BỌ MẮM
BỌ MẮM
Tên khoa học : Pouzolzia zeylanica ( L. ) Benn .Tên đồng nghĩa tương quan : Pouzolzia indica Gaud .
Tên khác: Cây thuốc giòi, thuốc vòi.
Bạn đang đọc: BỌ MẮM
Họ : Gai ( Urticaceae ) .
Mô tả
Cây thảo sống nhiều năm, có cành mềm mọc trải ra ; thân cao 40 – 50 cm tới 90 cm, nham nhám có lông sát. Lá mọc so le, có khi mọc đối, mép nguyên, hình mác – bầu dục, gốc tròn, đầu nhọn, dài 4 – 9 cm, rộng 1,5 – 2,5 cm, có 3 gân tỏa từ gốc, mặt trên nhiều lúc điểm những đốm trắng, mặt dưới có ít lông ở gân nổi rõ ; cuống lá ngắn có lông trắng ; lá kèm hình dải nhọn .Cụm hoa mọc thành xim ở kẽ lá, đường kính 5 mm, không cuống gồm hoa đực, hoa cái hoặc hoa lưỡng tính ; hoa nhỏ màu trắng ; hoa đực có lông ngắn, 4 lá đài có lông ở sống lưng, 4 nhị, nhụy lép ; hoa cái có bao hoa dạng túi, miệng khía răng có lông, bầu hình quả lê, có lông, vòi nhụy dài và mảnh .Quả hình trứng nhọn, màu hồng tím, có lông .Mùa hoa quả : tháng 7 – 9 .
Phân bố, sinh thái
Chi Pouzolzia Gaudich gồm nhiều loài thân thảo hoặc bụi nhỏ, phân bổ đa phần ở vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới. Ở Nước Ta, chi này có 6 loài, trong đó có cây bọ mắm. Bọ mắm phân bổ thoáng đãng ở khắp những tỉnh từ đồng bằng đến trung du và cả vùng núi. Còn thấy ở nhiều nước châu Á khác như Trung Quốc, Lào, Malaysia, Ấn Độ, Vương Quốc của nụ cười …Bọ mắm là cây ưa ẩm, hơi chịu bóng, thường mọc lẫn với những loại cây cối khác ở trong vườn, ven đường đi và vùng nương rẫy. Cây con mọc từ hạt thường Open vào cuối mùa xuân, mọc nhanh trong mùa hè, sau khi có hoa quả là tàn lụi. Bọ mắm được coi như loài cỏ dại, có tác động ảnh hưởng tới cây xanh .
Công dụng
Tính vị, công suất : Bọ mắm có vị ngọt, đắng nhạt, tính mát, có công dụng tiêu khát, trừ đờm, lợi tiểu, tiêu viêm, rút mủ .Bọ mắm chữa viêm họng, viêm ruột, lỵ, đinh nhọt, sâu quảng, viêm da mủ, viêm vú, tắc tia sữa, vết thương đụng dập, nhiễm trùng tiết niệu, ho, ho lâu ngày, bệnh về phổi, đau răng, đái rắt, đái buốt. Ngày 20 – 40 g cây tươi hoặc 10 – 20 g cây khô, sắc hoặc nấu cao uống. Dùng ngoài không kể liều lượng .Ngoài ra cây bọ mắm tươi giã nhỏ, cho vào vại mắm để dữ gìn và bảo vệ chốn giòi bọ. Lá non và ngọn, ăn sống thay rau, hoặc xay với rau má, trái cây, làm nước sinh tố .
Bài thuốc
- Chữa ho lâu ngày, ho lao, bệnh phổi:
Cây bọ mắm bỏ rễ, ngày 40 g sắc uống, hoặc nấu cao lỏng pha mật ong, ngày uống 15 – 20 ml .
- Chữa viêm họng đau răng:
Dùng lá tươi, nhai ngậm, nuốt nước .
- Chữa viêm vú:
Bọ mắm ( cành có lá ), tử hoa địa đinh ( cải rừng tía hoặc cải rừng lá mác ), phù dung, bồ công anh. Dùng tươi, giã đắp .
- Tắc tia sữa, đái rắt, đái buốt:
Ngày 30 – 40 g tươi, sắc uống .
- Chữa đinh nhọt, viêm da mủ:
Bọ mắm, rau má lá rau muống. Cây tươi, giã đắp .
- Chữa đụng dập:
Sau khi cố định và thắt chặt vết thương, dùng cây tươi giã đắp, hoặc bột cây khô, tưới rượu vào đắp, rồi bó lại .
TRỒNG VÀ SẢN XUẤT BỌ MẮM TẠI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU VÀ SẢN XUẤT DƯỢC LIỆU MIỀN TRUNG
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nghiên Cứu
