Thị trường tiền tệ đang trở nên khó lường

Thị trường tiền tệ Việt Nam đã, đang và sẽ có những diễn biến trở nên khó lường, ngay cả với những đầu mối bám sát hàng ngày .Như BizLIVE đề cập vừa mới qua, hoạt động giải trí của những ngân hàng nhà nước thương mại ( NHTM ) vừa đón kỳ chốt sổ năm 2021 với độc lạ. Dù không lớn, nhưng Ngân hàng Nhà nước ( NHNN ) đã phải bơm ròng qua thị trường mở ( OMO ) hơn 10.500 tỷ đồng tương hỗ, đặc biệt quan trọng phiên ở đầu cuối của năm bơm gần 10.000 tỷ đồng, trong khi chốt năm 2020 không phải làm điều này .
Trước đó, lãi suất vay trên thị trường liên ngân hàng nhà nước cũng đã sớm phản ánh nhu yếu mùa cao điểm cuối năm. Lãi suất VND ở đây tăng mạnh, như qua đêm đã tăng khoảng chừng gấp đôi so với quãng chỉ quanh 0,6 – 0,7 % / năm trước đó, tương tự như ở kỳ hạn 1 tuần – những kỳ hạn chiếm doanh thu hầu hết trên thị trường này .

Nhìn sang tỷ giá, sớm hơn, từ cuối tháng 11/2021 đã có những đợt biến động thực sự. Tỷ giá USD/VND đã cho những bước tăng tới 200-300 VND chỉ “qua một đêm”, khác biệt hoàn toàn so với quãng êm đềm đến tẻ nhạt suốt từ đầu năm.

Chưa dừng lại, cho đến thời gian này tỷ giá USD / VND vẫn tiếp tục dịch chuyển trên những thị trường với mức biến hóa quanh 50 VND hàng ngày là … thông thường. Một dòng chảy song song, Kho bạc Nhà nước thời hạn gần đây cũng liên tục có hoạt động giải trí chào mua ngoại tệ với quy mô đáng kể .
Bứt khỏi vùng không thay đổi, thị trường tiền tệ với những diễn biến nổi bật như trên đang trở nên khó lường hơn. Đặc biệt, tháng 1/2022, thị trường bước vào mùa cao điểm thực sự của năm – đón Tết Nguyên đán .
Thị trường tiền tệ đang trở nên khó lường ảnh 1

Sự khó lường đó cũng biểu lộ rõ ở kỳ dự báo tháng này mà Hội Nghiên cứu Thị trường liên ngân hàng nhà nước Việt Nam ( VIRA ) vừa công bố. Tập hợp khối điều tra và nghiên cứu của hầu hết những NHTM, cùng 1 số ít công ty sàn chứng khoán lớn, đây là những đầu mối bám sát diễn biến từng ngày cũng như chớp lấy những dòng chảy trên những thị trường. Thế nhưng, kỳ dự báo tiên phong của năm 2022 cho thấy phân tán rõ ràng giữa những dự báo .

Định kỳ hàng tháng, những thành viên VIRA đưa ra dự báo về 4 chỉ tiêu chính : chỉ số giá tiêu dùng ( CPI ) so với cùng kỳ năm trước ; lãi suất vay VND kỳ hạn 1 tuần trên thị trường liên ngân hàng nhà nước ; tỷ giá USD / VND giao ngay trên thị trường liên ngân hàng nhà nước ; lợi suất trái phiếu nhà nước kỳ hạn 10 năm .
Mức độ phân tán lớn giữa những thành viên VIRA cho thấy thị trường đang trở nên khó lường .
Ngay ở chỉ tiêu CPI, đây là “ tháng củ mật ” cận Tết Nguyên đán, thường thì hàng năm đều tăng cao ; giá dầu trên thị trường quốc tế cũng đã bật mạnh trở lại … Nhiều thành viên của VIRA hướng đến mức tăng trên 2 % của CPI tháng này, thậm chí còn từ 2,3 – 2,5 % so với cùng kỳ năm trước ; tuy nhiên một số ít thành viên lại kỳ vọng chỉ tăng nhẹ quanh 0,6 %. Chênh lệch ở đây rất lớn. Còn trung bình dự báo là 1,99 % .
Tương tự, ở chỉ tiêu lãi suất vay VND kỳ hạn 1 tuần trên thị trường liên ngân hàng nhà nước, mức độ phân tán giữa dự báo của những thành viên VIRA cũng khá lớn, một phần phản ánh sự khó lường trên thị trường. Cụ thể, đã có những thành viên hướng đến mức lãi suất vay vượt mốc 2 % / năm ( trung bình trong tháng 1/2022 ), tuy nhiên cũng có nhiều dự báo sáng sủa với sự bình ổn dưới 2 % và chỉ quanh 1,8 %, thậm chí còn có kỳ vọng chỉ chớm nhẹ trên 1 % / năm. Bình quân dự báo của VIRA là 1,9 % / năm .
Dĩ nhiên lãi suất vay liên ngân hàng nhà nước thường biến động rất mạnh vào những ngày cận Tết Nguyên đán, NHNN thường phải bơm ròng lượng lớn tương hỗ thanh khoản và bình ổn, cũng như có “ lãi suất vay trần ” trên OMO, tuy nhiên những dự báo trên được tính trung bình cho tháng .

Nhìn sang tỷ giá USD/VND, như đề cập ở trên, từ tháng 11/2021 đến nay đây là chỉ tiêu thường xuyên thể hiện mức độ thay đổi lớn qua từng ngày thay vì “tĩnh lặng” suốt phần lớn thời gian của năm 2021. Mức độ thay đổi quanh 50 VND qua mỗi ngày đã trở nên bình thường, ngay cả tỷ giá trung tâm NHNN công bố cũng thường thay đổi lớn. Như vậy tỷ giá USD/VND đã “thị trường hơn” và cũng trở nên khó lường hơn.

Như ở dự báo giữa những thành viên VIRA, chênh lệch dự báo cho tháng 1 này lên tới 200 VND, thậm chí còn 300 VND. Có nhiều thành viên dự báo mức trung bình tháng trên thị trường liên ngân hàng nhà nước sẽ hạ nhiệt rõ ràng và chỉ quanh 22.700 VND = 1 USD, tuy nhiên cũng có những dự trữ bật lại vùng 22.900 VND và thậm chí còn gần 23.000 VND.
Ở dự báo chung của VIRA, trung bình tháng 1/2022 giá USD giao ngay trên thị trường liên ngân hàng nhà nước sẽ ở 22.753 VND, giảm mạnh so với đợt dịch chuyển trong tháng 12/2021 ( trung bình 22.912 VND ) .
Nhiều năm qua, cứ cận Tết Nguyên đán thì tỷ giá USD / VND giảm rất mạnh, một phần do nhu yếu quy đổi lấy VND cung ứng giao dịch thanh toán và chi trả dồn dịp Tết ; một phần cũng là cao điểm kiều hối dồn về tạo cung ngoại tệ lớn … Năm nay dự báo trên cũng phản ánh kỳ vọng vào nguồn cung ngoại tệ thuận tiện và hoàn toàn có thể ép chế trong thời điểm tạm thời khiến tỷ giá giảm .
Sự phân tán trong dự báo của những thành viên VIRA cũng biểu lộ rõ ở chỉ tiêu lợi suất trái phiếu nhà nước kỳ hạn 10 năm. Suốt nhiều kỳ dự báo, đây là chỉ tiêu không thay đổi nhất, gần như là có tiếng nói chung nhất giữa những thành viên, và ít dịch chuyển. Nay, dự báo cho tháng 1 đã có phần phản ánh mức độ khó lường nhất định .
Cụ thể, chênh lệch dự báo giữa những thành viên đã doãng ra 0,12 điểm Tỷ Lệ, dù số lượng tuyệt đối thì nhỏ nhưng so với lợi suất trái phiếu nhà nước lúc bấy giờ là đáng kể. Tuy nhiên, trung bình dự báo của VIRA vẫn khá không thay đổi, lợi suất trái phiếu nhà nước kỳ hạn 10 năm trong tháng 1/2022 dự báo sẽ đi ngang so với trung bình trong thực tiễn tháng 12/2021 ở 2,09 % .
Thị trường tiền tệ đang trở nên khó lường ảnh 2
Các chỉ tiêu dự báo của những thành viên VIRA cho năm 2022
Năm 2022 chỉ mới khởi đầu. Ở tầm dự báo xa hơn cho cả năm, độc lạ càng biểu lộ. Nếu xem đây là sự khó lường của thị trường tiền tệ 2022 thì dự báo của những thành viên VIRA phản ánh khá rõ .
Cụ thể, ở chỉ tiêu CPI, độc lạ rất lớn khi đã có nhiều thành viên dự báo năm nay sẽ có mức tăng mạnh tới quanh 3,5 %, trong khi nhiều thành viên phân rã trong khoảng chừng rộng từ 2,1 – 2,9 %, và có cả trù tính lạm phát kinh tế chỉ tăng khoảng chừng 1,69 % năm nay mà thôi .

Ở chỉ tiêu tỷ giá USD/VND giao ngay trên thị trường liên ngân hàng, nếu so với năm 2021 thì kỳ vọng chung lại khá ổn định. Đa số thành viên VIRA dự báo tỷ giá này sẽ nằm dưới mốc 23.000 VND, trong khoảng 22.600-22.800 VND; song một số thành viên dự báo tăng nhẹ lên 23.000 – 23.100 VND bình quân năm nay. Bình quân dự báo ở 22.789 VND. Theo đó, dự báo chung gần như sẽ không có biến động lớn của tỷ giá USD/VND trong năm 2022.

Nhưng với lợi suất trái phiếu nhà nước thì không, ở kỳ hạn đại diện thay mặt là 10 năm. Hầu hết thành viên VIRA đều dự báo chỉ tiêu này sẽ tăng mạnh trong năm 2022, trong khoảng chừng 2,2 – 2,35 %, tăng mạnh nếu so với trung bình 2,09 % tháng 12/2021. Điều này cũng gián tiếp “ cảnh báo nhắc nhở ” ngân sách đi vay của nhà nước sẽ không còn nhiều “ thoải mái và dễ chịu ” như năm qua .
Trong khi đó, lãi suất vay VND trên thị trường liên ngân hàng nhà nước năm 2022, với đại diện thay mặt kỳ hạn 1 tuần, vẫn khá bình ổn theo dự báo của những thành viên VIRA ; trung bình dự báo chỉ ở 1,33 % / năm, dù vậy vẫn tăng đáng kể khi năm 2021 thông dụng dưới 1 % / năm .

*Bạn đọc tham khảo chi tiết dự báo của VIRA tại www.vira.org.vn