Công bố nghiên cứu bộ gen người Việt: Bất ngờ về nguồn gốc

Đây là nghiên cứu lớn về bộ gen người Việt và trước khi được công bố chính thức tại VN, nhóm nghiên cứu đã gửi công trình này tới tạp chí di truyền quốc tế uy tín Human Mutation.

Người Việt bắt nguồn từ châu Phi?

Ông Nguyễn Thanh Liêm, viện trưởng Viện Nghiên cứu tế bào gốc – công nghệ gen Vinmec, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu về hệ gen người Việt Nam, cho hay điều mà ông thấy bất ngờ ở kết quả nghiên cứu là về nhân chủng học, bộ gen người Việt có nhiều điểm tương đồng với bộ gen của người Thái Lan và là bộ gen ít bị pha trộn.

” Cùng sống trong một khu vực to lớn mà người Việt có tiếng nói riêng, nhưng bộ gen của quần thể người Kinh Việt Nam tương đương với quần thể người Thailand, chứng tỏ có những quan hệ về di truyền. Phân tích sự độc lạ trong hệ gen cho thấy người Việt ” nằm cạnh ” một cách độc lập với người Hán ở phía Nam và cách xa người Hán ở phía Bắc Trung Quốc .Kết quả nghiên cứu và điều tra làm sáng tỏ thêm nguồn gốc tổ tiên của người Việt, một yếu tố nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi nhưng lại thiếu những dẫn chứng khách quan về nghiên cứu và điều tra bộ gen ” – ông Liêm cho hay .Vậy thì tổ tiên của người Việt tất cả chúng ta ở đâu ? Theo PGS Lê Sỹ Vinh – chuyên viên nghiên cứu và phân tích hệ gen, tác dụng điều tra và nghiên cứu ủng hộ giả thuyết tổ tiên người Việt nằm trong nhóm người ( văn minh ) đã di cư từ châu Phi từ 200.000 năm trước, khoảng chừng 40.000 – 60.000 năm trước đã đến cư trú tại Khu vực Đông Nam Á, trong đó có việt nam, sau đó liên tục di cư lên những nước Đông Á .PGS Vinh cho rằng trước đây một số ít học giả cho rằng nguồn gốc người Việt là người Hán ở phía Bắc Trung Quốc, nhưng giả thuyết mới là tổ tiên tất cả chúng ta di cư từ phía biển vào, đến Khu vực Đông Nam Á trước khi đến Trung Quốc .” Nghiên cứu hệ gen người tương quan nhiều đến y, sinh học, nhưng cũng tương quan đến lịch sử dân tộc và nhân chủng học ” – PGS Vinh nhận xét .

Ước mơ có “lá tử vi sinh học”

Theo nhóm điều tra và nghiên cứu, những nghiên cứu và điều tra tiên phong về hệ gen người của những nhà khoa học trước kia mở màn từ năm 1990 và đến năm 2003 mới giải xong trình tự bộ gen tiên phong, ngân sách của khu công trình lê dài 13 năm này lên tới 2,7 tỉ USD.Sau đó, có một nghiên cứu và điều tra 1.000 bộ gen của 26 dân tộc bản địa trên quốc tế, trong đó có 101 người Kinh sống ở TP Hồ Chí Minh, thực thi từ 2008 – năm ngoái được những nhà khoa học quốc tế triển khai .Tại việt nam mới có những nghiên cứu và điều tra quy mô nhỏ, giải trình tự một vài bộ gen người. Đến năm nay, nhóm những nhà khoa học do GS Nguyễn Thanh Liêm đứng đầu đã khởi đầu triển khai điều tra và nghiên cứu này .Trong đó, nhóm điều tra và nghiên cứu đã tích lũy mẫu gen của 305 người có 3 đời là người Kinh và không mắc những bệnh di truyền, thực thi giải trình tự gen trên mạng lưới hệ thống máy giải trình tự văn minh nhất. Đến cuối năm 2018, khu công trình hoàn thành xong và tháng 5-2019 điều tra và nghiên cứu được gật đầu đăng tải trên tạp chí Human Mutation .” Y học lúc bấy giờ là y học thành viên, trước đây cùng một căn bệnh sẽ có một phác đồ chung, nhưng nếu điều trị dựa trên cơ sở tham chiếu ” cuốn từ điển ” là bộ gen từng người sẽ cho hiệu quả tốt hơn nhiều. Trước đây từng có những chỉ định thuốc tốt cho bệnh nhân này nhưng bệnh nhân kia lại không vì có gen kháng lại. Hoặc có thuốc có người dùng khỏe lại, nhưng có bệnh nhân dùng bị điếc luôn. Nếu có một ” lá tử vi sinh học ” cho từng người, xem rủi ro tiềm ẩn bệnh của từng người mà phòng từ sớm thì sẽ rất tốt, ví dụ như bệnh nhân đó có rủi ro tiềm ẩn mắc tim mạch, đột tử hay ung thư, từ đó có ứng xử tương thích ” – ông Liêm nói .Sau điều tra và nghiên cứu này, một nghiên cứu và điều tra khác sẽ tiếp nối, với cỡ mẫu là 1.000 bộ gen người Việt. Tuy nhiên, điều tra và nghiên cứu trên 305 người kể trên là lần tiên phong có một điều tra và nghiên cứu quy mô về bộ gen người Việt với những ứng dụng tiềm năng có ích cho người Việt tất cả chúng ta .Bên cạnh đó, nghiên cứu và điều tra đã giải thuật một câu truyện trong lịch sử dân tộc : dù có nhiều khu vực biên giới chung và mối quan hệ truyền kiếp nhưng hệ gen của người Việt lại không có sự giao thoa nhiều hay chịu tác động ảnh hưởng từ hệ gen người Hán .

Bộ gen người Việt có nhiều khác biệt

Chúng tôi sử dụng nhiều phương pháp và độ đo khác nhau để phân tích mối quan hệ giữa các quần thể người.

So sánh hệ gen người Kinh với hệ gen những quần thể người khác trên quốc tế cho thấy hệ gen người Việt có sự phong phú cao so với hệ gen những quần thể người khác. Kết quả chỉ ra sự độc lạ lớn về tần suất Open của nhiều biến hóa di truyền .Ví dụ, có đến 1.24 triệu biến hóa Open thông dụng ở người Kinh, nhưng Open rất ít ở những quần thể người khác .Đáng chú ý quan tâm, điều tra và nghiên cứu này phát hiện ra hơn 700.000 biến hóa di truyền trên người Kinh chưa được ghi nhận ở bất kể quần thể người nào khác trên quốc tế .So sánh những đổi khác di truyền ở quần thể người Kinh trong điều tra và nghiên cứu này với những đổi khác di truyền ở quần thể người Hán Trung Quốc công bố trong dự án Bất Động Sản 1.000 hệ gen người trên quốc tế cho thấy sự khác nhau về bộ gen của người Việt so với bộ gen của người Hán, nhất là người Hán phía Bắc Trung Quốc, khoảng chừng 1/3 số lượng biến hóa di truyền ở quần thể người Kinh không Open trong quần thể người Hán Trung Quốc và ngược lại .Theo tôi, cơ sở tài liệu này góp phần lớn cho tri thức về hệ gen người trên quốc tế, đặc biệt quan trọng là cho người châu Á .

Ông NGUYỄN THANH LIÊM

Kết quả đáng khích lệ

Theo PGS Đồng Văn Quyền – phó viện trưởng Viện Công nghệ sinh học, Viện hàn lâm Khoa học công nghệ VN:

Phân tích được bộ gen con người là rất là có ý nghĩa về mặt khoa học, những nước tăng trưởng trên quốc tế đều có dự án Bất Động Sản giải thuật bộ gen .Cách đây 10 năm Viện Công nghệ sinh học đã có dự án Bất Động Sản nghiên cứu và phân tích bộ gen thi thể người Việt, nhưng mới tập trung chuyên sâu đối tượng người tiêu dùng người dân tộc thiểu số. Hiện chúng tôi mở màn giải thuật gen người, nhưng mới chọn đối tượng người dùng đặc trưng để điều tra và nghiên cứu .Việc nghiên cứu và phân tích giải thuật bộ gen người hiện không còn khó khăn vất vả vì có sự tương hỗ của nhiều phương tiện đi lại công nghệ tiên tiến, nhưng có ý nghĩa lớn về khoa học nói chung và y học nói riêng .Thông qua việc giải thuật bộ gen, sẽ tương hỗ y học thành viên hướng đến những bệnh di truyền, bệnh tương quan đến trao đổi chất, dị ứng thuốc, trong đó hoàn toàn có thể phát hiện những bệnh về di truyền, Dự kiến sớm rủi ro tiềm ẩn trải qua việc so sánh gen của người bệnh với người thân trong gia đình, mái ấm gia đình để phát hiện những đột biến gen gây bệnh, giúp việc chữa trị và phòng bệnh .Hoặc như so với việc sử dụng thuốc, tính năng cùng một loại thuốc trên những người khác nhau sẽ khác nhau, dẫn đến công dụng của thuốc đổi khác mà một trong những nguyên do là từ gen …Giải mã bộ gen sẽ giúp so sánh, tìm ra được những biến dị để có được lộ trình tương thích, phác đồ điều trị tương thích cho bệnh nhân .Việc nghiên cứu và phân tích được nguồn gen sẽ mang đến tiềm năng to lớn trong chẩn đoán, chữa bệnh, tuy nhiên, số mẫu gen giải thuật chỉ 305 chưa phải là nhiều, vì bệnh của con người hầu hết là bệnh đa gen, do đó cần phải có số lượng càng lớn thì độ đáng tin cậy mới càng cao. Cần phong phú mẫu gen .

Với điều kiện khoa học hiện nay, muốn dựa vào việc giải mã gen để phát triển y học, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người Việt, cần tiếp tục nghiên cứu, vì con số 305 bộ gen chưa có ý nghĩa nhiều về khoa học, chưa đủ để thu được những thông tin mong muốn.

Tuy nhiên đây cũng là thành công xuất sắc lớn, là hiệu quả khởi đầu đáng khuyến khích, hoàn toàn có thể gợi mở những hướng nghiên cứu và điều tra tiếp theo .

THANH HÀ ghi

Giáo sư Vũ Hà Văn: Từ toán học đến nghiên cứu giải mã gen người Việt TTO – Chỉ ba tháng sau khi gây giật mình bằng việc đồng ý chấp thuận tiếp đón việc làm mới tại Việt Nam, GS Vũ Hà Văn lại liên tục gây sự chú ý quan tâm bằng việc công bố một dự án Bất Động Sản nghiên cứu và điều tra mới : Giải mã bộ gen người Việt.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Hỏi Đáp