Thánh Kinh
9. Trước hết, quốc tế của Thánh Kinh trình diễn với tất cả chúng ta một hình ảnh mới của Thiên Chúa. Trong những nền văn hóa truyền thống chung quanh, hình ảnh của Thiên Chúa và của những thần linh luôn mơ hồ và trái nghịch. Tuy nhiên, theo đà tăng trưởng của đức tin Thánh Kinh, nội dung của kinh Shema, lời nguyện cơ bản so với người Do Thái, đã trở nên ngày càng rõ ràng và hùng hồn. ” Nghe đây, hỡi Ít-ra-en ! ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa tất cả chúng ta, là ĐỨC CHÚA duy nhất ” ( Đnl 6 : 4 ). Chỉ có một Chúa duy nhất, Đấng dựng nên trời đất, Đấng do đó là chủ tể muôn loài. Có hai sự kiện hệ trọng tương quan đến khẳng định chắc chắn này : toàn bộ những thần linh khác không phải là Chúa, và ngoài hành tinh trong đó tất cả chúng ta sống xuất phát tự nơi Thiên Chúa và được Thiên Chúa tạo thành. Chắc chắn là ý niệm tạo dựng hoàn toàn có thể được tìm thấy đâu đó nữa, nhưng ở đây ý niệm này trở nên tuyệt đối rõ ràng rằng không có chuyện một thần linh giữa những thần linh, nhưng chỉ có một Thiên Chúa thật duy nhất, Đấng là nguồn mạch của mọi loài thọ sinh ; toàn thể quốc tế này hiện hữu bởi quyền lực của Lời phát minh sáng tạo. Hệ quả là tạo vật của Ngài là điều rất thân thương với Ngài, vì nó được an bài và ” dựng ” nên bởi Ngài. Yếu tố quan trọng thứ hai giờ đây lộ ra : Thiên Chúa này yêu thương con người. Quyền thần mà Aristotle ở đỉnh điểm của triết học Hy Lạp tìm cách chớp lấy qua những suy tư thực ra là một đối tượng người dùng khiến cho mọi người khao khát và yêu dấu – và như đối tượng người dùng của tình yêu, quyền thần này đảo lộn quốc tế [ 6 ] – nhưng tự bên trong quyền thần này không thiếu thứ gì và không hề yêu ai : nó chỉ là đối tượng người dùng để cho người ta yêu. Ngược lại, Thiên Chúa mà dân Israel tin thờ lại yêu với một tình yêu cá vị. Tình yêu của Ngài, hơn thế nữa, là một tình yêu có tinh lọc : giữa toàn bộ những dân nước, Ngài đã chọn Israel và yêu dân này – nhưng Ngài làm thế với viễn ảnh chữa lành toàn thể trái đất. Thiên Chúa yêu và tình yêu Ngài chắc như đinh hoàn toàn có thể gọi là eros nhưng tình yêu đó cũng trọn vẹn là agape. [ 7 ]
Các tiên tri, đặc biệt quan trọng là tiên tri Hôsê và Êdêkien, đã diễn đạt xúc cảm của Thiên Chúa dành cho dân Ngài với những hình ảnh khơi gợi táo bạo. Quan hệ giữa Thiên Chúa với dân Israel được diễn đạt với những liên tưởng về giao ước và hôn nhân gia đình ; việc thờ ngẫu tượng do đó được coi là ngoại tình và mại dâm. Ở đây tất cả chúng ta thấy – như đã từng thấy – một tham chiếu đặc biệt quan trọng đến những giáo phái tôn thờ sinh sản và sự lạm dụng eros của họ, nhưng cũng đồng thời thấy một diễn đạt về quan hệ trung tín giữa Israel và Thiên Chúa. Lịch sử quan hệ ái tình giữa Thiên Chúa và Israel, ở mức thâm sâu nhất, gồm có trong sự kiện là Ngài đã ban cho Israel Torah ( Lề Luật ), qua đó mở mắt cho dân Israel thấy thực chất thật sự của con người, và chỉ cho dân Người thấy con đường dẫn đến chủ nghĩa nhân bản đích thật. Quan hệ này tiềm ẩn trong sự kiện là con người qua đời sống trung tín với Thiên Chúa duy nhất, sẽ tự cảm nhận ra mình được Thiên Chúa yêu thương, và tò mò ra những niềm vui trong thực sự và trong sự công chính – đó là niềm vui nơi Thiên Chúa mà rồi ra sẽ trở nên niềm hạnh phúc thiết yếu của con người : ” Con còn ai chốn trời xanh ? Bên Ngài thế sự thật tình chẳng ham … Còn niềm hạnh phúc của con là ở kề bên Chúa ” ( Tv 73 [ 72 ] : 25, 28 ) .
