Suy thoái môi trường Việt Nam – rào cản của sự phát triển

Trong hơn 50 năm, độ bao trùm rừng giảm từ 43 % xuống còn 28 % diện tích quy hoạnh cả nước. Độ bao trùm của rừng phòng hộ chỉ còn 20 % ( mức báo động 30 % ), 400.000 hộ du canh du cư liên tục phá rừng. Nhiều xí nghiệp sản xuất thuỷ điện thiếu nước, tỷ lệ dân được sử dụng nước sạch ở nước ta chiếm 50 % …

jg
Rác thải gây ô nhiễm vùng biển Khánh Hoà .

Những số lượng đáng báo động trên được những nhà khoa học đưa ra tại Hội thảo Bảo vệ môi trường và Phát triển vững chắc ở Việt Nam ( ngày 14-15 / 8 ). Các áp lực đè nén về kinh tế tài chính và dân cư sẽ vẫn liên tục đè nặng và làm suy giảm diện tích quy hoạnh rừng, nguồn nước, đất đai, khí hậu … cho đến khi việt nam thực sự có được quy mô tăng trưởng vững chắc .

Rừng báo động đỏ!

Trong nhiều yếu tố môi trường mà việt nam đang phải cạnh tranh đối đầu, nghiêm trọng nhất là nạn phá rừng, khai thác quá mức tài nguyên sinh học, tài nguyên đất xuống cấp trầm trọng, bảo tồn nguồn nước ngọt kém hiệu suất cao, thiếu nước ngọt và ô nhiễm ngày càng tăng … Những rắc rối trên ngày càng trầm trọng hơn do dân số tăng nhanh và nạn đói nghèo chưa được xử lý cơ bản .
Các nhà khoa học có tên tuổi như GS Vũ Tuyên Hoàng, GS Võ Quý … đánh giá và nhận định môi trường việt nam trọn vẹn chưa thoát khỏi rủi ro tiềm ẩn bị huỷ hoại do ảnh hưởng tác động của tăng trưởng kinh tế tài chính. Không những thế, sang thế kỷ 21, những nhu yếu mới về bảo vệ môi trường ngày càng làm lộ rõ những yếu kém của tất cả chúng ta .
Trong vòng chưa đầy 50 năm, độ bao trùm rừng giảm từ 43 % xuống còn 28 % diện tích quy hoạnh cả nước, và chỉ còn khoảng chừng 10 % là rừng nguyên thuỷ. Rừng phía bắc giảm sút trầm trọng nhất, trong vòng 48 năm giảm từ 95 % xuống còn 17 %. Nhiều tỉnh miền núi cũng ” trọc hoá ” như Lai Châu ( 7,88 % ), Tỉnh Lào Cai ( 5,38 % ) .
Từ 1995 đến 1999, ở 4 tỉnh Tây Nguyên có hơn 18.500 ha rừng bị tìm hiểu và khám phá, nhiều nơi trở thành đất hoang cằn cỗi. Đến nay, cả nước có tới 33,3 % diện tích quy hoạnh tự nhiên là đồi núi trọc. Độ bao trùm của rừng phòng hộ đầu nguồn chỉ còn 20 %, mà mức báo động là 30 %. Mặc dù những nỗ lực Phục hồi rừng vẫn được triển khai, nhưng nhìn chung rừng vẫn suy thoái, còn cách xa mức không thay đổi và đạt hiệu suất cao bảo vệ môi trường. Ước định tỷ suất mất rừng hằng năm là 120.000 – 150.000 ha. Cho dù chương trình trồng 5 triệu ha rừng được triển khai xong và vận tốc trồng rừng được đẩy nhanh đến mức mong ước là 300.000 ha / năm thì cũng chưa thể bù đắp ngay được mức phá rừng hiện tại .

Thừa nước mà vẫn thiếu nước

Mặc dù là một trong những vương quốc có nguồn tài nguyên nước phong phú và đa dạng nhất quốc tế ( khoảng chừng 64.000 m3 / người / năm ) nhưng cũng đã có lúc những nhà máy sản xuất thuỷ điện bị thiếu nước vào mùa khô. Nhiều vùng như Lai Châu, TP Hà Tĩnh, Quảng Trị, nhân dân phải đi xa nhiều cây số kiếm nước. Nước thải hoạt động và sinh hoạt và công nghiệp làm nhiễm bẩn nguồn nước ở nhiều vùng. Một số địa phương ven biển có nguồn nước bị nhiễm mặn hoặc chua do quy trình tăng trưởng kinh tế tài chính hoặc khai thác nước ngầm quá mức. Tỷ lệ dân được sử dụng nước sạch ở việt nam mới chỉ có 50 % .
Các vùng môi trường biển và ven biển xuống cấp trầm trọng, diện tích quy hoạnh đất ngập nước thu hẹp, đa dạng sinh học cũng giảm sút, những đô thị bị ô nhiễm vượt quá tiêu chuẩn được cho phép nhiều lần. Môi trường nông thôn, do hạ tầng yếu kém, cũng đang gặp phải những yếu tố cấp bách về nước hoạt động và sinh hoạt và vệ sinh môi trường .
Thiếu tiền và thiếu người quản trị

Hệ thống quản lý nhà nước về môi trường còn thiếu nhiều thứ: Người ít, tổ chức chưa tương xứng với nhiệm vụ. VN có tỷ lệ 4 cán bộ môi trường/1 triệu dân. Tỷ lệ này quá ít ngay cả so với những nước như Campuchia (55 người/1 triệu dân). Vẫn còn thiếu các văn bản về quản lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm, khắc phục sự cố môi trường…

Mặt khác, trong thời hạn qua, chính hoạt động giải trí tăng trưởng nông nghiệp và nông thôn cũng phần nào phá vỡ môi trường sinh thái. Tỷ lệ nghèo vẫn còn lớn, ý thức bảo vệ môi trường kém nên nạn phá rừng của 400.000 hộ du canh du cư khó hoàn toàn có thể đẩy lùi một sớm một chiều .
Để có được một nền nông nghiệp vững chắc, còn cần rất nhiều những quy hoạch, những lựa chọn cơ cấu tổ chức cây cối vật nuôi, cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính nông thôn, những chủ trương khuyến khích dân làm giàu và bảo vệ môi trường và nhất là nâng cao dân trí cho những hội đồng .
( Theo Lao Động )