Tổng quan thị trường tài chính Việt Nam tính tới quý III/2021 và một số đề xuất giải pháp phát triển

( thitruongtaichinhtiente.vn ) – Thị trường tài chính ( TTTC ) luôn vừa là nguồn lực, vừa là huyết mạch của nền kinh tế tài chính. Do đó, không riêng gì coi TTTC là nơi để trao đổi, mua và bán, luân chuyển vốn và tiền, mà đó còn phải là nơi thông nòng những ách tắc cho nền kinh tế tài chính – xã hội, cùng san sẻ rủi ro đáng tiếc với toàn nền kinh tế tài chính. Vì vậy, những giải pháp cho tăng trưởng TTTC cần mang tính chiến dịch và kế hoạch .

Thị trường tín dụng

Trong toàn cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, mặc dầu tăng trưởng tín dụng thanh toán quý III giảm tốc tuy nhiên tính chung tới quý III / 2021 vẫn đạt 7,17 % ( cùng thời gian năm 2020 chỉ tăng 4,99 % ), đã tương hỗ tích cực cho tăng trưởng kinh tế tài chính 9 tháng đầu năm 2021, nhất là trong quý I và II / 2021 .

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các tổ chức tín dụng (TCTD) ban hành kịp thời và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp (DN), người dân vượt qua các khó khăn về vốn, như: tái cơ cấu theo hướng kéo dài thời gian trả các khoản nợ cũ, tạo điều kiện mở ra các khoản nợ mới, miễn giảm lãi vay, giảm phí thanh toán, giảm lãi suất, giữ nguyên nhóm nợ.… Theo đó, các TCTD đã miễn, giảm, hạ lãi suất cho hàng triệu khách hàng hiện hữu và khách hàng mới.

NHNN liên tục 3 lần kiểm soát và điều chỉnh giảm những mức lãi suất vay với tổng mức giảm tới 1,5 đến 2,0 % / năm so với lãi suất vay điều hành quản lý ; Giảm 0,6 đến 1,0 % / năm trần lãi suất vay tiền gửi những kỳ hạn dưới 6 tháng ; Giảm 1,5 % / năm trần lãi suất vay cho vay thời gian ngắn so với những nghành nghề dịch vụ ưu tiên ( hiện ở mức 4,5 % / năm ). Đồng thời sẵn sàng chuẩn bị tương hỗ thanh khoản cho TCTD, tạo điều kiện kèm theo cho những TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với ngân sách thấp. Kết quả, mặt phẳng lãi suất vay cho vay đã giảm khoảng chừng 1 % / năm trong năm 2020 và liên tục giảm 0,55 % / năm trong nửa đầu năm 2021 đến nay. Tổng cộng giảm 1,55 % / năm so với trước đại dịch .
Thực hiện Nghị quyết 63 / NQ-CP của nhà nước, theo lời lôi kéo của Thương Hội Ngân hàng Việt Nam, 16 NHTM ( chiếm 75 % tổng dư nợ nền kinh tế tài chính ) đã thống nhất nguyên tắc liên tục giảm lãi suất vay cho vay lên đến 1 % / năm trên dư nợ hiện hữu bằng đồng Việt Nam trong 5 tháng cuối năm 2021 so với người mua chịu tác động ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Theo đó, 16 ngân hàng nhà nước này đã đồng thuận giảm lãi suất vay cho vay vận dụng từ ngày 15/7/2021 đến hết năm 2021 với tổng số tiền lãi giảm cho khách hàng ước lên tới 20.613 tỷ đồng. Trong đó chỉ tính từ ngày 15/7 đến ngày 31/8, 16 NHTM này đã giảm tiền lãi trong thực tiễn cho người mua hiện hữu là 8.865 tỷ đồng, đạt 43,01 % so với cam kết. Riêng 4 NHTM Nhà nước liên tục cam kết dành ra gói tương hỗ 4.000 tỷ đồng để giảm lãi suất vay cho vay, giảm những loại phí dịch vụ ngân hàng nhà nước trong thời hạn giãn cách cho người mua tại những địa phương đang thực thi cách ly toàn xã hội theo Chỉ thị 16 / CT-TTg của Thủ tướng nhà nước ( 3 ) .
Về tăng trưởng tín dụng thanh toán, tính đến ngày 7/10/2021, tín dụng thanh toán toàn mạng lưới hệ thống tăng 7,42 % so với cuối năm 2020, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2020 ( cùng kỳ năm 2020 tăng 5,48 % ). Một số ngân hàng nhà nước thương mại đã được nới hạn mức tăng trưởng tín dụng thanh toán. Trong đó, Techcombank được nới room từ mức 12 % lên 17,4 % ; TPBank được nới từ mức 11,5 % lên 17,1 %. MSB có mức nới room từ 10,5 % đầu năm lên 16 % ; MB từ 8,5 % lên 15 % ; VIB từ 8,5 % lên 14,1 % ; LienVietPostBank và Ngân Hàng Á Châu từ 8,5 % và 9,5 % cùng lên 13,1 % …
Tốc độ tăng tín dụng thanh toán sau 9 tháng chậm đôi chút so với kế hoạch là do cầu tín dụng thanh toán bị chững lại do giãn cách trong đại dịch làm đứt gãy, gián đoạn sản xuất, tiêu dùng …

Thị trường chứng khoán (TTCK)

Theo thống kê từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh ( HOSE ) ( 4 ), kết thúc phiên thanh toán giao dịch sau cuối của tháng 9/2021, chỉ số VNIndex đạt 1342,06 điểm, tăng 0,80 % so với tháng trước, tăng 21,58 % so với đầu năm 2021. Trong đó, VN30 đạt 1453,76 điểm, giảm 1,76 % so với tháng trước nhưng tăng 35,77 % so với đầu năm .
Thị trường CP trong 9 tháng đầu năm 2021 có giá trị thanh toán giao dịch trung bình đạt trên 19.543 tỷ đồng / phiên với khối lượng thanh toán giao dịch trung bình đạt 682,42 triệu CP / phiên, tương ứng tăng 294,93 % về giá trị và tăng 138,29 % về khối lượng so với cùng kỳ năm 2020 .
Nhà góp vốn đầu tư quốc tế trên TTCK qua 9 tháng đầu năm 2021 có tổng giá trị và khối lượng thanh toán giao dịch lần lượt đạt 592.308 tỷ đồng và 12,6 tỷ CP .
Đến hết quý III / 2021, tổng khối lượng CP đang niêm yết đạt trên 111,3 tỷ CP, với giá trị vốn hóa niêm yết đạt hơn 5,13 triệu tỷ đồng, tăng 2,30 % so với tháng trước, đạt tới 81,59 % GDP năm 2020 .
Tổng mức kêu gọi vốn cho nền kinh tế tài chính qua TTCK 9 tháng đầu năm ước đạt 292,1 nghìn tỷ đồng, tăng 12 % so với cùng kỳ năm trước ; giá trị thanh toán giao dịch trung bình trên thị trường CP đạt 24.042 tỷ đồng / phiên, tăng 224 % so với trung bình năm 2020 ; giá trị thanh toán giao dịch trung bình trên thị trường trái phiếu đạt 10.948 tỷ đồng / phiên, tăng 5,3 % ; khối lượng thanh toán giao dịch trung bình trên TTCK phái sinh, so với mẫu sản phẩm hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30 đạt 207.171 hợp đồng / phiên, tăng 32 % ; so với loại sản phẩm chứng quyền có bảo vệ, khối lượng đạt 18,78 triệu chứng quyền / phiên, tăng 59 % .

Thị trường bảo hiểm (TTBH)

Kinh doanh bảo hiểm trên TTTC Việt Nam 9 tháng qua đã tăng trưởng khá. Doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường 9 tháng đầu năm 2021 ước tính tăng 13% so với cùng kỳ năm trước (quý III/2021 tăng 7%), trong đó doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực nhân thọ tăng 17%, lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ tăng 5%(5).

