Soạn bài Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người (Chi tiết) | Soạn văn 7 chi tiết

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 1 (trang 39 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Nhận xét về bài 1, em đồng ý chấp thuận với quan điểm nào dưới đây :
a – Bài ca là lời của một người và chỉ có một phần .
b – Bài ca có hai phần : Phần đầu là câu hỏi của chàng trai, phần sau là : lời đáp của cô gái .
c – Hình thức đối đáp này có rất nhiều trong ca dao, dân ca .
d – Hình thức đối đáp này không phổ cập trong ca dao, dân ca

Lời giải chi tiết:

b. Bài ca dao có hai phần : phần đầu là câu hỏi của chàng trai, phần hai là lời đáp của cô gái .
c. Hình thức đối đáp này có rất nhiều trong ca dao – dân ca .
Ví dụ :
– Đố anh chi sắc hơn dao ,
Chi sâu hơn bể, chi cao hơn trời ?
– Em ơi mắt sắc hơn dao ,
Bụng sâu hơn bể, trán cao hơn trời .
– Cái gì nó bé nó cay ,
Cái gì nó bé nó hay cửa quyền ?
– Hạt tiêu nó bé nó cay
Đồng tiền nó bé nó hay cửa quyền .
– Em đố anh từ Nam chí Bắc
Sông nào là sông sâu nhất ?
Núi nào là núi cao nhất nước ta ?
Anh mà giảng được cho ra
Thì em kết nghĩa giao hòa cùng anh .
– Sâu nhất là sông Bạch Đằng
Ba lần giặc đến ba lần giặc tan
Cao nhất là núi Lam Sơn
Có ông Lê Lợi trong ngàn bước ra.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 2 (trang 39 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Trong bài 1, vì sao chàng trai, cô gái lại dùng những địa điểm với những đặc thù ( của từng địa điểm ) như vậy để hỏi – đáp ?

Lời giải chi tiết:

Trong bài 1, chàng trai và cô gái lại dùng những địa điểm với những đặc thù của từng địa điểm như vậy để hỏi – đáp nhau, vì đây là lời mà những chàng trai và những cô gái hát giao duyên trong chặng hát đố – chặng hát thử tài hiểu biết của nhau về lịch sử dân tộc, địa lí, … của những vùng miền.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 3 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Phân tích cụm từ “ Rủ nhau ” và nêu nhận xét của em về cách tả cảnh của bài 2. Địa danh và cảnh trí trong bài gợi lên điều gì ? Suy ngẫm của em về câu hỏi cuối bài ca : “ Hỏi ai thiết kế xây dựng nên non nước này ? ”

Lời giải chi tiết:

– Trong bài 2, cụm từ “ Rủ nhau ” cho thấy cả những người rủ và người được rủ đều tỏ ra thú vị muốn được du lịch thăm quan cảnh đẹp Hồ Hoàn Kiếm .
– Cách tả cảnh của bài ca dao này là gợi chứ không tả, tức chỉ nhắc lần lượt những địa điểm : Kiếm Hồ, Thê Húc, Ngọc Sơn … Nhưng như vậy cũng đủ cho người nghe cảm thấy háo hức, vì đó là những cảnh trí tiêu biểu vượt trội của hồ Hoàn Kiếm .
– Câu hỏi cuối bài là lời nhắn nhủ nhắc tất cả chúng ta phải nhớ đến công lao kiến thiết xây dựng đất nước của những đấng tiền nhân. Câu hỏi còn nhắc tất cả chúng ta cùng những thế hệ tương lai phải biết liên tục kiến thiết xây dựng, giữ gìn đất nước cho xứng với truyền thống cuội nguồn lịch sử vẻ vang, văn hóa truyền thống nghìn đời của dân tộc bản địa.

