Lịch sử hình thành và phát triển của chứng khoán phái sinh
Dành cho nhà đầu tư :
Nội Dung Chính
1. Quá trình hình thành và phát triển của chứng khoán phái sinh thế giới
Chứng khoán phái sinh là những công cụ kinh tế tài chính mà giá trị của chúng phụ thuộc vào vào giá của một gia tài cơ sở, hoàn toàn có thể là sản phẩm & hàng hóa như nông sản, sắt kẽm kim loại … hoặc công cụ kinh tế tài chính như CP, trái phiếu, lãi suất vay …
CKPS (Chứng khoán phái sinh) được quy định quyền lợi, nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng đối với việc thanh toán hoặc chuyển giao tài sản cơ sở với một mức giá được thỏa thuận trước vào một thời điểm nhất định trong tương lai.
2. Lợi ích của chứng khoán phái sinh
Đối với nhà đầu tư
Việc thanh toán giao dịch sàn chứng khoán phái sinh sẽ mang lại nhiều quyền lợi, sau đây là những ưu điểm to lớn của CKPS mà những nhà đầu tư cần biết :
- Phòng ngừa rủi ro hiệu quả: Chứng khoán phái sinh là kênh đầu tư phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Nhà đầu tư luôn có khả năng chốt lãi trước khi có biến động, các doanh nghiệp cũng luôn có một mức giá giao dịch chắc chắn trong mỗi hợp đồng tương lai.
- Hạn chế chênh lệch tỷ giá: Do đặc tính điển hình của CKPS là giao dịch được thực hiện và chốt giá trong một thời điểm nhất định ở tương lai, bởi thế chứng khoán phái sinh hạn chế được rủi ro do biến động tỷ giá trên thị trường để thu về lợi nhuận sớm.
- Đầu cơ: Những nhà đầu tư thông minh và ưa phiêu lưu sẽ thích “lướt ván” trên thị trường chứng khoán phái sinh bởi có thể tận dụng được những biến động về giá để thu về lợi nhuận tức thời và ngắn hạn.
Đối với nền kinh tế thị trường
Những nước đi đầu trong việc Open cho sàn chứng khoán phái sinh tăng trưởng đều là những nước vươn mình can đảm và mạnh mẽ về kinh tế tài chính và khiến quốc tế ngưỡng mộ với những nâng tầm trong thời hạn ngắn. Bởi thế, ngoài những quyền lợi kể trên dành cho nhà đầu tư không hề không nhắc đến những góp phần của sàn chứng khoán phái sinh so với kinh tế thị trường :
- Tài sản cơ sở được đảm bảo: Chứng khoán phái sinh giao dịch dựa trên tài khoản cơ sở do đó, có thể tính ngay được lãi/lỗ tại thời điểm giao dịch, hoàn toàn ngăn chặn được rủi ro thị trường.
- Tạo khả năng tùy chọn: Giải quyết những nghi ngờ về nhận định thị trường chứng khoán chỉ là thị trường một chiều, các tùy chọn của chứng khoán phái sinh với mức giá cụ thể được niêm yết trong một thời điểm cụ thể để “tùy chọn bán”.
- Tăng thu hút đầu tư: Chứng khoán phái sinh tăng hấp dẫn cho các nhà đầu tư ngoại và những nhà đầu tư nội trên thị trường chứng khoán.
- Tính thanh khoản cao: Thanh toán linh hoạt, đơn giản, rõ ràng.
3. Các loại chứng khoán phái sinh trên thế giới
Hợp đồng Kỳ hạn (forwards contract)
Hợp đồng kỳ hạn là thỏa thuận hợp tác pháp lý giữa hai bên tham gia về việc mua và bán một loại gia tài tại một thời gian nhất định trong tương lai với mức giá được xác lập trước tại ngày thực thi thanh toán giao dịch .
Hợp đồng kỳ hạn có giá trị pháp lý ràng buộc giữa hai bên mua và bán ; đến kỳ hạn triển khai ( ngày đáo hạn hợp đồng ), người có hợp đồng mua có quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm phải mua, người có hợp đồng bán có quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm bán .
Hợp đồng tương lai ( HĐTL ) là một dạng hợp đồng kỳ hạn đã được chuẩn hóa, niêm yết và thanh toán giao dịch tại thị trường tập trung chuyên sâu ( Sở GDCK ), do Sở GDCK thiết kế xây dựng hợp đồng mẫu sau đó niêm yết và được thanh toán giao dịch tập trung chuyên sâu tại Sở GDCK, được thỏa thuận hợp tác mua và bán trải qua người môi giới ( thành viên thanh toán giao dịch trên TTCK phái sinh ) .
Trước khi thanh toán giao dịch hợp đồng tương lai, NĐT phải nộp ký quỹ vào thông tin tài khoản ký quỹ ( Margin Account ) theo mức pháp luật tối thiểu của Trung tâm bù trừ thanh toán giao dịch CKPS, trải qua CTCK nơi nhà đầu tư mở thông tin tài khoản thanh toán giao dịch sàn chứng khoán phái sinh nhằm mục đích bảo vệ bảo đảm an toàn cho hoạt động giải trí thanh toán giao dịch hợp đồng tương lai gọi là mức ký quỹ khởi đầu .