Theo thống kê của Bộ Tài chính, tính đến hết tháng 8/2021, TTBH Việt Nam có tổng tài sản ước đạt 643.588 tỷ đồng ( tăng 22,10 % so với cùng kỳ năm 2020 ), trong đó những Doanh Nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 102.222 tỷ đồng, những Doanh Nghiệp bảo hiểm nhân thọ ước đạt 541.366 tỷ đồng. Tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt 133.040 tỷ đồng ( tăng 16,96 % so với cùng kỳ năm 2020 ). Trong đó, lệch giá phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt 38.092 tỷ đồng, lệch giá bảo hiểm nhân thọ đạt 94.948 tỷ đồng. Chi trả quyền lợi và nghĩa vụ bảo hiểm ước đạt 34.398 tỷ đồng ( tăng 12,70 % so với cùng kỳ năm 2020 ), trong đó những Doanh Nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 13.590 tỷ đồng, những Doanh Nghiệp bảo hiểm nhân thọ ước đạt 20.808 tỷ đồng .
Trong toàn cảnh hoạt động giải trí kinh doanh thương mại và thiên nhiên và môi trường đời sống kinh tế tài chính – xã hội luôn đối lập với nhiều rủi ro đáng tiếc do và từ dịch bệnh thì thị trường bảo hiểm nhân thọ cũng như phi nhân thọ tăng trưởng vừa là một nhu yếu khách quan, vừa tạo thời cơ góp thêm phần ngày càng tăng tiềm lực vốn cho TTTC nói chung và nền kinh tế tài chính nói chung. Đây cũng là khuynh hướng mang tính qui luật tất yếu, tương thích với cơ chế thị trường .

Môi trường hoạt động của thị trường tài chính (TTTC)

Theo Tổng cục Thống kê ( 6 ) GDP 9 tháng đầu năm 2021 chỉ tăng 1,42 % so với cùng kỳ năm trước do dịch bệnh ảnh hưởng tác động tới mọi nghành nghề dịch vụ của nền kinh tế tài chính – xã hội. Nhiều địa phương nhất là những tỉnh, thành phố kinh tế tài chính trọng điểm đã phải triển khai giãn cách xã hội lê dài. Trong mức tăng chung nhã nhặn của toàn nền kinh tế tài chính, khu vực dịch vụ giảm 0,69 %, làm giảm 22,05 % GDP do tăng trưởng âm trong 9 tháng đầu năm 2021 của 1 số ít ngành dịch vụ có tỷ trọng lớn đã làm giảm mạnh mức tăng chung của hàng loạt nền kinh tế tài chính. Ngành bán sỉ, kinh doanh bán lẻ giảm 3,1 % so với cùng kỳ năm trước, làm giảm 0,3 điểm Xác Suất trong vận tốc tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế tài chính ; tựa như, ngành vận tải đường bộ kho bãi giảm 7,79 %, làm giảm 0,47 điểm Xác Suất ; ngành dịch vụ lưu trú và nhà hàng siêu thị giảm 23,18 %, làm giảm 0,57 điểm Phần Trăm .
Trong toàn cảnh đó, ngành nông nghiệp tăng 3,32 %, góp phần 0,31 điểm Xác Suất vào vận tốc tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế tài chính ; ngành lâm nghiệp tăng 3,3 %, góp phần 0,02 điểm Tỷ Lệ ; ngành thủy hải sản tăng 0,66 %, góp phần 0,02 điểm Tỷ Lệ ; Trong khu vực công nghiệp và kiến thiết xây dựng, ngành công nghiệp chế biến, sản xuất là động lực tăng trưởng của toàn nền kinh tế tài chính với vận tốc tăng 6,05 %, góp phần 1,53 điểm Xác Suất vào tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế tài chính .

