Những thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì của trẻ, cha mẹ không được bỏ qua – Bệnh Viện Nhi Trung Ương

Những thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì của trẻ, cha mẹ không được bỏ qua

09/03/2020

Trẻ dậy thì sẽ có rất nhiều thay đổi từ hình thể đến tâm lý và sinh lý. Vì thế nếu bố mẹ không nắm bắt kịp thời để có hướng tư vấn, sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Sự thay đổi hình thể của bé gái trong độ tuổi dậy thì, cha mẹ cần lưu ý

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Loan – Phụ trách khoa Sức khỏe Vị thành niên ( Bệnh viện Nhi Trung ương ) cho biết dậy thì là quy trình tiến độ tăng trưởng từ trẻ nhỏ sang người trưởng thành, được mở màn từ 10 tuổi đến 19 tuổi. Trong độ tuổi này lại chia thành 3 tiến trình khác nhau :
– Giai đoạn 1 : 10-14 tuổi ,
– Giai đoạn 2 : 14-16 tuổi ,
– Giai đoạn 3 : 16-19 tuổi .
Mỗi quá trình lại có một sự đổi khác về tâm sinh lý khác nhau .
Theo bác sĩ Minh Loan, để nhận ra con đang khởi đầu bước vào tiến trình dậy thì, điều tiên phong cha mẹ cần quan tâm đến là sự tăng trưởng về sức khỏe thể chất. Trong quy trình tiến độ dậy thì, dưới ảnh hưởng tác động của những hormone tăng trưởng và hormone sinh dục, khung hình trẻ sẽ tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ cả về chiều cao và cân nặng. Đồng thời Open những đặc tính sinh dục thứ phát tạo ra sự độc lạ về tầm vóc khung hình giữa trẻ nam và trẻ nữ. Thông thường, những trẻ nhỏ nữ sẽ dậy thì sớm hơn trẻ nhỏ nam từ 1 đến 2 năm .

Bác sĩ Minh Loan cho rằng, cha mẹ cần phải san sẻ với con về những đổi khác ở tuổi dậy thì để con không bị kinh ngạc .
“ Thay đổi hình thể lớn nhất khi trẻ dậy thì đó là tăng trưởng về dáng vóc khung hình. Đối với những bé gái, lớp mỡ dưới da tăng trưởng mạnh, đặc biệt quan trọng ở những vùng ngực, mông, đùi, cánh tay tạo nên những đường cong trên khung hình. Từ đó khung hình trẻ sẽ quyến rũ, êm ả dịu dàng hơn .
Ngoài ra, những đặc tính sinh dục thứ phát trong quá trình này cũng có sự tăng trưởng. Ở bé gái tuyến vú tăng trưởng là tín hiệu tiên phong của dậy thì. Quá trình này xảy ra dưới ảnh hưởng tác động của estrogen do buồng trứng bài tiết ra. Ở trẻ khỏe mạnh thông thường, tuổi trung bình tuyến vú khởi đầu tăng trưởng là 10-11 tuổi .

Những biến hóa về mặt nhận thức, tâm sinh lý của con là rất quan trọng ở tuổi dậy thì .
Đặc điểm thứ hai là tăng trưởng của lông mu, sự Open này thường Open sau khi tuyến vú tăng trưởng từ 6 đến 12 tháng và được chia ra thành nhiều quá trình khác nhau .
Một tín hiệu khẳng định chắc chắn bé gái đã dậy thì trọn vẹn đó là mở màn có kinh nguyệt. Tuổi trung bình có kinh lần đầu khoảng chừng 12,5 – 13,5 tuổi. Kinh nguyệt Open sau khi tăng trưởng tuyến vú là 2-2, 5 năm. Tuổi có kinh lần đầu phụ thuộc vào vào nhiều yếu tố như chủng tộc, thực trạng mái ấm gia đình, dinh dưỡng … Như vậy, khi cha mẹ thấy trẻ có sự biến hóa về mặt hình thể và nội tiết như trên điều đó chứng tỏ trẻ gái đang dậy thì ”, bác sĩ Minh Loan nghiên cứu và phân tích .