Trong trường hợp mức kỹ quỹ này xuống thấp hơn mức ký quỹ duy trì, nhà đầu tư phải bổ trợ tiền mặt hoặc sàn chứng khoán có trong list đồng ý làm gia tài của Trung tâm bù trừ thanh toán giao dịch CKPS ( với một mức chiết khấu nhất định cho từng CP ) để tăng giá trị ký quỹ về mức tối thiểu mức ký quỹ khởi đầu. Trong trường hợp tỷ suất ký quỹ của nhà đầu tư cao hơn mức ký quỹ duy trì theo lao lý của công ty sàn chứng khoán, nhà đầu tư hoàn toàn có thể rút ra phần gia tài dư .
Khi được thanh toán giao dịch, giá của hợp đồng tương lai đổi khác liên tục, tăng hoặc giảm trong ngày, tựa như như việc thanh toán giao dịch CP hiện tại trên đầu tư và chứng khoán cơ sở và được hạch toán theo giá hàng ngày địa thế căn cứ trên giá thị trường ( marking to market daily ). Điều đó có nghĩa là trong kỳ hạn của hợp đồng tương lai, những khoản lãi / lỗ hàng ngày được cộng / trừ vào thông tin tài khoản ký quỹ của mỗi bên .
Ví dụ : Hợp đồng tương lai chỉ số CP VN30-Index có những nội dung như sau :
Tài sản cơ sở: VN30-Index
Xem thêm: thị trường xe máy – Tin tức cập nhật mới nhất tại https://laodongdongnai.vn | Kết quả trang 1
Quy mô hợp đồng : 100.000 VND x VN30-Index, trong đó giá trị 100.000 VND được gọi là hệ số nhân ( multiplier ) của hợp đồng, ký hiệu là m .
Tháng đáo hạn : Tháng hiện tại, tháng sau đó, hai tháng cuối 02 quý gần nhất
Phương thức thanh toán giao dịch : Phương thức khớp lệnh và Phương thức thỏa thuận hợp tác
Thời gian thanh toán giao dịch : Mở cửa trước thị trường cơ sở 15 phút, Đóng cửa : kết thúc cùng thị trường cơ sở
Biên độ xê dịch giá : ± 7 %
Đơn vị thanh toán giao dịch : 01 hợp đồng .
Hợp đồng quyền chọn (Option Contract)
Hợp đồng quyền chọn ( HĐQC ) là một công cụ kinh tế tài chính được cho phép người mua có quyền, nhưng không bắt buộc, được mua hay bán một gia tài cơ sở với mức giá đã được ấn định vào trước hoặc đúng ngày đã được xác lập trong tương lai .
Các yếu tố cấu thành hợp đồng quyền chọn :
- Người mua quyền (holder).
- Người bán quyền (writer).
- Tài sản cơ sở (underlying asset).
- Giá thực hiện (strike or exercise price).
- Ngày đáo hạn (expiration date).
- Phí mua quyền (premium)
Đặc điểm của hợp đồng quyền chọn :
- Là một công cụ tài chính duy nhất cho phép người mua nó có quyền chứ không phải có nghĩa vụ.
- Người bán hợp đồng quyền chọn có nghĩa vụ phải thực hiện hợp đồng nếu người mua nó yêu cầu.
- Hợp đồng quyền chọn là một tài sản tài chính nên nó có giá trị.
- Giá cả trên thị trường của tài sản cơ sở là căn cứ để xác định giá trị của hợp đồng quyền chọn.
- Kiểu quyền chọn: Kiểu giao dịch do hai bên thỏa thuận cho phép người mua được lựa chọn thời điểm thực hiện quyền chọn.
Hợp đồng quyền chọn có thể thực hiện theo 2 kiểu:
- Hợp đồng kiểu Mỹ (American style): người mua HĐQC có quyền thực hiện HĐ vào bất kỳ thời điểm nào trước khi hợp đồng hết hạn.
- Hợp đồng kiểu Châu Âu (European style): người mua HĐQC chỉ được thực hiện HĐ vào thời điểm HĐ hết hạn.
Hợp đồng hoán đổi (Swap Contract)
Hợp đồng hoán đổi ( HĐHĐ ) là một thỏa thuận hợp tác pháp lý trong đó hai bên cam kết hoán đổi dòng tiền của một công cụ kinh tế tài chính của một bên với dòng tiền của công cụ kinh tế tài chính của bên còn lại trong một khoảng chừng thời hạn nhất định .
Giao dịch trên thị trường OTC, phong phú về chủng loại, thông dụng nhất là hợp đồng hoán đổi lãi suất vay Vanilla Đơn giản ( Plain-Vanilla ) hay còn gọi là hợp đồng hoán đổi lãi suất vay thả nổi-cố định .
HĐHĐ lãi suất vay thường được những ngân hàng nhà nước và những doanh nghiệp vận dụng. Theo đó, những doanh nghiệp đồng ý chấp thuận trả một luồng tiền bằng mức lãi suất vay cố định và thắt chặt được định trước trên một mức vốn danh nghĩa trong một số ít năm. Để đổi lại, những ngân hàng nhà nước sẽ trả mức lãi suất vay thả nổi trên cùng mức vốn danh nghĩa cho cùng thời kỳ. Các doanh nghiệp sử dụng hợp đồng hoán đổi lãi suất vay để tránh rủi ro đáng tiếc về lãi suất vay và để tái cơ cấu tổ chức gia tài nợ, có .
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường
