Phát triển mô hình hợp tác xã kiểu mới ở Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
Kinh tế tập thể hợp tác xã đang là khu vực kinh tế tài chính quan trọng
Sau khi Luật Hợp tác xã năm 2012 được Quốc hội trải qua và Bộ Chính trị phát hành Kết luận số 56 – KL / TW, ngày 21/02/2013 về liên tục thay đổi, tăng trưởng và nâng cao hiệu suất cao kinh tế tài chính tập thể, đặc biệt quan trọng từ năm năm nay trở lại đây, nhà nước đã chỉ huy kinh khủng, hiệu suất cao, phát hành nhiều quyết sách quan trọng trong công tác làm việc chỉ huy tăng trưởng KTTT, HTX. Ban Chỉ đạo Đổi mới, tăng trưởng KTTT, HTX đã chỉ huy những địa phương tăng nhanh tăng trưởng KTTT, HTX ; những cấp ủy đảng, chính quyền sở tại đặc biệt quan trọng chăm sóc, vào cuộc, tập trung chuyên sâu nỗ lực, cố gắng nỗ lực nhằm mục đích tiến hành đồng nhất, hiệu suất cao Luật Hợp tác xã năm 2012 và Chỉ đạo của Bộ Chính trị ; tổ chức triển khai tiến hành Chương trình tái cơ cấu tổ chức ngành nông nghiệp, kiến thiết xây dựng nông thôn mới và Chương trình mỗi xã một mẫu sản phẩm ( OCOP ), những forum để tương hỗ tăng trưởng HTX [ 1 ], từ đó đã tạo ra “ sân chơi ” cho những HTX tăng trưởng, đặc biệt quan trọng là những HTX nông nghiệp .
Năm 2020, Bộ Chính trị liên tục phát hành Kết luận số 70 – KL / TW, ngày ngày 09/3/2020 về liên tục triển khai Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về liên tục thay đổi, tăng trưởng và nâng cao hiệu suất cao kinh tế tài chính tập thể. Theo đó, nhà nước đã phát hành Nghị quyết số 134 / NQ-CP, ngày 25/9/2020 về Chương trình hành vi của nhà nước thực thi Kết luận số 70 – KL / TW, trong đó, từng bộ, ngành, địa phương được giao những trách nhiệm đơn cử nhằm mục đích tháo gỡ những khó khăn vất vả, tương hỗ và thôi thúc HTX ngày càng tăng trưởng. liên tục nhấn mạnh vấn đề vai trò và vị trí quan trọng trong tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội cả nước .
NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Đến nay, tăng trưởng KTTT nói chung và tăng trưởng HTX nói riêng đã đạt được những tác dụng nhất định, cơ bản vượt qua yếu kém lê dài, đóng vai trò quan trọng, ý nghĩa toàn tổng lực về kinh tế tài chính, chính trị – văn hóa truyền thống – xã hội .
Về kinh tế
Đến hết năm 2020, cả nước có hơn 26 nghìn HTX ; trong đó có gần 17,5 nghìn HTX nông nghiệp, hơn 8,6 nghìn HTX phi nông nghiệp ; lôi cuốn 6,1 triệu thành viên. Số HTX xây dựng mới ước đạt gần 2,2 nghìn HTX. Doanh thu trung bình của một HTX thực thi năm 2020 ước đạt 4.387 triệu đồng / HTX, trong đó lệch giá trung bình của HTX với thành viên chiếm khoảng chừng 60 % lệch giá trung bình của một HTX ; lãi trung bình của một HTX 314 triệu đồng / HTX / năm ; thu nhập trung bình của một lao động tiếp tục trong HTX đạt 51 triệu đồng / người ; số lao động tiếp tục trong HTX ước là 1,133 triệu người .
So với năm 2011, tổng số HTX tăng khoảng chừng 40 %, trong đó, số HTX xây dựng mới tăng gấp 443 lần ; lệch giá trung bình của một HTX tăng khoảng chừng 116 % ; lãi trung bình của một HTX tăng 101 % ; thu nhập trung bình của một lao động liên tục trong HTX tăng khoảng chừng 160 % .
Về góp phần của khu vực HTX vào GDP cả nước : Đóng góp của khu vực HTX biểu lộ qua 2 kênh : góp phần trực tiếp của khu vực HTX vào tăng trưởng kinh tế tài chính và quan trọng hơn là góp phần một phần gián tiếp trải qua tác động ảnh hưởng tới kinh tế tài chính hộ thành viên, kinh tế tài chính thành viên, lúc bấy giờ chưa thể đo lường và thống kê đơn cử được. Theo đó, góp phần của khu vực HTX vào GDP của cả nước trung bình khoảng chừng 3,9 % / năm, trong khi đó, góp phần của khu vực kinh tế tài chính thành viên, hộ mái ấm gia đình chiếm trên 30 % GDP cả nước .
Thông qua những HTX, người dân link, khai thác lợi thế về điều kiện kèm theo tự nhiên, xã hội, nghề truyền thống lịch sử, mẫu sản phẩm nòng cốt của địa phương, cùng góp vốn, góp phần để tổ chức triển khai sản xuất, triển khai những dịch vụ mà từng cá thể đơn lẻ triển khai không hiệu suất cao. Thực tế cho thấy, giữa hộ thành viên HTX so với hộ không phải là thành viên HTX về hiệu suất lao động không chênh nhau nhưng giá tiền thì có sự chênh lệch rõ ràng. Các hộ thành viên HTX bán hàng với giá cao hơn những hộ không phải thành viên HTX khoảng chừng trên 10 %, chi phí sản xuất giảm khoảng chừng 25 %. Do vậy, thu nhập của hộ thành viên HTX cao hơn so với những hộ không phải thành viên HTX khoảng chừng 30 % ( ở TP. Hồ Chí Minh là 35,7 % ), qua đó chứng minh và khẳng định vai trò quan trọng của HTX so với nông dân. Đội ngũ cán bộ quản trị HTX ngày càng trẻ hóa, có năng lượng quản trị, niềm tin khởi nghiệp cao, kiến thiết xây dựng tên thương hiệu, thị trường tiêu thụ cho thành viên HTX .
Khu vực HTX còn là hạt nhân quan trọng trong kiến thiết xây dựng nông thôn mới, tái cơ cấu tổ chức ngành nông nghiệp, công nghiệp, thương mại – dịch vụ. HTX tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội bền vững và kiên cố ; chất lượng tăng trưởng không thay đổi, năng lực tạo việc làm của khu vực này tăng mạnh ; cải tổ chất lượng đời sống của thành viên, hội đồng dân cư, hạn chế bộc lộ xấu đi, suy thoái và khủng hoảng đạo đức …
Về chính trị – văn hóa – xã hội
Bên cạnh những góp phần về mặt kinh tế tài chính, khu vực HTX còn có vai trò rất quan trọng về chính trị, phúc lợi, xã hội tại hội đồng. Trước hết, HTX là một kênh quan trọng trong việc tạo việc làm, tăng thu nhập cho thành viên và người lao động, góp thêm phần xóa đói, giảm nghèo, nhất là trong nghành nông nghiệp, nông thôn. Bên cạnh đó, với ý thức “ hợp tác ” trong HTX, ý thức đoàn kết, giúp sức lẫn nhau trong những thành viên nói riêng và hội đồng dân cư nói chung được phát huy ; thành viên HTX lan rộng ra những hoạt động và sinh hoạt hội đồng, trợ giúp tương hỗ lẫn nhau trong hoạt động giải trí sản xuất, kinh doanh thương mại, cải tổ đời sống văn hóa truyền thống. Phát triển HTX sẽ phát huy lan toả những giá trị tốt đẹp của HTX ra toàn xã hội, như : tính trung thực, công minh, dân chủ, công khai minh bạch, minh bạch, ý thức trợ giúp lẫn nhau, ý thức tự chủ, tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm, ý thức chăm sóc hội đồng …, có ý nghĩa rất lớn trong sự nghiệp dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công minh, văn minh .
Phát triển HTX góp thêm phần tăng trưởng văn hóa truyền thống hội đồng, củng cố bảo mật an ninh chính trị và trật tự bảo đảm an toàn xã hội trên địa phận. Thông qua HTX, từng bước tăng cường tính dân chủ trong quản trị tổ chức triển khai KTTT nói riêng và trong đời sống dân cư địa phận nói chung. Nhiều HTX tham gia tích cực cùng với chính quyền sở tại địa phương kiến thiết xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng nông thôn, những khu công trình phúc lợi công cộng, như : giao thông vận tải, mạng lưới hệ thống điện, trường học, nhà trẻ, trạm y tế, kênh mương nội đồng … HTX tham gia tích cực vào quy trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là tiền đề quan trọng để triển khai dân chủ hoá và nâng cao văn minh ở nông thôn, nhất là những vùng sâu, vùng xa .
Tuy đạt được 1 số ít thành tựu nhất định, nhưng nhìn chung khu vực HTX vẫn còn nhiều khó khăn vất vả, hạn chế :
( i ) Phong trào HTX tăng trưởng chưa tương ứng với tiềm năng. Tốc độ tăng trưởng còn thấp so với những khu vực kinh tế tài chính khác, tỷ suất góp phần vào GDP chưa cung ứng nhu yếu .
( ii ) Một số HTX chưa quy đổi, tổ chức triển khai lại hoạt động giải trí theo Luật Hợp tác xã năm 2012, ngừng hoạt động giải trí nhưng chưa giải thể hoặc phá sản theo pháp luật ; một số ít HTX hoạt động giải trí kém hiệu suất cao, còn hình thức, chưa đúng với thực chất HTX kiểu mới ; năng lực kêu gọi những nguồn lực từ thị trường, triển khai thương mại, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến còn hạn chế, còn trông chờ vào sự tương hỗ của Nhà nước .
(iii) Số lượng HTX tổ chức, hoạt động quy mô lớn chưa nhiều. Sự liên kết, hợp tác giữa các tổ chức kinh tế tập thể, HTX với nhau và với các loại hình kinh tế khác còn yếu.
NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
Trong toàn cảnh tăng trưởng nhanh của xã hội về khoa học công nghệ tiên tiến ; nhu yếu về chất lượng dịch vụ, mẫu sản phẩm ngày càng cao ; sự cạnh tranh đối đầu trên thị trường ngày càng nóng bức ; chất lượng nguồn nhân lực yên cầu tiếp tục phải tiếp cận, update những tân tiến của xã hội … ; đồng thời, thiên tai, dịch bệnh xảy ra liên tục và khó lường khiến HTX đương đầu với những thử thách lớn, sau :
Một là, về cạnh tranh. Các cam kết về hội nhập, tự do hóa thương mại hàng nông, lâm, thủy sản với các quốc gia, tổ chức thế giới được triển khai với quy mô ngày càng lớn và mức độ ngày càng cao càng làm môi trường cạnh tranh trở nên gay gắt cho các sản phẩm nông sản của Việt Nam. Sản phẩm của các HTX sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các sản phẩm mới, kể cả sản phẩm nội địa và đặc biệt là sự xâm lấn của thị trường nước ngoài sau khi các hàng rào thuế quan dần được xoá bỏ theo các thoả thuận thương mại quốc tế mà Việt Nam tham gia. Bên cạnh những rào cản về kỹ thuật, chất lượng, an toàn thực phẩm, thì vấn đề nguồn gốc xuất xứ đối với nông sản đang là vấn đề mà các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu đang nỗ lực khắc phục.
Hai là, đối với nguồn lao động trong HTX. Tự động hóa và trí tuệ nhân tạo là thách thức lớn thay thế ngồn lao động dồi dào trong các HTX. Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 tạo đột phá công nghệ, thay đổi cơ bản phương thức sản xuất; có thể tạo ra quy mô và tốc độ phát triển nhanh. Điều này càng thôi thúc tiến trình đổi mới và sáng tạo đối với mô hình HTX kiểu mới, gắn với những tiến bộ về khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nước đang phát triển trên thế giới đều phải đối mặt với những thách thức lớn về sự thiếu hụt lao động có trình độ cao và kỹ năng chuyên nghiệp để đáp ứng được nhu cầu đặt ra từ cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Vấn đề đặt ra không chỉ với nền giáo dục Việt Nam mà của cả thế giới là làm thế nào để đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Ba là, dễ bị tổn thương trước những tác động bên ngoài. Hội nhập làm gia tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế quốc gia vào thị trường bên ngoài, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước những biến động của thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán, lũ lụt, dịch bệnh đang ngày càng phức tạp, bất thường và trở nên khó dự đoán. Do đó, yêu cầu về thay đổi phương thức sản xuất thiên hướng xanh, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng lớn. Điều này đặt ra yêu cầu phải cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ công nghệ cao, thân thiện môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bốn là, khi không thích ứng với tình hình mới và bị tụt hậu ngày càng xa hơn về công nghệ. Trong quá trình hội nhập, đối với Việt Nam, có một số thách thức đáng kể liên quan đến tận dụng các cơ hội mà cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 mang lại để thúc đẩy phát triển nông nghiệp do khả năng ứng dụng, hấp thụ các công nghệ của Việt Nam rất hạn chế. Nếu không được đào tạo, bồi dưỡng kịp thời, thường xuyên, các HTX có thể càng bị tụt xa và không theo kịp nền kinh tế, không cạnh tranh được với những lĩnh vực, phương thức tổ chức kinh doanh mới.
MỘT SỐ NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CẦN THỰC HIỆN
Để xử lý được những thử thách mà HTX đang và sẽ phải đương đầu, trong thời hạn tới, cần phải liên tục tiến hành can đảm và mạnh mẽ việc triển khai 1 số ít trách nhiệm, giải pháp au :
Thứ nhất, tuyên truyền nâng cao nhận thức về HTX: Tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt cho cán bộ, đảng viên và người dân về bản chất, khẳng định vị trí, vai trò và tầm quan trọng của HTX trong điều kiện mới. Xây dựng và đưa nội dung giảng dạy về HTX vào trong hệ thống các trường chính trị, các cơ sở đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân và của các bộ, ngành. Tổ chức tôn vinh, khen thưởng, nhân rộng, tổng kết, kịp thời phổ biến các mô hình thí điểm, các điển hình tiên tiến HTX hoạt động hiệu quả.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, cơ chế chính sách: Nghiên cứu, đề xuất giải pháp hoàn thiện các quy định còn bất cập tại Luật Hợp tác xã năm 2012 và các luật liên quan; xây dựng kế hoạch/đề án phát triển HTX và chủ động cân đối và bố trí nguồn lực thực hiện các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước đối với HTX. Ứng dụng công nghệ vào xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin quốc gia về HTX trên toàn quốc. Xây dựng và công bố sách trắng về HTX; tổ chức Diễn đàn kinh tế hợp tác, HTX hàng năm.
Thứ ba, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước, gắn liền với công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp trong phát triển, HTX: Củng cố tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về HTX thống nhất từ Trung ương đến địa phương; tăng cường kiểm tra, thanh tra tình hình thực hiện pháp luật của HTX; hỗ trợ, hướng dẫn để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho HTX hoạt động. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức làm công tác quản lý nhà nước về HTX.
Thứ tư, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh, hiệu quả hoạt động của các HTX: Chỉ đạo, hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp HTX không đăng ký và tổ chức lại hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2012, giải thể các HTX không hoạt động. Tiếp tục thực hiện tốt chính sách đào tạo và thu hút cán bộ có trình độ về công tác tại các HTX. Tăng cường năng lực quản trị HTX theo hướng công khai, minh bạch thông qua các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của nhà nước; củng cố bộ máy kế toán, kiểm toán. Tạo điều kiện cho HTX tham gia thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn.
Thứ năm, tăng cường vai trò, trách nhiệm và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam: Củng cố tổ chức của hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, bảo đảm thống nhất về tổ chức và hoạt động. Tập trung tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ và người lao động trong toàn hệ thống và cán bộ quản lý HTX. Đẩy mạnh việc khai thác có hiệu quả các trường đào tạo trực thuộc Liên minh Hợp tác xã Việt Nam để đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý HTX và đào tạo nghề cho thành viên phù hợp với điều kiện và tình hình mới.
Thứ sáu, phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận tổ quốc và các tổ chức thành viên, các đoàn thể, hội, hiệp hội trong phát triển HTX: Tăng cường tuyên truyền, vận động hội viên, nhân dân nắm rõ chủ trương, đường lối của đảng, chính sách pháp luật của nhà nước về HTX. Phát huy vai trò và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên trong việc vận động, giáo dục quần chúng, thành viên tự nguyện tham gia phát triển HTX và thực hiện các quy định pháp luật về HTX.
Thứ bảy, tăng cường hợp tác quốc tế về phát triển HTX: Đẩy mạnh các hình thức hợp tác quốc tế trong phát triển HTX, nhất là trong việc tiếp thu kinh nghiệm tốt của các nước, vùng lãnh thổ có phong trào HTX mạnh. Tiếp thu các hỗ trợ kỹ thuật phát triển trong việc thành lập và nâng cao năng lực HTX. Thành lập và nâng cao năng lực cơ cấu trợ giúp tổ chức HTX.
Hiện nay, nhận thức của chính quyền sở tại, người dân về tầm quan trọng của HTX đã từng bước được nâng lên, HTX đã trở thành mắc xích quan trọng trong thực thi link giữa sản xuất và tiêu thụ mẫu sản phẩm, là cầu nối giữa hộ mái ấm gia đình và doanh nghiệp. Cùng với những tín hiệu mới đang tác động ảnh hưởng tích cực tới trào lưu HTX, sự chỉ huy kinh khủng của nhà nước, sự vào cuộc của những bộ, ngành, địa phương và nỗ lực phấn đấu vươn lên của những HTX, trong thời hạn tới trào lưu HTX ở nước ta sẽ tăng trưởng vững chắc, góp thêm phần quan trọng trong tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của Nước Ta. / .
TS. Nguyễn Văn Đoàn – Nguyên Cục trưởng Cục Phát triển Hợp tác xã – Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Xem thêm: Thời hạn nộp Báo cáo tài chính 2019 và các Báo cáo Thuế 2020 – Dịch vụ kế toán thuế chuyên nghiệp
( Bài viết đăng trên Tạp chí Kinh tế và Dự báo số 1/2021 )
[ 1 ] Diễn đàn Kinh tế hợp tác năm 2019, Diễn đàn Kinh tế hợp tác năm 2020, Diễn đàn Pháp lý Liên minh HTX quốc tế khu vực Châu Á Thái Bình Dương – Thái Bình Dương, Hội nghị Bộ trưởng HTX khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Diễn đàn liên kết mạng lưới OCOP toàn thế giới …
Phỏng lại theo : http://kinhtevadubao.vn/
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp
