Thị trường chứng khoán (Stock Market) là gì? Chức năng và phân loại

Hình minh họa (Nguồn: Tapchitaichinh)

Thị trường chứng khoán

Khái niệm

Thị trường chứng khoán trong tiếng Anh gọi là Stock Market.

Thị trường chứng khoán là thị trường mua bán, trao đổi các loại chứng khoán giữa các chủ thể tham gia. 

Các chứng khoán dài hạn là những công cụ có thời hạn đáo hạn ngay từ khi phát hành dài hơn 1 năm .Xét về mặt thực chất thì thị trường chứng khoán chính là một định chế kinh tế tài chính trực tiếp, nơi tập trung chuyên sâu và phân phối những nguồn vốn tiết kiệm chi phí hoặc trong thời điểm tạm thời rảnh rỗi, nơi thanh toán giao dịch những công cụ kinh tế tài chính của thị trường vốn .

Đặc điểm

– Đây là phương pháp cung ứng và kêu gọi vốn trực tiếp người có vốn thư thả và người có nhu yếu vốn trực tiếp tham gia thị trường mà không trải qua trung gian kinh tế tài chính như ngân hàng nhà nước .- Là thị trường gần với thị trường cạnh tranh đối đầu hoàn hảo nhất với sự tham gia của nhiều người mua và bán ; giá hình thành trên cơ sở quan hệ cung – cầu .- Là thị trường vừa gắn với hình thức kinh tế tài chính dài hạn, vừa gắn với hình thức kinh tế tài chính thời gian ngắn .Nhìn chung, thị trường chứng khoán là thị trường liên tục khi những chứng khoản liên tục được mua và bán nhiều lần trên thị trường thứ cấp sau khi đã được phát hành trên thị trường sơ cấp .

Chức năng của thị trường chứng khoán

Kênh huy động và phân bổ nguồn vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh

Đây là tính năng quan trọng nhất của thị trường chứng khoán. Thực hiện công dụng kinh tế tài chính cơ bản là đưa những nguồn vốn từ những hộ mái ấm gia đình, doanh nghiệp và chính phủ nước nhà có nguồn vốn dư thừa khi tiêu tốn ít hơn thu nhập của họ sang những chủ thể thiếu vốn khi họ muốn tiêu tốn nhiều hơn thu nhập họ có .Do vậy, về thực chất, thị trường chứng khoán nếu quản lý và vận hành tốt sẽ nâng cao hiệu suất cao chung của nền kinh tế tài chính .Thêm vào đó, thị trường chứng khoán quản lý và vận hành một cách lành mạnh và bảo đảm an toàn là một tác nhân quan trọng để bảo vệ nâng cao năng lượng cạnh tranh đối đầu của nền kinh tế tài chính, thôi thúc tăng trưởng trải qua nâng cao hiệu suất của nền kinh tế tài chính .

Công cụ để ổn định kinh tế vĩ mô

Thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng qua đó Chính phủ thực thi các chính sách kinh tế, đặc biệt là chính sách tài chính – tiền tệ để ổn định kinh tế và kiểm soát lạm phát. Một thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh sẽ tạo điều kiện giảm thiểu vấn đề về sai lệch kép, trong đó các thị trường trái phiếu và công cụ phái sinh đóng vai trò rất quan trọng.

Cung cấp khả năng thanh khoản cho các chứng khoán

Thị trường chứng khoán giúp cho những chủ thể tham gia hoàn toàn có thể mua và bán chứng khoán một cách thuận tiện, thuận tiện, nhanh gọn với ngân sách thanh toán giao dịch thấp .

Tính thanh khoản do thị trường chứng khoán mang lại sẽ giúp cho dòng vốn được luân chuyển nhanh và trở thành một kênh huy động vốn và đầu tư hiệu quả.

Nguyên tắc hoạt động

– Nguyên tắc trung gian- Nguyên tắc công khai thông tin- Nguyên tắc đấu giá

Phân loại thị trường chứng khoán

Căn cứ vào tính chất luân chuyển vốn

Thị trường sơ cấp: Là thị trường lần đầu tiên chứng khoán được chào bán và huy động vốn mới cho tổ chức phát hành. Do đó, đây là thị trường mang lại lợi ích trực tiếp cho tổ chức phát hành chứng khoán. Việc phát hành chứng khoán sẽ phải tuân thủ theo các quy định của luật chứng khoán,.

Thị trường sơ cấp hoàn toàn có thể được phân loại thành thị trường chào bán ra công chúng và chào bán riêng không liên quan gì đến nhau .

Thị trường thứ cấp (còn gọi là thị trường cấp II hay thị trường luân chuyển chứng khoán). Đây là thị trường giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường sơ cấp. 

Căn cứ vào phương thức giao dịch

Có 2 cấu trúc thi thị trường để thực thi thanh toán giao dịch gồm có :

– Thị trường xác định giá theo lệnh (order driven).

– Thị trường xác định giá theo giá yết (quote driven).

Căn cứ theo hình thức tổ chức

Thị trường thứ cấp cũng hoàn toàn có thể được phân loại thành :

– Thị trường tổ chức (sở giao dịch chứng khoán).

– Thị trường phi tập trung (OTC).

Các Sở thanh toán giao dịch chứng khoán là những khu vực thanh toán giao dịch tập trung chuyên sâu, tại đó những công cụ kinh tế tài chính được thanh toán giao dịch. Các công cụ kinh tế tài chính thanh toán giao dịch phải là những công cụ được niêm yết bởi Sở thanh toán giao dịch chứng khoán .Trong khi đó, nhìn chung thị trường OTC là thị trường thanh toán giao dịch những công cụ kinh tế tài chính không niêm yết ( unlisted ), ví dụ như so với CP, có cả những CP được niêm yết và không niêm yết .

Căn cứ theo thời gian thanh toán

– Thị trường giao ngay: Là thị trường thực hiện giao dịch mua và bán công cụ tài chính ngay khi giao dịch.

– Thị trường phái sinh: Các công cụ phái sinh bao gồm các hợp đồng tương lai, kì hạn, quyền chọn, swap…

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Thị trường chứng khoán, Học viện Ngân hàng, NXB Thời Đại).

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường