Lạm phát năm 2017: Nhận diện các yếu tố tác động

Chỉ số giá tiêu dùng tăng đáng kể trong năm 2016

Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 07/01/2016 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2016 xác định: “Chỉ tiêu lạm phát năm 2016 là dưới 5%”. Theo đánh giá của Tổng cục Thống kê, diễn biến lạm phát năm 2016 được biểu hiện cụ thể ở một số nội dung sau:

Thứ nhất, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2016 tăng 4,74% tăng đáng kể so với năm 2015, chấm dứt xu hướng giảm dần trong 5 năm trở lại đây. Thống kê cho thấy, CPI tháng 12/2016 tăng so tháng 12 năm trước là 4,74%. Nếu xem xét cả giai đoạn từ năm 2011- 2016 có thể thấy, CPI  liên tục giảm từ 2011 – 2015, cụ thể năm 2011 CPI tăng 18,13%; năm 2012: 6,81%; năm 2013: 6,04%; năm 2014: 1,84%; năm 2015: 0,63% và mức tăng 4,74% của năm 2016 đã chấm dứt xu hướng giảm liên tục của CPI trong giai đoạn 5 năm gần đây.

Thứ hai, so với năm 2015, CPI năm 2016 tăng với khoảng cách khá lớn, tuy nhiên mức tăng này lại không quá cao so với trung bình 5 năm (2012 – 2016) và trung bình 6 năm (2011 – 2016). Nếu mức tăng 4,74% năm 2016 so với 0,63% của năm 2015 thì CPI năm 2016 đã có mức tăng với khoảng cách khá lớn so năm trước. Mức trung bình 5 năm (2012-2016) là 4,01% và trung bình 6 năm (2011 – 2016) là 6,36%.

Thứ ba, mức tăng CPI thực tế gần sát với mức dự kiến của Chính phủ, điều này chứng tỏ công tác quản lý, điều hành giá đã ngày càng chủ động, có hiệu quả và cơ bản là đạt được mục tiêu đề ra.

Nếu xem xét riêng về mức độ tăng CPI triển khai những năm 2011 – năm nay so với dự kiến thì chênh lệch giữa số thực thi và số dự kiến còn khá lớn. Trong khoảng chừng thời hạn, chỉ có 2 năm CPI triển khai và CPI dự kiến là gần sát với nhau ( năm 2013, chỉ tiêu dự kiến là 6,5 % và triển khai là 6,04 % ; năm năm nay, dự kiến là dưới 5 % và thực thi là 4,74 % ), còn lại là có chênh lệch với khoảng cách lớn giữa số triển khai và số dự kiến .Nếu xem xét trong cả một quá trình, công tác làm việc quản trị, điều hành quản lý Ngân sách chi tiêu tiêu dùng của nhà nước đã có nhiều chuyển biến tích cực. Theo số liệu thống kê về diễn biến CPI những năm và chỉ tiêu dự kiến từ đầu năm trong quá trình 2011 – năm nay cho thấy, trong suốt cả quá trình, duy nhất năm 2011 là năm CPI triển khai ( 18,13 % ) cao hơn nhiều so với chỉ tiêu dự kiến đầu năm ( 7 % ), còn lại những năm từ 2012 – năm nay, chỉ tiêu CPI triển khai đều thấp hơn chỉ tiêu dự kiến .Nếu tính chung cả quá trình 2011 – năm nay, CPI trung bình dự kiến từ đầu năm tăng là 6,75 % / năm, còn số liệu về tình hình thực thi CPI trung bình năm tăng là 6,36 %. Như vậy, khoảng cách rơi lệch giữa chỉ tiêu triển khai so với kế hoạch là không lớn, số triển khai hầu hết thấp hơn số dự kiến. Điều đó có nghĩa là nhà nước đã khá dữ thế chủ động trong công tác làm việc quản trị, điều hành quản lý giá, bảo vệ đạt được tiềm năng không thay đổi kinh tế tài chính vĩ mô đã đặt ra trong tiến trình tăng trưởng kinh tế tài chính lúc bấy giờ .
Điểm độc lạ lớn dễ nhận thấy của năm năm nay so với những năm trước đó là : Những năm trước, CPI tăng và chênh lệch lớn so với dự kiến đều xuất phát từ nhiều yếu tố ảnh hưởng tác động mà Nhà nước không phân biệt hoặc không nhìn nhận được ; Còn năm năm nay, yếu tố hầu hết làm CPI tăng lại chính là xuất phát từ những chủ trương tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội do nhà nước phát hành và điều này cho thấy tính dữ thế chủ động trong quản trị điều hành quản lý giá của Nhà nước .

Thứ tư, năm 2016, CPI của nhóm dịch vụ y tế có mức tăng lớn nhất, tiếp đến là nhóm giáo dục. Cả hai nhóm trên là yếu tố chủ yếu tác động tới mức tăng CPI cả năm 2016. Số liệu thống kê CPI theo 11 nhóm hàng hoá và dịch vụ quan trọng các năm 2013 –2016 cho thấy, trong số 11 nhóm hàng hoá, dịch vụ thì 9 nhóm là có mức độ tăng ở các năm với mức tương đương nhau và ít có biến động lớn (lương thực, thực phẩm; đồ uống, thuốc lá; may mặc, dày dép; vật liệu xây dựng; đồ dùng gia đình; giao thông; bưu chính viễn thông; văn hoá, thể thao và khác).

Riêng nhóm dịch vụ y tế và giáo dục có mức độ dịch chuyển giữa những năm là tương đối lớn. Điển hình như : CPI của nhóm dịch vụ y tế, năm 2013 tăng 18,97 % ; năm năm trước tăng 2,25 % ; năm năm ngoái tăng 1,79 % và năm năm nay tăng cao nhất là 55,72 %. Tương tự, nhóm giáo dục năm năm nay cũng có mức tăng là 10,81 % .
Như vậy, trong khi phần nhiều CPI của những nhóm mẫu sản phẩm hàng hoá, dịch vụ đều tăng với mức độ tương đối đồng đều nhau giữa những năm, thì việc tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục mạnh trong năm năm nay đã trở thành nguyên nhân chính đẩy CPI cả năm tăng mạnh .

Thứ năm, CPI các tháng trong năm đều là số dương (nghĩa là đều tăng so với tháng trước), tháng sau tăng hơn tháng trước. Đây cũng là điểm khác biệt của CPI năm 2016 với một số năm trước đây.

Số liệu CPI theo tháng những năm năm trước – 2016 cho thấy, năm năm trước có 3 tháng CPI giảm ( chỉ số là số âm ) và năm năm ngoái có 4 tháng giảm so tháng trước, riêng năm năm nay thì chỉ số CPI những tháng đều là số dương ( đều tăng hơn so với tháng trước ). Thực tế này chứng tỏ nhà nước đã dự báo khá đúng mực về dịch chuyển của CPI những tháng và có những kiểm soát và điều chỉnh kịp thời để không thay đổi thị trường và Ngân sách chi tiêu trong nước .

Thứ sáu, CPI theo tháng năm 2016 phụ thuộc nhiều vào việc điều chỉnh giá một số nhóm sản phẩm, dịch vụ do Nhà nước quản lý giá như: dịch vụ y tế, giáo dục và giao thông. Những tháng có CPI tăng cao trên 0,5% gồm: Tháng 3 là 0,57%; tháng 5 là 0,54%; tháng 9 là 0,54% và tháng 10 là 0,83%, tương ứng với các mức tăng đó, tháng 3 dịch vụ y tế tăng 24,34%; tháng 5 nhóm dịch vụ giao thông tăng 20,9%; tháng 9 dịch vụ giáo dục tăng 7,19% và tháng 10, dịch vụ y tế tăng 10,7%.

Nếu loại trừ yếu tố giá dịch vụ y tế ( sử dụng quy mô kinh tế tài chính lượng ) thì CPI năm năm nay chỉ tăng ở mức khoảng chừng 2,2 – 2,5 % .

Tóm lại, sau chuỗi thời liên tục giảm, năm năm nay, CPI đã có xu thế tăng trở lại. Điều này cho thấy, nhà nước đã thực sự dữ thế chủ động và công tác làm việc quản lý Chi tiêu thị trường đã và đang được thực thi theo hướng tích cực ; Biến động về giá của 1 số ít dịch vụ như : y tế, giáo dục và giao thông vận tải là nguyên nhân chính dẫn tới việc tăng chỉ số giá tiêu dùng trong năm năm nay ; Chính sách về tiền tệ và tài khoá của nhà nước trong năm chưa thực sự có những tác động ảnh hưởng mạnh tới kinh tế tài chính và Chi tiêu thị trường .

Một số dự báo về CPI năm 2017

Diễn biến CPI hàng năm nhờ vào nhiều vào yếu tố nội tại của nền kinh tế tài chính và một số ít yếu tố từ những dịch chuyển về chính trị, kinh tế tài chính và xã hội quốc tế. Năm 2017, những yếu tố ảnh hưởng tác động tới giá thành, thị trường Nước Ta hoàn toàn có thể nhận diện đơn cử gồm :

Một là, một số nền kinh tế lớn có khả năng chi phối và dẫn dắt kinh tế thế giới (đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc) đang có nhiều dấu hiệu tích cực về tăng trưởng vào cuối năm 2016. Đây sẽ là những điều kiện thuận lợi thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế thế giới trong năm 2017 và tác động mạnh mẽ tới nền kinh tế các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Hai là, tình hình chính trị thế giới sẽ và tiếp tục có xu hướng ổn định hơn trong năm 2017.

Ba là, giá dầu trên thị trường thế giới năm 2017 nhiều khả năng ít biến động mạnh so với năm 2016.

Bốn là, kinh tế trong nước sẽ tiếp tục ổn định và phát triển. Tăng trưởng kinh tế năm 2017 của Việt Nam dự báo khởi sắc hơn năm 2016. Các chính sách quản lý, điều hành nền kinh tế, đặc biệt là chính sách tài khoá, tiền tệ tiếp tục thực hiện theo hướng chủ động, thận trọng, chặt chẽ, tiết kiệm và góp phần phát triển kinh tế bền vững, giá cả, thị trường ổn định.

Năm là, kinh tế Mỹ tăng trưởng trở lại, đồng USD sẽ mạnh lên, đặc biệt việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ làm cho thị trường xuất khẩu của Việt Nam khó khăn hơn; tỷ giá có thể sẽ có biến động tăng cao hơn năm 2016 và điều này có thể tác động làm cho CPI tăng trong năm 2017.

Sáu là, giá cả một số sản phẩm, dịch vụ do nhà nước quản lý (giá dịch vụ y tế, giáo dục, giá điện, giá nhiên liệu) tiếp tục có xu hướng điều chỉnh tăng trong năm 2017. Đây cũng là một trong những yếu tố tác động khiến cho chỉ số CPI tăng trong năm nay.

Từ cơ sở trên, hoàn toàn có thể dự báo rằng : Nếu trong năm 2017, giá dịch vụ y tế, giáo dục liên tục được kiểm soát và điều chỉnh tăng cao, thì CPI sẽ tăng trong khoảng chừng 5 – 5,5 % ; còn nếu giá dịch vụ y tế, giáo dục không kiểm soát và điều chỉnh tăng, thì CPI cả năm sẽ tăng quanh ngưỡng 3 – 3,5 % .

Tài liệu tham khảo:

1. Báo cáo của nhà nước về tình hình kinh tế tài chính xã hội tháng, năm năm nay ;
2. Nghị quyết 01 / NQ-CP ngày 07/01/2016 của nhà nước về những trách nhiệm, giải pháp hầu hết chỉ huy quản lý và điều hành triển khai kế hoạch tăng trưởng kinh tế tài chính xã hội và dự trù ngân sách nhà nước năm năm nay .
3. Niên giám thống kê những năm năm ngoái, năm nay .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường