Tâm lý đám đông và hệ quả cho những nhà đầu tư tự phát

Theo giới nghiên cứu và phân tích, doanh thu từ góp vốn đầu tư chứng khoán luôn đi kèm rủi ro đáng tiếc. Việc chạy theo đám đông, mặc kệ những chỉ số thị trường hoàn toàn có thể dẫn đến thua lỗ .

VNDIRECT anh 1

Thị trường chứng khoán năm nay liên tục tạo nên những mốc kỷ lục về thanh khoản, kèm theo tăng trưởng ấn tượng đạt 1.400 điểm vào tháng 7, trước khi có sự kiểm soát và điều chỉnh do ảnh hưởng tác động của đợt dịch Covid-19 thứ 4. Điều này có được do một phần bởi mặt phẳng lãi suất vay quá thấp, phần vì nhiều kênh góp vốn đầu tư khác bị tác động ảnh hưởng do những đợt giãn cách xã hội lê dài. Tuy nhiên, nguyên do hầu hết đến từ những lời truyền miệng về năng lực sinh lời mê hoặc của CP, tạo nên tâm lý đám đông trong thị trường kinh tế tài chính. Mặc cho nhà đầu tư quốc tế bán ròng mạnh suốt từ đầu năm, hay nhiều lời cảnh báo nhắc nhở về hiện tượng kỳ lạ quá nóng của những chỉ số, nhiều nhà góp vốn đầu tư cá thể trong nước tham gia thị trường chứng khoán với nhiều kỳ vọng. Họ đem đến nguồn tiền mặt dồi dào sẵn có trong thông tin tài khoản, chỉ đợi giải ngân cho vay.

Tâm lý đám đông trong thị trường tài chính

Thông thường, trong suy nghĩ của nhiều người, tâm lý đám đông mang ý nghĩa tiêu cực. Nhưng thực chất, hiện tượng này có cả mặt tốt và xấu. Nhiều việc làm tốt, ý nghĩa và mang tính nhân văn sâu sắc được từ cá nhân hoặc tập thể, lôi kéo đông đảo sự quan tâm, chú ý, góp sức từ cộng đồng. Tuy nhiên, trong đầu tư nói chung, gồm cả cổ phiếu hay BĐS,… tâm lý đám đông thường để lại những hậu quả nặng nề.

Gustave Le Bon – cha đẻ thuyết tâm lý học đám đông – cho rằng đám đông khi nào cũng vô thức. Bất kể vị thế, tri thức hay giai cấp, khi tham gia đám đông, chuyển thành đám đông, thì tính cách, trí tuệ hay hành vi của cá thể cũng đổi khác theo những quy luật khác. Vì thế, dù là nhà đầu tư mới, nghiệp dư hay chuyên nghiệp, việc bị tác động ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông là điều khó tránh, đặc biệt quan trọng khi thị trường đổi khác không ngừng.

VNDIRECT anh 2
Nhà đầu tư nghiệp dư hay chuyên nghiệp đều hoàn toàn có thể bị ảnh hưởng tác động bởi tâm lý đám đông. Ảnh : Mvix Digital Signage.

Tuy nhiên, việc chớp lấy tâm lý đám đông không khó. Bởi đám đông thường hành vi theo bản năng, không theo quy tắc và lặp đi lặp lại. Khi đám đông có cùng tâm lý, tạo nên những hành vi giống nhau sẽ dễ hình thành nên xu thế quá mức trên thị thường, như quá mua ( overbought ) hoặc quá bán ( oversold ). Cái khó của mỗi nhà góp vốn đầu tư là vượt qua cám dỗ và nỗi sợ hãi do đám đông tạo ra, để có tư duy và hành xử độc lập Tại thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số VIX còn được gọi là thước đo sợ hãi, đại diện thay mặt cho sự mong đợi của nhà đầu tư về dịch chuyển của thị trường trong 30 ngày tiếp theo. Các nhà đầu tư Mỹ sử dụng chỉ số này để theo dõi, nhìn nhận tâm lý của thị trường để tự đưa ra những nhận định và đánh giá xem CP có đang bị quá bán hay quá mua không. Thị trường chứng khoán Việt còn khá non trẻ và chưa thiết kế xây dựng được hệ chỉ số như VIX. Do đó, nếu muốn đi ngược lại đám đông, nhà đầu tư cần có sự hiểu biết sâu rộng về nghành mà mình lựa chọn. Việc này giúp nhà đầu tư đưa ra những nhìn nhận đúng mực về thị trường, từ đó có đủ bản lĩnh, tự tin ra những quyết định hành động mua / bán CP. Cổ phiếu với hầu hết người Nước Ta là thứ mới mẻ và lạ mắt, nhiều tiềm năng với chỉ 3,2 % dân số có thông tin tài khoản chứng khoán. Tuy nhiên, nghành nghề dịch vụ góp vốn đầu tư này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng tiếc khi số lượng nhà góp vốn đầu tư cá thể chiếm đến 90 % giá trị thanh toán giao dịch, theo thống kê từ Bloomberg. Theo giới nghiên cứu và phân tích đánh giá và nhận định, điều này sẽ gây tác động ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường nếu có bất kể hiệu ứng đám đông nào xảy ra.

Hậu quả cho những nhà đầu tư chạy theo số đông

Anh Dũng ( 32 tuổi, kinh doanh thương mại tự do, Thành Phố Hà Nội ) san sẻ : “ Đầu tư lâu năm trên thị trường nên tôi từng trải qua nhiều dịch chuyển và những cung bậc cảm hứng khác nhau. Mỗi lần góp vốn đầu tư tôi lại rút được 1 số ít kinh nghiệm tay nghề cho bản thân. Tuy nhiên, tâm lý tôi vẫn không hề vững vàng trước những thông tin tác động ảnh hưởng xấu đi đến giá CP. Chẳng hạn như khi toàn thị trường bán tháo, tôi cũng nhanh tay cắt lỗ với kỳ vọng giữ được thành quả và mua được mức giá thấp hơn trong tương lai ”.

VNDIRECT anh 3

Nhiều nhà đầu tư vội vàng cắt lỗ ngay khi nhận các thông tin tiêu cực trên thị trường. Ảnh: Unsplash.

Những nhà góp vốn đầu tư bị ảnh hưởng tác động bởi tâm lý đám đông như anh Dũng có rất nhiều trên thị trường chứng khoán. Với họ, trấn áp tâm lý và hành vi để không bị cuốn theo thị trường là bài toán khó, nhất là khi việc tham gia vào những nhóm góp vốn đầu tư trên nền tảng mạng xã hội, ứng dụng điện thoại thông minh thuận tiện hơn khi nào hết. Các hội nhóm này tạo điều kiện kèm theo giúp đám đông dễ tập trung chuyên sâu và san sẻ cùng chiều quan điểm, từ đó dẫn đến hành vi giống nhau trên thị trường. Lịch sử những đợt khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính cho thấy, khi tâm lý đám đông trở nên bi quan nhất, và cùng nhau thực thi hành vi bán tháo thì cũng là lúc thị trường tạo đáy. Ở chiều tích cực, đây cũng hoàn toàn có thể là thời cơ để những nhà đầu tư lý trí mua được CP tốt với mức giá rất rẻ. Huyền thoại góp vốn đầu tư Warren Buffett từng san sẻ quan điểm về tâm lý đám đông : “ Hầu hết mọi người nhảy vào mua chứng khoán khi thấy người khác mua chúng. Thời điểm tốt nhất để chăm sóc đến CP là khi không ai chú ý đến nó. Chúng ta không hề thu được nhiều doanh thu nếu chỉ mua những gì mà mọi người đổ xô đi mua ”. Điều này cho thấy trong góp vốn đầu tư chứng khoán, đám đông không phải khi nào cũng đúng và việc tìm ra những doanh nghiệp tốt ở một mức giá mê hoặc là việc không hề dễ. Chạy theo một CP đã nhận được sự chăm sóc lớn từ thị trường đồng nghĩa tương quan việc định giá của CP đó hoàn toàn có thể đã vượt qua giá trị hài hòa và hợp lý.

VNDIRECT anh 4
Để tránh bẫy tâm lý đám đông, nhà đầu tư nên chọn những công ty chứng khoán uy tín.

Để hạn chế tối thiểu bẫy đám đông trong thị trường chứng khoán, những nhà đầu tư mới, ít kinh nghiệm tay nghề hoàn toàn có thể tìm đến những công ty chứng khoán chuyên nghiệp như VNDIRECT để nhận những tư vấn kịp thời, hiệu suất cao.

Các công ty chứng khoán này sở hữu đội ngũ nhân chuyên gia tư vấn có kiến thức chuyên môn tốt về thị trường tài chính, cùng các công cụ phân tích được cập nhật liên tục. Đồng thời, VNDIRECT cũng hỗ trợ nhà đầu tư mới với những gói ưu đãi về khóa học đầu tư, phân tích cơ bản và kỹ thuật để nâng cao kiến thức, tự bảo vệ bản thân trước những biến động của thị trường.

Mang đến góc nhìn mới lạ và mê hoặc về kỹ năng và kiến thức nhập môn góp vốn đầu tư chứng khoán, Zing News sát cánh cùng CTCP Chứng khoán VNDIRECT thực thi tuyến nội dung “ Chứng khoán cho người mới mở màn ”. Với san sẻ hữu dụng và lời khuyên từ chuyên viên, fan hâm mộ sẽ thêm tự tin để mở màn tham gia thị trường. Ngoài ra, fan hâm mộ còn được đào tạo và giảng dạy kỹ năng và kiến thức kinh tế tài chính, tích góp kinh nghiệm tay nghề và có thêm người sát cánh để kiến thiết “ Con đường sức khỏe thể chất kinh tế tài chính – yên tâm góp vốn đầu tư ” khi mở thông tin tài khoản tại VNDIRECT. Độc giả ĐK tư vấn mở thông tin tài khoản để nhận voucher không tính tiền tham gia Khóa học “ Nền tảng chứng khoán chuyên nghiệp ” hay khuyến mại 25 % những khóa học nâng cao tại VNDIRECT tại đây .