Thị trường bán lẻ Việt Nam

VHDN: Thị trường bán lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ do nền kinh tế được phục hồi và đang trên đà lấy lại tốc độ tăng trưởng cao. Điều này cho thấy tiềm năng thị trường bán lẻ Việt Nam là rất lớn nhưng cuộc đua giành thị phần trong lĩnh vực này cũng ngày càng gay gắt.

Làn sóng đổ vốn vào thị trường bán lẻ
Sau khi chính thức gia nhập vào Tổ chức Thương mại thế giới ( WTO ) vào năm 2017, thị trường bán lẻ Việt Nam đã có những bước tiến vững chãi và gặt hái được nhiều thành quả tích cực, với kênh bán lẻ văn minh chiếm 26 % thị trường với vận tốc tăng trưởng 11,8 %. Bà Lê Việt Nga – Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước ( Bộ Công Thương ) cho biết, hàng nội chiếm hơn 80 % trên những mạng lưới hệ thống bán lẻ, Thị trường bán lẻ Việt Nam có nhiều tiềm năng tăng trưởng do quy mô dân số lớn ( hơn 93,7 triệu người ), cơ cấu tổ chức dân số trẻ ( 60 % dân số ở độ tuổi 18-50 ) ; dự báo tiêu tốn hộ mái ấm gia đình tăng trung bình 10,5 % / năm và sẽ lên mức 714 USD / tháng vào năm 2020, trong khi tỷ suất bao trùm của mạng lưới hệ thống bán lẻ văn minh thấp hơn nhiều nước trong khu vực ( Việt Nam chỉ đạt 25 % tổng mức bán lẻ, trong khi ở Philipine là 33 %, Thailand là 34 %, Malaysia 60 %, Nước Singapore là 90 % … ) .

Thời gian gần đây, có thể thấy thị trường bán lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ do nền kinh tế được phục hồi và đang trên đà lấy lại tốc độ tăng trưởng cao. Số lượng DN tăng cao, ngành sản xuất phục hồi, kiều hối tăng, lãi suất cho vay giảm… là những nhân tố chính góp phần làm tăng thu nhập khả dụng của người dân. Kết quả của nó là một làn sóng vốn trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục “đổ” vào ngành bán lẻ Việt Nam trong thời gian qua. Có thể nhận thấy trên thị trường đã nổi lên một số nhà phân phối bán lẻ chủ yếu bao gồm cả DN trong nước và nước ngoài đang nắm giữ thị phần chủ yếu, cạnh tranh lẫn nhau và đi đầu trong những xu hướng bán lẻ mới. Các tập đoàn lớn kinh doanh bán lẻ lớn của nước ngoài như Lotte, Central Group, Aeon, Circle K, K Mart, Auchan, Family Mart… đã liên tục đẩy mạnh chiến lược thâm nhập và mở rộng thị trường bán lẻ tại Việt Nam. Điều này cho thấy tiềm năng thị trường bán lẻ Việt Nam là rất lớn nhưng cuộc đua giành thị phần trong lĩnh vực này cũng ngày càng gay gắt.

Đồng thời, việc kết thúc đàm phán và ký những hiệp định như Đối tác văn minh xuyên Thái Bình Dương ( CPTPP ), hiệp định thương mại với EU ( EVFTA ), hình thành Cộng đồng kinh tế tài chính ASEAN ( AEC ), cam kết Open thị trường dịch vụ, góp vốn đầu tư, phân phối cũng là nguyên do khiến những Doanh Nghiệp quốc tế lớn tăng nhanh góp vốn đầu tư vào ngành bán lẻ Việt Nam. Trong khi đó, phần đông những Doanh Nghiệp Việt Nam là những Doanh Nghiệp nhỏ và vừa với nguồn lực hạn chế, chỉ có một số ít ít Doanh Nghiệp lớn của Việt Nam như Hồ Chí Minh Co. op, Vingroup … mới đủ năng lượng để cạnh tranh đối đầu, chứng minh và khẳng định vị thế của mình trên thị trường bán lẻ Việt Nam .
Hệ thống bán lẻ trong nước đã và đang tương hỗ tích cực cho loại sản phẩm, sản phẩm & hàng hóa trong nước. Nhờ tác động ảnh hưởng từ Cuộc hoạt động “ Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam ”, đến nay, tỷ suất hàng Việt trong mạng lưới hệ thống phân phối, nhất là nhà hàng siêu thị được duy trì ở mức cao. Đơn cử, Coopmart từ 90 – 93 % ; Satra 90 – 95 % ; Vinmart 96 % ; Big C 90 % … Tỷ lệ hàng Việt tại những chợ truyền thống lịch sử, shop thuận tiện chiếm tỷ suất từ 60 % trở lên .

Tốc độ thâm nhập và mở rộng ngày một gia tăng của các hãng phân phối nước ngoài đã gây sức ép rất lớn và là mối lo ngại cho các nhà bán lẻ nội địa. Thời gian vừa qua, các DN lớn của nước ngoài đã liên tục gia tăng thị phần và dự báo nhiều khả năng sẽ còn tăng với tốc độ rất nhanh trong thời gian tới.

Dư địa lớn để tăng trưởng
tiến sỹ Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện trưởng Viện nghiên cứu và điều tra Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh cho biết thêm, theo CIEM, Việt Nam đứng thứ 2 trên 54 vương quốc được khảo sát về phân phối và bán lẻ. Và đây cũng là ngành được nhiều ĐK kinh doanh thương mại và khởi nghiệp lớn nhất. Dư địa của thị trường rất lớn .

Hành vi tiêu dùng của người dân dần thay đổi theo xu hướng hiện đại, từ việc mua sắm hàng ngày ở các chợ truyền thống chuyển sang mua sắm khối lượng lớn ở các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại, trung tâm mua sắm hay cửa hàng tiện lợi để phục vụ cho tiêu dùng cả tuần của gia đình và đây cũng chính là động lực thúc đẩy sự dịch chuyển từ kênh bán lẻ truyền thống sang kênh bán lẻ hiện đại diễn ra nhanh hơn. Bên cạnh đó, tiềm năng phát triển, thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá là thị trường hấp dẫn, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã mở ra cho Việt Nam nhiều cơ hội để phát triển kinh tế trong nước, qua đó có nhiều điều kiện và dư địa để phát triển thị trường bán lẻ. Điều đó được thể hiện rõ khi thu nhập bình quân của người dân ngày càng cao, tầng lớp trung lưu đang tăng rất nhanh, tỷ lệ tiêu dùng so với GDP của Việt Nam cũng thuộc loại cao so với các nước trong khu vực (trên 70%).

Ông Vũ Vinh Phú – chuyên viên ngành bán lẻ cho biết, tiến trình 2018 – 2020 thực sự sẽ là tiến trình tăng cường cho những nhà bán lẻ ở thị trường trong nước. Đây cũng là thời gian mà sự cạnh tranh đối đầu can đảm và mạnh mẽ sẽ kinh khủng hơn giữa những Doanh Nghiệp Việt Nam và những Doanh Nghiệp quốc tế giữa những kênh bán hàng văn minh và kênh bán hàng truyền thống cuội nguồn. Thời gian tới với sự tăng trưởng của công nghệ thông tin được vận dụng thoáng đãng sẽ đem lại hiệu suất lao động cao cho những nhà bán lẻ, đồng thời biến hóa những hành vi shopping của người tiêu dùng xã hội, những nhà bán lẻ cần sớm nhận ra yếu tố này để sử dụng những công nghệ tiên tiến tiên tiến và phát triển vào quản trị kinh doanh thương mại của mình .
Theo những Doanh Nghiệp bán lẻ, cạnh tranh đối đầu giữa những Doanh Nghiệp, những kênh bán hàng đều mang lại quyền lợi cho người tiêu dùng, người mua sẽ được ship hàng tốt hơn, có nhiều sự lựa chọn hơn. Tuy nhiên Nhà nước cần tạo thiên nhiên và môi trường cạnh tranh đối đầu bình đẳng, công khai minh bạch, minh bạch trong cuộc đua bán lẻ, giữa trong nước và ngoài nước, giữa kênh bán lẻ truyền thống cuội nguồn và văn minh. Nhà nước nên kiến thiết xây dựng những chủ trương tương hỗ những Doanh Nghiệp trong nước để tăng trưởng tên thương hiệu, tương hỗ huấn luyện và đào tạo nhân lực, cung ứng thông tin thị trường, thực thi thương mại. Đồng thời để những Doanh Nghiệp có điều kiện kèm theo tiếp cận với những mặt phẳng kinh doanh thương mại có vị trí thuận tiện với chính sách hài hòa và hợp lý. Bên cạnh đó, Doanh Nghiệp Việt Nam cũng cần tăng cường tính link, liên kết từ sản xuất đến phân phối để tương hỗ nhau cùng tăng trưởng thị trường ; tăng cường công tác làm việc truyền thông online đến người tiêu dùng để ủng hộ những loại sản phẩm sản phẩm & hàng hóa do những doanh nghiệp trong nước sản xuất và tiêu thụ .

Mỹ Dung