Soạn bài Liên kết các đoạn văn trong văn bản (chi tiết)>

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Phần I

Video hướng dẫn giải

TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

Trả lời câu 1 (trang 50 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Hai đoạn văn sau đây có mối liên hệ gì không ? Vì sao ?
Trước sân trường làng Mĩ Lí rậm rạp cả người. Người nào áo quần cũng thật sạch, khuôn mặt cũng vui mắt và sáng sủa .
Lúc đi ngang qua làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường so với tôi là một nơi lạ lẫm. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy map treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và thật sạch hơn các nhà trong làng .

Trả lời:

– Hai đoạn văn trên không có mối liên hệ gì .
=> Bởi vì đoạn văn phía trên đang nói về sân trường làng Mỹ Lí, đoạn văn phía sau lại nói tới kỉ niệm nhìn thấy trường khi đi qua làng Hòa An bẫy chim của nhân vật tôi .
– Hai đoạn văn trên rời rạc bởi không có phương tiện đi lại nối kết bộc lộ quan hệ về mặt ý nghĩa với nhau .

Trả lời câu 2 (trang 50 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Đọc lại hai đoạn văn của Thanh Tịnh và vấn đáp thắc mắc :
Trước sân trường làng Mĩ Lí xum xê cả người. Người nào áo quần cũng thật sạch, khuôn mặt cũng vui mừng và sáng sủa .
Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang qua làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường so với tôi là một nơi lạ lẫm. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy map treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và thật sạch hơn các nhà trong làng .
( Tôi đi học )
a. Cụm từ trước đó mấy hôm bổ trợ ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ hai ?
b. Theo em, với cụm từ trên hai đoạn văn đã liên hệ với nhau như thế nào ?
c. Cụm từ trước đó mấy hôm là phương tiện đi lại liên kết đoạn. Hãy cho biết công dụng của việc liên kết đoạn trong văn bản .

Trả lời:

a. Cụm từ ” trước đó mấy hôm ” giúp nối kết đoạn văn phía dưới với đoạn văn phía trên về mặt ý nghĩa thời hạn .
b. Với cụm từ ” trước đó mấy hôm ” hai đoạn văn liên kết với nhau ngặt nghèo, liền mạch về mặt ý nghĩa .
c. Cụm từ trước đó mấy hôm là phương tiện đi lại liên kết đoạn. Tác dụng của việc liên kết đoạn trong văn bản nhằm mục đích tạo ra mối quan hệ ngặt nghèo về mặt ý nghĩa giữa các đoạn văn trong văn bản.

Phần II

Video hướng dẫn giải

CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn

a) Đọc hai đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới.

Bắt đầu là khám phá. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào thực trạng lịch sử dân tộc của nó. Thế là cần đến khoa học, lịch sử vẻ vang, lịch sử dân tộc dân tộc bản địa, có khi cả lịch sử dân tộc quốc tế .
Sau khâu tìm hiểu và khám phá là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng khởi đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ .
( Theo Lê Trí Viễn )
– Hai đoạn văn liệt kê hai khâu của quy trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn học. Đó là những khâu nào ?
– Tìm từ ngữ liên kết trong đoạn văn trên .
– Để liên kết các đoạn có quan hệ liệt kê, ta thường dùng các từ ngữ có công dụng liệt kê. Hãy kể tiếp các phương tiện đi lại liên kết để có quan hệ liệt kê .

Trả lời:

– Hai đoạn văn trên liệt kê hai khâu của quy trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn học, đó là những khâu khám phá, cảm thụ .
– Các từ ngữ liên kết trong hai đoạn văn trên là từ ” Sau ” .
– Để liên kết các đoạn có quan hệ liệt kê, ta thường dùng các từ ngữ có công dụng liệt kê. Các phương tiện đi lại liên kết có quan hệ liệt kê : trước hết, tiên phong, ở đầu cuối, sau nữa, một mặt, mặt khác, một là, hai là, thêm vào đó, ngoài những …

b) Đọc hai đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới

Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang qua làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường so với tôi là một nơi lạ lẫm. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy map treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và thật sạch hơn các nhà trong làng .
Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy yên lặng. Lòng tôi đâm ra lo âu vẩn vơ .
( Thanh Tịnh, Tôi đi học )
– Phân tích quan hệ ý nghĩa giữa hai đoạn văn trên
– Tìm từ ngữ liên kết trong hai đoạn văn đó .
– Để liên kết hai đoạn văn có ý nghĩa trái chiều, ta thường dùng từ biểu lộ ý nghĩa trái chiều. Hãy kể thêm các phương tiện đi lại liên kết đoạn có ý nghĩa trái chiều .

Trả lời:

– Hai đoạn văn của Thanh Tịnh có quan hệ trái chiều, tương phản .
– Từ ngữ liên kết trong hai đoạn văn đó là ” Nhưng ” .
– Các từ ngữ chỉ sự trái chiều, tương phản : ngược lại, trái lại, thế mà, tuy nhiên …

c. Chỉ từ, đại từ cũng được dùng là phương tiện liên kết đoạn. Hãy kể tiếp các từ có tác dụng này.

Trả lời:

– Đọc lại hai đoạn văn mục I. 2 trang 50-51 trong SGK, hoàn toàn có thể xác lập “ đó ” là đại từ. Trước đó là lúc trước nhân vật “ tôi ” lần tiên phong cắp sách đến trường. Việc dùng đại từ đó tính năng liên kết giữa hai đoạn văn .
– Chỉ từ, đại từ cũng được dùng làm phương tiện đi lại liên kết đoạn. Hãy kể tiếp các từ có công dụng này ( đó, này, … ) .

d. Đọc đoạn văn và thực hiện yêu cầu:

     Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào khó hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sửa chữa.

Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và phê bình mà tân tiến .
( Hồ Chí Minh, Cách viết )
– Phân tích mối quan hệ ý nghĩa hai đoạn văn trên
– Tìm từ ngữ liên kết hai đoạn văn đó .
– Hãy kể các phương tiện đi lại liên kết mang ý nghĩa tổng kết, khái quát .

Trả lời:

– Mối liên hệ ý nghĩa giữa hai đoạn văn đó là mối quan hệ giữa nghĩa đơn cử và nghĩa khái quát .
– Từ ngữ liên kết giữa hai đoạn văn đó : Nói tóm lại .
– Để liên kết đoạn có ý nghĩa đơn cử với đoạn có ý nghĩa tổng hợp, khái quát ta thường dùng từ ngữ : Kết luận, nói Kết luận, tổng kết lại, như vậy, nhìn chung, chung quy là …

2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

U lại nói tiếp :
– Chăn cho giỏi, rồi hôm nào phiên chợ u mua giấy về bố đóng sách cho mà đi học bên Thận .
Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy ! Học thích hơn hay đi chăn nghé thích hơn nhỉ ? Thôi, cái gì làm một cái thôi. Thế thằng Các bó vừa chăn trâu vừa đi học đấy thì sao .
( Bùi Hiển, Ngày công tiên phong của cu Tí )

Tìm câu liên kết giữa đoạn văn sau. Tại sao câu đó lại có tác dụng liên kết.

Trả lời:

– Câu liên kết giữa hai đoạn văn trên ” Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy ” có tính năng liên kết ý nghĩa giữa hai đoạn văn trên .
– Để tạo mối liên kết giữa hai đoạn văn người ta hoàn toàn có thể dùng từ ngữ hoặc câu nối.

Phần III

LUYỆN TẬP

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 1 (trang 53 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Tìm các từ ngữ có tính năng liên kết đoạn văn trong những đoạn trích ( trang 53, 54 SGK Ngữ văn 8 tập 1 )

Lời giải chi tiết:

a. Từ nối ” Nói như vậy ” : quan hệ suy luận, lý giải
b. Từ ” Thế mà ” : quan hệ tương phản
c .
– Từ ” cũng cần ” nối đoạn 1 với đoạn 2 : mối quan hệ tăng tiến
– Từ ” tuy nhiên ” nối đoạn 2 với đoạn 3 : quan hệ tương phản

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 2 (trang 54 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Chọn các từ ngữ thích hợp hoặc câu thích hợp điền vào chỗ trống, để làm phương tiện đi lại liên kết đoạn văn. ( trang 54, 55 SGK Ngữ văn 8 tập 1 )

Lời giải chi tiết:

a. Từ đó
b. Nói tóm lại
c. Tuy nhiên
d. Thật khó vấn đáp

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 3 (trang 54 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Hãy viết một đoạn văn ngắn chứng mình quan điểm của Vũ Ngọc Phan : ” Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với cai lệ là một đoạn tuyệt khéo “. Sau đó nghiên cứu và phân tích các phương tiện đi lại liên kết đoạn văn em sử dụng .

Lời giải chi tiết:

– Tác giả tạo dựng trường hợp truyện gay cấn : sau khi van xin khẩn thiết, nói lí lẽ nhưng cai lệ vẫn sấn sổ tới đánh trói, chị Dậu phản kháng .
– Nghệ thuật khắc họa tính cách nhân vật :
+ Chị Dậu : nhẫn nhục, chịu đựng nhưng vẫn có sức sống tiềm tàng, can đảm và mạnh mẽ .
+ Cai lệ : hung tàn, thú tính, ngang ngược, hung hãn
– Miêu tả ngoại hình bằng nghệ thuật và thẩm mỹ trái chiều :
+ Chị Dậu : lực điền, trẻ trung và tràn trề sức khỏe, kinh khủng
+ Bọn tay sai : sức lẻo khẻo như tên nghiện, ngã chỏng quèo …
– Ngôn ngữ kể chuyện và ngôn từ đối thoại được thể hiện thâm thúy tính cách nhân vật, phản ánh những nét diễn biến tâm lí phức tạp .
– Đoạn miêu tả cảnh phản kháng giữa chị Dậu với bọn tay sai qua ngòi bút linh động, pha chút hóm hỉnh, độc lạ .

⟹ Đoạn “tuyệt khéo” trong văn bản này thể hiện việc tác giả xây dựng các tuyến nhân vật đối lập, đặc biệt làm hiện hữu hình ảnh người phụ nữ nông dân mạnh mẽ, bản lĩnh, dám đương đầu với bè lũ hung tàn đòi quyền sống trong xã hội bất công, áp bức.

Dựa vào gợi ý dàn bài các em viết đoạn văn và nghiên cứu và phân tích các phương tiện đi lại liên kết trong đoạn .

Loigiaihay.com