Con đang đi học biết yêu, có đáng lo? : Cấm không được thì dạy yêu ‘văn minh’

Tình yêu không phải khi nào cũng nở hoa hồng với hương thơm ngọt ngào, và ở lứa tuổi học trò khi mới “ chập chững ” yêu, việc đón lấy những “ thăng trầm ” quá sớm đã khiến những em trở nên chông chênh .

Tình yêu và những hệ lụy đến xót xa…

Tôi vẫn còn nhớ như in câu truyện tình cảm của hai em học viên lớp 11, xảy ra đã khá lâu, nhưng mỗi khi nhắc lại, tôi vẫn xem đó như một bài học kinh nghiệm không khi nào quên .
Hai em học giỏi, sáng sủa, con nhà khá giả, phải lòng nhau. Tình cảm những em sẽ không ầm ĩ nếu như không có việc, vào một buổi chiều, do không kiềm chế xúc cảm, em nam sinh đã hôn vội trên má bạn gái trong Tolet nữ. Giám thị phát hiện. Ba mẹ hai bên được mời lên. Nam sinh đó bị nhà trường bắt buộc phải chuyển trường. Mọi chuyện nhanh như một giấc mơ, em có vẻ như vẫn chưa hiểu chuyện gì đang đến. Em mất niềm tin, phương hướng, trở nên suy sụp. Nữ sinh vì xấu hổ, xa bạn trai của mình nên đã tìm đến cái chết. May mắn là mái ấm gia đình phát hiện, em qua được cơn nguy kịch, nhưng từ đó trở đi, em đổi khác hẳn, trở nên trầm buồn, ít tiếp xúc …

Tôi vẫn còn nhớ câu chuyện của hai em học lớp 12, quen nhau nhờ những lần tham gia phong trào của nhà trường. Mọi chuyện tưởng êm đẹp cho đến ngày hai em bị bắt gặp khi làm “chuyện ấy” ở một góc trong trường. Qua trò chuyện, tâm sự, cô giáo và mẹ của bạn nữ sinh mới “chết lặng” khi biết con mình và cậu bạn ấy thường xuyên làm chuyện này ở một khách sạn bên Q.7 (TP.HCM), thấy “không chịu được” nếu thiếu. Giải pháp chuyển trường đưa ra, khóc lóc, thậm chí hai bên gia đình lời qua tiếng lại, dẫn đến hai bạn ấy trở nên thù ghét, chửi nhau không tiếc lời… Mới ngày nào dành cho nhau bao lời yêu thương, vậy mà…

Tôi chắc như đinh cũng sẽ không quên câu truyện hai em cũng đang học 12, yêu nhau nồng ấm lắm, ngày ngày cô bạn làm món ăn, mang qua tận lớp cậu bạn, cùng ăn cùng trò chuyện. Nhưng những món ăn đầy yêu thương đó vẫn không giữ chân được đôi trẻ cho đến lúc cô bạn kia phát hiện ra bạn trai của mình đang “ thả thính ” một người bạn nữ khác trong đội văn nghệ. Giận dữ, hai bạn nữ hẹn nhau cùng “ chuyện trò ”, hậu quả cùng dắt nhau ra hội đồng kỷ luật, đình chỉ học tập một tháng. Cậu bạn kia thì được mẹ mình khuyên nhủ trước hội đồng kỷ luật “ Mẹ không gật đầu con gái mà đánh nhau như thế đâu, , con yêu ai thì phải biết lựa chọn chứ ? ”. Kết quả là cả ba bạn đường ai nấy đi, và tất yếu, những em đã ngoảnh mặt làm ngơ với bao lời cay nghiệt …
Trên chỉ là một số ít những câu truyện mà tôi góp nhặt trong vô vàn những chuyện đau lòng – hệ luỵ từ những “ chuyện tình ” lứa tuổi “ ẩm ương này ”. Qua báo chí truyền thông, truyền thông online, chắc rằng tất cả chúng ta cũng đã biết thêm muôn mặt khác và có những chuyện đã hằn một “ vết sẹo ” không khi nào xoá nỗi trong tâm hồn và ký ức của những em – lứa tuổi đang hồn nhiên tiếp đón đời sống …

