Bán lẻ hàng tiêu dùng: “Miếng bánh” ngon nhưng không dành cho tất cả

Thị Trường bán lẻ Nước Ta được dự báo tăng trưởng trên 10 % / năm trong những năm tới nhờ vào sự trỗi dậy của những tầng lớp trung lưu, dân số trẻ và biến hóa trong hành vi tiêu dùng .

Doanh nghiệp nội thống trị phân khúc cửa hàng nhỏ

Trong ngành bán lẻ, những tập đoàn lớn bán lẻ ngoại như AEON, Lotte, Central Group ( BigC ) và BJC ( Metro ) đang chiếm lợi thế trong phân khúc ẩm thực ăn uống và đại nhà hàng siêu thị .

Các nhà bán lẻ nội địa vẫn thống trị phân khúc cửa hàng vừa và nhỏ, vốn là phân khúc phổ biến hơn tại Việt Nam nhờ vào mật độ dân số cao và cơ sở hạ tầng giao thông chưa phát triển.

Tại phân khúc này, ngoài ngành hàng điện tử đã gần bão hòa, thị trường cho những loại sản phẩm khác vẫn phân mảnh và phần nhiều nằm trong tay kênh bán lẻ truyền thống cuội nguồn .
Trong 11 tháng đầu năm 2019, tổng giá trị bán lẻ sản phẩm & hàng hóa và dịch vụ đạt 4.482 tỷ đồng ( 195 tỷ USD ), tăng 11,8 % so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, lệch giá bán lẻ đạt 3.400 tỷ đồng ( 158 tỷ USD, tăng 12,7 % ) đa phần nhờ tăng trưởng tốt nhu yếu so với những loại sản phẩm tiêu dùng thiết yếu .
thị trường hàng tiêu dùng nhanh ( FMCG ) đã lấy lại đà tăng trưởng sau quá trình giảm tốc của năm 2018, dẫn dắt bởi sự ngày càng tăng sản lượng tiêu dùng .
Trong đó, khu vực nông thôn liên tục đạt được mức tăng trưởng cao hơn so với khu vực thành thị. Cụ thể, trong 11 tháng đầu năm 2019 khu vực nông thôn ghi nhận mức tăng trưởng 9,3 % về giá trị, trong khi tại 4 thành phố lớn ( Thành Phố Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng, Cần Thơ ) tăng 6,1 % so với cùng kỳ năm trước .
Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt ( VDSC ), những yếu tố thuận tiện về nhân khẩu học và thu nhập những tầng lớp trung lưu ngày càng tăng sẽ là bệ đỡ thôi thúc thị trường FMCG duy trì đà tăng trưởng trong dài hạn .
Trong số những ngành hàng FMCG, ngành hàng chăm nom cá thể vươn lên đứng vị trí số 1 mức tăng trưởng tại 4 thành phố lớn trong năm 2019. Bên cạnh đó, ngành hàng sữa và những loại sản phẩm tương quan đã ghi nhận những chuyển biến tích cực hơn so với cùng kỳ .
Tại khu vực nông thôn, sữa và những mẫu sản phẩm từ sữa đạt vận tốc tăng trưởng cao nhất, theo sau là ngành hàng chăm nom cá thể .
Ngành hàng đồ uống ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số tại khu vực nông thôn nhưng chưa có tín hiệu phục sinh tại 4 thành phố lớn .

Tại khu vực thành thị, thương mại điện tử đạt mức tăng trưởng 53% trong năm 2018, trong khi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi đạt tốc độ tăng trưởng 22%,  là 2 kênh bán lẻ có tăng trưởng doanh thu cao nhất trong khi các cửa hàng tạp hóa và chợ truyền thống đang trong đà suy giảm.Những biến chuyển từ ngành hàng FMCG là dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng đang ngày càng quan tâm hơn tới sức khỏe, sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho các dòng sản phẩm chăm sóc bản thân và thức uống dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.

Theo khảo sát của A.T Kearney năm 2017, những tầng lớp trung lưu và giàu sang đang tăng trưởng nhanh cũng như cơ cấu tổ chức dân số trẻ và tỷ suất đô thị hóa ngày càng tăng khiến Nước Ta trở thành một trong những thị trường bán lẻ lôi cuốn nhất trên quốc tế, xếp thứ 6 trong bảng xếp hạng của A.T Kearney 2017 .
Điều này mở ra thời cơ lớn cho những chuỗi bán lẻ văn minh, vốn cung ứng những loại sản phẩm chất lượng cao với dịch vụ người mua tốt hơn những shop kinh doanh thương mại nhỏ lẻ và chợ truyền thống lịch sử .
Có thể nhận thấy sự chuyển dời rõ ràng sang kênh bán lẻ tân tiến trong khuynh hướng shopping. Hơn nữa, sự xâm nhập của internet vận tốc cao và điện thoại thông minh mưu trí trong giới trẻ cho phép nhà bán lẻ tiếp cận người mua qua nhiều kênh hơn, mở đường cho sự tăng trưởng của bán hàng đa kênh trong tương lai – là quy mô hoàn toàn có thể tận dụng mạng lưới shop vật lý rộng khắp .

Thị trường lớn và vẫn phân mảnh

thị trường bán lẻ Nước Ta ước tính có trị giá 160 tỷ USD vào năm 2019 vẫn đang bị chi phối bởi kênh bán lẻ truyền thống lịch sử. Từ đó, những doanh nghiệp bán lẻ lớn với năng lượng quản trị chuỗi và năng lực kinh tế tài chính tiêu biểu vượt trội đang dần lan rộng ra sang những nghành mới để thiết lập sự thống trị của mình .
Đơn cử là CTCP Đầu tư Thế giới di động ( MWG ) với thực phẩm và hàng tiêu dùng, CTCP Bán lẻ FPT ( FRT ) với dược phẩm và CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận ( PNJ ) với trang sức đẹp thời trang .
Do đó, những nhà bán lẻ Nước Ta như Thế giới di động, PNJ, FPT Retail và Vinmart sẽ chưa vấp phải cạnh tranh đối đầu đáng kể từ những tập đoàn lớn bán lẻ ngoại cho đến năm 2024, khi ENT được dỡ bỏ ( 5 năm từ khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực hiện hành ). Không giống như quy mô ẩm thực ăn uống / đại nhà hàng siêu thị do những “ ông lớn ” quốc tế ( Central Group, Lotte, AEON ) tóm gọn, quy mô shop riêng không liên quan gì đến nhau vẫn hạn chế những tập đoàn lớn ngoại qua lao lý “ Kiểm tra nhu yếu kinh tế tài chính ” ( ENT ) .

Quy định “Kiểm tra nhu cầu kinh tế” (ENT) đã và đang hạn chế khả năng mở từ cửa hàng bán lẻ thứ hai trở đi của doanh nghiệp nước ngoài. ENT không áp dụng cho các cửa hàng bán lẻ dưới 500 m2, nằm trong các trung tâm thương mại và không được phân loại là minimart hoặc cửa hàng tiện lợi.

Tuy nhiên, VDSC cho rằng ngành bán lẻ vẫn có những rủi ro đáng tiếc nhất định khi nhu cầu mua sắm giảm do tăng trưởng tín dụng thanh toán chậm lại hoặc suy thoái và khủng hoảng kinh tế tài chính. Gánh nặng lãi suất vay tăng làm tăng ngân sách kinh tế tài chính của những nhà bán lẻ, vốn nhờ vào nhiều vào nợ thời gian ngắn để hỗ trợ vốn vốn lưu động .
Bên cạnh đó là áp lực đè nén cạnh tranh đối đầu nóng bức từ những tên thương hiệu ngoại do những lo ngại về chất lượng loại sản phẩm trong nước cùng thói quen ưa thích sử dụng mẫu sản phẩm nhập khẩu và những thương hiệu tên tuổi quốc tế của người tiêu dùng .

Theo Hiền Anh/ Infonet