Sự thật ‘bẫy nợ’ tại các dự án của công ty mẹ Tổng thầu Trung Quốc

Trong khi Tổng thầu TQ là Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt TQ ( CRSG ) liên tục ” lỡ hẹn ” dự án Bất Động Sản đường sắt Cát Linh-Hà Đông thì nhiều nước đang quan ngại rơi vào bẫy nợ công ty mẹ của CRSG khi có rủi ro tiềm ẩn chậm quy trình tiến độ .

“Hậu thuẫn” của Công ty Hữu hạn tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc, thầu tại dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông

Tổng thầu Trung Quốc tại dự án Bất Động Sản đường sắt Cát Linh – HĐ Hà Đông là Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc ( China Railway Sixth Group Co., Ltd – CRSG ). Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc là công ty con của Tập đoàn đường sắt Trung Quốc ( China Railway Group Limited – được gọi là CREC ), một trong những tập đoàn xây dựng số 1 quốc tế và từng có tên trong list 500 doanh nghiệp lớn nhất toàn thế giới của Forbes.

Thành lập từ năm 1900, công ty mẹ CREC có vốn chủ sở hữu 33,4 tỷ USD tính đến năm 2019 và vốn hóa thị trường 17,54 tỷ USD tính đến thời điểm hiện tại. Được mệnh danh là một trong những nhà thầu tiên phong trong xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển bất động sản, nguồn lực của Châu Á, CREC được Moody’s và Fitch Rating xếp hạng rất ổn định.

Trong suốt 120 năm hoạt động giải trí, Tập đoàn đường sắt Trung Quốc đã xây dựng hơn 2/3 mạng lưới đường sắt vương quốc Trung Quốc, hơn 90 % mạng lưới hệ thống điện khí hóa đường sắt của Trung Quốc, kiến thiết khoảng chừng 1/8 những tuyến đường sắt cao tốc và 3/5 mạng lưới hệ thống giao thông vận tải đường sắt đô thị toàn nước. Với tổng quy mô hơn 290.000 nhân viên cấp dưới, Tập đoàn đường sắt Trung Quốc và những công ty con của nó hoạt động giải trí tại hơn 90 vương quốc và vùng chủ quyền lãnh thổ trên quốc tế với nhiều dự án Bất Động Sản tầm cỡ, đặc biệt quan trọng là những dự án Bất Động Sản thuộc sáng tạo độc đáo Vành đai và Con đường mà Bắc Kinh khởi xướng. Trong đó, công ty con Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc đảm nhiệm nhiều dự án Bất Động Sản quan trọng. Tổng thầu Trung Quốc tại dự án Bất Động Sản đường sắt Cát Linh – HĐ Hà Đông, Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc ( CRSG ), thường trực nhà nước có số vốn ĐK 210 triệu USD, trụ sở tại Bắc Kinh. Doanh nghiệp này hiện có 11 công ty con và 5 công ty Trụ sở khác với quy mô 15.000 nhân viên cấp dưới, với sản lượng xây dựng hàng năm được thống kê là hơn 3,5 tỷ USD. Thành lập hơn nửa thế kỷ, Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc đã xây dựng hơn 20 tuyến đường sắt vương quốc trong nước, gồm có những tuyến đặc biệt quan trọng quan trọng như Bắc Kinh – Quảng Châu Trung Quốc, Bắc Kinh – Thượng Hải, Bắc Kinh – Cửu Long … và tái tạo, hoàn thành xong việc xây dựng mới nhiều nhà ga đường sắt lớn tại Bắc Kinh, Thiên Tân, Thạch Gia Trang. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng xây dựng và quản lý và vận hành tuyến đường sắt liên thành phố vận tốc cao tiên phong của Trung Quốc nối Bắc Kinh với Thiên Tân với tốc độ tối đa 350 km / h. Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc cũng là Tổng thầu EPC dự án Bất Động Sản đường sắt Cát Linh HĐ Hà Đông với tổng mức góp vốn đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng, khởi đầu xây dựng từ tháng 10/2011 theo Hiệp định khung ký ngày 30/5/2008 giữa hai nhà nước Nước Ta – Trung Quốc. Nhưng tại dự án Bất Động Sản này, ông Trần Văn Lục, Giám đốc Ban quản trị dự án Bất Động Sản đường sắt, Cục Đường sắt, Bộ GTVT ( chủ góp vốn đầu tư dự án Bất Động Sản ) cho biết đây là lần tiên phong CRSG nhận thầu với tư cách nhà thầu EPC trong nghành nghề dịch vụ đường sắt đô thị, trích nguồn tin đăng trong một bài báo ngày 25/4/2014 trên báo Tiền Phong. Nghĩa là trước khi trúng thầu tuyến đường sắt Cát Linh – HĐ Hà Đông, Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc ( CRSG ) chưa từng xây dựng tuyến đường sắt đô thị nào theo hình thức tổng thầu EPC mà chỉ chuyên về thầu xây lắp, dẫn đến việc quản lý có phần lúng túng và khó trấn áp. Theo dự kiến bắt đầu, dự án Bất Động Sản đường sắt Cát Linh – HĐ Hà Đông có thời hạn hoàn thành xong và đi vào quản lý và vận hành từ cuối năm 2017. Nhưng sau nhiều lần lỡ hẹn, cho tới nay, dự án Bất Động Sản vẫn “ án binh bất động ” do Tổng thầu EPC là Công ty HH tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc nhiều lần thất hẹn, không thực thi đúng cam kết.  Sự thật 'bẫy nợ' tại các dự án của công ty mẹ Tổng thầu Trung Quốc ảnh 1 Dự án đường sắt Cát Linh – HĐ Hà Đông nhiều lần lỡ hẹn

Nhiều nước cảnh giác với “bẫy nợ” từ các dự án của Tập đoàn đường sắt Trung Quốc CREC

Nhiều dự án khác của Tập đoàn đường sắt Trung Quốc trên thế giới cũng đang có nguy cơ chậm tiến độ, thậm chí tiềm ẩn rủi ro “bẫy nợ”. Dự án đường sắt cao tốc trên cao nối Jakarta – Bandung (Indonesia) dài 142,3 km, bắt đầu khởi động vào tháng 1/2016 và dự kiến sẽ hoàn tất trong năm 2020 và đi vào vận hành năm 2021.

Là một phần trong dự án Bất Động Sản đường sắt cao tốc của Indonesia, tuyến đường sắt Jakarta – Bandung được kỳ vọng giúp cắt giảm thời hạn vận động và di chuyển từ hơn 3 giờ đồng hồ đeo tay xuống chỉ còn 40 phút. Nó nằm trong kế hoạch vương quốc về giao thông vận tải vận tải đường bộ của cơ quan chính phủ Indonesia với tổng số vốn góp vốn đầu tư 6,07 tỷ USD.  Sự thật 'bẫy nợ' tại các dự án của công ty mẹ Tổng thầu Trung Quốc ảnh 2 Kỹ sự CREC tại dự án Bất Động Sản đường sắt cao tốc trên cao nối Jakarta – Bandung Hồi tháng 11/2019, Bộ trưởng những doanh nghiệp nhà nước Erick Thohir cho biết ông sẽ xây dựng một đội đặc nhiệm trấn áp dự án Bất Động Sản để không bỏ lỡ thời hạn hoàn tất năm 2020. “ Chúng tôi đang nỗ lực ngăn ngừa rủi ro tiềm ẩn chậm hoàn tất dự án Bất Động Sản đường sắt cao tốc Jakarta-Bandung, bởi tuyến đường sắt này cũng liên kết với Surabaya. Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng ảnh hưởng tác động đến vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính ”. Nhưng đến tháng 4/2020, Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải vận tải đường bộ Luhut Pandjaitan buộc phải công bố xem xét lên lịch lại những thời hạn tiềm năng do sự ảnh hưởng tác động của đại dịch. “ Việc xây dựng dự án Bất Động Sản đường sắt cao tốc Jakarta-Bandung dự kiến sẽ bị trì hoãn trong toàn cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát ”, một quan chức chính phủ nước nhà cho hay. Mới đây nhất, hồi đầu tháng 6, nhà nước Indonesia đang xem xét mời Nhật Bản tham gia vào dự án Bất Động Sản này sau khi xem xét sự chậm trễ và thực trạng đội vốn trong tuyến đường sắt Jakarta-Bandung. Dự án đường sắt của Tập đoàn đường sắt Trung Quốc tại Ethiopia cũng là một dẫn chứng tiêu biểu vượt trội cả về quyền lợi và cạm bẫy tiềm ẩn ( bẫy nợ ) từ chính phủ nước nhà Trung Quốc. Tập đoàn đường sắt Trung Quốc và CCECC, hai nhà thầu Trung Quốc đã bắt tay liên kết kinh doanh xây dựng tuyến đường sắt nối Addis Ababa – Djibouti quản lý và vận hành từ đầu năm 2018. Đây được xem là một phần quan trọng nằm trong sáng tạo độc đáo Vành đai và con đường mà Bắc Kinh khởi xướng khi nó liên kết “ vương quốc không biển ” Ethiopia với cảng biển Doraleh phía tây Thành Phố Hà Nội của nước láng giềng Djibouti tạo nên cửa ngõ của châu Phi với kênh đào Suez và Biển Đỏ. Tuyến đường sắt dự kiến giúp cắt giảm thời hạn vận động và di chuyển từ thủ đô hà nội Addis Ababa đến Djibouti xuống chỉ còn 12 giờ, so với 48 giờ theo quãng đường đi bộ thường thì. Đường sắt cũng chạy qua 1 số ít cụm khu công nghiệp ở Addis Ababa và Dire Dawa, qua đó được kỳ vọng thôi thúc kế hoạch công nghiệp hóa và tăng cường xuất khẩu.

Nhưng khi dự án hoàn thành và bàn giao bởi hai nhà thầu Trung Quốc bao gồm Tập đoàn đường sắt Trung Quốc, Ethiopia trở thành con nợ lớn của Ngân hàng XNK Trung Quốc, cõng khoản vay tới 2,9 tỷ USD (khoảng 70% tổng chi phí xây dựng). 

Năm 2019, chính phủ nước nhà Ethiopia và Bắc Kinh vẫn đang đàm phán tái cấu trúc những khoản nợ trong toàn cảnh gánh nặng nợ khổng lồ rình rập đe dọa năng lực trả nợ của vương quốc Châu Phi. Giờ đây, Ethiopia cùng nhiều vương quốc Châu Phi khác hiện đang khẩn thiết lôi kéo Trung Quốc giãn nợ hoặc xóa nợ khi cuộc khủng hoảng cục bộ đại dịch Covid-19 tiến công nền kinh tế tài chính nghèo, làm bùng lên rủi ro đáng tiếc vỡ nợ.

Theo Theo Dân Việt