THỊ TRƯỜNG hạt nêm

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (89.51 KB, 3 trang )

THỊ TRƯỜNG HẠT NÊM: CÓ BỘT NGỌT HAY KHÔNG BỘT NGỌT?
http://nguoitieudung.com.vn/index.php?modul=news&task=view&cid=29&id=331
Không ồn ào, náo nhiệt như các ngành hàng thực phẩm khác luôn tạo sự chú ý cho người tiêu
dùng bằng các sự kiện even, khuyến mãi giành thị phần khá dồn dập và “hoành tráng”, thị trường
hạt nêm diễn ra âm thầm, song hết sức gay gắt và quyết liệt. Những cơng ty vốn đã có chỗ đứng
trên thị trường luôn tung “chiêu” để giành lấy thị phần, còn các nhãn hàng mới thì lại cố tìm ra khe
hở để tiếp tục khai thác lôi kéo từng khách hàng. Tuy nhiên, người tiêu dùng không vì thế mà
được lợi, bởi hầu hết những nhãn hiệu đều dùng “chiêu” lập lờ trong thành phần chế biến…

Theo định nghĩa của các nhà sản xuất, hạt nêm là một loại gia vị làm từ thịt, cá, rau, cũ, đậu… cùng các
loại gia vị như: đường, muối, bột ngọt và một số thành phần khác. Gia vị này dùng để chế các món ăn
khác nhau như: súp, các món xào…, nhằm tạo ra các hương vị, gia tăng sự ngon miệng…
Các thương hiệu…“đấu nhau”
Thị trường hạt nêm tại Việt Nam được hình thành khoảng gần 10 năm, thế nhưng nó đã chứng tỏ đây là
một thị trường rất hấp dẫn, nhiều tiềm năng khai thác hiện tại và trong tương lai. Điều này được minh
chứng là ngày càng có nhiều“đại gia” trong ngành thực phẩm trong nước và quốc tế đầu tư mở rộng sản
xuất (mới nhất là Nhà máy Ajinomoto Long Thành), trong đó có thể kể đến các nhãn hiệu nổi trội được
nhiều người tiêu dùng ưa chuộng và biết đến như: Knorr (Unilever), Maggi(Nestle), Aji-ngon(Ajinomoto),
Chin-su (Massan), Vedan (Vedan),…
Để lôi kéo khách hàng, các nhà sản xuất không ngần ngại đầu tư quảng bá sản phẩm bằng nhiều hình
thức. Chẳng hạn, không khó để nhận thấy rằng ngay khi Knorr làm “vàng hóa” mặt tiền chợ Hòa
Hưng(Q.10), thì ngay lập tức Aji-ngon “phủ đỏ” khu vực chợ Bà Chiểu(Q. Bình Thạnh), Maggi “trang
trí”chợ Nguyễn Tri Phương(Q.10) với màu vàng cam. Hay khi Maggi tung chương trình khuyến mãi tặng
chén thủy tinh, thì ngay sau đó Aji-ngon và Knorr cũng“chơi trò”tặng tô thủy tinh hoặc muỗng inox…Thậm
chí, nhiều hãng còn mạnh tay chi nhiều hơn các giá trị cộng thêm như tặng thêm hàng khuyến mãi, tổ
chức rút thăm may mắn…bên cạnh giá trị cơ bản mà các sản phẩm đem lại (giúp tiết kiệm thời gian và
làm cho các món ăn ngon hơn trong nấu nướng, chứ không phải bổ dưỡng)…
Chị Lê Thị Hoàng Trang,- Nhân viên kế toán công ty may Nhà Bè, cho biết:“Tôi thường dùng hạt nêm để
thế bột ngọt (mì chính) trong việc nấu nướng, nhưng không trung thành với nhãn hiệu nào. Mỗi lần đi siêu
thị, cứ thấy “anh nào” có khuyến mãi là tôi ưu tiên mua dùng, bởi chúng gần như chẳng có gì khác
nhau…”. Còn bà Lý Thị Huệ, 56 tuổi nhà ở đường Nguyễn Chí Thanh(Q.11-TP.HCM) phấn khởi:“Mấy đứa