TTTC với tổng giá trị hoạt động ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm là nhóm tăng cao thứ nhì, với mức tăng tới 8,37%, đóng góp 0,45 điểm phần trăm, góp phần thúc đẩy tổng phương tiện thanh toán M2 tính đến ngày 7/10/2021 tăng 5,65% so với cuối năm 2020 và tăng 11,56% so với cùng kỳ 2020.

Kể từ khi bùng phát dịch COVID-19, từ đầu năm 2020, đặc biệt quan trọng là từ đợt bùng phát thứ 4 từ ngày 27/4/2021 đến nay, đại dịch đã đánh thẳng vào những TT kinh tế tài chính và khu công nghiệp tập trung chuyên sâu lớn từ Bắc vào Nam, như Thành Phố Hải Dương xảy ra mạnh vào tháng 3/2021 ; từ tháng 4 đến 5/2021 là Thành Phố Bắc Ninh, Bắc Giang, TP. Hà Nội và từ tháng 5/2021 đến nay là những tỉnh Đông, Tây Nam Bộ và đặc biệt quan trọng là TP. Hồ Chí Minh … Dịch bệnh với biến chủng mới đã xâm nhập mạnh vào những khu công nghiệp, khu vực có tỷ lệ dân cư cao làm số ca lây nhiễm tăng rất nhanh trong thời hạn ngắn trong toàn cảnh năng lượng mạng lưới hệ thống y tế còn nhiều hạn chế, dẫn đến số ca tử trận tăng rất nhanh. Nhiều tỉnh, thành phố, khu công nghiệp phải triển khai giãn cách, và vận dụng những giải pháp hạn chế vận động và di chuyển trên khoanh vùng phạm vi rộng lê dài, ảnh hưởng tác động nghiêm trọng đến đời sống nhân dân và làm gián đoạn, khó liên kết những chuỗi sản xuất kinh doanh thương mại và làm sụt giảm năng lượng tăng trưởng của toàn nền kinh tế tài chính – xã hội .

Đề xuất

Trong mọi trường hợp TTTC luôn luôn vừa là nguồn lực, vừa là huyết mạch của nền kinh tế tài chính. Do đó, không riêng gì coi TTTC là nơi nơi để trao đổi, mua và bán, luân chuyển vốn và tiền, mà đó còn phải là nơi thông nòng những ách tắc cho nền kinh tế tài chính – xã hội, cùng san sẻ rủi ro đáng tiếc với toàn nền kinh tế tài chính. Vì vậy, những giải pháp cho tăng trưởng TTTC mang tính chiến dịch và kế hoạch cần được quản lý và vận hành và nhu yếu được quản lý và vận hành theo những giải pháp và thiên nhiên và môi trường pháp lý sau :

Giải pháp mang tính chiến dịch

Nhà nước nên tạo điều kiện kèm theo cho TTTC được hoạt động giải trí trong chính sách nền kinh tế tài chính vừa phòng ngự, vừa tiến công với dịch bệnh một cách năng động, đúng lúc, đúng chỗ và đúng thời cơ cùng với chiến dịch phủ sóng tiêm vacxin tăng cường nhanh hơn trên khoanh vùng phạm vi toàn nước .
Tăng cường những chủ trương tương hỗ của nhà nước và những nỗ lực của Doanh Nghiệp, người dân trong việc thích ứng với sự biến hóa của thị trường để tăng trưởng sản xuất lưu thông sản phẩm & hàng hóa ngay trong thiên nhiên và môi trường có dịch. Xóa bỏ hình thức khoanh vùng phạm vi, ngăn sông cấm chợ, dùng vành đỏ bó cả vành vàng vành xanh bên trong lê dài gây ách tắc, gãy khúc, gián đoạn những chuỗi, những khu vực kinh tế tài chính .