10. Chúng ta đã thấy rằng eros của Thiên Chúa dành cho loài người cũng trọn vẹn là agape. Điều này không chỉ vì tình yêu này được trao ban một cách rất hào phóng, nhưng không, nhưng còn vì đó là một tình yêu tha thứ. Trên tổng thể, Hôsê chỉ cho tất cả chúng ta thấy rằng chiều kích agape này của tình yêu Thiên Chúa dành cho con người vượt xa góc nhìn hào phóng. Israel liên tục ” ngoại tình ” và vi phạm giao ước ; Thiên Chúa lẽ ra phải phán xét và trừng phạt Israel. Chính trong điểm này Thiên Chúa mạc khải với ta Thiên Chúa là Thiên Chúa, không phải con người : ” Hỡi Ép-ra-im, Ta khước từ ngươi sao nổi ! Hỡi Ít-ra-en, Ta trao nộp ngươi sao đành ! … Trái tim Ta thổn thức, ruột gan Ta bồi hồi. Ta sẽ không hành vi theo cơn nóng giận, sẽ không tàn phá Ép-ra-im nữa, vì Ta là Thiên Chúa, chứ không phải người phàm. Ở giữa ngươi, Ta là Đấng Thánh ” ( Hos 11 : 8-9 ). Tình yêu nhiệt thành của Chúa dành cho dân Người – cho quả đât – đồng thời là một tình yêu thứ tha. Tình yêu ấy lớn lao đến độ làm Thiên Chúa quay ra đối nghịch lại với chính Ngài, tình yêu của Ngài nghịch lại với công lý của Ngài. Ở đây, người Kitô Giáo hoàn toàn có thể thấy một tiên báo lờ mờ về mầu nhiệm Thánh Giá : tình yêu Thiên Chúa dành cho con người cao quý đến mức Ngài đã hóa thành con người để theo đuổi con người đến tận cái chết và qua đó hòa giải công lý và tình yêu .
Chiều kích triết học đáng nêu ra trong hình ảnh Thánh Kinh này, và tầm quan trọng từ quan điểm lịch sử vẻ vang những tôn giáo, là một mặt tất cả chúng ta thấy mình đứng trước một hình ảnh rất siêu hình của Thiên Chúa : Thiên Chúa là Đấng tuyệt đối và là nguồn mạch của mọi loài ; nhưng mặt khác, chủ tể tác tạo hoàn vũ này – Logos, Đấng thượng trí – lại đồng thời là một người biết yêu với toàn bộ đam mê của một tình yêu thật sự. Eros cho nên vì thế đã nên tột cùng cao quý, nhưng đồng thời thuần khiết đến độ nên một với agape. Chúng ta hoàn toàn có thể thấy việc đưa sách Diễm Ca vào khoanh vùng phạm vi Sách Thánh đã sớm được lý giải bởi sáng tạo độc đáo là những bài tình ca này chung cuộc miêu tả quan hệ giữa Thiên Chúa và con người và quan hệ giữa con người với Thiên Chúa. Vì thế, trong cả văn chương Kitô Giáo và Do Thái Giáo, sách Diễm Ca đã trở thành nguồn mạch cho những kiến thức và kỹ năng và cảm nhận huyền nhiệm, trở thành một miêu tả yếu tính của đức tin Thánh Kinh theo đó con người hoàn toàn có thể thực sự tiến vào sự hiệp thông với Thiên Chúa – khát vọng nguyên thủy của con người. Nhưng sự hiệp thông này không chỉ đơn thuần là một tổng hợp, một nhúng chìm trong biển cả không tên của Thần Tính ; đó là một sự hiệp nhất tạo ra tình yêu, một sự hiệp nhất trong đó cả Thiên Chúa và con người giữ nguyên chính mình nhưng lại trở nên một. Như Thánh Phaolô nói : ” Ai kết hiệp với Chúa thì trở nên cùng một thần trí với Ngài ” ( 1 Cr 6 : 17 ) .
11. Tính chất mới lạ tiên phong của đức tin Thánh Kinh, như tất cả chúng ta thấy ở trên, gồm có hình ảnh về Thiên Chúa. Tính chất mới mẻ và lạ mắt thứ hai, tương quan ngặt nghèo với điều này, được tìm thấy nơi hình ảnh con người. Trình thuật sáng thế trong Thánh Kinh đề cập đến sự đơn độc của Adong, con người tiên phong, và quyết định hành động của Thiên Chúa ban cho ông một trợ tá. Tất cả những tạo vật khác, không tạo vật nào hoàn toàn có thể trở thành người trợ tá mà con người này cần, dù rằng con người đã đặt tên cho toàn bộ mọi súc vật hoang dã và chim muông và qua đó biến chúng trọn vẹn trở nên một một phần đời sống của mình. Vì thế, Thiên Chúa dựng nên người nữ từ xương sườn của người nam. Giờ đây Adong tìm được người trợ tá mà ông cần : ” Phen này, đây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi ! ” ( St 2 : 23 ). Ở đây, ta hoàn toàn có thể tìm thấy những sáng tạo độc đáo tương tự như hoàn toàn có thể tìm thấy, ví dụ điển hình, trong lịch sử một thời được Plato nhắc đến, theo đó con người tự nguyên thủy là đóng kín, vì con người hoàn hảo và tự mình rất đầy đủ. Nhưng con người bị thần Zeus tách làm đôi để trừng phạt tội kiêu ngạo, do đó từ nay con người ngóng trông nửa còn lại của mình, gắng hàng loạt sức mình để dành lấy nửa ấy hầu Phục hồi lại sự toàn vẹn của mình. [ 8 ] Trong khi trình thuật Thánh Kinh không đề cập đến sự trừng phạt, có một ý tưởng sáng tạo bàng bạc rằng con người cách nào đó là khiếm khuyết, theo bản năng tìm kiếm nơi người khác phần bổ trợ để con người nên toàn vẹn ; có một ý tưởng sáng tạo theo đó chỉ trong sự hiệp thông với người khác phái con người mới hoàn toàn có thể trở nên ” hoàn hảo “. Trình thuật Thánh Kinh từ đó Kết luận với một lời tiên tri của Adong : ” Bởi thế, người đàn ông lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai thành một xương một thịt. ” ( St 2 : 24 ) .
Có hai góc nhìn rất quan trọng của điều này. Đầu tiên, eros cách nào đó đâm rễ trong chính bản chất con người : Adong là một người tìm kiếm, người ” đã bỏ mẹ và cha mình ” để tìm người nữ ; phải có hai người cùng nhau mới tiêu biểu vượt trội được cho một quả đât hoàn hảo và trở nên ” cùng một xương một thịt “. Khía cạnh thứ hai cũng quan trọng không kém. Từ quan điểm của lịch sử dân tộc sáng thế, eros hướng dẫn con người đến với hôn nhân gia đình, đến với một ràng buộc độc nhất và dứt khoát ; chỉ như thế mục tiêu sâu xa nhất của nó mới được nên trọn. Tương ứng với hình ảnh của một Thiên Chúa độc thần là một hôn nhân gia đình đơn hôn [ một vợ một chồng ]. Hôn nhân dựa trên tình yêu độc quyền và dứt khoát trở nên hình ảnh mối quan hệ giữa Thiên Chúa với dân Người và ngược lại. Đường lối yêu thương của Thiên Chúa trở thành thước đo cho tình yêu quả đât. Sự liên hệ thân thiện này giữa eros và hôn nhân gia đình trong Thánh Kinh trong trong thực tiễn không có một tương tự nào trong những văn chương khác .
Chúa Giêsu Kitô – hiện thân của tình yêu Thiên Chúa
12. Dù đến nay, tất cả chúng ta đề cập đa phần đến Cựu Ước, tuy nhiên, sự kết hiệp bổ trợ sâu xa giữa hai Giao Ước như một Thánh Kinh duy nhất của đức tin Kitô đã trở nên hiển nhiên. Tính chất mới mẻ và lạ mắt thật sự của Tân Ước không hệ tại nhiều ở những ý tưởng sáng tạo mới cho bằng trong chính hình ảnh của Chúa Kitô, Đấng trao ban mình và máu Ngài cho những sáng tạo độc đáo đó – một chủ nghĩa hiện thực chưa từng có. Trong Cựu Ước, đặc thù mới lạ của Thánh Kinh không riêng gì ở những khái niệm trừu tượng nhưng còn ở hành vi không tiên liệu trước được của Thiên Chúa và trong một nghĩa nào đó là chưa từng có. Hành động của Thiên Chúa giờ đây mang lấy một hình thái gây ấn tượng mạnh hơn nữa khi trong Chúa Giêsu Kitô, chính Thiên Chúa là Đấng đi tìm ” những con chiên lạc “, là quả đât khổ đau và lầm lạc. Khi Chúa Giêsu nói trong những dụ ngôn của Ngài về người mục tử đi tìm chiên lạc, về người đàn bà tìm đồng xu tiền đánh rơi, hay về người cha gặp gỡ và ôm vào lòng đứa con hoang đàng, những lời này không chỉ đơn thuần như vậy : chúng cấu thành lời lý giải cho chính Ngài và hành vi của Ngài. Cái chết của Ngài trên thánh giá là tột đỉnh của việc Thiên Chúa quay ra đối nghịch lại với chính Ngài, trong đó, Ngài trao ban chính mình để nâng con người dậy và cứu rỗi con người. Đây là tình yêu ở dạng thức cao nhất. Khi chiêm niệm cạnh sườn bị lưỡi đòng đâm thấu của Chúa Kitô ( x 19 : 37 ), tất cả chúng ta hoàn toàn có thể hiểu được điểm khởi hành của Thông Điệp này ” Thiên Chúa là tình yêu ” ( 1 Ga 4 : 8 ). Chính đó là điểm để chiêm niệm chân lý này. Định nghĩa tình yêu của tất cả chúng ta cần phải khởi đầu từ đó. Trong chiêm niệm này, người Kitô hữu mày mò ra con đường theo đó đời sống và tình yêu của mình phải dõi bước theo .
13. Chúa Giêsu làm cho hành vi trao đi này sống sót lâu dài hơn qua việc thiết lập bí tích Thánh Thể trong bữa Tiệc Ly. Ngài tiên báo cái chết và sự Phục hồi của Ngài bằng cách trao cho những môn đệ chính Ngài trong hình bánh và rượu, là mình và máu Ngài như manna mới ( x Ga 6 : 31-33 ). Thế giới xưa đã lờ mờ nhận ra rằng của ăn đích thực của trái đất – cái thực sự nuôi dưỡng họ như con người – trên hết là Logos, thượng trí vĩnh hằng : chính Logos này nay thực sự là của ăn cho họ – vì tình yêu. Bí tích Thánh Thể đưa tất cả chúng ta vào trong hành vi tự cho đi của Chúa Giêsu. Hình ảnh cuộc hôn nhân gia đình giữa Thiên Chúa và Israel giờ đây được nhận ra trong cách thế chưa từng được nghĩ đến : hôn nhân gia đình này trước đây được hiểu là được hiện hữu trước mặt Thiên Chúa, nhưng nay nó trở thành sự hiệp nhất với Thiên Chúa qua việc san sẻ trong hồng ân tự hiến của Chúa Giêsu, san sẻ mình và máu Ngài. ” Huyền nhiệm ” có tính cách bí tích này đặt cơ sở trên sự hạ mình của Thiên Chúa xuống tất cả chúng ta, hoạt động giải trí ở mức độ rất độc lạ và đưa tất cả chúng ta đến những đỉnh cao hơn bất kể điều gì phù phép nâng mình lên của quả đât hoàn toàn có thể đạt đến .
14. Tuy nhiên, ở đây, tất cả chúng ta cần chăm sóc đến một góc nhìn khác : ” huyền nhiệm ” bí tích này có một tính cách xã hội, vì trong bí tích hiệp thông tôi trở nên một với Chúa, như tổng thể những người hiệp thông khác. Như Thánh Phaolô nói, ” Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tổng thể tất cả chúng ta san sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, tất cả chúng ta cũng chỉ là một thân thể. ” ( 1 Cor 10 : 17 ) Hiệp thông với Chúa Kitô cũng là hiệp thông với tổng thể những ai Ngài đã hiến mình cho họ. Tôi không hề giữ Chúa Kitô chỉ cho riêng mình ; tôi chỉ hoàn toàn có thể thuộc về Ngài trong sự hiệp thông với những ai đã và sẽ trở thành của Ngài. Sự hiệp thông đưa tôi ra khỏi chính mình để hướng về Ngài, và vì vậy cũng hướng về sự hiệp nhất với tổng thể những Kitô hữu. Chúng ta trở nên ” một thân thể “, trọn vẹn được link trong một sự hiện hữu duy nhất. Tình yêu của Thiên Chúa, và tình yêu tha nhân giờ đây thực sự được kết hiệp : Thiên Chúa nhập thể đưa toàn bộ tất cả chúng ta lại với chính Ngài. Vì thế, tất cả chúng ta hiểu được tại sao agape cũng trở nên một thuật ngữ dành cho bí tích Thánh Thể : nơi đó agape của chính Thiên Chúa đến với tất cả chúng ta bằng xương bằng thịt để liên tục kỳ công của Ngài trong tất cả chúng ta và qua tất cả chúng ta. Chỉ khi nào tất cả chúng ta ghi nhớ trong đầu mình cơ bản Kitô học và bí tích học này tất cả chúng ta mới hoàn toàn có thể hiểu đúng được giáo huấn của Chúa Giêsu về tình yêu. Sự chuyển dời Ngài đã thực thi từ Lề Luật và từ những Tiên Tri đến giới răn gồm hai mặt là mến Chúa và yêu người, và việc đặt cơ sở của hàng loạt đời sống đức tin trên giáo huấn TT này không chỉ đơn thuần là yếu tố luân lý – một điều gì đó hoàn toàn có thể sống sót tách biệt và song song với đức tin nơi Chúa Kitô và sự tái hiện thực hóa cách bí tích ( sacramental re-actualization ) của đức tin này. Đức tin, sự thờ phượng và eros đan quyện vào nhau như một thực tại duy nhất hình thành trong cuộc gặp gỡ giữa tất cả chúng ta với agape của Thiên Chúa. Ở đây sự đối kháng thường thì giữa thờ phượng và đạo đức vỡ vụn từng mảng. ” Sự thờ phượng “, sự hiệp thông trong bí tích Thánh Thể, tự nó gồm có thực tại của cả thực trạng được yêu và yêu thương ngược lại. Sự hiệp thông Thánh Thể nếu không được tiếp nối đuôi nhau bằng sự thực hành yêu thương đơn cử thì tự bên trong đã là chắp vá. Ngược lại, như tất cả chúng ta sẽ đi sâu vào cụ thể dưới đây, ” lề luật ” yêu thương chỉ hoàn toàn có thể triển khai được vì nó cao hơn là một nhu yếu. Tình yêu chỉ hoàn toàn có thể bị ” gò bó ” nếu nó đã được trao ra trước .
15. Nguyên tắc này là điểm khởi hành để hiểu những dụ ngôn lớn của Chúa Giêsu. Người nhà giàu ( x Lc 16 : 19-31 ) van xin từ chốn ngục hình của mình để đồng đội ông được biết về những gì xảy đến cho những ai bỏ mặc người nghèo trong cùng bách. Chúa Giêsu xem lời kêu cầu này như một lời cảnh cáo để giúp tất cả chúng ta quay về chính lộ. Dụ ngôn người Samaritanô Nhân Lành ( x Lc 10 : 25-37 ) đưa ra hai điều minh bạch hóa rất là quan trọng. Cho đến lúc đó, khái niệm ” bạn bè ” được hiểu là ám chỉ đặc biệt quan trọng đến những người đồng hương và những khách ngoại kiều cư trú trên đất Israel ; nói cách khác, đến một cộng đoàn khép kín của một quốc gia hay một dân tộc bản địa chuyên biệt. Giới hạn này giờ đây bị hủy bỏ. Bất cứ ai cần đến tôi và bất kỳ ai tôi hoàn toàn có thể giúp đều là bạn bè tôi. Khái niệm ” bạn bè ” giờ đây được hoàn vũ hóa, tuy thế nó vẫn giữ nguyên tính đơn cử. Dù được nới rộng ra tới toàn quả đât, nó không bị giản lược thành một bộc lộ tình yêu khái quát, trừu tượng và không yên cầu, nhưng là những lời mời gọi cho lao vào thực tiễn của tôi ở đây và ngay giờ đây. Giáo Hội có nghĩa vụ và trách nhiệm diễn dịch luôn mới lạ quan hệ này trong mối đối sánh tương quan với đời sống của những tín hữu ở mọi nơi mọi lúc. Cuối cùng, tất cả chúng ta phải đặc biệt quan trọng nhắc đến dụ ngôn Ngày Phán Xét Sau Cùng ( Mt 25 : 31-46 ), trong đó tình yêu trở thành tiêu chuẩn cho quyết định hành động chung cuộc xem đời sống của một con người là xứng danh hay không. Chúa Giêsu đồng nhất mình với những người cùng quẫn, những người đói khát, những khách lạ, những kẻ trần truồng, đau yếu và những người đang trong vòng lao lý. ” Mỗi lần những ngươi làm như vậy cho một trong những bạn bè bé nhỏ nhất của Ta đây, là những ngươi đã làm cho chính Ta vậy ” ( Mt 25 : 40 ) Mến Chúa và yêu người đã trở thành một : trong những người đồng đội bé nhỏ nhất, tất cả chúng ta tìm thấy chính Chúa Giêsu, và trong Chúa Giêsu tất cả chúng ta gặp được Thiên Chúa .
Mến Chúa và yêu người
16. Sau khi đã suy tư về thực chất của tình yêu, và ý nghĩa của nó trong niềm tin Thánh Kinh, tất cả chúng ta còn hai thắc mắc tương quan đến thái độ của chính mình : tất cả chúng ta hoàn toàn có thể yêu Chúa mà không thấy Ngài không ? Và tình yêu hoàn toàn có thể bị bắt buộc không ? Đối kháng với giới răn kép của yêu thương, những câu hỏi này đưa ra một chống đối kép. Chưa ai đã từng nhìn thấy Thiên Chúa, như vậy làm thế nào tất cả chúng ta hoàn toàn có thể yêu Ngài ? Hơn thế nữa, tình yêu không hề bị bắt buộc ; nói cho cùng đó là một cảm xúc hoặc là có hoặc là không, chẳng cố mà có, cũng chẳng muốn mà được. Thánh Kinh xem ra có vẻ như củng cố chống đối thứ nhất khi công bố rằng : ” Nếu ai nói : ‘ Tôi yêu dấu Thiên Chúa ‘ mà lại ghét bạn bè mình, người ấy là kẻ nói dối ; vì ai không yêu thương người đồng đội mà họ trông thấy ,
thì không hề yêu dấu Thiên Chúa mà họ không trông thấy. ” ( 1 Ga 4 : 20 ). Nhưng đoạn văn này không loại trừ tình yêu Thiên Chúa coi đó như là điều không hề được. Trái lại, hàng loạt toàn cảnh của đoạn văn trích từ Thư Thứ Nhất của Thánh Gioan cho thấy một tình yêu như thế là một đòi buộc rõ ràng. Mối link không hề bị bẻ gãy giữa mến Chúa và yêu người được nhấn mạnh vấn đề. Ta được liên kết thân mật với người khác đến nỗi nói rằng yêu Chúa là nói dối nếu ta dóng kín với tha nhân hay thậm chí còn thù ghét họ. Những lời của Thánh Gioan nên được hiểu như thế này : yêu người là con đường dẫn đến sự gặp gỡ với Chúa, và ngoảnh mặt với bạn bè là ngoảnh mặt đi với Chúa .
17. Đúng thế, chưa ai đã từng thấy Thiên Chúa đúng nghĩa. Nhưng tuy Thiên Chúa là vô hình dung so với tất cả chúng ta ; Ngài không phải là mãi mãi không hề tiếp cận. Thiên Chúa đã yêu tất cả chúng ta trước như trong Thư của Thánh Gioan đã được trích dẫn ở trên ( x 4 : 10 ), và tình yêu này của Thiên Chúa đã Open giữa tất cả chúng ta. Ngài đã trở nên hữu hình đến mức Ngài ” đã sai Con Một đến trần gian để nhờ Con Một của Người mà tất cả chúng ta được sống ” ( 1 Ga 4 : 9 ). Thiên Chúa đã tự hóa thành hữu hình : trong Chúa Giêsu tất cả chúng ta hoàn toàn có thể thấy được Chúa Cha ( x Ga 14 : 9 ). Thật vậy, Thiên Chúa hữu hình trong nhiều cách thế. Trong câu truyện tình được Thánh Kinh tường thuật, Ngài đến với tất cả chúng ta, Ngài tìm cách chinh phục tâm hồn tất cả chúng ta, đến tận cùng bữa Tiệc Ly, đến cạnh sườn bị lưỡi đòng thâu qua, đến những lần hiện ra sau Phục Sinh và đến những kỳ công cao quý qua đó, trải qua hoạt động giải trí của những thánh Tông Đồ, Ngài hướng dẫn Giáo Hội sơ khai trên những nẻo đường. Chúa đã không vắng mặt trong lịch sử dân tộc tiếp theo của Giáo Hội : Ngài gặp gỡ tất cả chúng ta luôn mãi nơi những người nam nữ chiêm ngắm sự hiện hữu của Ngài trong lời Ngài, trong những phép bí tích, và đặc biệt quan trọng trong bí tích Thánh Thể. Trong Phụng Vụ của Giáo Hội, trong lời kinh của Giáo Hội, trong những cộng đoàn tín hữu sôi động, tất cả chúng ta cảm nghiệm tình yêu của Thiên Chúa, tất cả chúng ta cảm nhận được sự hiện hữu của Ngài và qua đó tất cả chúng ta học biết cách nhận ra sự hiện hữu của Ngài trong đời sống hàng ngày. Ngài đã yêu tất cả chúng ta trước và Ngài còn liên tục yêu thương tất cả chúng ta ; cả tất cả chúng ta, do đó, cũng hoàn toàn có thể đáp lại với tình yêu. Thiên Chúa không đòi nơi tất cả chúng ta một cảm xúc mà tất cả chúng ta không sao tạo ra nổi. Ngài yêu tất cả chúng ta, Ngài làm cho tất cả chúng ta thấy và cảm nhận được tình yêu của Ngài, và vì ” Ngài đã yêu thương tất cả chúng ta trước “, tình yêu hoàn toàn có thể nở hoa như thể một lời đáp trả bên trong tất cả chúng ta .
Cuộc gặp gỡ này dần hé mở ra mạc khải theo đó tình yêu không chỉ là một xúc cảm. Cảm xúc đến rồi đi. Một xúc cảm hoàn toàn có thể là một tia sáng loé lên huy hoàng lúc đầu, nhưng nó không phải là sự viên mãn của tình yêu. Trước đó, tất cả chúng ta đã đề cập đến tiến trình thanh luyện và trưởng thành, qua đó eros trở nên viên mãn trong chính nó, trở nên tình yêu trong ý nghĩa không thiếu của từ này. Đặc trưng của tình yêu trưởng thành là nó kêu gọi mọi tiềm năng của con người ; nó hấp dẫn toàn thể con người, hoàn toàn có thể nói như vậy. Sự tiếp xúc với những bộc lộ hữu hình của tình yêu Thiên Chúa hoàn toàn có thể thức tỉnh trong tất cả chúng ta một cảm xúc hân hoan xuất phát từ cảm nhận mình đang được yêu. Nhưng cuộc gặp gỡ này cũng lôi cuốn cả ý chí và trí tuệ của tất cả chúng ta. Nhìn nhận Thiên Chúa hằng sống là một con đường hướng đến tình yêu, và lời ” xin vâng ” của ý chí tất cả chúng ta trước thánh ý Ngài sẽ kết hiệp trí tuệ tất cả chúng ta, ý chí tất cả chúng ta và những tình cảm của tất cả chúng ta lại trong hành vi ôm trọn toàn bộ của tình yêu. Nhưng tiến trình này luôn luôn bất tận ; tình yêu không khi nào ” hoàn tất ” và trọn vẹn ; suốt đời, tình yêu đổi khác và trưởng thành, và qua đó luôn trung tín với chính mình. Idem velle atque idem nolle [ 9 ] – ao ước cùng một điều và chê ghét cùng một điều – được người xưa nhìn nhận như thể nội dung chân thực của tình yêu : đàng này trở thành tựa như với đàng kia, và điều đó dẫn đến một hội đồng ý chí và tư duy. Chuyện tình giữa Thiên Chúa và con người tiềm ẩn trong chính sự kiện là sự hiệp thông ý chí này tăng trưởng trong sự hiệp thông ý nghĩ và tình cảm, qua đó ý chí tất cả chúng ta và thánh ý Thiên Chúa ngày càng trùng hợp : Thánh ý Chúa không còn là một ý chí lạ lẫm so với tôi, là điều gì đó áp đặt trên tôi từ bên ngoài bởi những giới răn, nhưng giờ đây đó là ý của tôi, với nhận thức rằng Thiên Chúa hiện hữu trong tôi còn sâu xa hơn chính cái tôi của mình. [ 10 ] Từ đó sự từ bỏ mình để hướng đến Thiên Chúa ngày càng tăng và Thiên Chúa trở thành niềm vui của tất cả chúng ta ( x. Tv 73 [ 72 ] : 23-28 ) .
18. Yêu tha nhân cho nên vì thế được chứng tỏ là hoàn toàn có thể trong cách thế mà Thánh Kinh và Chúa Giêsu đã chỉ ra. Nó được tiềm ẩn trong chính sự kiện này là trong Thiên Chúa và với Thiên Chúa, tôi yêu cả những người tôi không thích hay thậm chí còn không biết người ấy. Điều này chỉ hoàn toàn có thể xảy ra trên cơ sở của một cuộc gặp gỡ thân thương với Chúa Giêsu, một cuộc gặp gỡ đã trở nên một sự hiệp thông ý chí, một cuộc gặp gỡ tác động ảnh hưởng đến cả xúc cảm của tôi. Từ đó, tôi nhìn tha nhân này không riêng gì với đôi mắt và cảm hứng của mình nhưng từ quan điểm của Chúa Giêsu Kitô. Bạn Ngài là bạn tôi. Vượt qua hình dáng hình thức bề ngoài, tôi cảm nhận nơi tha nhân một ao ước bên trong muốn thấy một dấu chỉ của tình yêu, của chăm sóc. Tôi hoàn toàn có thể trao cho họ dấu chỉ này không riêng gì trải qua những tổ chức triển khai được hình thành cho những nhu yếu như vậy, những tổ chức triển khai được gật đầu có lẽ rằng như một nhu yếu chính trị. Khi nhìn với đôi mắt của Chúa Kitô, tôi hoàn toàn có thể trao cho tha nhân nhiều hơn những nhu yếu hình thức bề ngoài của họ ; tôi hoàn toàn có thể trao cho họ ánh mắt yêu thương mà họ thèm khát. Ở đây tất cả chúng ta thấy sự tương tác thiết yếu giữa tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân mà Thư Thánh Gioan đã đề cập với một sự nhấn mạnh vấn đề như vậy. Nếu tôi chẳng có chút liên hệ nào với Thiên Chúa trong đời tôi, tôi không hề thấy nơi tha nhân những gì nhiều hơn là họ, và tôi không hề thấy nơi họ hình bóng của Thiên Chúa. Nhưng nếu trong cuộc sống, tôi trọn vẹn chẳng khi nào chú ý quan tâm đến ai, tình nghĩa với Chúa sẽ trở nên khô cằn nếu nó xuất phát thuần tuý từ mong ước được trở nên ” sốt sắng ” và muốn thi hành ” bổn phận tôn giáo ” của mình. Tình nghĩa ấy chỉ hoàn toàn có thể trở thành ” đúng cách “, chứ không hề có tình yêu trong đó. Chỉ sự sẵn sàng chuẩn bị gặp gỡ người bạn bè tôi và chứng tỏ cho người ấy thấy tình yêu của mình, mới làm cho tôi cũng nhạy cảm với Thiên Chúa. Chỉ khi tôi ship hàng người đồng đội tôi, mắt tôi mới mở ra cho tôi thấy những gì Thiên Chúa đã làm cho tôi và Ngài yêu tôi biết dường nào. Các thánh – hãy xem thí dụ Chân Phước Têrêxa thành Calcutta – liên tục canh tân năng lực yêu thương tha nhân của họ từ sự gặp gỡ với Chúa Thánh Thể, và ngược lại sự gặp gỡ này đạt được hiện thực và chiều sâu của nó trong sự Giao hàng tha nhân. Tình yêu của Thiên Chúa và tình yêu tha nhân vì thế là không hề tách rời, chúng hình thành một giới răn duy nhất. Nhưng cả hai sống từ tình yêu của Thiên Chúa, Đấng đã yêu thương tất cả chúng ta trước. Nó không còn là yếu tố một ” lệnh truyền ” áp đặt từ bên ngoài và yên cầu một điều bất khả thi nữa, nhưng là một kinh nghiệm tay nghề yêu đương, tự do cho đi từ bên trong, một tình yêu tự thực chất cần phải được san sẻ với những người khác. Tình yêu triển nở qua tình yêu. Tình yêu là ” thần thánh ” vì nó đến từ Thiên Chúa và kết hiệp tất cả chúng ta với Thiên Chúa ; qua tiến trình hiệp nhất này tình yêu biến tất cả chúng ta thành một ” chúng tôi “, vượt qua sự chia rẽ của tất cả chúng ta và làm cho tất cả chúng ta nên một, cho đến khi Thiên Chúa là ” toàn bộ trong mọi sự ” ( 1 Cor 15 : 28 ) .
(xem tiếp phần 2)
Chú Thích :
[1] Xem Jenseits von Gut und Böse, IV, 168.
[2] X, 69.
[3] Xem R. Descartes, Œuvres, ed. V. Cousin, vol. 12, Paris 1824, pp. 95ff.
[4] II, 5: SCh 381, 196.
[5] Ibid., 198.
[6] Xem Metaphysics, XII, 7.
[7] Xem Ps.-Dionysius the Areopagite, who in his treatise The Divine Names, IV, 12-14: PG 3, 709-713 calls God both eros and agape.
[8] Plato, Symposium, XIV-XV, 189c-192d.
[9] Sallust, De coniuratione Catilinae, XX, 4.
[10] Xem Saint Augustine, Confessions, III, 6, 11: CCL 27, 32.
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Tình Yêu Giới Tính