Sự thay đổi tâm lý ở tuổi dậy thì rất quan trọng, không được bỏ qua

Bác sĩ Loan cho biết rất nhiều cha mẹ đã chủ quan với sự biến hóa tâm ý của trẻ ở độ tuổi dậy thì. Điều này là vô cùng nguy khốn, bởi không chớp lấy tâm ý trẻ khi dậy thì kịp thời sẽ để lại những hệ lụy ảnh hưởng tác động đến sự tăng trưởng của trẻ .
Dưới đây là một số ít sự biến hóa tâm sinh lý của trẻ ở tuổi dậy thì mà bác sĩ Đỗ Minh Loan đưa ra :

– Tính độc lập của trẻ: Từ một đứa trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào bố mẹ, ở tuổi dậy thì trẻ thể hiện tính tự chủ trong suy nghĩ và hành động. Trẻ muốn được tham gia ý kiến và đưa ra các quyết định trong các vấn đề của mình. Tính độc lập của trẻ cũng tùy thuộc vào từng giai đoạn tuổi, ví dụ ở độ tuổi từ 10 đến 13 tuổi trẻ bắt đầu có xu hướng tách khỏi cha mẹ, ít tham gia các hoạt động cùng cha mẹ, miễn cưỡng chấp nhận lời khuyên của cha mẹ.

Ở tiến trình từ 14 đến 16 tuổi những xích míc của trẻ với cha mẹ ngày càng nóng bức và lên đến đỉnh điểm do ngày càng ít chăm sóc đến mái ấm gia đình và giành nhiều thời hạn với bè bạn hơn. Còn từ 17 đến 19 tuổi, lúc này trẻ có ý thức trở lại những giá trị lời khuyên của cha mẹ, tôn trọng hiểu biết hơn với những kinh nghiệm tay nghề của cha mẹ truyền thụ lại .

– Quan tâm đến hình ảnh cơ thể: Đây là thay đổi rất căn bản, vì ở tuổi dậy thì trẻ tò mò với những thay đổi trên cơ thể mình, muốn tìm hiểu cấu tạo cơ thể, sự khác biệt giới tính và bắt đầu có nhu cầu làm đẹp theo từng giai đoạn tuổi khác nhau. Từ 10 đến 13 tuổi trẻ bắt đầu quan tâm đến bản thân và những thay đổi trong quá trình dậy thì. Dễ lo lắng, buồn rầu về những nhược điểm của cơ thể hoặc hay so sánh mình với những bạn cùng trang lứa.

Từ 14 đến 16 tuổi, trẻ khởi đầu quen và gật đầu với hình thức khung hình, đồng thời giành nhiều thời hạn để làm cho mình đẹp hơn và mê hoặc hơn. Còn tiến trình từ 17 đến 19 tuổi, trẻ không còn quá chú ý đến hình thức trừ khi có những không bình thường xảy ra .

– Quan hệ với bạn bè: Mở rộng quan hệ xã hội, chơi theo nhóm bạn và chịu ảnh hưởng của nhóm bạn cùng chơi. Thay đổi cần chú ý nhất trong quan hệ bạn bè đó là giai đoạn từ 14 đến 16 tuổi trẻ bắt đầu chơi với những nhóm bạn khác giới, bắt đầu có quan hệ lãng mạn, hẹn hò và thử nghiệm tình dục.

– Thay đổi về nhận thức: Đây là giai đoạn tích lũy nhanh và mạnh các kinh nghiệm, kỹ năng sống và khả năng tư duy, phân tích những tình huống ngày một phát triển. Ví dụ như khả năng nhận thức được cảm xúc của bản thân với những người khác, chỉ số thông minh và sáng tạo tăng nhanh trong giai đoạn từ 14 đến 16 tuổi. Đặc biệt đề cao giá trị bản thân nên dễ dẫn đến hành vi, nguy cơ tự tử, trầm cảm, nghiện thuốc…

Với toàn bộ những đổi khác về mặt tâm ý trên, bác sĩ Minh Loan cho rằng ở quá trình này mỗi người mẹ ngoài nghĩa vụ và trách nhiệm chăm nom, bảo ban … thì cần là một người bạn của con, chớp lấy biến hóa về tâm ý của con từ đó để san sẻ, đồng cảm và hướng những tâm lý của con sao cho tích cực nhất .

Theo Đình Phương (báo Eva)