Giải pháp mang tính chiến lược

Nền kinh tế tài chính – xã hội cũng giống như khung hình con người : khi khỏe, khi ốm, khỏe chỗ này, yếu chỗ kia … và thế cho nên ốm đâu chữa đấy, yếu gì chữa nấy và / hoặc ai ốm thì đi viện, ai khỏe thì đi làm không hề cứ yếu hay ốm bộ phận mà nghỉ body toàn thân hoặc người khỏe nghỉ cùng người ốm được. Chiến lược của nền kinh tế tài chính cũng phải “ sống chung với dịch, môi trường tự nhiên, tai ương … ”. Phải chống mọi rủi ro tiềm ẩn rủi ro đáng tiếc và năng động hướng đến một thị trường tiềm năng trong nước và ngoại thương để tăng trưởng sản xuất kinh doanh thương mại trong mọi điều kiện kèm theo .
Sự phục sinh kinh tế tài chính toàn thế giới đã, đang và sẽ được duy trì bảo vệ nhu yếu can đảm và mạnh mẽ so với sản phẩm & hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào những thị trường nòng cốt ( Hoa Kỳ, EU, Nga, Trung Quốc … ). Do đó, quy trình hồi sinh cũng phải được tương hỗ bằng kế hoạch tiếp cận thị trường quốc tế qua những con đường ngoại giao, hợp tác ký kết Hiệp định luân chuyển sản phẩm & hàng hóa cùng với chính sách, chiến dịch khuyến khích lôi cuốn những lực lượng lao động cũ và mới trở lại với sản xuất kinh doanh thương mại và tăng trưởng thị trường .
Chiến lược kinh tế tài chính – xã hội của Nhà nước cần hướng mạnh vào những giải pháp tăng trưởng nền kinh tế thị trường hướng về trong, Nhà nước cần tạo cơ sở pháp lý mở ra nhiều TT, khu vực kinh tế tài chính sản xuất sản phẩm & hàng hóa và lưu chuyển sản phẩm & hàng hóa, tạo nhiều cầu lao động ở mọi quý phái và hướng vào tăng trưởng một nền kinh tế tài chính sản phẩm & hàng hóa thân thiện môi trường tự nhiên để tiến đến một nền kinh tế thị trường phong phú, cân đối trong và ngoài nước một cách có tên thương hiệu vững chắc .
Chính sách tăng trưởng TTTC cần liên tục khuyến khích thả lỏng trải qua tiến hành triển khai những công cụ ngắn, trung và dài hạn. Chính sách tài khóa phải gắn với việc đẩy nhanh tiến hành thực thi những dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư công, mở ra hướng góp vốn đầu tư cho TTTC có môi trường tự nhiên cạnh tranh đối đầu tăng trưởng, tạo tiềm năng, động lực cho những Doanh Nghiệp trong và ngoài nước tại Việt Nam cùng tăng trưởng bền vững và kiên cố .

Dù trong bối cảnh cần khuyến khích phát triển cầu tín dụng nói riêng và nhu cầu vốn ở mọi thị trường bộ phận của TTTC nói chung phải lấy an toàn, hiệu quả làm trọng. Không thể đổi rủi ro lấy dư nợ/hoặc phát triển TTTC nói chung. Vì vậy sự phối hợp giữa bên cung với bên cầu vốn trên cơ sở dự án khả thi, ít rủi ro và có phương án phòng thủ và cơ chế xử lý chủ động giữa bên cung với bên cầu vốn là nguyên tắc vàng, phải lấy các chuẩn Basell II trở lên làm cơ sở để vận dụng cho các phương án phòng chống rủi ro trên toàn bộ TTTC Việt Nam. 

Tài liệu tham khảo                                                  

1 – Theo Báo Quân Đội nhân dân đưa tin ngày 21/09/2021
2 – Báo Thanh niên 29/9/2021
3 – Tuổi trẻ trực tuyến 29/9/2021

4- Tạp chí TTTC TT ngày 4/10/2021

5 – Báo Đại đoàn kết ngày 6/10/2021
6 – Báo cáo tình hình kinh tế tài chính – xã hội quí III và 9 tháng đầu năm 2021 của Tổng cục Thống kê
7 – Cổng thông tin điện tử của Bộ Y Tế ngày 19/10/2021