Xuất khẩu gạo cán đích thành công

Xuất khẩu gạo cán đích thành công xuất sắcXuất khẩu gạo đã có một năm thành công xuất sắc khi xuất bán 6,24 triệu tấn, thu về gần 3,29 tỷ USD, giá xuất khẩu tăng thêm 5,5 % so với năm 2020 .

Xuất khẩu gạo của Việt Nam đã có 1 năm thành công và nhiều khả năng duy trì thứ hạng tốt trong năm 2022 	ảnh: đức thanh
Xuất khẩu gạo của Việt Nam đã có 1 năm thành công và nhiều khả năng duy trì thứ hạng tốt trong năm 2022      Ảnh: Đức Thanh

Giá gạo đạt mức cao

Đặt mục tiêu xuất khẩu 6,3 triệu tấn gạo, trị giá khoảng 3,2 tỷ USD, trong hành trình của năm 2021, có thời điểm tưởng chừng ngành gạo sẽ khó chạm tới những con số này. Đó là quý III/2021, khi các tỉnh, thành phố phía Nam oằn mình chống dịch, đặc biệt khu vực các tỉnh, thành phố Đồng bằng sông Cửu Long như Cần Thơ, Bạc Liêu, Long An…, vốn là vựa lúa lớn nhất cả nước thực hiện giãn cách xã hội, đi lại bị hạn chế, thiếu nhân lực bốc xếp hàng hóa, nhiều doanh nghiệp có đơn hàng nhưng không thể giao cho khách đúng hẹn, rồi tình trạng khan hiếm container rỗng làm gián đoạn xuất khẩu.

Sự sụt giảm xuất khẩu trong quý III, nhất là tháng 7 và 8 đã kéo kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đầu năm sụt giảm cả khối lượng và kim ngạch so với cùng kỳ năm 2020, đạt lần lượt 4,57 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,42 tỷ USD, giảm 8,3 % về khối lượng, giảm 1,2 % về trị giá .

Sản lượng lúa năm 2021 đạt 43,86 triệu tấn, tăng 1,1 triệu tấn so với 2020, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Tỷ trọng gạo chất lượng cao chiếm trên 89%, giá xuất khẩu gạo trung bình đạt 526,8 USD/tấn.

 Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Nhưng từ đầu tháng 10/2021, khi những tỉnh phía Nam Open trở lại, cộng với Nghị quyết 128 / NQ-CP của nhà nước về thích ứng bảo đảm an toàn, linh động, trấn áp hiệu suất cao Covid-19, sản xuất, xuất khẩu đã được nối lại nhanh hơn dự kiến, từ đó góp thêm phần vào bức tranh xuất khẩu gạo cả năm 2021 với 6,24 triệu tấn, thu về 3,29 tỷ USD .
Cái được lớn nhất là trong khó khăn vất vả phải cạnh tranh đối đầu với những vương quốc xuất khẩu lớn như Thailand, Ấn Độ, nhưng gạo Việt vẫn có được giá tốt và so với năm trước, giá xuất khẩu đã tăng 5,5 %, phần nào bù đắp cho ngân sách vật tư nông nghiệp tăng “ phi mã ” trong năm qua .
Số liệu của Thương Hội Lương thực Nước Ta ( VFA ) cho biết, trong những tháng cuối năm 2021, giá gạo Nước Ta luôn duy trì ở mức cao hơn những nước khác. Điển hình như ngày 1/12, giá gạo 5 % tấm của Nước Ta ở mức 415 USD / tấn, trong khi xứ sở của những nụ cười thân thiện ở mức 381 USD / tấn, còn Ấn Độ và Pakistan có giá lần lượt là 348 USD / tấn và 353 USD / tấn .
Các doanh nghiệp liên tục giữ gôn tại những thị trường nòng cốt như Philippines, Trung Quốc, Gana và trong bước đầu khai thác đơn hàng tại EU, tận dụng khuyến mại thuế quan từ EVFTA để ký những đơn hàng gạo với giá cao. Đơn cử, với thị trường Philippines, ngành gạo đã xuất khẩu 2,45 triệu tấn, trị giá trên 1,25 tỷ USD, tăng 10,7 % về lượng, tăng 18,5 % về trị giá. Năm qua, giá gạo xuất bán sang Philippines trung bình 509,7 USD / tấn, tăng 7,1 % về giá so với năm 2020, chiếm 39,4 % trong tổng lượng và chiếm 38 % trong tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của cả nước .

Xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Quốc năm 2021 đạt 1,06 triệu tấn, trị giá 523 triệu USD, tăng lần lượt 30,6% và 12,9%. Thị trường này đang chiếm 17% trong tổng lượng và chiếm 15,9% trong tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của cả nước.

Lượng gạo xuất sang thị trường Gana tăng 29,8 % về lượng và tăng 39,4 % về trị giá so với năm 2020, đạt 678.000 tấn, tương tự 393,63 triệu USD, với giá xuất khẩu khá cao là 580,2 USD / tấn .

Dự báo xuất khẩu gạo vẫn duy trì thứ hạng tốt

Xuất khẩu gạo trong năm 2022 được dự báo liên tục duy trì thứ hạng tốt do ngành lúa gạo Nước Ta ngày càng được cải tổ về chất lượng ( tỷ trọng gạo thơm tăng lên, hiệu suất lúa được cải tổ ). Các doanh nghiệp lớn như Lộc Trời, Tân Long, Intimex, Trung An … liên tục được đối tác chiến lược ký kết những đơn hàng lớn, giá trị cao .
Ông Đỗ Hà Nam, Phó quản trị VFA cho rằng, dự kiến xuất khẩu gạo của Nước Ta trong năm 2022 vẫn bảo vệ trên 6 triệu tấn. Mục tiêu này đang đi đúng trọng tâm của ngành lúa là giảm sản lượng xuất khẩu và tăng giá trị nhờ vào những chủng loại gạo chất lượng cao, giá cao, giúp tăng kim ngạch xuất khẩu .
Đơn cử, với thị trường EU, tận dụng EVFTA và khẩu vị của người mua, những doanh nghiệp đã xuất khẩu gạo thơm chất lượng cao với giá tốt. Năm 2021, xuất khẩu gạo sang EU đạt 60.000 tấn, trị giá 41 triệu USD, tăng gần 1 % về lượng, nhưng tăng hơn 20 % về trị giá so với năm 2020. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu ( Eurostat ), trong 10 nguồn cung gạo ngoại khối lớn cho EU, gạo xuất khẩu của Nước Ta vào EU đạt mức tăng giá mạnh nhất, tăng 20,3 %, đạt trung bình 781 USD / tấn .
Giá gạo Nước Ta tăng do đơn hàng từ những nước nhập khẩu gạo truyền thống lịch sử đang có nhu yếu trở lại. Đặc biệt, nguồn cung gạo từ Ấn Độ bị ảnh hưởng tác động do thời tiết không thuận tiện .
Ngay đầu tháng 1/2022, Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An đã xuất khẩu 11.111 tấn gạo lứt cho đối tác chiến lược Nước Hàn. Việc đơn hàng được thực thi ngay đầu năm 2022 là tín hiệu khả quan, khởi đầu cho một năm xuất khẩu bận rộn, tập trung chuyên sâu vào gạo chất lượng cao, mang về giá trị lớn .

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa đưa ra dự báo thương mại gạo toàn cầu năm 2022 đạt 48,8 triệu tấn, tăng khoảng 100.000 tấn so với năm trước. Trong đó, dự báo xuất khẩu gạo Việt Nam năm 2022 đạt 6,4 triệu tấn; Thái Lan đạt 6,5 triệu tấn, bằng năm 2021.

“ Nhiều vương quốc tiêu thụ gạo lớn, trong đó có Trung Quốc liên tục tăng dự trữ gạo, tăng nhập khẩu từ nhiều thị trường, trong đó có Nước Ta. Nhu cầu lương thực ngày càng tăng do lo lắng dịch bệnh thôi thúc giá gạo tăng ”, USDA đánh giá và nhận định .
Tuy nhiên, rủi ro đáng tiếc trong thương mại gạo quốc tế trong năm 2022 là thực trạng thiếu container rỗng và ngân sách vận tải biển vẫn duy trì ở mức cao, khó thuê tàu, thực trạng hoãn, hủy chuyến tăng … sẽ tác động ảnh hưởng đến hoạt động giải trí xuất khẩu gạo của những doanh nghiệp, “ ăn mòn ” doanh thu, yên cầu doanh nghiệp phải có kế hoạch thuê tàu sớm .