cháu nhà tôi dị ứng với bột ngọt, giờ đã có hạt nêm không bột ngọt thì tốt quá!”.
Cuộc chiến không hồi kết
Nhìn vào sự cạnh tranh gay gắt của thị trường hạt nêm ít ai nghĩ rằng, các nhãn hàng “mới ra lò” sẽ còn
chỗ để tham gia chia sẽ thị phần-Miếng bánh khá lớn của các “đại gia”. Thế nhưng trên thực tế, những
“anh nhỏ” này vẫn tìm ra được khoảng trống để tạo chỗ đứng cho mình, mặc dù chiêu thức áp dụng còn
gây nhiều tranh cãi.
Cứ tưởng rằng, những vụ việc xoay quanh “hạt nêm có bột ngọt và không bột ngọt” khó có thể tái hiện.
Thế nhưng mới đây nó đã được khởi động và tái xuất, khi sản phẩm hạt nêm của một cơng ty trong
ngành nước chấm tự tuyên bố là “Hạt nêm không bột ngọt”(tức không có chất điều vị Monosodium
glutamate E621), song trong thành phần vẫn lại có chứa “siêu bột ngọt”(chất điều vị: Disodium guanylate
E627, Disodium inosinate E631). Đồng thời, quảng bá rầm rộ sản phẩm trên các phương tiện truyền
thông, gây chú ý cho người tiêu dùng và buộc các đối thủ phải “chặn đứng” vì cho rằng cạnh tranh không
lành mạnh, lừa dối người tiêu dùng.
Nhận xét về vấn đề này, một Phó giáo sư trong ngành sinh hóa của trường Đại học Khoa học Tự nhiên
TP.HCM cho biết, thực chất những người trong ngành đều biết rằng, các chất điều vị này có chức năng
giống nhau là làm tăng vị. Chúng chỉ khác nhau ở chỗ khả năng làm tăng vị của chất này kém hơn hoặc
cao hơn chất kia mà thôi. Về mặt lý thuyết, disodium guanylate và disodium inosinate có độ ngọt cao hơn
khoảng 10 lần so với monosodium glutamate. Vì vậy, khi một sản phẩm tuyên bố là“không bột ngọt”
nhưng vẫn chứa “siêu bột ngọt” rõ ràng là cố tình gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Vụ hạt nêm “Tự nhiên hơn bột ngọt” lắng xuống chưa lâu, thì nay lại“tái hiện”sản phẩm “Hạt nêm không
bột ngọt”, trong khi các đối thủ “có đến 30% bột ngọt”. Với chiêu thức này, nhãn hàng trên có thể gây
nhầm lẫn cho người tiêu dùng do “lập lờ đánh lận con đen” mà cách đây 3 năm đã bị thất bại do báo chí
lật tẩy. Đây có được xem là một kiểu cạnh tranh không lành mạnh khi một doanh nghiệp tìm cách nói xấu
về sản phẩm của các đối thủ bằng một sản phẩm mà chưa có gì chứng minh tốt hơn các sản phẩm khác
cùng loại? Điều này cho thấy, cuộc chiến hạt nêm vẫn chưa kết thúc.
Người tiêu dùng có biết?
Cùng nhiều người khác, khi được hỏi có biết các chất điều vị chứa trong hạt nêm là chất gì hay không?
Bà Huệ thú nhận:“Những người nội trợ như tôi mấy ai biết được chất điều vị là gì. Theo tôi, có lẽ nó là

chất tạo thơm, tạo ngọt gì đó, nhưng không phải là bột ngọt thì tốt rồi và nếu có dùng nhiều thì cũng
chẳng sao…”.

Năm 2005, người tiêu dùng “xém” tẩy chai hạt nêm khi sản phẩm hạt nêm của một cơng ty tuyên bố:“Tự
nhiên hơn bột ngọt”, song qua kiểm nghiệm trong thành phần lại có chứa bột ngọt(?!). Nhân cơ hội này,
liền sau đó lại xuất hiện thêm một sản phẩm“Hạt gia vị từ bào ngư” của một công ty khác với slogan
“không bột ngọt”và “đặc biệt tốt cho trẻ em”. Với các quảng cáo này, các bà mẹ sẽ dễ hiểu nhầm đây là
sản phẩm dinh dưỡng đặc biệt cho trẻ em và sẽ dùng nó để thay thế các thực phẩm khác. mà như vậy sẽ
rất nguy hiểm, đứa trẻ sẽ bị thiếu chất và dẫn đến suy dinh dưỡng, bởi hàm lượng đạm trong mỗi gói chỉ
có 4,8% (theo kết quả kiểm nghiệm của Trung Tâm Kỹ thuật-Đo lường-Chất lượng khu vực 3 lúc bấy giờ).
Chưa hết, mặc dù tự công bố là “Không bột ngọt”, nhằm vào tâm lý của một số người tiêu dùng ngại sử
dụng bột ngọt hay dị ứng với chất gia vị này, nhưng trong thành phần lại có chứa “siêu bột ngọt” bằng
cách dùng thuật ngữ chuyên ngành“chất điều vị”.
Theo PGS.TS. Đồng Thị Thanh Thu, trong sách“Sinh hóa ứng dụng”- Giáo trình của Trường Đại học Khoa
học Tự Nhiên-ĐHQG TP.HCM có viết: “Bột ngọt (Monosodium glutamate) là một gia vị thực phẩm được
dùng phổ biến trên toàn thế giới. các các tổ chức hàng đầu thế giới về thực phẩm và phụ gia thực phẩm
đều kết luận rằng, bột ngọt là an toàn, không gây độc, không gây ung thư và đã đặt mã số quốc tế cho
loại phụ gia này là E 621…Bên cạnh bột ngọt còn có một chất được gọi là “siêu bột ngọt”. Từ năm 1913,
học trò của Tiến sĩ Ikeda là ông Komada đã phát hiện ra tính chất đặc trưng của vị Umami trong Disodium
5’- innosinate (Inosinate Mono-Phosphate IMP- còn gọi là chất điều vị E631)- một chất có trong khô cá
nhảy. Nhiều năm sau, ông Kuminaka và các cộng sự cũng lại khám phá ra một chất có hương vị Umami
cực kỳ quan trọng trong loại nấm Shiitake khô-đó là chất Disodium 5’– guanylate(Guanylate MonoPhosphate GMP- chất điều vị E627). Ông Kuninaka nhận thấy, nếu trộn bột ngọt với 5’ ribonucleotiide thì
sẽ được một chất có vị ngọt gấp 10 lần so với bột ngọt thông thường. Đó chính là siêu bột ngọt…”. Ngoài
ra, trong sách “Bách khoa toàn thư”(The Merck Index) cũng đã viết: “Guanylate (E627): sử dụng với chức
năng điều vị giống như Sodium glutamate( bột ngọt) và có tác dụng mạnh hơn các chất khác; Chất
Inosinate (E631) sử dụng với chức năng điều vị giống như Sodium glutamate và thường được dùng
chung dưới dạng hỗn hợp, gồm Inosinate, Glutamate và các muối khác…”.
Bà Nguyễn Thị Lâm–Viện phó Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, các chất điều vị E621, E627 và E631
đều thuộc cùng một nhóm chất điều vị(flavor enhancer). Điểm khác biệt cơ bản giữa chất E621 so với

E627, E631 là hai chất sau có khả năng làm tăng vị ngọt của thực phẩm tự nhiên lên nhiều lần so với chất
đầu tiên(E621). Do vậy, người ta mới gọi nôm na là“siêu bột ngọt”.
Song, điều lưu ý là cả 3 chất trên đều nằm trong danh mục các chất điều vị thực phẩm được Bộ Y tế cho
phép sử dụng. Còn việc trong sản phẩm hạt nêm của từng thương hiệu dùng chất gì, nhiều hay ít và
người tiêu dùng có chấp nhận chúng hay không lại là quyền tiêu dùng của “Thượng đế”.
BẢO TRÂN

cháu nhà tôi dị ứng với bột ngọt, giờ đã có hạt nêm không bột ngọt thì tốt quá ! ”. Cuộc chiến không hồi kếtNhìn vào sự cạnh tranh đối đầu nóng bức của thị trường hạt nêm ít ai nghĩ rằng, những nhãn hàng “ mới ra lò ” sẽ cònchỗ để tham gia chia sẽ thị phần-Miếng bánh khá lớn của những “ triệu phú ”. Thế nhưng trên trong thực tiễn, những “ anh nhỏ ” này vẫn tìm ra được khoảng trống để tạo chỗ đứng cho mình, mặc dầu chiêu thức vận dụng còngây nhiều tranh cãi. Cứ tưởng rằng, những vấn đề xoay quanh “ hạt nêm có bột ngọt và không bột ngọt ” khó hoàn toàn có thể tái hiện. Thế nhưng mới gần đây nó đã được khởi động và tái xuất, khi mẫu sản phẩm hạt nêm của một cơng ty trongngành nước chấm tự công bố là “ Hạt nêm không bột ngọt ” ( tức không có chất điều vị Monosodiumglutamate E621 ), tuy nhiên trong thành phần vẫn lại có chứa “ siêu bột ngọt ” ( chất điều vị : Disodium guanylateE627, Disodium inosinate E631 ). Đồng thời, tiếp thị rầm rộ loại sản phẩm trên những phương tiện đi lại truyềnthông, gây chú ý quan tâm cho người tiêu dùng và buộc những đối thủ cạnh tranh phải “ chặn lại ” vì cho rằng cạnh tranh đối đầu khônglành mạnh, lừa dối người tiêu dùng. Nhận xét về yếu tố này, một Phó giáo sư trong ngành sinh hóa của trường Đại học Khoa học Tự nhiênTP. HCM cho biết, thực ra những người trong ngành đều biết rằng, những chất điều vị này có chức nănggiống nhau là làm tăng vị. Chúng chỉ khác nhau ở chỗ năng lực làm tăng vị của chất này kém hơn hoặccao hơn chất kia mà thôi. Về mặt kim chỉ nan, disodium guanylate và disodium inosinate có độ ngọt cao hơnkhoảng 10 lần so với monosodium glutamate. Vì vậy, khi một mẫu sản phẩm công bố là “ không bột ngọt ” nhưng vẫn chứa “ siêu bột ngọt ” rõ ràng là cố ý gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Vụ hạt nêm “ Tự nhiên hơn bột ngọt ” lắng xuống chưa lâu, thì nay lại “ tái hiện ” loại sản phẩm “ Hạt nêm khôngbột ngọt ”, trong khi những đối thủ cạnh tranh “ có đến 30 % bột ngọt ”. Với chiêu thức này, nhãn hàng trên hoàn toàn có thể gâynhầm lẫn cho người tiêu dùng do “ lập lờ đánh lận con đen ” mà cách đây 3 năm đã bị thất bại do báo chílật tẩy. Đây có được xem là một kiểu cạnh tranh đối đầu không lành mạnh khi một doanh nghiệp tìm cách nói xấuvề mẫu sản phẩm của những đối thủ cạnh tranh bằng một mẫu sản phẩm mà chưa có gì chứng tỏ tốt hơn những loại sản phẩm kháccùng loại ? Điều này cho thấy, đại chiến hạt nêm vẫn chưa kết thúc. Người tiêu dùng có biết ? Cùng nhiều người khác, khi được hỏi có biết những chất điều vị chứa trong hạt nêm là chất gì hay không ? Bà Huệ thú nhận : “ Những người nội trợ như tôi mấy ai biết được chất điều vị là gì. Theo tôi, có lẽ rằng nó làchất tạo thơm, tạo ngọt gì đó, nhưng không phải là bột ngọt thì tốt rồi và nếu có dùng nhiều thì cũngchẳng sao … ”. Năm 2005, người tiêu dùng “ xém ” tẩy chai hạt nêm khi loại sản phẩm hạt nêm của một cơng ty công bố : “ Tựnhiên hơn bột ngọt ”, tuy nhiên qua kiểm nghiệm trong thành phần lại có chứa bột ngọt ( ? ! ). Nhân thời cơ này, liền sau đó lại Open thêm một loại sản phẩm “ Hạt gia vị từ bào ngư ” của một công ty khác với slogan “ không bột ngọt ” và “ đặc biệt quan trọng tốt cho trẻ nhỏ ”. Với những quảng cáo này, những bà mẹ sẽ dễ hiểu nhầm đây làsản phẩm dinh dưỡng đặc biệt quan trọng cho trẻ nhỏ và sẽ dùng nó để sửa chữa thay thế những thực phẩm khác. mà như vậy sẽrất nguy khốn, đứa trẻ sẽ bị thiếu chất và dẫn đến suy dinh dưỡng, bởi hàm lượng đạm trong mỗi gói chỉcó 4,8 % ( theo hiệu quả kiểm nghiệm của Trung Tâm Kỹ thuật-Đo lường-Chất lượng khu vực 3 lúc bấy giờ ). Chưa hết, mặc dầu tự công bố là “ Không bột ngọt ”, nhằm mục đích vào tâm ý của một số ít người tiêu dùng ngại sửdụng bột ngọt hay dị ứng với chất gia vị này, nhưng trong thành phần lại có chứa “ siêu bột ngọt ” bằngcách dùng thuật ngữ chuyên ngành “ chất điều vị ”. Theo PGS.TS. Đồng Thị Thanh Thu, trong sách “ Sinh hóa ứng dụng ” – Giáo trình của Trường Đại học Khoahọc Tự Nhiên-ĐHQG TP. Hồ Chí Minh có viết : “ Bột ngọt ( Monosodium glutamate ) là một gia vị thực phẩm đượcdùng phổ cập trên toàn quốc tế. những những tổ chức triển khai số 1 quốc tế về thực phẩm và phụ gia thực phẩmđều Kết luận rằng, bột ngọt là bảo đảm an toàn, không gây độc, không gây ung thư và đã đặt mã số quốc tế choloại phụ gia này là E 621 … Bên cạnh bột ngọt còn có một chất được gọi là “ siêu bột ngọt ”. Từ năm 1913, học trò của Tiến sĩ Ikeda là ông Komada đã phát hiện ra đặc thù đặc trưng của vị Umami trong Disodium5 ’ – innosinate ( Inosinate Mono-Phosphate IMP – còn gọi là chất điều vị E631 ) – một chất có trong khô cánhảy. Nhiều năm sau, ông Kuminaka và những tập sự cũng lại tò mò ra một chất có mùi vị Umamicực kỳ quan trọng trong loại nấm Shiitake khô-đó là chất Disodium 5 ’ – guanylate ( Guanylate MonoPhosphate GMP – chất điều vị E627 ). Ông Kuninaka nhận thấy, nếu trộn bột ngọt với 5 ’ ribonucleotiide thìsẽ được một chất có vị ngọt gấp 10 lần so với bột ngọt thường thì. Đó chính là siêu bột ngọt … ”. Ngoàira, trong sách “ Bách khoa toàn thư ” ( The Merck Index ) cũng đã viết : “ Guanylate ( E627 ) : sử dụng với chứcnăng điều vị giống như Sodium glutamate ( bột ngọt ) và có công dụng mạnh hơn những chất khác ; ChấtInosinate ( E631 ) sử dụng với tính năng điều vị giống như Sodium glutamate và thường được dùngchung dưới dạng hỗn hợp, gồm Inosinate, Glutamate và những muối khác … ”. Bà Nguyễn Thị Lâm – Viện phó Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, những chất điều vị E621, E627 và E631đều thuộc cùng một nhóm chất điều vị ( flavor enhancer ). Điểm độc lạ cơ bản giữa chất E621 so vớiE627, E631 là hai chất sau có năng lực làm tăng vị ngọt của thực phẩm tự nhiên lên nhiều lần so với chấtđầu tiên ( E621 ). Do vậy, người ta mới gọi nôm na là “ siêu bột ngọt ”. Song, điều quan tâm là cả 3 chất trên đều nằm trong hạng mục những chất điều vị thực phẩm được Bộ Y tế chophép sử dụng. Còn việc trong mẫu sản phẩm hạt nêm của từng tên thương hiệu dùng chất gì, nhiều hay ít vàngười tiêu dùng có đồng ý chúng hay không lại là quyền tiêu dùng của “ Thượng đế ”. BẢO TRÂN

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường