Đen đỏ với thị trường chứng khoán

Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) – chuyên khai thác thương mại thị trường châu Á – được coi là công ty cổ phần đầu tiên trong lịch sử kinh tế hiện đại.

Được thành lập vào đầu thế kỷ 17 với phương thức huy động vốn theo kiểu phân quyền sở hữu, VOC đã tạo ra khái niệm mà nhờ đó chủ nghĩa tư bản tránh được sự sụp đổ tất yếu khi người công nhân từ chỗ là kẻ bị bóc lột có cơ hội trở thành ông chủ của công ty: cổ phần.

Amsterdam, thủ đô của Hà Lan, nhờ đó trở thành sở giao dịch chứng khoán quốc tế đầu tiên trên thế giới.

Việc chiếm hữu một phần một công ty lớn thực sự là nỗi thèm khát của nhiều người trên quốc tế .

Cổ phiếu – tờ giấy hay một đoạn mã vạch nào đó chứng minh quyền sở hữu một doanh nghiệp – do đó nhanh chóng trở thành thứ được giành giật, mua bán hằng ngày trên một cái chợ có tên là sàn giao dịch chứng khoán. Người mua kẻ bán có thể là những nhà đầu tư sành sỏi, cũng có thể là bà bán trà đá đầu ngõ.

Thị trường chứng khoán Nước Ta manh nha bùng nổ từ năm 2006 với những câu truyện mê hoặc. Như có thời gian, sau chương trình thời sự 19 h tối, trong khung giờ vàng, nhà đài phát một chương trình ngắn phổ cập kỹ năng và kiến thức cơ bản về thị trường chứng khoán, CP, CP … cho toàn dân, người dẫn dắt chương trình là những … danh hài truyền hình .Đầu năm, 2007 khi chỉ số VN-Index giao động 1.000, những tờ báo chuyên ngành kinh tế tài chính trong nước đã hàng loạt phê phán những nghiên cứu và phân tích bi quan và thiếu trong thực tiễn của một ngân hàng nhà nước quốc tế cho rằng VN-Index nên chỉ ở ngưỡng 800 điểm là hài hòa và hợp lý .Theo những chuyên viên chứng khoán Nước Ta hồi đó, 1.200 điểm là chỉ số thị trường hoàn toàn có thể kỳ vọng trong năm tới .Năm 2008, VN-Index về dưới … 400 điểm. Trúng ” trứng ” mua nhà nhanh gọn chuyển sang bán nhà trả nợ tiền mua ” trứng “, rồi khi cũng vào thời hạn đó khủng hoảng bong bóng bất động sản vỡ là bán luôn nhà đang ở để trả nợ .Chơi chứng khoán đã nhanh gọn trở thành một kênh góp vốn đầu tư kinh tế tài chính then chốt, bên cạnh những kênh truyền thống lịch sử như vàng, USD, bất động sản và mới mẻ và lạ mắt hơn như tiền ảo, Vietlott, cược 1 ăn 70 …Tỉ lệ dân cư có thông tin tài khoản ở sở giao dịch chứng khoán ở Nước Ta đang là 4 % dân số ( ở những vương quốc có lịch sử dân tộc thanh toán giao dịch chứng khoán truyền kiếp hơn, tỉ lệ này là trên 10 %, như Mỹ là đến 20 % ) .Nói theo từ ngữ trình độ, dư địa tăng trưởng của thị trường chứng khoán ở Nước Ta là bát ngát. Và trong thực tiễn, trào lưu thắp nến soi ” trứng ” đã lây lan đến khắp chốn văn phòng, văn phòng, song song với cơn sốt săn lùng đất đồi, nhà vườn .Vốn tham gia chơi chứng khoán không cao, tính thanh khoản nhanh, nên dù tỉ lệ thành công xuất sắc trung bình sáng sủa của nhà đầu tư là khoảng chừng 20 % ( tức 10 người chơi thì … 8 người lỗ ), nhưng về dài hạn đó hoàn toàn có thể là một kênh góp vốn đầu tư tốt, được ưu tiên của những người có tiền thảnh thơi .Đen đỏ với thị trường chứng khoán - Ảnh 3.Ảnh : The New York Times4 % dân số tương tự với khoảng chừng 4 triệu nhà góp vốn đầu tư, trong đó số nhà đầu tư mới riêng năm 2021 là gần 1,3 triệu. Bao nhiêu trong số đó biết đến công ty mà mình chiếm hữu làm ăn ở ngành nghề gì, báo cáo giải trình kinh tế tài chính 3 năm trở lại đây sáng sủa hay sầm uất, đội ngũ quản trị là những ai … ?Bằng cách nào mà một nhà đầu tư tầm trung như một nhân viên cấp dưới văn phòng hoàn toàn có thể quyết định hành động mua mã nào bán mã nào, khi mà thông tin và khuynh hướng thị trường được quyết định hành động bởi những ” đội lái ” và tình hình lên xuống nhiều khi không tương quan mấy đến sức khỏe thể chất của doanh nghiệp .Sự lũng đoạn trong một thời hạn dài của những ” đội lái FLC ” bị phanh phui gần đây là dẫn chứng cho sự bất tường của thị trường chứng khoán Nước Ta, cộng với tâm ý phải góp vốn đầu tư kinh tế tài chính thì mới mong giàu của nhiều người có tiền rảnh rỗi khiến việc góp vốn đầu tư chứng khoán mang sắc tố cờ gian bạc lận hơn là sự xem xét có thống kê giám sát .

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở trình độ và quy mô của thị trường mới nổi giai đoạn đầu, theo xếp hạng của các tổ chức tài chính quốc tế. Vậy mà quy mô vốn hóa đến cuối năm 2021 có lúc lên đến 115% GDP, ở ngưỡng vượt quá giá trị thực tế, chỉ số VN-Index lên đến 1.500 điểm.

Theo kim chỉ nan, nó phản ánh kỳ vọng tích cực của giới góp vốn đầu tư vào sức khỏe thể chất của nền kinh tế tài chính và sự sôi động của thị trường thứ cấp – nơi CP được mua đi bán lại – sẽ thôi thúc sự tăng trưởng thị trường vốn cho doanh nghiệp trên thị trường sơ cấp – nơi diễn ra những hoạt động giải trí IPO và phát hành thêm CP của doanh nghiệp .Mục tiêu 10 % dân số tham gia thị trường – tức khoảng chừng thêm 6 triệu nhà góp vốn đầu tư sẽ mở thông tin tài khoản, một số lượng khổng lồ những người chơi mới – đồng nghĩa tương quan với một thị trường to lớn cho những hoạt động giải trí thao túng làm giá để người chơi trả học phí trước khi trở thành nhà đầu tư có kỹ năng và kiến thức .Nghịch lý thị trường sẽ là VN-Index có thời cơ tăng nữa, nhưng chất lượng CP, tính minh bạch của thị trường không tăng tương ứng. Nó xuất phát từ một thời cơ kinh doanh thương mại béo bở : học phí của những nhà đầu tư mới .Những hành vi thao túng, trục lợi dần dà sẽ phức tạp, khó đoán hơn và đương nhiên, trong 3-4 triệu tay chơi mới vào, hơn 90 % sẽ chỉ nhận ra khi đã mất tiền !Đấy là thực chất của thị trường chứng khoán ở tiến trình sơ khởi mà vương quốc nào cũng trải qua, chứ không riêng Nước Ta .Có thể ở Nước Ta nghiêm trọng hơn một chút ít vì lực đẩy tương hỗ là khá phong phú và đa dạng – từ những ngành ” công nghiệp không khói ” khác như vé số, lô đề. Việc tiền thảnh thơi được hút vào thị trường chứng khoán là một chỉ dấu tốt cho nền kinh tế tài chính .Nhưng tiền đấy sẽ chảy vào túi ai là yếu tố mà cơ quan trấn áp cao nhất – Ủy ban Chứng khoán nhà nước – phải có những hành động đi trước để ngăn ngừa giới đầu tư mạnh .Mục đích là để tránh thực trạng như mấy năm qua : biên độ tăng giảm của đỉnh và đáy được nhào nặn để những con bạc khát nước lao vào. Pháp luật trong trường hợp này phải là những pháp luật hài hòa và hợp lý và được thực thi, trấn áp bởi những con người có đủ năng lượng, liêm chính và cả dũng khí .

Việc tiến hành điều tra hành vi thao túng giá cổ phiếu FLC có thể là cột mốc mới giúp thị trường chứng khoán minh bạch và công bằng hơn để từ đó hấp dẫn dòng vốn quốc tế.

Không còn là những lời đồn đoán, cơ quan chức năng đã chính thức điều tra ông chủ tịch Tập đoàn FLC Trịnh Văn Quyết về hành vi thao túng thị trường chứng khoán. Đây là một trong số ít các vụ nghi ngờ vi phạm giao dịch chứng khoán bị xử lý hình sự bởi trước giờ các vụ việc chỉ dừng lại ở phạt tiền hay khóa tài khoản.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, chỉ trong thời gian ngắn đầu năm, ông Quyết đã chỉ đạo nhiều người cùng tham gia “thổi giá” cổ phiếu của chính tập đoàn mình lên mức cao bất thường để thu hút nhà đầu tư rồi bất ngờ “đánh úp” họ bằng hành vi bán chui số cổ phiếu đã được mua rẻ từ trước để hưởng lợi bất chính hàng trăm tỉ đồng.

Đây không phải lần tiên phong ông Quyết và những công ty chân rết của FLC có hành vi thao túng giá CP và bị xử phạt. Năm 2017, Ủy ban Chứng khoán nhà nước đã xử phạt Công ty thiết kế xây dựng FLC Faros do bán chui gần 14 triệu CP AMD ( công ty con của Tập đoàn FLC ) nhưng không công bố .Cũng năm đó, ông Quyết bán chui 57 triệu CP FLC. Có thể thấy đó là những hoạt động giải trí lê dài, có tính mạng lưới hệ thống, gây bức xúc dư luận và để lại thiệt hại rất lớn cho giới góp vốn đầu tư, ảnh hưởng tác động xấu đến hình ảnh chứng khoán Nước Ta trên thị trường kinh tế tài chính quốc tế .Sự kiện FLC, tuy nhiên, hoàn toàn có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Hiện trạng thị trường vẫn tràn ngập những vi phạm về công bố thông tin, thanh toán giao dịch nội gián, rơi lệch báo cáo giải trình kinh tế tài chính hay bán chui, thao túng giá CP. Sự lên xuống của thị trường hầu hết nằm trong tay số ít những ” cá mập ” chứng khoán, những ” đội lái ” hay cổ đông nội bộ vốn có lợi thế về chiếm hữu thông tin .Một câu truyện được ngầm hiểu là thông dụng trên thị trường là đội ngũ nghiên cứu và phân tích của những công ty chứng khoán số 1, giám đốc góp vốn đầu tư của những quỹ lớn thường có mối quan hệ mật thiết với trưởng bộ phận quan hệ nhà đầu tư ( IR ) của những doanh nghiệp niêm yết. Thông qua đó, trong không ít trường hợp, những nhà nghiên cứu và phân tích này sớm biết được thông tin trọng điểm của doanh nghiệp trước khi công bố thoáng đãng .

Theo Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), vi phạm có hệ thống của FLC là điển hình cho một thực trạng đáng quan ngại. Thực tế thì các năm gần đây, cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán, tình trạng bán chui cổ phiếu của thành viên hội đồng quản trị, ban điều hành, cổ đông lớn ngày càng phát triển công khai tới mức trắng trợn, đe dọa sự ổn định của thị trường tài chính.

Đã có 1 số ít trường hợp bán chui CP xảy ra ở những người tương quan đến nội bộ với số lượng CP nhỏ, chỉ vài lệnh là xong. Những trường hợp này hoàn toàn có thể do sơ suất vì chưa am hiểu pháp lý .

“Tuy nhiên trong nhiều trường hợp khác, bán chui cổ phiếu dễn ra với cả những người am hiểu luật lệ, với số lượng lớn, giá trị hàng trăm tỉ, hàng nghìn lệnh, thì không thể nói là do vô tình hay sơ suất mà phải là cố tình bán chui để trục lợi trên lưng hàng trăm nghìn nhà đầu tư khác”, VAFI nhận định.

Hỗ trợ cho hành vi thao túng giá cổ phiếu, bán chui, sai lệch báo cáo tài chính… còn có sự giúp sức của các công ty chứng khoán, các đơn vị kế toán – kiểm toán, ngân hàng… do áp lực về doanh số hay các mối quan hệ. Ở đó cũng có phần trách nhiệm của Ủy ban Chứng khoán và các sở giao dịch khi không có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn.

Biến cố FLC là cần thiết để giới đầu tư và các cơ quan điều hành đánh giá lại mức độ phát triển của thị trường trong hơn 20 năm qua. Hy vọng từ sự kiện này, dòng vốn chảy trên thị trường sẽ được nắn lại phần nào. Nhóm cổ phiếu có câu chuyện kinh doanh minh bạch, quy mô lớn, uy tín thực sự sẽ lấy lại được ưu thế trên thị trường.

Thực tế thì hành vi thao túng giá cổ phiếu được xem là một phần của trò chơi chứng khoán ngay từ thuở sơ khai. Chứng khoán là nơi tụ họp ưa thích của thông tin giả (fake news), hành vi bơm giá và bán tháo (pump and dump), hay hành vi bầy đàn (herd trading) khiến nhiều người dễ bị cuốn vào trò tạo xu thế hay làm giá cổ phiếu của một nhóm các nhà đầu cơ.

Không chỉ Nước Ta đau đầu với những thanh toán giao dịch nội gián, thao túng CP, mọi thị trường chứng khoán đều gặp phải những trở ngại này. Vấn đề là những thị trường lớn thường có mạng lưới hệ thống giám sát ngặt nghèo và nhạy bén với diễn biến khi có nghi vấn. Đồng thời, họ có chế tài giải quyết và xử lý trừng phạt một cách nghiêm khắc hành vi vi phạm ngay cả với những tỉ phú hay doanh nghiệp lớn nhất .Năm 2018, Ủy ban Chứng khoán và sàn thanh toán giao dịch Mỹ ( SEC ) từng xử phạt Elon Musk tội làm rơi lệch và gây nhầm lẫn thông tin qua Twitter khi ông nói sẽ đưa Hãng xe điện Tesla về làm doanh nghiệp tư nhân ở mức giá CP 420 USD. Kết quả là Musk phải đóng phạt 20 triệu USD và từ chức quản trị Tesla .Chứng khoán Nước Ta, vì thế, cần phải có nhiều giải pháp răn đe kinh khủng hơn để làm trong sáng thị trường, nhất là khi tất cả chúng ta đang cần thiết kế xây dựng hình ảnh của một thị trường chứng khoán minh bạch, công minh và chuyên nghiệp .Điều này càng có ý nghĩa quan trọng khi Nước Ta đang vươn lên top 2 tại thị trường Khu vực Đông Nam Á về khối lượng thanh toán giao dịch và kỳ vọng sẽ được nâng hạng từ thị trường biên lên mới nổi ( emerging market ) trong thời hạn tới .Trước mắt, cơ quan quản trị cần cải tổ lại hàng loạt những khâu tương quan, từ kiểm tra nhìn nhận được cho phép những doanh nghiệp niêm yết đến giám sát những công ty đại chúng .Tiếp theo vụ FLC, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc, vốn từng giữ chức tổng Kiểm toán Nhà nước, mới gần đây đã nhu yếu siết chặt hoạt động giải trí truy thuế kiểm toán khi thời hạn qua có thực trạng báo cáo giải trình kinh tế tài chính của 1 số ít doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng còn nhiều sai sót. Thậm chí, một số ít trường hợp dù đã có quan điểm đồng ý toàn phần của doanh nghiệp truy thuế kiểm toán nhưng vẫn Open sai sót .Đối với những nhà nghiên cứu và phân tích, nhân viên môi giới trong nghành chứng khoán, ngân hàng nhà nước, họ cần đề cao đạo đức nghề nghiệp, không vì quyền lợi trước mắt mà ảnh hưởng tác động đến tính không thay đổi của toàn thị trường. Theo ông Nguyễn Duy Hưng của Chứng khoán SSI, ngành kinh tế tài chính là nghành nhiều cám dỗ, nhiều thời cơ để trục lợi, nhưng cũng chính vì vậy nên nhiều rủi ro đáng tiếc .Các loại sản phẩm kinh tế tài chính trá hình, thực trạng ” tổ lái “, sự vi phạm pháp luật về thanh toán giao dịch, tín dụng thanh toán, thế chấp ngân hàng … hiện vẫn ở thực trạng chỉ là một cái tặc lưỡi nếu quyền lợi đủ lớn. ” Nếu toàn bộ tất cả chúng ta, những người làm trong ngành này, nói không với vượt rào, tuân thủ những lao lý thì mới có được sự cạnh tranh đối đầu lành mạnh. Người lao động hãy vì bảo đảm an toàn cho chính mình thì ngay cả những ông chủ muốn làm sai cũng chẳng làm được “, ông Hưng san sẻ .Từ sự cố FLC, những nhà đầu tư cũng có thêm kinh nghiệm tay nghề, góc nhìn và kỹ năng và kiến thức góp vốn đầu tư để lựa chọn nhóm mã đáng tin yêu. Thực tế, cách tốt nhất để bảo vệ mình khỏi sự thao túng thị trường là tập trung chuyên sâu nghiên cứu và phân tích triển vọng của doanh nghiệp trong dài hạn, đồng thời hiểu được thực chất của những kiểu thao túng CP, sẽ cho phép nhà góp vốn đầu tư cá thể đưa ra quyết định hành động tốt hơn .

“Thứ hàng hóa giá trị nhất tôi biết là thông tin”, đó là câu nói được nhiều người nhớ của Gordon Gekko (do Michael Douglas thủ vai) – nhà môi giới chứng khoán trong bộ phim năm 1987 Phố Wall (Wall Street) của đạo diễn người Mỹ Oliver Stone.

Gekko kiếm được hàng triệu USD nhờ có được thông tin nội bộ bí hiểm của nhiều doanh nghiệp. Cuối phim, gã môi giới phong phú nhưng tham lam, tàn tệ này bị phán quyết thanh toán giao dịch nội gián và phải ” bóc lịch ” .

Bộ phim đã đề cập một vấn đề nổi cộm đe dọa sự phát triển lành mạnh của thị trường chứng khoán là giao dịch nội gián, nhưng các tiêu cực ở thị trường này không dừng ở đó.

Giao dịch nội gián ( tiếng Anh là ” insider trading ” ) là những thanh toán giao dịch về chứng khoán như CP, trái phiếu của người / tổ chức triển khai nắm được thông tin nội bộ công ty mà những nhà đầu tư khác không biết và được hưởng lợi từ thanh toán giao dịch đó .Các thanh toán giao dịch nội gián bị coi là phạm pháp tại Mỹ từ năm 1934, sau khi nước này trải qua Đạo luật thanh toán giao dịch chứng khoán nhằm mục đích ngăn ngừa những hành vi thao túng thị trường kinh tế tài chính, trong đó có thanh toán giao dịch nội gián. Song mặc kệ lao lý lẫn hình phạt, dạng thức thao túng thị trường này vẫn rất thông dụng và ngày càng phức tạp hơn .Nhiều điều tra và nghiên cứu đã chỉ ra thanh toán giao dịch nội gián diễn ra nhiều, mang lại doanh thu lớn cho những đối tượng người tiêu dùng tương quan và rất khó để phanh phui cũng như ngăn ngừa .Chẳng hạn, theo nghiên cứu và điều tra công bố tháng 9-2021 của nhóm tác giả thuộc Đại học Công nghệ Sydney ( UTS ) của Úc và Trường Kinh tế Stockholm ( Thụy Điển ), chỉ khoảng chừng 15 % số vụ thanh toán giao dịch nội gián ở Mỹ bị phát hiện và truy tố .” Chúng tôi ước tính mức độ thông dụng thực sự của thanh toán giao dịch nội gián phạm pháp tối thiểu gấp 4 lần so với số vụ bị truy tố ” – tóm tắt nghiên cứu và điều tra nêu, đồng thời cho biết họ ước tính hành vi này xảy ra trong khoảng chừng 1/5 những vụ sáp nhập hay tóm gọn công ty và 1/20 những báo cáo giải trình thu nhập của doanh nghiệp Mỹ .Một trong những ví dụ nổi tiếng là vụ nữ người kinh doanh Martha Stewart bị phán quyết năm 2004 vì bán CP sau khi được bật mý thông tin phạm pháp từ một nhà môi giới. Hay vấn đề chấn động năm năm nay tương quan đến tỉ phú Steven Cohen và quỹ phòng hộ nay đã phá sản SAC Capital Advisors của ông .Quỹ SAC Capital Advisors đã phải bồi thường 135 triệu USD trong vụ kiện tương quan tới những cáo buộc thanh toán giao dịch nội gián vào năm năm trước. Hoặc năm 2020, cựu dân biểu Mỹ Chris Collins bị tuyên 26 tháng tù vì bật mý thông tin mật giúp con trai ông thực thi thanh toán giao dịch nội gián và sau đó còn nói dối Cục Điều tra liên bang ( FBI ) .Gần đây hơn, hai quan chức Cục Dự trữ liên bang ( FED ), Eric Rosengren – quản trị FED Boston và Robert Kaplan – quản trị FED Dallas, đã từ chức trong tháng 9-2021 sau khi bị phanh phui những thanh toán giao dịch kinh tế tài chính quy mô lớn đáng ngờ năm 2020 .Sự việc gây bức xúc dư luận bởi những thanh toán giao dịch chứng khoán của hai ông sếp lớn này diễn ra cùng thời gian FED đang ” bơm ” hàng ngàn tỉ USD để không thay đổi thị trường kinh tế tài chính và vực dậy nền kinh tế tài chính sau đại dịch COVID-19 .Tương tự, từ cuối năm ngoái đến nay, những điều tra viên của Ủy ban Giao dịch chứng khoán Mỹ ( SEC ) vẫn đang tìm hiểu những thanh toán giao dịch chứng khoán thực thi trong tháng 2-2020 của thượng nghị sĩ Richard Burr và em vợ do những cáo buộc tương quan thanh toán giao dịch nội gián .Đen đỏ với thị trường chứng khoán - Ảnh 15.Tháng 9-2020, Ngân hàng JPMorgan Chase và Co. thừa nhận sai phạm và chấp thuận đồng ý nộp phạt hơn 920 triệu USD để xử lý những cáo buộc của chính quyền sở tại Mỹ về tội thao túng thị trường tương quan tới 2 bộ phận thanh toán giao dịch của ngân hàng nhà nước này. 15 nhân viên thanh toán giao dịch của JPMorgan Chase và Co. đã gây thiệt hại hơn 300 triệu USD cho những bên tương quan trong những sai phạm đó – Ảnh : Bloomberg

Hai chiêu thức thao túng thị trường chứng khoán khác nữa cũng thường được sử dụng là thao túng bằng giao dịch và tung tin thất thiệt.

Việc dùng thanh toán giao dịch thao túng để ” làm giá ” hay tạo ra ” ảo giác thị trường ” về số lượng thanh toán giao dịch tương quan đến một CP đơn cử cũng rất là phổ cập. Việc mua CP chỉ với mục tiêu đẩy giá lên là phạm pháp. Việc bán khống CP ( short selling ) để thao túng giá cũng vậy .Những phương pháp thao túng thị trường phạm pháp này hoàn toàn có thể gồm có nhiều hành vi như mua dồn dập CP để tạo áp lực đè nén tăng giá, buộc những người bán khống phải ” bán non ” để cắt lỗ, hay chủ ý mua những CP chỉ để nhắm tới những nhà thanh toán giao dịch nhất định .Nó cũng gồm cả những thủ đoạn ” bơm và xả ” ( pump and dump ) của một nhóm nào đó, thường sẽ kèm với việc tung tin giả hòng đẩy hoặc kéo giá CP, lôi cuốn những nhà đầu tư mới nhảy vào, sau đó ” bơm xả ” rút ra với doanh thu kiếm được .Cũng như thanh toán giao dịch nội gián, hành vi thao túng bằng thanh toán giao dịch rất khó chứng tỏ. Không dễ phân biệt đâu là những thanh toán giao dịch thực sự và đâu là thanh toán giao dịch thao túng. Điều này đặc biệt quan trọng khó nếu vấn đề tương quan tới một loạt thanh toán giao dịch nhỏ chứ không phải một thanh toán giao dịch ” khủng ” và chứng khoán vẫn giữ được mức thanh khoản đủ gật đầu .Thủ đoạn thao túng bằng thông tin được xác lập khi một người đưa ra những công bố sai lầm hay lừa dối có tác động ảnh hưởng tới Chi tiêu thị trường CP hoặc là nguyên do thôi thúc một người có quyết định hành động mua / bán chứng khoán. Dù những công bố này đến từ người trong nội bộ công ty hay những nhà đầu tư nghiệp dư, chúng đều bị coi là phạm pháp .Nhà quản trị sẽ phải chứng tỏ nhiều yếu tố nếu họ muốn buộc tội ai đó thao túng bằng thông tin. Chẳng hạn, họ sẽ phải chứng tỏ được những công bố đó là sai, người đưa ra thông tin biết là nó sai, đồng thời thông tin sai đã gây hậu quả tương quan tới sự biến hóa giá và thanh toán giao dịch chứng khoán .Trong trường hợp này, việc cáo buộc sẽ đơn thuần hơn nếu thông tin phát đi từ một nguồn có uy tín, nhưng sẽ rất khó khăn vất vả nếu nó xuất phát từ mạng xã hội – và đây là chuyện phổ cập lúc bấy giờ, không riêng gì ở Mỹ, khi mạng xã hội tràn ngập những nhóm kín ” phím ” tin tức cho giới góp vốn đầu tư .SEC hiện vẫn đang tìm hiểu những ” tút ” đăng trên mạng xã hội của nhà đầu tư Keith Gill tương quan cáo buộc thao túng thị trường với giá CP Công ty game show điện tử GameStop. Dù là một chuyên viên môi giới chứng khoán có chứng từ hành nghề nhưng Gill tự trình làng mình là nhà đầu tư nghiệp dư khi tiếp thị CP GameStop trên một loạt mạng xã hội như YouTube, Twitter và Reddit .Các hành vi thao túng thị trường như vừa nêu, đặc biệt quan trọng là những thanh toán giao dịch nội gián, đã gây ra vô số tổn thất cho thị trường chứng khoán, trong đó có tổn thất niềm tin của nhà đầu tư .Một đặc trưng trọng điểm cho thấy thị trường kinh tế tài chính hoạt động giải trí tốt và lành mạnh là tính thanh toán cao, có nghĩa việc triển khai những thanh toán giao dịch lớn được thực thi đơn thuần với ngân sách thanh toán giao dịch thấp .Tuy nhiên, thanh toán giao dịch nội gián gây tính năng xấu đi tới tính thanh toán thị trường và khiến ngân sách thanh toán giao dịch tăng cao, khiến nhiều nhà đầu tư chùn bước. Với những thị trường chứng khoán ” phổ cập ” như của Mỹ, với khoảng chừng 50% số hộ mái ấm gia đình sở hữu chứng khoán trực tiếp hoặc gián tiếp, hành vi thanh toán giao dịch nội gián gây tổn thất rất nghiêm trọng .Bên cạnh đó, thanh toán giao dịch nội gián cũng sẽ khiến những công ty tốn kém hơn khi phát hành CP và trái phiếu .Vì nếu giới góp vốn đầu tư cho rằng những người ” tay trong ” hoàn toàn có thể thanh toán giao dịch chứng khoán của một công ty theo cách không công minh, họ sẽ nhu yếu mức lợi suất cao hơn để bù đắp cho rủi ro đáng tiếc và bất lợi, như vậy sẽ làm tăng ngân sách cho doanh nghiệp .

Hệ lụy tiếp theo là công ty đó sẽ có ít tiền hơn để thuê thêm nhân sự hay đầu tư nhà máy mới.

Ở phạm vi ảnh hưởng lớn hơn, những chiêu trò thao túng làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư với thị trường kinh tế tài chính. Nếu tái diễn nhiều lần, nó sẽ gây khủng hoảng cục bộ tâm ý cho số đông nhà góp vốn đầu tư – những người cho rằng họ đang phải gánh thêm rủi ro đáng tiếc không bình thường vì quyền lợi của một nhóm thao túng nhỏ .Nội dung: KHÁNH LINH – NAM MINH – D.K.THOA Thiết kế: NGỌC THÀNH