Câu 4

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 4 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Nhận xét của em về cảnh trí xứ Huế và cách tả cảnh trong bài 3. Em hãy nghiên cứu và phân tích đại từ “ ai ” và chỉ ra những tình cảm chứa đựng trong lời mời, lời nhắn gửi : “ Ai vô xứ Huế thì vô … ”

Lời giải chi tiết:

Cảnh trí xứ Huế rất đẹp và thơ mộng. Đường vào “ quanh quanh ” uốn khúc, đây có non, đó có nước quần tụ làm ra một khoảng trống bát ngát khoáng đạt. Non thì xanh, nước thì biếc, sắc tố ấy nhuộm cho Huế thêm tươi mát, êm đềm. Khung cảnh Huế sôi động về đường nét, điệu đàng về sắc tố chẳng khác nào “ tranh họa đồ ” nên đã làm say đắm lòng người .
– Bài ca dao này dù có dùng định ngữ ( quanh quanh ), dùng giải pháp so sánh ( như tranh họa đồ ), nhưng đa phần vần là gợi hơn là tả. Tuy nhiên cảnh đẹp xứ Huế vẫn hiện lên thật sinh động .
– “ Ai ” trong lời mời, lời nhắn gửi “ Ai vô xứ Huế thì vô ” là một đại từ phiếm chỉ có nhiều nghĩa. Nó hoàn toàn có thể chỉ một người hoặc nhiều người, hoàn toàn có thể chỉ người mà tác giả bài ca dao trực tiếp nhắn gửi hoặc hướng tới người chưa quen biết .
Lời nhắn gửi trên chứa đựng một niềm tự hào, lòng yêu dấu cảnh đẹp xứ Huế, muốn được cùng nhiều người san sẻ nỗi niềm ấy.

Câu 5

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 5 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Hai dòng thơ đầu bài 4 có những gì đặc biệt quan trọng về từ ngữ ? Những nét đặc biệt quan trọng ấy có tính năng, ý nghĩa gì ?

Lời giải chi tiết:

– Hai dòng thơ đầu bài 4, khác dòng thơ thông thường, được lê dài ra tới 12 tiếng, có sử dụng những điệp từ, hòn đảo từ và đối xứng ( đứng bên tê đồng – đứng bên ni đồng, bát ngát bát ngát – bát ngát bát ngát ) .
– Cách sử dụng những câu thơ lê dài như vậy có công dụng gợi lên sự dài rộng, to lớn của cánh đồng. Và những điệp từ, hòn đảo từ cho thấy dù đứng ở góc nhìn nào cánh đồng vẫn bát ngát, bát ngát. Sự to lớn ấy và sự phong phú của cánh đồng báo hiệu một đời sống đầy niềm hạnh phúc và tự tin.

Câu 6

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 6 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Phân tích hình ảnh cô gái trong hai dòng cuối bài 4 .

Lời giải chi tiết:

– Lúa đòng đòng là lúa sắp trổ bông ; nắng hồng ban mai là nắng mới lên. Sự so sánh cô gái như “ chẽn lúa đòng đòng / Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai ” làm điển hình nổi bật hình ảnh một cô gái đương xuân, phơi phới, đầy sức sống .
– Ở hai dòng đầu của bài ca dao là một cánh đồng bát ngát bát ngát. Hai dòng dưới, giờ đây Open một cô thôn nữ đã mảnh mai có vẻ như còn mảnh mai hơn. Nhưng sự phì nhiêu của cả cánh đồng “ Mênh mông bát ngát – bát ngát bát ngát ” kia là có một phần sức lực lao động của đôi tay nhỏ bé của cô gái. Đứng giữa trời đất, đôi mắt cô gái sáng lên niềm tự hào, đôi môi cô nở nụ cười sung sướng trước khi những thành quả lao động của mình đang giàn trải ra trước mặt.

Câu 7

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 7 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Bài 4 là lời của ai ? Người ấy muốn bộc lộ tình cảm gì ? Em có biết cách hiểu nào khác về bài ca này và có đồng ý chấp thuận với cách hiểu đó không ? Vì sao ?

Lời giải chi tiết:

– Bài 4 là lời của chàng trai. Chàng trai đã ngợi ca cánh đồng, ngợi ca vẻ đẹp cô gái và qua đó bày tỏ tình cảm của mình một cách tế nhị so với cô gái .
– Bài ca dao này hoàn toàn có thể hiểu một cách khác : Đây là lời của một cỏ gái. Đứng trước cái bát ngát của cánh đồng, cô gái nghĩ về thân phận mình như “ chẽn lúa đòng đòng / Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai ”, đẹp thì có đẹp nhưng sớm nở tối tàn, rồi sẽ ra sao trước cái biển lúa khổng lồ. Từ “ phất phơ ” thể hiện rõ tâm trạng lo ngại này. Và nỗi lo đó cũng giống như nỗi lo của cô gái trong bài ca dao :
“ Thân em như dải lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai ”

Luyện tập

Trả lời câu 1 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Em có nhận xét gì về thể thơ trong bốn bài ca ?

Trả lời:

Thể thơ trong bốn bài ca dao : Ngoài thể thơ lục bát, chùm bài ca dao này còn sử dụng :
– Thể lục bát biến thể : Bài số 1, số tiếng không phải là 6 ở dòng lục, không phải là 8 ở dòng bát như thường thấy .
– Thể thơ tự do : Bài 4, hai dòng đầu có số chữ quá dài .

Trả lời câu 2 (trang 40 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Tình cảm chung biểu lộ trong bốn bài ca dao là gì ?

Trả lời:

Tình cảm chung bộc lộ bốn bài ca dao là tình yêu quê hương, đất nước, con người.

Thể loại

VỀ THỂ LOẠI

1. Ca dao, dân ca là tên gọi chung của những thể loại trữ tình dân gian tích hợp giữa lời và nhạc, miêu tả đời sống nội tâm của con người. Hiện nay còn phân biệt ca dao và dân ca : Dân ca là những sáng tác tích hợp giữa lời và nhạc, ca dao là lời thơ của dân ca, ngoài những còn gồm có cả những bài thơ dân gian mang phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật chung với lời thơ dân ca .
2. Ca dao, dân ca thuộc loại trữ tình, phản ánh tâm tư nguyện vọng, quốc tế tâm hồn của con người ( trữ : phát ra, bày tỏ, bộc lộ ; tình : tình cảm, xúc cảm ). Nhân vật trữ tình thông dụng trong ca dao, dân ca là những người vợ, người chồng, người mẹ, người con, … trong quan hệ mái ấm gia đình, những chàng trai, cô gái trong quan hệ tình bạn, tình yêu, người nông dân, người phụ nữ, … trong quan hệ xã hội. Cũng có những bài ca dao châm biếm phê phán những thói hư tật xấu của những hạng người và những vấn đề đáng cười trong xã hội. Ca dao châm biếm bộc lộ khá tập trung chuyên sâu những nét rực rỡ của nghệ thuật và thẩm mỹ trào lộng dân gian Nước Ta .
3. Bên cạnh những đặc thù chung với thơ trữ tình ( có vần, nhịp, sử dụng nhiều giải pháp tu từ, … ), ca dao, dân ca có những đặc trưng riêng :
+ Ca dao, dân ca thường rất ngắn, đa phần là những bài gồm hai hoặc bốn dòng thơ .

+ Sử dụng thủ pháp lặp (lặp kết cấu, lặp dòng thơ mở đầu, lặp hình ảnh, lặp ngôn ngữ,…) như là một thủ pháp chủ yếu để tổ chức hình tượng.

4. Ca dao, dân ca là mẫu mực về tính chân thực, hồn nhiên, cô đúc, về sức quyến rũ và năng lực lưu truyền. Ngôn ngữ ca dao, dân ca là ngôn từ thơ nhưng vẫn rất gần với lời nói hằng ngày của nhân dân và mang sắc tố địa phương rất rõ .

 HocTot.Nam.Name.Vn

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Tình Yêu Giới Tính