Đề 34 – Bộ đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn

PHẦN ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:

LẮNG NGHE LỜI THÌ THẦM

Một doanh nhân giàu có đang đi bộ dọc trên phố. ổng ta đi khá nhanh, quan sát những đứa trẻ đang chơi đùa cạnh chiếc ôtô đang đỗ, và tìm chiếc xe của mình trong bãi đỗ xe. ổng lo lắng và hi vọng chiếc xe của mình không bị làm sao, khi mà bọn trẻ nghịch ngợm cứ đùa như thế. Khi đến gần chiếc xe của mình, ông không thấy đứa trẻ nào. Nhưng bỗng một viên gạch to lao thẳng vào xe của ông và làm vỡ tan cửa sổ ô tô. ông ta vội chạy theo hướng, nơi mà từ đó viên gạch bay ra.

Ông tóm ngay thằng bé đang đứng đúng cái chỗ mà ông phán đoán là hòn gạch bay ra, quát nó:

– Mày là đứa nào? Mày đang làm cái quái quỷ gì thế hả? Sao mày lại làm thế?

– Ông ơi! Cháu xin lỗi – Đứa bé khóc – Cháu không biết làm thế nào khác…. Cháu ném hòn gạch vì không ai khác dừng lại cà.

Thằng bé tiếp tục khóc thút thít, làm cả khuôn mặt và áo nó ướt đẫm. Nó chỉ ra cạnh cái ôtô đang đỗ.

– Kia là em cháu. Nó bị ngã khỏi cái xe lăn của nó. Cháu yếu quá không thể nhắc nó lên trở lại được…

Vừa khóc thằng bé vừa nói tiếp:

– Ông có thể làm ơn giúp cháu nhấc nó lên xe không? Nó đau lắm mà cháu không làm gì được…

Xúc động hơn cả lời nói, doanh nhân kia cố gắng giấu đi giọt nước mắt của mình. Ong bế đứa bé bị ngã lên cái xe lăn của nó và rút khăn tay ra lau những

chỗ bị xước nhỏ.

– Cảm ơn ông, cầu chúa phù hộ cho ông! – Đứa bé thì thầm đầy lòng biết ơn.

Doanh nhân đó nhìn đứa bé đẩy chiếc xe lăn cho em nó dọc phó về nhà. Ổng quay lại chiếc xe của mình – đi rắt chậm.

Ông không bao giờ sửa cái cửa sổ xe bị vỡ ấy. ổng đã từng nghĩ là một người thông thái không bao giờ đi quá nhanh trong cuộc sống. Và bây giờ ông giữ cái cửa sổ vì nó đáng giá để nhắc nhở ông điều đó.

Đừng đi quá nhanh đến mức người khác phải ném cả một viên gạch vào bạn chỉ để có được sự chú ý của bạn. Luôn có những lời thì thầm trong tâm hồn và trái tim bạn. Khi mà bạn không có thời gian để lắng nghe, cuộc sống buộc phải ném một viên gạch vào bạn. Và đó là sự lựa chọn của bạn: “Lắng nghe lời thì thầm hoặc đợi một viên gạch’’.

(Theo Songdep.xitrum.net– sống đẹp tập II, NXB Giáo dục Việt Nam, tr. 124)

Câu 1 (0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

Câu 2 (0.5 điềm): Tìm thành phần biệt lập trong câu văn?

Ông ơi! Cháu xin lỗi – Đứa bé khóc – Cháu không biết làm thế nào khác… Cháu ném hòn gạch vì không ai khác dừng lại cà.

Câu 3 (1.0 điểm): Vì sao cậu bé lại ném viên gạch vào xe của một doanh nhân giàu có.

Câu 4 (1.0 điểm): Em hiểu ý nghĩa nhan đề văn bản là Lắng nghe lời thì thầm và thông điệp của câu chuyện muốn gửi tới người đọc.

PHẦN TẬP LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm):

Đừng đi quá nhanh đến mức người khác phải ném cả một viên gạch vào bạn chỉ để có được sự chú ý của bạn. Luôn có những lời thì thầm trong tâm hồn và trái tim bạn. Khi mà bạn không có thời gian đề lắng nghe, cuộc sống buộc phải ném một viên gạch vào bạn. Và đó là sự lựa chọn của bạn: “Lắng nghe lời thì thầm hoặc đợi một viên gạch’’.

Từ ý văn trên em hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 200 từ) nói lên suy nghĩ của em về ý nghĩa trong cuộc sống của việc lắng nghe lời thì thầm trong tâm hồn và trái tim?

Câu 2 (5.0 điểm):

Cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận.

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ BÀI 34

Phần Câu Nội dung Điểm
1.

ĐỌC

HIỂU

1 Phương thức miêu tả chính của văn bản : tự sự 0.5
2 Thành phần khác biệt trong câu trên :

Ông ơi! – TPBL gọi đáp

Đứa bé khóc – TPBL phụ chú

0.5
3 Cậu bé lại ném viên gạch vào xe của một doanh nhân giàu có vì :Em cậu bé bị ngã khỏi cái xe lăn của nó. Cậu bé yếu quá không hề nhấc em nó lên trở lại được. Nên cầu cứu người lớn . 1.0
4 Lắng nghe ! Thật đơn thuần mà không dễ thực thi. Đôi lúc dừng lại và nhìn những gì mình đã đi qua để biết mình đã mất gì, được gì và sẽ mất những gì ?
Đôi khi con người ta cũng phải dùng lại đúng chỗ : hãy sống không chỉ vì mình và vì mọi người không nên chỉ nghĩ cho bản thân mà còn phải nghĩ cho người xung quanh
1.0
II.

TẬP LẨM VĂN

1 Từ ý văn trên em hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 200 từ) nói lên suy nghĩ của em về ý nghĩa trong cuộc sống của việc lắng nghe lời thì thầm trong tâm hồn và trái tim? 2.0
a. Đảm bảo thể thức bài văn 0.25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận 0.25
c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn :Vận dụng tốt những thao tác lập luận, phối hợp ngặt nghèo giữa lí lẽ và dẫn chứng. Có thể viết bài văn theo xu thế sau :

  • Cuộc sống cần có sự đồng cảm, nỗ lực lắng nghe những san sẻ từ tâm hồn người khác để hoàn toàn có thể giúp họ vượt qua được phần nào thử thách của đời sống .
  • Hãy đi với vận tốc vừa phải, ngó trước ngó sau để cảm nhận và lắng nghe mọi thứ xung quanh mình .
  • Những tiếng vang vọng từ sâu thẳm trong tâm hồn, hãy cảm nhận đời sống không chỉ là những bản nhạc trữ tình trong nơi sang chảnh mà cả những hẻm đường nơi ta đi qua .
  • Thời gian không chờ đón ai cả, nhưng khi nó đã đi qua không trở lại khi nào. Có những lúc ta cần phải đi chậm lại để cảm nhận đời sống ; bởi nếu không, một ngày nào đó ta sẽ giật mình vìmột viên gạch
1.0
d. Sáng tạo :Cách diễn đạt độc lạ, có tâm lý riêng, tâm lý mới mẻ và lạ mắt, tương thích với vấn đề nghị luận 0.25
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu :

Đảm bảo chuẩn xác chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp

0.25
2 Cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận 5.0
a .Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận văn học :Mở bài : Giới thiệu được tác giả, tác phẩm. Thân bài : Triển khai được yếu tố .
Kết bài : Khái quát được yếu tố .
0.25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận 0.25
c. Triển khai những yếu tố thành những vấn đề nghị luận :Vận dụng những thao tác lập luận, phối hợp ngặt nghèo giữa lí lẽ và dẫn chứng, bộc lộ sự cảm nhận thâm thúy .
Thí sinh hoàn toàn có thể xử lý theo hướng sau :

  • Tác giả
  • Tên thật là Cù Huy Cận ( 1919 – 2005 ) .
  • Quê ở Ân Phú, huyện Vũ Quang, tỉnh thành phố Hà Tĩnh .
  • Ông là nhà thơ nổi tiếng trong trào lưu Thơ mới .
  • Sau Cách mạng tháng tám, thơ ông dạt dào niềm vui, niềm tin vào đời sống mới .
  • Tác phẩm
  • Bài thơ sinh ra năm 1958, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc được giải phóng và đi lên kiến thiết xây dựng chủ nghĩa xã hội .
  • Nhân dân miền Bắc như được hít thở bầu không khí trong lành sau những năm ngột ngạt của cuộc chiến tranh. Không khí hào hứng, mừng quýnh, tin cậy bao trùm trong đời sống xã hội và ở khắp nơi dấy lên trào lưu tăng trưởng sản xuất kiến thiết xây dựng XHCN .
  • Chuyến xâm nhập trong thực tiễn ở vùng mỏ Quảng Ninh vào nửa cuối năm 1958 đã giúp nhà thơ Huy Cận thấy rõ và sống trong không khí lao động ấy của nhân dân ta, góp thêm phần quan trọng mở ra một chặng đường mới trong thơ Huy Cận .
  • Nội dung bài thơ
  • Bài thơ là khúc tráng ca ca tụng sự giàu đẹp của vạn vật thiên nhiên biển cả và không khí lao động hồ hởi, khỏe mạnh, yêu nghề, yêu biển của con người lao động trong những năm đầu thiết kế xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc .

Cảnh đoàn thuyền ra khơi (khổ 1+2)

  • Cảnh hoàng hôn trên biển
  • Vị trí quan sát : Trên một con tàu hoặc một hòn hòn đảo mà xung quanh bát ngát bốn bề là nước thì bức tranh lộng lẫy như vậy .
  • Nghệ thuật : liên tưởng, so sánh, nhân hóa :Mặt trời như hòn lửa, sóng cài then, đêm sập cửa .
  • Cảnh thiên hà vạn vật đã đi vào nghỉ ngơi, yên bình .

=> Miêu tả rất thực sự quy đổi thời gian giữa ngày và đêm khiến cảnh biển vào đêm thật kỳ vĩ, trang trọng như truyền thuyết thần thoại. Vũ trụ như một ngôi nhà lớn với màn đêm buông xuống là tấm cửa khổng lồ với những lượn sóng hiền hoà gối đầu nhau chạy ngang trên biển như những chiếc then cài cửa. Cách viết này gợi cho tất cả chúng ta cảm xúc biển về đêm không còn bát ngát bí hiểm nữa mà trở nên thân mật, thân thiện ấm cúng hơn .

4.0
  • Cảnh đoàn thuyền ra khơi

Đoàn thuyền: Đoàn thuyền ra khơi chứ không phải là một con thuyền lẻ loi, cô đơn giữa biển. Họ cùng ra khơi với tỉnh thần tập thể đoàn kết, cùng đánh bắt cá, cùng giúp đỡ nhau nơi đầu sóng ngọn gió, nơi nguy hiểm.

  • Từ“ lại ”gợi lên một hoạt động giải trí việc làm hằng ngày liên tục của người dân chài lưới nơi đây .

=> Họ là những con người luôn luôn đoàn kết gắn bó, dữ thế chủ động trong việc làm và hăng say lao động .

  • Câu hát
  • Câu hát căng buồm :Tiếng hát vang khoẻ, vang cao, vang xa cùng với gió thổi căng cánh buồm. Họ như hào hứng, hăm hở, tin cậy vào chuyến đi xa sẽ mang lại nhiều thành quả .
  • Câu hát mong ước :Biển lặng, sóng êm, đánh bắt cá được nhiều cá .
  • Nghệ thuật liên tưởng độc lạ“ vào tối dệt biển muôn luồng sáng ” :Nhà thơ liên tưởng đến biển như một tấm lụa lớn mà đoàn cá là“ đoàn thoi ”đang vun vút qua lại. Mặt biển bát ngát là tấm vải lớn. Những đoàn cá lộng lẫy sắc màu đang ngày đêm dệt nên tấm vải đại dương muôn sắc tố diệu kì ấy .
  • Nghệ thuật nhân hóa : Câu thơ“ Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi ” .Tác giả sử dụng câu cầu khiến như người lao động đang cất cao tiếng hát gọi cá vào lưới thật thân thương, vui tươi, rộn ràng .

=> Lúc này việc làm đánh bắt cá cá không còn là việc làm khai thác khó khăn vất vả nữa mà ta cảm xúc như cá đang tự nguyện dâng hiến cho con người. Biển cả dâng hiến sự giàu đẹp cho con người, ban tặng những đặc ân cho đời sống .

  • Tóm lại: Bài thơĐoàn thuyền đánh cáđã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp trang trọng, biểu lộ sự hòa giải giữa vạn vật thiên nhiên và con người lao động, thể hiện niềm vui, tự hào của nhà thơ trước quốc gia và đời sống. Bài thơ có nhiều phát minh sáng tạo trong việc kiến thiết xây dựng hình ảnh bằng liên tưởng, tưởng tượng nhiều mẫu mã, độc lạ ; có âm hưởng trẻ trung và tràn trề sức khỏe, hào hùng, sáng sủa .
d. Sáng tạo :Cách diễn đạt độc lạ, có tâm lý riêng, tâm lý mới mẻ và lạ mắt, tương thích với vấn đề nghị luận 0.25
e .Chính tà, dùng từ, đặt câu :

Đảm bảo chuẩn xác chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp

0.25
TỔNG ĐIỂM 10