Thị trường tôm toàn cầu: Bức tranh sáng năm 2021 – Tạp chí Thủy sản Việt Nam

Cú hích từ Nam Mỹ

Theo khảo sát sản xuất và dự báo ngành tôm nuôi toàn thế giới của GAA 2021, mức tăng trưởng của ngành tôm toàn thế giới trong năm 2021 lên tới 10 % nhờ những cú hích can đảm và mạnh mẽ từ Ecuador sau năm 2020 bị ngưng trệ bởi đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, mức tăng trưởng của ngành tôm thế giới về cơ bản vẫn cao hơn đáng kể so với vận tốc tăng trưởng kép hàng năm ( CAGR ) khoảng chừng 4 % trong thập kỷ kết thúc vào năm 2020 .
Theo chuyên viên nghiên cứu và phân tích thủy hải sản Gorjan Nikolik của Rabobank, đây là một mức tăng trưởng ấn tượng trong đại dịch. Ngành tôm toàn thế giới đã lần lượt vượt qua những khó khăn vất vả trong năm qua. Trước tiên là yếu tố dai dẳng như thiếu lao động trong những nhà máy sản xuất chế biến cùng nhiều rào cản chồng chất về logistics do nhiều vương quốc siết chặt kiểm dịch COVID-19. Tiếp đến là những khó khăn vất vả do thời tiết khắc nghiệt. Điển hình những cơn bão diễn ra chồng chất tại Ấn Độ vào tháng 5/2021 đã tàn phá nhiều trại nuôi tôm, gây thiệt hại nặng nề. Và một khó khăn vất vả dai dẳng từ năm 2020 là ngân sách thức ăn tăng vọt cũng như nhiều nơi thiếu vắng tôm cha mẹ nghiêm trọng .
Trong năm 2021, Ecuador đã thay thế sửa chữa Ấn Độ và trở thành nước đứng vị trí số 1 xuất khẩu tôm trên toàn thế giới về khối lượng ( 1,2 triệu tấn ) cùng giá trị. Dù vậy, những chuyên viên vẫn kỳ vọng Ấn Độ sẽ sớm hồi sinh trở lại mức trước đại dịch vào năm 2023. Năm 2021 được nhìn nhận là một năm đại thắng của ngành tôm Nam Mỹ. Ngoài Ecuador, Brazil cũng ghi nhận tăng trưởng ấn tượng 23,8 %. Tại châu Á, ngành tôm Xứ sở nụ cười Thái Lan cũng tăng trưởng tích cực 12,8 %. Tuy nhiên, áp lực đè nén giảm giá do dư thừa nguồn cung, sự quay trở lại của đại dịch vẫn là những mối rình rập đe dọa lớn với ngành tôm thế giới trong năm tới .

2021 được coi là một năm đại thắng của ngành tôm Nam Mỹ. Ảnh: Sakchai Lalit

Thương mại quốc tế ổn định

Nhu cầu tiêu thụ tôm tăng mạnh từ thị trường Mỹ và châu Âu đã giúp giá bán tôm trên thị trường quốc tế không thay đổi suốt cả năm 2021. Nguồn cung tôm nguyên vật liệu tại châu Á đã không hề đoán trước trong khoảng chừng thời hạn từ tháng 7 – 9/2021. Tại Ấn Độ, sản lượng đủ cho chế biến xuất khẩu, mặc dầu trước đó đã có báo về sự Open dịch bệnh ở một số ít khu vực. Nguồn cung tôm của Indonesia vẫn duy trì ở mức trung bình. Tại Nước Ta, hoạt động giải trí nuôi tôm và xuất khẩu vẫn bị tác động ảnh hưởng nặng nề bởi COVID-19. Sản lượng tôm của Thailand cũng giảm mạnh nên nhập khẩu tôm nguyên vật liệu ướp đông để chế biến xuất khẩu đã tăng 165 %. Trái lại, sản lượng tôm nuôi của những nước Nam Mỹ, trong đó có Ecuador vẫn không thay đổi và xuất khẩu ngày càng tăng nhờ chuyển hướng kịp thời sang thị trường Mỹ và châu Âu để sửa chữa thay thế Trung Quốc .
Tuy nhiên, thiếu container xuất khẩu vẫn là thử thách lớn với nền kinh tế tài chính toàn thế giới, không riêng ngành tôm. Từ đầu năm 2021, ngân sách luân chuyển sản phẩm & hàng hóa từ châu Á đến Bắc Mỹ đã tăng 500 – 700 % do khan hiếm container lạnh. Để cung ứng nhu yếu cuối năm, những hãng xuất khẩu buộc phải trả cước vận tải đường bộ lên đến 25.000 USD / container hoặc thậm chí còn cao hơn để có chỗ trên tàu luân chuyển. Dù vậy, thương mại tôm quốc tế vẫn không thay đổi với lượng nhập khẩu tăng, đặc biệt quan trọng ở những thị trường phương Tây .
Nhu cầu tiêu thụ không thay đổi tại kênh kinh doanh nhỏ và sự Open trở lại của nghành nghề dịch vụ dịch vụ ẩm thực tại Mỹ, châu Âu đã giúp thị trường tôm quốc tế tăng trưởng mạnh trong quý II và quý III / 2021. Nhìn chung, nhập khẩu tôm đều tăng ở hầu hết những thị trường vừa và lớn, trừ Trung Quốc .
Nhu cầu tiêu thụ tôm tại châu Âu tăng mạnh trở lại từ tháng 4/2021 khi kênh dịch vụ nhà hàng siêu thị mở màn Open. Nhập khẩu tôm của EU trong nửa đầu năm 2021 đạt mức cao nhất 5 năm với 367.300 tấn, tăng 16 %. Nhập khẩu tôm vào Nga cũng tăng 74 %, tương ứng 41.690 tấn trong nửa đầu năm 2021. Tại Ukraine, nhập khẩu tăng 97 % với gần 10.000 tấn so với 4.800 tấn một năm trước .

Mỹ – thị trường tôm lớn nhất thế giới nhất vẫn phát triển mạnh cả năm 2021. Kênh bán lẻ duy trì hoạt động tốt suốt mùa dịch cộng với sự mở cửa trở lại kênh dịch vụ thực phẩm đã thúc đẩy nhập khẩu tôm tăng vọt từ tháng 4 đến tháng 8. Trong 6 tháng đầu năm 2021, thị trường này nhập khẩu thêm 100.000 tấn tôm so cùng kỳ năm trước để đảm bảo đủ nguồn cung cho chuỗi phân phối, nâng tổng khối lượng tôm nhập khẩu lên 404.360 tấn, trị giá 3,4 tỷ USD. Tôm lột vỏ, tôm thịt chín, tôm tẩm bột, tôm chế biến và tôm cỡ nhỏ ăn liền khác là những mặt hàng bán chạy nhất tại phân khúc bán lẻ.

TTCT từ Mỹ Latinh và châu Á vẫn liên tục thống trị thị trường Mỹ. Ngoài ra, kênh dịch vụ nhà hàng cũng “ hút ” một lượng lớn tôm hùm từ Bangladesh, Indonesia và Nước Ta. Nhập khẩu tôm từ Ấn Độ, Ecuador, Indonesia và Nước Ta đều tăng trưởng 2 số lượng, ấn tượng nhất là Ecuador với tăng trưởng 86 % tại Mỹ .

Tạo đà tăng trưởng 2022

Giá tôm tại trại nuôi duy trì không thay đổi đến tháng 7/2021 tại những nước sản xuất tôm và khởi đầu tăng từ tháng 8 khi nguồn cung nguyên vật liệu thấp. Cuối năm, giá tôm nguyên vật liệu tăng vọt tại một số ít nước châu Á. Cùng đó, ngành tôm Ấn Độ cuối năm cũng tiếp đón tín hiệu phục sinh tích cực sau đại dịch, đồng thời chuyển sang kế hoạch chế biến tôm giá trị ngày càng tăng. Tại Ecuador, giá tôm đã chạm mốc 6 USD / kg – mức cao kỷ lục từ tháng 12/2018 cùng nhu yếu tiêu thụ mạnh từ thị trường Mỹ và châu Âu. Đây là những bàn đạp quan trọng nhất để thị trường tôm toàn thế giới liên tục diễn biến sáng sủa trong năm 2022 .
Sản lượng tôm vào cuối năm của Indonesia tương đối tốt. Tuy nhiên những nước châu Á còn lại, từ cuối năm 2021 đến tháng 3 năm sau sẽ có rủi ro tiềm ẩn thiếu tôm nguyên vật liệu do chưa đến vụ thu hoạch. Đây sẽ là thời gian tôm Mỹ Latinh chớp thời cơ thị trường .

Tuy nhiên, chi phí vận tải vẫn là trở ngại lớn và có thể đẩy giá tôm xuất khẩu tăng thêm ít nhất 1 USD/kg khi vận chuyển từ châu Á đến Bắc Mỹ và châu Âu. Ngoài ra, những sự cố gây gián đoạn chuỗi logistics như tắc nghẽn tại cảng biển, thiếu hụt lái xe tải tại một số nước châu Âu và Mỹ cũng là những nguy cơ đẩy giá tôm lên cao. Nhiều chuyên gia dự báo, giá vận tải tiếp tục duy trì ở mức cao đến giữa năm 2022.

Mặc dù vậy, nhu yếu tiêu thụ tôm nói chung vẫn tăng mạnh tại hầu hết những thị trường suốt mùa tiệc tùng cuối 2021. Tại châu Á, lễ Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán sẽ là thời cơ để những hãng tôm duy trì tiêu thụ tốt đến tháng 2/2022, tạo đà cho thị trường tôm đi lên vào những tháng tiếp theo .

Vũ Đức

Tổng hợp

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường