Phát triển ôtô điện ở Việt Nam – mới chạy đà nhưng thiếu nhiều thứ
Một hãng xe ngoại khác cũng từng đưa mẫu xe điện i-MiEV vào thị trường Việt Nam để thăm dò. Họ xây dựng một số trạm sạc điện ở vài địa phương, nhưng rồi sau đó dừng kế hoạch này do không đạt được mục tiêu. Việc rút lui của hãng xe này cho thấy thị trường xe điện ở Việt Nam không “dễ nhằn”.
” Thị trường xe điện ở Việt Nam mới ở ngưỡng sơ khai, và đang thiếu nhiều thứ để nó tăng trưởng dù thời của xe điện đang tới “, một chuyên viên trong nghành nghề dịch vụ ôtô nhận xét .Bộ Công Thương, trong một báo cáo giải trình gửi nhà nước, cũng thừa nhận những dòng xe điện hoá chưa thông dụng ở Việt Nam và hiện chưa có chủ trương cho xe điện đúng nghĩa. Ngoài VinFast đang thực thi và bước đầu ra cho mắt những dòng xe điện tiên phong vào cuối năm nay, những hãng xe ngoại Honda, Toyota, Tập đoàn Mitsubishi phần lớn nhập khẩu, phân phối chứ không có kế hoạch sản xuất, lắp ráp ôtô điện tại Việt Nam .
Mẫu ôtô điện VF e34 của VinFast dự kiến giao tới tay người mua vào cuối năm 2021. Ảnh : VinFastNăm 2020, số lượng xe sử dụng tiết kiệm ngân sách và chi phí nguồn năng lượng được nhập khẩu, phân phối bán ra trên thị trường xấp xỉ 1.000 xe, gồm Hybrid, Hybrid sạc ngoài và xe điện. Trong đó, xe Hybrid và Hybrid sạc ngoài chiếm 99 %, xe điện chiếm tỷ suất rất nhỏ .Thực tế, theo giới nghiên cứu và phân tích, tình hình hạ tầng giao thông vận tải hiện tại của Việt Nam mới khả thi cho tăng trưởng dòng xe Hybrid ( ôtô chạy bằng xăng phối hợp điện ). Ưu điểm của dòng xe này là giảm lượng tiêu thụ nguyên vật liệu, hoàn toàn có thể chuyển dời quãng đường dài như ôtô chạy xăng, trong khi ít gây ô nhiễm thiên nhiên và môi trường hơn do động cơ điện có hiệu suất cao hơn nhiều so với động cơ đốt trong .
Còn với ôtô điện, trở ngại là đang thiếu một chính sách phát triển đồng bộ từ pin cho xe điện đến hạ tầng, mạng lưới trạm sạc, giá, tiêu chuẩn về phát thải nhà kính của xe điện…
” Công nghệ pin cho xe điện phải bảo vệ độ bền, hiệu suất cao, sạc nhanh ; còn mạng lưới trạm sạc phải đạt độ phủ rộng để bảo vệ nhu yếu quản lý và vận hành … những điều kiện kèm theo hiện còn rất thiếu ở Việt Nam “, vị chuyên viên phản hồi .Hạ tầng là câu truyện tiên phong và cũng được bàn tới nhiều mỗi khi chủ trương cho tăng trưởng xe điện được nhắc tới. Cùng kế hoạch sản xuất, VinFast dự kiến tiến hành hơn 2 nghìn trạm sạc với hơn 40.000 cổng sạc cho xe máy điện, ôtô điện khắp cả nước, hoàn thành xong cuối năm nay cùng quá trình chuyển giao xe .Tuy nhiên, ở Việt Nam, một mạng lưới hệ thống trạm sạc đồng nhất cho xe điện gần như chưa có. Thiếu hạ tầng giao thông vận tải đường đi bộ, điểm đỗ xe tĩnh và quỹ đất để sắp xếp trạm sạc cho xe điện có năng lực sạc nhanh, đổi pin … là những trở ngại lớn .
Mô hình trạm sạc dành cho ôtô điện của VinFast. Ảnh : VinFastBộ Công Thương cho rằng, hiện chủ trương khuyến khích tăng trưởng xe điện tại Việt Nam hầu hết chưa có. Giá xe điện hiện vẫn ở ngưỡng cao so với xe xăng .Xe điện đến nay mới chỉ nhận được khuyễn mãi thêm về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt quan trọng, ở mức 15 %, thấp hơn so với xe chạy xăng, dầu thông thường ( 35-50 % ). Khi giá của xe điện vẫn cao hơn so với dòng xe tương tự như chạy xăng, mức thuế suất tiêu thụ đặc biệt quan trọng là chưa đủ để đưa giá loại xe này về ngưỡng thoải mái và dễ chịu hơn, ” hút ” người tiêu dùng .Rào cản nữa là xe điện được coi là phương tiện đi lại giao thông vận tải sạch, thân thiện với môi trường tự nhiên, nhưng cũng gián tiếp phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính do quy trình sạc điện cho mạng lưới hệ thống pin của xe lấy nguồn từ lưới điện của những xí nghiệp sản xuất điện có sử dụng nguyên vật liệu hóa thạch ( than đá, dầu, khí ) .
Theo phân tích của Bộ Công Thương, các nhà máy thủy điện vừa và lớn cơ bản đã khai thác hết, các nguồn điện khác còn hạn chế. Dự báo điện năng sản xuất từ thủy điện năm 2030 chỉ chiếm khoảng 12,4%. Với nhiệt điện khí trong nước, trữ lượng các mỏ bắt đầu suy giảm nên chi phí sản xuất điện cao do giá khí cao, khoảng 2.700-2.800 đồng một kWh. Còn điện khí sử dụng LNG nhập khẩu phụ thuộc vào giá thị trường thế giới.
Nguồn điện từ nguồn năng lượng tái tạo ( điện gió, mặt trời … ) giá tiền cao, quản lý và vận hành không không thay đổi, nhờ vào vào thời tiết và cần có nguồn dự trữ. Nhiệt điện than giá hài hòa và hợp lý, dự kiến hiệu suất sản xuất đến năm 2030 khoảng chừng trên 50 % tổng sản lượng điện của mạng lưới hệ thống, tức là điện than vẫn là nguồn phân phối hơn một nửa lượng điện của Việt Nam vào năm 2030. Sự tích hợp giữa than, dầu và khí đốt sẽ tạo ra hai phần ba hoặc nhiều hơn lượng điện trong nước trong nhiều năm tới .Vì thế, xe điện tại Việt Nam sử dụng nguồn cung ứng nguồn năng lượng hầu hết vẫn từ nhiệt điện .
Thị trường ở ngưỡng sơ khai và còn nhiều trở ngại nhưng tương lai ngành sản xuất xe điện có thể phát triển, nếu những điểm nghẽn dần được “gỡ”. Bởi nếu không bắt đầu, Việt Nam sẽ “tụt lại phía sau” trong phát triển loại xe này và nhường thị trường cho xe điện nhập khẩu.
UNDP trong khuôn khổ hợp tác, kiến thiết xây dựng chủ trương với Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng khuyến nghị, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam nên tập trung chuyên sâu vào quy đổi sang xe điện trong trung, dài hạn bằng lộ trình cấp vương quốc về tăng trưởng xe điện với sự cân đối giữa hai yếu tố cung và cầu .Ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế ( Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, VCCI ) cho rằng, những chủ trương tăng trưởng ôtô điện cần được đặt trong chủ trương chung về tăng trưởng ngành công nghiệp ôtô Việt Nam để hỗ trợ, nhằm mục đích bảo vệ những chủ trương này cũng tiếp sức cho những đơn vị sản xuất ôtô trong nước. Quan điểm tăng trưởng lồng ghép này cũng được Bộ Công Thương đề cập trong báo cáo giải trình gửi nhà nước .Ngoài ra, để giá xe điện cạnh tranh đối đầu hơn, Bộ này đề xuất kiến nghị áp thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt quan trọng với ôtô điện trên cơ sở mức phát thải CO2 ra thiên nhiên và môi trường, theo hướng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt quan trọng so với xe điện chạy pin ( BEV ) và xe điện nguyên vật liệu hydro ( FCEV ) ở mức thấp nhất .Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt quan trọng so với xe hybrid ( HEV ) và xe hybrid sạc ngoài ( PHEV ) sẽ ở mức cao hơn so với xe điện chạy pin, xe điện nguyên vật liệu hydro và vận dụng theo lộ trình : giữ nguyên như hiện tại và tăng dần để khuyến khích sử dụng xe BEV, FCEV, giảm dần tặng thêm cho xe HEV và PHEV .Riêng với yêu cầu miễn thuế tiêu thụ đặc biệt quan trọng và lệ phí trước bạ trong 5 năm với ôtô điện dưới 9 chỗ của Vingroup gần đây, Thứ trưởng Công Thương Đỗ Thắng Hải nói ” hoàn toàn có thể xem xét ” vận dụng thử nghiệm, bởi sẽ khuyến khích sản xuất, tương hỗ người tiêu dùng sử dụng ôtô điện thân thiện môi trường tự nhiên .Ở góc nhìn này, ông Đậu Anh Tuấn quan tâm hoàn toàn có thể thử nghiệm ở chính sách hạn ngạch, tức là vận dụng một hạn ngạch tương hỗ kinh tế tài chính theo từng năm trong tiến trình thử nghiệm. Một mặt, việc này sẽ giúp không tạo tác động quá xấu đi đến những đơn vị sản xuất xe xăng cũng như ngân sách nhà nước. Mặc khác, việc này cũng hoàn toàn có thể giúp nhìn nhận phản ứng và năng lực đảm nhiệm của thị trường trải qua tỷ suất người mua mua ôtô điện mà không có tương hỗ kinh tế tài chính qua từng năm .Trưởng ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh vấn đề, về lâu bền hơn cần điều tra và nghiên cứu về những chủ trương đơn cử, đồng nhất về tăng trưởng thị trường xe điện, không riêng gì là chủ trương tương hỗ kinh tế tài chính mà cả chính sách tăng trưởng công nghệ tiên tiến cho xe điện, những chủ trương phi kinh tế tài chính khác .” Các chính sách chủ trương như vậy mới hoàn toàn có thể lôi cuốn và tương hỗ những đơn vị sản xuất tăng trưởng công nghệ tiên tiến ở thị trường Việt Nam, tránh trường hợp những giải pháp tương hỗ lại làm lợi cho xe nhập khẩu “, ông nói .Ngoài ra, tặng thêm tốt cần đi kèm với bảo vệ xe điện thực sự sạch, nên nhà chức trách cần có tiêu chuẩn rõ ràng và khuyến khích những nhà phân phối góp vốn đầu tư mạng lưới hệ thống trạm sạc, tăng trưởng trạm sạc pin xe điện tích hợp nguồn năng lượng mặt trời tựa như những nước đang làm, hoặc những shop đổi pin trên đường, pin đổi được sạc từ nguồn năng lượng mặt trời …
Quy trình thu hồi và xử lý pin để đảm bảo phát thải khí nhà kính của toàn bộ vòng đời xe điện thấp hơn xe chạy nhiên liệu hoá thạch cũng cần được xây dựng. Công nghiệp hỗ trợ cũng cần được phát triển để cung cấp linh kiện, phụ tùng cho sản xuất, lắp ráp xe điện; có các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xe điện, trạm sạc xe điện.
Năm ngoái, nhà nước đã quyết định hành động hạng mục công nghệ tiên tiến ưu tiên điều tra và nghiên cứu, trong đó có công nghệ tiên tiến sản xuất pin nguyên vật liệu ( fuel cell ) và nguồn năng lượng hydrogen, công nghệ tiên tiến tàng trữ nguồn năng lượng … Những chủ trương khởi đầu trong tăng trưởng công nghệ tiên tiến của pin này, theo giới chuyên viên, giúp doanh nghiệp ” chạy đà “, sớm bắt nhịp trào lưu điện hóa ôtô toàn thế giới .
Anh Minh
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường
