Quan điểm về phát triển thị trường điện cạnh tranh và giá điện ở Việt Nam

Sự cần thiết phát triển thị trường điện cạnh tranh ở Việt Nam  

Tập đoàn Điện lực Việt Nam ( EVN ) hiện đang chiếm hữu phần nhiều hiệu suất những nguồn điện, nắm giữ hàng loạt khâu truyền tải, phân phối và kinh doanh thương mại kinh doanh bán lẻ điện. EVN cũng giữ vai trò là đơn vị chức năng mua điện duy nhất, Tổng Công ty mua và bán điện thuộc EVN mua điện năng từ những nhà máy sản xuất điện khác ngoài EVN như Tập đoàn đầu khí Việt Nam ( PVN ), Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam ( TKV ), .. để phân phối và kinh doanh bán lẻ điện cho những hộ tiêu thụ điện. Có thể nói, cho đến nay EVN vẫn là tổ chức triển khai duy nhất độc quyền kinh doanh thương mại điện trong toàn nước, chưa có sự cạnh tranh đối đầu ở bất kể hoạt động giải trí nào trong những khâu của ngành điện. Theo tài liệu của Cục Điều tiết Điện lực, tính đến cuối năm 2010, tổng hiệu suất những nguồn điện toàn mạng lưới hệ thống là 21.542 MW. Trong đó, EVN đang quản trị quản lý và vận hành 24 xí nghiệp sản xuất điện với tổng hiệu suất là 14.233 MW ( chiếm 65,32 % ), PVN là 2.278 MW ( chiếm 10,57 %, TKV là 1.046 MW ( chiếm 4,86 % ), những nhà đầu tư quốc tế là 2.115 MW ( chiếm 9,82 % ), tư nhân là 50MW ( chiếm 2,32 % ), nhập khẩu là 1.000 MW ( chiếm 4,64 % ), những mô hình khác là 370MW ( chiếm 1,72 % ).

Qua các số liệu trên cho thấy: EVN nắm giữ phần lớn công suất phát điện, các thành phần khác như PVN, TKV chiếm tỷ trong rất nhỏ, với vai trò bổ sung thêm nguồn điện đóng góp vào nguồn điện đang thiếu hụt phục vụ phát triển kinh tế xã hội, mà chưa hề mang một dấu ấn gì trong phát điện cạnh tranh và kinh doanh bán điện độc lập.

Một đặc thù đáng chăm sóc, trong những năm gần đây hoạt động giải trí của EVN kém hiệu suất cao, sản xuất kinh doanh thương mại thua lỗ, nợ hàng năm tăng cao, dẫn tới thiếu nguồn vốn cho góp vốn đầu tư tăng trưởng, vay vốn rất khó khăn vất vả, thiếu minh bạch và mất lòng tin với người mua mỗi khi yêu cầu việc tăng giá điện. Một trong những nguyên do gây ra thực trạng trên là do sự tăng trưởng lừ đừ thị trường điện cạnh tranh đối đầu, EVN nắm giữ độc quyền kinh doanh thương mại điện quá lâu. Phát triển thị trường điện cạnh tranh đối đầu là khuynh hướng tăng trưởng chung của những nước trên quốc tế, là động lực cho hoạt động giải trí hiệu suất cao trong sản xuất kinh doanh thương mại điện và tăng trưởng kinh tế tài chính xã hội. Ngành điện Việt Nam không có con đường nào khác, phải nhìn thẳng vào thực sự để tìm mọi giải pháp hữu hiệu đẩy nhanh tăng trưởng thị trường điện canh tranh.

Về thực hiện lộ trình thị trường điện

nhà nước Việt Nam đã nhận thức được : Hình thành và tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu là kế hoạch tăng trưởng dài hạn của ngành điện ViệtNam, đã biểu lộ trong Luật Điện lực năm 2004 và được cụ thể hóa trong Quyết định 26/2006 / QĐ-TTg ngày 26 tháng 01 năm 2006 của Thủ tướng nhà nước về lộ trình và những điều kiện kèm theo hình thành tăng trưởng những Lever thị trường điện lực tại Việt Nam. Theo quyết định hành động trên, thị trường điện Việt Nam sẽ hình thành và tăng trưởng theo 3 Lever : – Thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu ( quy trình tiến độ 2005 – năm trước ) – Thị trường bán sỉ cạnh tranh đối đầu ( quá trình năm trước – 2022 ) – Thị trường kinh doanh bán lẻ cạnh tranh đối đầu ( quy trình tiến độ sau năm 2022 ) Thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu : Là Lever tiên phong của thị trường điện cạnh tranh đối đầu ở Việt Nam. Trong quy trình tiến độ này, chỉ có cạnh tranh đối đầu trong khâu phát điện, chưa có cạnh tranh đối đầu trong khâu bán sỉ và kinh doanh bán lẻ điện. Khách hàng sử dụng điện chưa có thời cơ lựa chọn đơn vị chức năng bán điện cho mình. Các đơn vị chức năng phát điện sẽ cạnh tranh đối đầu bán điện cho một đơn vị chức năng mua buôn duy nhất ( Công ty mua và bán điện thường trực EVN ) trên thị trường giao ngay và qua hợp đồng mua và bán điện dài hạn. Cục Điều tiết Điện lực lao lý hàng năm tỷ suất sản lượng điện năng mua và bán qua hợp đồng và điện năng thanh toán giao dịch trên thị trường giao ngay. Thị trường bán sỉ điện cạnh tranh đối đầu : Hình thành những đơn vị chức năng bán sỉ mới để tăng cường cạnh tranh đối đầu trong khâu mua và bán điện. Khách hàng lớn và những công ty phân phối được quyền mua điện trực tiếp từ những đơn vị chức năng phát điện trải qua thị trường hoặc từ những đơn vị chức năng bán sỉ. Các đơn vị chức năng bán sỉ điện cạnh tranh đối đầu mua điện từ những đơn vị chức năng phát điện và cạnh tranh đối đầu bán điện cho những đơn vị chức năng phân phối và người mua lớn. Chưa có cạnh tranh đối đầu trong khâu kinh doanh nhỏ điện, người mua sử dụng nhỏ chưa có quyền lựa chọn đơn vị chức năng phân phối điện. Thị trường kinh doanh nhỏ điện cạnh tranh đối đầu : Sự cạnh tranh đối đầu diễn ra ở cả 3 khâu : phát điện, bán sỉ và kinh doanh nhỏ điện. Khách hàng trên cả nước được lựa chọn đơn vị chức năng bán điện cho mình ( đơn vị chức năng kinh doanh bán lẻ điện ) hoặc mua điện trực tiếp từ thị trường. Các đơn vị chức năng kinh doanh nhỏ điện cũng cạnh tranh đối đầu mua điện từ những đơn vị chức năng bán sỉ, những đơn vị chức năng phát điện hoặc từ thị trường để kinh doanh nhỏ cho người mua sử dụng điện. Sau một thời hạn dài Bộ Công Thương, Cục Điều tiết Điện lực và những tổ chức triển khai tương quan đã nghiên cứu và điều tra, thiết kế xây dựng mạng lưới hệ thống những văn bản pháp lý, thiết kế xây dựng hạ tầng thông tin cũng như đào tạo và giảng dạy, tập huấn cho những đơn vị chức năng tham gia thị trường, đến ngày 01 tháng 7 năm 2011 thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu đã mở màn quản lý và vận hành thử nghiệm và theo dự kiến sẽ quản lý và vận hành chính thức trong năm 2012. Theo lộ trình, sau khi kết thúc Lever 1 thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu vào năm năm trước, mới chuyển sang Lever 2 thị trường bán sỉ cạnh tranh đối đầu ( năm ngoái – 2022 ) và sau năm 2022 sẽ triển khai thị trường kinh doanh nhỏ cạnh tranh đối đầu.

Quan điểm về thực hiện lộ trình thực hiện thị trường điện

Sự hình thành và tăng trưởng thị trường điện với 3 Lever là thiết yếu. Thực hiện thành công xuất sắc lộ trình tăng trưởng thị trường điện, đưa vào hoạt động giải trí thị trường điện cạnh tranh đối đầu sẽ tạo ra những biến hóa tích cực trong hoạt động giải trí điện lực ở Việt Nam, nâng cao được tính minh bạch và hiệu suất cao trong sản xuất và kinh doanh thương mại điện, hạ giá thành tạo cơ sở giảm giá bán điện. Phát triển thị trường điện cạnh tranh đối đầu là khuynh hướng tất yếu của nền kinh tế thị trường, mang lại quyền lợi chung cho người phân phối và người tiêu thụ điện. Sau đây là 1 số ít quan điểm trao đổi, yêu cầu nhằm mục đích đẩy nhanh lộ trình và nâng cao chất lượng hoạt động giải trí thị trường điện cạnh tranh đối đầu ở nước ta, đơn cử là : 1. Về lộ trình, phải trải qua 3 Lever từ năm 2005 đến 2022 là quá dài, cứng ngắc, những Lever triển khai không có sự xen kẽ lẫn nhau, phải xong Lever này mới chuyển sang Lever khác. Như vậy phải sau gần 20 năm thực thi, đến năm 2022 Việt Nam mới có được thị trường điện cạnh tranh đối đầu hoàn hảo. Thực chất đây được xem là một dự án Bất Động Sản thay đổi chính sách quản trị kinh tế tài chính trong ngành điện nhằm mục đích quy đổi từ chính sách hoạt động giải trí độc quyền lỗi thời kém hiệu suất cao sang cơ chế thị trường cạnh tranh đối đầu văn minh. Về kinh nghiệm tay nghề hoạt động giải trí quản trị những doanh nghiệp nhà nước cho thấy vẫn sống sót một thế lực đang nắm giữ và quản lý theo chính sách cũ, độc quyền không muốn và thậm chí còn gây cản trở cho quy trình thay đổi. Đành rằng, hình thành và tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu ở nước ta là phức tạp và mới lạ, tuy nhiên nếu không có giải pháp khẩn trương, kinh khủng thì những hậu quả xấu của chính sách độc quyền vẫn liên tục sống sót và tăng trưởng, sẽ gây nên những tổn thất khôn lường cho ngành điện và nền kinh tế tài chính. Kiến nghị với nhà nước tập trung chuyên sâu nghiên cứu và điều tra và yêu cầu những giải pháp hữu hiệu nhằm mục đích đẩy nhanh quy trình tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu ở Việt Nam. Nên chăng tập trung chuyên sâu trí tuệ những nhà khoa học, quản trị, chủ trương, .. trong những tổ chức triển khai có lên quan góp phần kiến thiết xây dựng thị trường điện cạnh tranh đối đầu. 2. Thựchiện lộ trình thị trường điện cạnh tranh đối đầu cần gắn liền với tái cơ cấu tổ chức ngành điện theo Nghị quyết TW3 khóa XI về tái cơ cấu tổ chức những tập đoàn lớn kinh tế tài chính nhà nước, Mô hình ngành điện lúc bấy giờ không còn thich hợp với tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu. Hiện tại, EVN là đơn vị chức năng chiếm phần chi phối lớn nhất ( trên 60 % ) trong khâu phát điện. EVN lại chiếm hữu quản lý và vận hành đơn vị chức năng mua và bán điện duy nhất, Tổng Công ty ( TCT ) mua và bán điện, đơn vị chức năng truyền tải, đơn vị chức năng quản lý và vận hành Hệ thống điện và quản lý thanh toán giao dịch thị trường. Điều này sẽ không bảo vệ điều kiện kèm theo cho tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu theo đúng Quyết định 26/2006 / QĐ – TTg ngày 26 tháng 01 năm 2006. Do đó, để xử lý những hạn chế của quy mô hiện tại và tạo điều kiện kèm theo tăng trưởng thị trường điện cạnh tranh đối đầu, việc tái cấu trúc ngành điện, đặc biệt quan trọng EVN là một trong những nhu yếu cấp thiết và quan trọng gắn liền với sự tăng trưởng thị trường điện ở Việt Nam. Một số nội dung hoàn toàn có thể là :

–         Tổ chức lại các nhà máy điện thuộc EVN thành một số TCT phát điện độc lập với EVN (Như đề xuất của Bộ Công Thương)

Yêu cầu thứ nhất để triển khai thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu là những xí nghiệp sản xuất điện tham gia thị trường phải bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa những xí nghiệp sản xuất điện thuộc EVN và những nhà máy sản xuất điện thuộc những ngành khác ngoài EVN như PVN, TKV, … Muốn vậy, ngoài 1 số ít nhà máy sản xuất điện lớn, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế tài chính, xã hội và quốc phòng, bảo mật an ninh nhà nước liên tục nắm giữ ; phải tổ chức triển khai lại những nhà máy sản xuất điện thuộc EVN thành một số ít Tổng công ty phát điện ( GENCO ) độc lập với EVN. Giải pháp nàythực hiện càng sớm sẽ tạo điều kiện kèm theo triển khai nhanh gọn Lever 1 về tăng trưởng thị trường phát điện cạnh tranh đối đầu. Các nhà máy sản xuất điện có trên lảnh thổ Việt Nam không nhất thiết phải nối lưới điện vương quốc ( hoặc nối chỉ để trao đổi ) và bán cho TCT mua và bán điện thuéc EVN ; có quyền bán trực tiếp cho những người mua theo lao lý của nhà nước và luật điện lực. Chẳng hạn, xí nghiệp sản xuất điện thuôc PVN ở Bà ria Vũng tàu có quyền bán điện trực tiếp cho những hộ tiêu thụ của PVN và những nganh khác trong pham vi thích hợp, tương tự như đối vơi TKV tại Quảng Ninh, … – Tổ chức lại Tổng Công ty mua và bán điện, đơn vị chức năng Điều độ HTĐ vương quốc, đơn vị chức năng Điều hành thanh toán giao dịch thị trường điện, .. Ba tổ chức triển khai này có mối link rất ngặt nghèo về kỷ thuật, kinh tế tài chính, kinh tế tài chính và quản trị, nên chăng tổ chức triển khai lại thành một TCT hợp nhất, độc lập với EVN. – Việc thực thi Lever thị trường bán sỉ, kinh doanh bán lẻ điện canh tranh sẽ lan rộng ra sư tham gia so với những đợn vị trong và ngoài EVN. Hiện EVN đang nắm giữ phần nhiều hàng loạt bán sỉ và kinh doanh nhỏ. Thực hiện Lever này tương quan ngặt nghèo tới nội dung tái cấu trúc của EVN, ngµnh ® iÖn.

Giá điện trên thị trường điện cạnh tranh

Hiện trạng về giá điện

Giá điện ở Việt Nam, từ năm 1992 đến nay đã kiểm soát và điều chỉnh tăng trên chục lần, năm 2011 kiểm soát và điều chỉnh 2 lần : ngày 01 tháng 3 năm 2011 tăng 15,28 % so với năm 2010, ngày 20 tháng 12 năm 2011 tăng tiếp 5 %. Tính đến nay giá điện trung bình ( kể cả thuế Hóa Đơn đỏ VAT ) là 1.434 đ / kWh ( tương tự 7U scent / kWh ). Biểu giá điện sau mỗi lần kiểm soát và điều chỉnh có được cải tổ, tuy nhiên vẫn chưa phân phối được 3 tiềm năng hầu hết của định giá điện : hiệu suất cao kinh tế tài chính, công minh xã hội, khả thi kinh tế tài chính. Biểu giá điện và phát hành những kỳ kiểm soát và điều chỉnh giá điện còn chưa thuyết phục, mang nặng chính sách hành chính, thiếu cơ sở khoa học, thiếu minh bạch nên khó thuyết phục được sự đồng thuận của những khoa học, quản trị, đặc biệt quan trọng những người mua sử dụng điện. Giá điện lúc bấy giờ đang thực thi theo Luật Điện lực phát hành ngày 14 tháng 12 năm 2004 gồm có ; Điều 29. Chính sách giá điện. Điều 30. Căn cứ lập và kiểm soát và điều chỉnh giá điện. Điều 31. Giá điện và những loại phí. Tuy nhiên, về giải pháp kiến thiết xây dựng biểu giá điện lúc bấy giờ đa phần dựa trên ngân sách thống kê hạch toán giá tiền của EVN ( chưa đủ độ đáng tin cậy ), với mục đich bù lỗ mà không tính đến nguyên do và những giải pháp giảm ngân sách, chưa vận dụng chiêu thức phổ cập và văn minh theo ngân sách biên dài hạn, chưa kiến thiết xây dựng biểu giá 2 thành phần : hiệu suất và điện năng, kiểm soát và điều chỉnh giá điện mới quan tâm đến làm tăng giá điện mà chưa chăm sóc đến giảm giá điện như mùa nước và việc tăng hiệu suất những xí nghiệp sản xuất thuỷ điện, giảm tổn thất, giá tiền, ..

Quan điểm về giá điện trong thị trường điện

– Về nguyên tắc, việc lập và kiểm soát và điều chỉnh giá điện từ nay cho đến khi có được thị trường điện cạnh tranh đối đầu tuyệt đối ở Việt Nam, thiết yếu dựa vào những cơ sở sau đây : i / Chính sách nguồn năng lượng vương quốc, chủ trương giá nguồn năng lượng và đặc biệt quan trọng chủ trương giá điện. ii / Điều kiện tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của quốc gia và năng lực chi trả của dân cư. iii / Quan hệ cung và cầu về điện năng. iiii / giá thành sản xuất kinh doanh thương mại và doanh thu hài hòa và hợp lý của những đơn vị chức năng điện lực nhằm mục đích bảo vệ tăng trưởng kinh tế tài chính cho tăng trưởng ngành điện. iiiii / Mức độ tăng trưởng của thị trường điện lực. – Về giá điện, quan trọng nhất là giá kinh doanh nhỏ trung bình và biểu giá kinh doanh bán lẻ cho những người mua trực tiếp dùng điện. Thị trường điện là nơi thanh toán giao dịch giữa hai đối tượng người tiêu dùng hầu hết : người phân phối và người tiêu thụ trực tiếp trải qua Ngân sách chi tiêu. Người cung ứng so với thị trường điện gồm có những đơn vị chức năng sản xuất, truyền tải, phân phối và quản trị : người tiêu thụ gồm có những người mua trực tiếp dùng điện. Giá bán điện được xác lập trên cơ sở giá tiền sản xuất, truyền tải, phân phối và doanh thu hài hòa và hợp lý, với sự đồng thuận của người người mua. Nhà nước sẽ quyết định hành động giá kinh doanh bán lẻ trung bình và biểu giá điện. – Ý kiến về yêu cầu của Bộ Công Thương bổ trợ giá điện trong Luật Điện lực Việt Nam. Trong tháng 4 năm 2012, Bộ Công Thương, cơ quan soạn thảo bổ trợ dự luật Điện lực ý kiến đề nghị Nhà nước không nên can thiệp vào giá điện để có được thị trường điện cạnh tranh đối đầu tổng lực và lôi cuốn góp vốn đầu tư, khắc phục thực trạng thiếu điện như thời hạn vừa mới qua. Theo quan điểm của Bộ Công Thương đề xuất kiến nghị 8 loại giá, phí thay cho việc Nhà nước lao lý giá kinh doanh bán lẻ điện trung bình, trong đó có 3 loại giá : giá phát điện, giá bán sỉ và giá kinh doanh nhỏ điện, có 5 loại phía quản lý thanh toán giao dịch thị trường điện lực và phí dịch vụ phụ trợ. ( Báo Dân trí ngày 17 tháng 4 năm 2012 ). Ý kiến của người phản biện đề xuất xem xét yêu cầu của Bộ Công Thương và ý kiến đề nghị quản trị Nhà nước về giá điện tõ nay cho đến khi Việt Nam có thị trường điện cạnh tranh đối đầu tuyệt vời và hoàn hảo nhất như sau : – Thủ tướng nhà nước chỉ phê duyệt giá kinh doanh nhỏ trung bình và biểu giá điện khi lập và kiểm soát và điều chỉnh giá điện cho toànquốc.

–         Thủ tướng không quy định giá phát điện, giá bán buôn và các loại giá truyền tải, phân phối và giá dịch vụ phụ trợ HTĐ. Các loại giá này sẽ được thương thảo bởi các đơn vị có liên quan đến  tham gia thị trường với sự quản lý của Bộ Công Thương.

– Bỏ những loại phí so với giá điện, chỉ gồm những loại giá : giỏ phỏt di ? n, giỏ truyên tải, giá phân phôi, giá dịch vụ phụ trợ HTĐ. – Không bù chéo trong giá điện, mà chỉ nên pháp luật giá kinh doanh nhỏ hài hòa và hợp lý cho tong đối tượng người dùng người mua trong biểu giá điện. –         Các yếu tố đầu vào khi xem xét điều chỉnh giá điện cần tính đến các yếu tố làm giẩm giá điện như yếu tố mùa và công suất, sản lương tăng thêm đối với nhà máy thuỷ điên, giảm tổn thất HTĐ,…
 – Các yếu tố nguồn vào khi xem xét kiểm soát và điều chỉnh giá điện cần tính đến những yếu tố làm giẩm giá điện như yếu tố mùa và hiệu suất, sản lương tăng thêm so với xí nghiệp sản xuất thuỷ điên, giảm tổn thất HTĐ, …

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường