Nhà tạo lập thị trường là ai? Vai trò của nhà tạo lập thị trường

Học thuật

Nhà tạo lập thị trường là ai?

Nhà tạo lập thị trường (market maker) là doanh nghiệp hoặc một tổ chức mua bán một loại chứng khoán trên thị trường chứng khoán, qua đó tạo ra thị trường cho loại chứng khoán đó.

( Tài liệu tìm hiểu thêm : Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân )

Vai trò của nhà tạo lập thị trường 

Vai trò lớn nhất của nhà tạo lập thị trường là tạo thanh khoản cho các chứng khoán có thanh khoản thấp hoặc không có giao dịch. Để thực hiện điều này, các nhà tạo lập thị trường sẽ thực hiện việc mua chứng khoán khi thị trường ở tình trạng không có lệnh mua, và bán chứng khoán khi thị trường không có lệnh bán với các mức giá do họ tự định, thỏa mãn các yêu cầu đã thỏa thuận về việc yết giá. Sự tham gia của các nhà tạo lập thị trường góp phần duy trì sự linh hoạt và tính thanh khoản của một loại chứng khoán, tăng khả năng thực hiện giao dịch của chứng khoán và nhờ đó thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư đối với loại chứng khoán đó, từ đó thu hút được vốn cho nhà phát hành.

Hoạt động làm tăng thanh khoản chứng khoán của các nhà tạo lập thị trường còn được thực hiện thông qua việc thu hẹp khoảng cách giữa giá mua và giá bán, qua đó làm tăng khả năng thực hiện giao dịch cho nhà đầu tư. Khi thị trường hoạt động trong tình trạng có lệnh mua, lệnh bán nhưng chênh lệch giá mua, bán quá lớn, các nhà tạo lập thị trường sẽ có nhiệm vụ đưa các lệnh mua, lệnh bán (yết giá 2 chiều) với các mức giá trung hòa nhằm giảm bớt sự chênh lệch giá, qua đó giúp cơ chế tự điều tiết của thị trường hoạt động tốt hơn.

Đối với những doanh nghiệp ( trên thị trường chứng khoán, doanh nghiệp chính là những tổ chức triển khai phát hành chứng khoán ), khi chứng khoán của một doanh nghiệp có tính thanh khoản thấp, hay bị ngừng hoạt động khi đó vai trò của những nhà tạo lập thị trường sẽ được phát huy. Nếu một người tạo lập thị trường ký hợp đồng với một tổ chức triển khai phát hành làm nhà tạo lập thị trường cho chứng khoán của tổ chức triển khai phát hành đó, market maker sẽ có trách nhiệm giữ cho chứng khoán có tính thanh toán, tạo ra thanh toán giao dịch, cân đối lại thị trường trong những trường hợp chứng khoán mất thanh khoản hoặc thanh khoản thấp .

Đối với các nhà tạo lập thị trường, hoạt động tạo lập thị trường mang lại cho họ cơ hội hưởng chênh lệch giá mua và bán, tìm kiếm lợi nhuận thông qua hoạt động này.   

Nhà góp vốn đầu tư sẽ được hưởng lợi khi thị trường chứng khoán tăng trưởng không thay đổi và có tính thanh toán cao, điều mà những nhà tạo lập thị trường trải qua nhiệm vụ của mình góp thêm phần tạo nên. Thử tưởng tượng, một nhà đầu tư nắm giữ khối lượng lớn chứng khoán A, trong khi chứng khoán này đang giảm giá mạnh, nhà góp vốn đầu tư muốn bán chứng khoán A mà không có người mua. Nhờ nhiệm vụ tạo lập thị trường, những nhà tạo lập thị trường sẽ giúp hạn chế phần nào sự dư bán của chứng khoán A bằng cách đưa những lệnh mua vào thị trường. Kết quả là nhà đầu tư có thời cơ bán chứng khoán A và hạn chế được sự thua lỗ .