Trung Quốc đã soán ngôi cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới của Mỹ ?

TRUNG QUỐC – KINH TẾ THẾ GIỚI

Khái niệm « đại cường quốc » thường được dùng để nói về nhiều nghành như năng lực góp phần cho trật tự quốc tế hoặc sự tăng trưởng quân sự chiến lược. Còn « đại cường quốc kinh tế » thường được thống kê giám sát bằng tổng sản phẩm quốc nội ( GDP ) .

Quảng cáo

Theo thước đo GDP, Ấn Độ đứng vị trí số 1 quốc tế, bỏ xa Trung Quốc cho đến những năm 1500. Sau đó, Trung Quốc vươn lên đứng vị trí số 1 cho đến giữa thế kỷ 19. Khi Cách mạng công nghiệp diễn ra, Đế quốc Anh đã giành ngôi đầu bảng trước khi bị Hoa Kỳ soán ngôi ngay trước Đệ nhất Thế chiến. Và từ hơn một thế kỷ qua, Mỹ vẫn được coi là cường quốc kinh tế số 1 quốc tế .Tuy nhiên, vị thế của Mỹ vẫn bị thử thách. Năm 1956, khôi nguyên Nobel Kinh tế, Maurice Allais, chỉ ra rằng với vận tốc sản xuất công nghiệp của Liên Xô thời đó, với mức tăng trưởng 4-10 %, tương tự như Hoa Kỳ hồi thế kỷ 19, Liên Xô hoàn toàn có thể đuổi kịp Mỹ vào khoảng chừng những năm 1970 – 1975. Nhưng những cuộc khủng hoảng cục bộ dầu lửa và khủng hoảng kinh tế đã khiến Liên Xô không hề bắt kịp Mỹ về kinh tế .Rồi đến những năm 1980, Nhật Bản cũng được cho là có năng lực bắt kịp Hoa Kỳ. GDP của Nhật tăng 5 % mỗi năm so với tỉ lệ tăng trưởng 1 % của Hoa Kỳ. Với vận tốc đó, Nhật Bản hoàn toàn có thể trở thành cường quốc kinh tế số 1 quốc tế. Thế nhưng, ở đầu cuối, điều đó cũng chưa từng xảy ra do sự ngưng trệ kinh tế của Nhật Bản .Gần đây, sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đã cho phép nước này nhanh gọn vượt qua tổng thể những nước khác về nhiều tiêu chuẩn nhìn nhận và leo lên vị trí thứ hai trên toàn quốc tế. Lúc này, theo những chỉ số giám sát, Trung Quốc và Hoa Kỳ đang cạnh tranh đối đầu cho vị trí đứng vị trí số 1. Thứ bậc xếp hạng đã thực sự biến hóa ? Đây là câu hỏi mà nhà nghiên cứu Stéphane Aymard, ĐH Rochelle, Pháp nêu lên trong bài viết « Trung Quốc đã ( lại ) trở thành cường quốc kinh tế số 1 quốc tế ? », đăng trên trang mạng nghiên cứu và điều tra The Conversation ngày 26/04/2022. RFI Tiếng Việt trình làng bài viết .

GDP : Trung Quốc bắt kịp Mỹ

Trong Tổng quan Kinh tế Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế ( IMF ) dự báo GDP Trung Quốc năm 2022 đạt 18.000 tỷ đô la so với 24.000 tỷ đô la của Hoa Kỳ .

Đối với Ngân hàng Thế giới (WB), tổng GDP của Trung Quốc và Mỹ lần lượt là 15.000 tỉ đô la và 21.000 tỉ đô la. Đà tiến của Trung Quốc cho thấy chỉ cần 3-4 năm nữa là GDP Trung Quốc có thể bắt kịp Hoa Kỳ. Nếu tính GDP theo sức mua tương đương, thì Trung Quốc (23.000 tỉ đô la), đã vượt Mỹ (20.000 tỉ đô la).

Trung Quốc cũng đã có một bước nhảy vọt về thương mại trong 2 thập kỷ qua. Theo Tổ chức Thương mại Thế giới mà Trung Quốc trở thành thành viên từ năm 2001, tỷ trọng của Trung Quốc về xuất khẩu sản phẩm & hàng hóa trên quốc tế đã tăng từ 5,9 % lên thành 15,2 % trong quy trình tiến độ 2003 – 2020, ngược lại tỷ trọng của Hoa Kỳ giảm từ 9,8 % xuống còn 8,4 %. Như vậy là lúc bấy giờ Trung Quốc là nước xuất khẩu sản phẩm & hàng hóa lớn nhất quốc tế, đạt 2.600 tỉ đô la về giá trị, so với 1.400 tỷ đô la của Hoa Kỳ. « Công xưởng quốc tế » nay đã trở thành nhà đáp ứng số 1 cho hơn 60 nước, trong đó có khoảng chừng 20 nước châu Phi .

Cú đặt cược trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D)

Ngoài chỉ số GDP, Trung Quốc hiện đang cạnh tranh đối đầu với Hoa Kỳ về sáng tạo, ý tưởng. Trung Quốc đã trở thành vương quốc nộp hồ sơ xin cấp văn bằng bản quyền trí tuệ số 1 quốc tế vào năm 2011, trước Hoa Kỳ và Nhật Bản. Trong một thời hạn dài bị xem là một nước chuyên sao chép, Trung Quốc trong vài thập kỷ đã tập trung chuyên sâu vào ý tưởng, sáng tạo, nghiên cứu và điều tra và tăng trưởng. Theo Tổ chức Thế giới về Sở hữu Trí tuệ, Trung Quốc ngày càng vượt xa những nước khác, số văn bằng bản quyền trí tuệ nhiều hơn gấp đôi so với Mỹ, chiếm 43 % toàn quốc tế .Các khoản góp vốn đầu tư của Trung Quốc vào nghành nghiên cứu và điều tra và tăng trưởng là đáng kể và cũng đã tăng mạnh. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế ( OCDE ), khoản góp vốn đầu tư của Trung Quốc hồi năm 2000 chỉ chiếm 0,9 % GDP nhưng đến năm 2020 đã chiếm tới 2,4 % GDP. Trong cùng kỳ, Pháp chỉ tăng từ 2,1 % lên thành 2,3 %, Hoa Kỳ từ 2,6 % lên thành 3,4 %. Tính theo giá trị, góp vốn đầu tư của Trung Quốc đã tăng từ 38 tỉ đô la năm 2000 lên thành 563 tỉ đô la vào năm 2020, đứng thứ 2 quốc tế, sau Hoa Kỳ ( 664 tỉ đô la ). Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ về số nhà nghiên cứu ( 2 triệu so với 1,4 triệu ). Nhưng nếu làm phép so sánh về mạng lưới doanh nghiệp, Hoa Kỳ vẫn dẫn trước Trung Quốc, với tổng giá trị trên đầu tư và chứng khoán lớn hơn gần 4 lần, nhờ những tập đoàn lớn như Apple, Microsoft, Amazon, Facebook … Nhưng khoảng cách này ngày càng được rút ngắn với sự vươn lên của những tập đoàn lớn Trung Quốc như Tencent, Alibaba …Về phía Trung Quốc, những gã khổng lồ kỹ thuật số được xây dựng muộn hơn nhưng tăng trưởng rất mạnh : Alibaba có lệch giá 72 tỉ đô la ( so với 296 tỉ đô la của Amazon ), Tencent có 1,2 tỉ người dùng, Baidu chiếm khoảng chừng 80 % lượt truy vấn ở Trung Quốc, Xiaomi chiếm 13,5 % thị trường ( nhiều hơn cả Apple nhưng sau Samsung ). Xét về giá trị trên kinh doanh thị trường chứng khoán, nhóm BATX ( gồm những tập đoàn lớn Baidu, Alibaba, Tencent và Xiaomi ) chỉ bằng 1/3 so với nhóm GAFA ( Google, Apple, Facebook và Amazon ) nhưng lệch giá tăng nhanh hơn .Sức mạnh kinh tế ngày càng tăng của Trung Quốc còn biểu lộ ở vai trò ngày càng quan trọng của nước này trên thị trường nguyên vật liệu thô. Về sắt và thép, theo Tổ chức Thương mại Thế giới, Trung Quốc hiện là nước xuất khẩu số 1 quốc tế, chiếm 13 % thị trường, bỏ xa Hoa Kỳ ( 4 % ). Trung Quốc còn là nước khai thác nhiều vàng nhất ( hơn Úc, Nga, Hoa Kỳ ) và sản xuất nhiều nhôm nhất ( hơn Nga, Canada và Ấn Độ ) .Tuy nhiên, về dầu và những nguyên vật liệu khác, Hoa Kỳ vẫn là nhà xuất khẩu số 1 quốc tế, chiếm 8,6 % thị trường, bỏ xa Trung Quốc ( chỉ với 2,6 % ). Lĩnh vực quan trọng sống còn này vẫn còn là yếu tố so với Trung Quốc, nước chiếm 21 % tổng kim ngạch nhập khẩu của quốc tế. Điều này có nghĩa là nếu những vật tư nhập khẩu này được cho phép Trung Quốc xuất khẩu sản phẩm & hàng hóa thành phẩm nhiều hơn thì Trung Quốc càng được hưởng lợi .Trong tương lai, Trung Quốc cũng hoàn toàn có thể chiếm vị trí thống trị trong nhiều nghành nghề dịch vụ khác. Chẳng hạn, nước này đang góp vốn đầu tư ồ ạt vào nghành nghề dịch vụ điện : 1/5 số xe hơi bán ra lúc bấy giờ là xe điện và 1 số ít thành phố đang sửa chữa thay thế toàn bộ xe khách thường thì bằng xe khách chạy điện. Trung Quốc đang góp vốn đầu tư vào ngành điện ở khắp nơi trên quốc tế, trải qua công ty State Grid Corp of China ( SGCC ), nhà quản lý và điều hành mạng lưới và phân phối điện lớn nhất trên quốc tế lúc bấy giờ .

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Đăng ký

Tải ứng dụng RFI để theo dõi hàng loạt thời sự quốc tế

Download_on_the_App_Store_Badge_VN_RGB_blk_100217

google-play-badge_vi