Tình yêu là bệ phóng

Nhưng cũng sẽ oan cho những học viên nếu như khi nào cũng nghĩ tình yêu tuổi học trò luôn mang lại những bi thương .
Tôi cũng biết hai học sinhquen nhau từ những ngày tháng tham gia lớp học tu dưỡng thi học viên giỏi cấp thành phố, cùng động viên, san sẻ, cố gắng nỗ lực học và hiệu quả cả hai đều đạt giải Nhất ở kỳ thi năm đó. Đến giờ vẫn còn quen nhau, vẫn nhắc nhở nhau học, hiệu quả sau này thì chưa rõ, nhưng nhìn cách mà hai em đang phấn đấu, tôi nghĩ rằng, sẽ có một kết thúc đẹp cho câu truyện tình cảm của hai em .

Con đang đi học biết yêu, có đáng lo? : Cấm không được thì dạy yêu 'văn minh' - ảnh 1
Tình yêu tuổi học trò nếu được người lớn hướng dẫn đúng sẽ là bệ phóng, động lực giúp những em trưởng thành và hướng tới những điều tốt đẹp
Ngọc Thắng

Có một cô bé học trò khác, học lớp 11, thương thầm một người anh học lớp trên. Thương nên phấn đấu học cho xứng danh vì “ người thương ” của cô bé học rất giỏi. Kết quả là cuối năm ấy, cô bé đã giành giải Nhất trong một kỳ thi học viên giỏi và em đã quyết định hành động “ ngỏ lời yêu ”. Kết quả là lúc bấy giờ, hai em đang quen nhau, cùng đặt ra những tiềm năng trong học tập, trong đời sống. Nam sinh kia đã là sinh viên ĐH, lâu lâu tôi thấy đứng trước cổng trường sau giờ tan học, chờ nữ sinh này ra để đưa ly trà sữa, bịch bánh tráng … Nhìn tác dụng học tập của em nữ sinh tốt hơn qua mỗi quy trình tiến độ, tôi cũng thầm mong một cái kết đẹp cho “ chuyện tình ” này …
Tôi đã từng nhận thiệp cưới của hai em học viên cũ, lớp chủ nhiệm, tính từ lúc quen nhau ( cuối năm lớp 10 ) cho đến khi cưới là 8 năm, khi cả hai đã có việc làm và trưởng thành trong tâm lý. Luôn giữ khoảng cách khi ở trong trường hay đi dã ngoại cùng lớp ; biết động viên nhau khi khó khăn vất vả ( bạn nam đã trượt lần đầu khi thi ĐH, ôn tập lại và đỗ vào năm sau ), cứ như thế những em nhẹ nhàng bước vào đời sống với một điểm tựa vững chãi luôn ở bên …

Người lớn phải làm gì?

Những buồn vui của câu truyện tình yêu tuổi học viên vẫn đầy ắp lên theo năm tháng. Khi nói tới, tôi hay nghe những đồng nghiệp của mình nhắc tới những cụm từ quen thuộc “ duyên số ”, “ khôn nhờ dại chịu ” … Dẫu biết, phần nhiều là ở chính bản lĩnh của những em, nhưng làm thế nào để “ khôn ” nhiều hơn “ dại ”, đó là cả một hành trình dài dài …

Theo tôi, tất cả chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận, những chương trình tư vấn, hoặc vai trò của phòng Tư vấn học đường chưa thật sự hiệu suất cao, vẫn còn “ làm cho có ”, thiếu lan toả và chiều sâu. Vì vậy, những gì mà báo cáo viên đưa đến vẫn không chạm được vào những em ; những khi cần “ cầu cứu ” thì nhân viên phòng tư vấn học đường vẫn “ hoảng sợ ”, sách vở, giáo điều nên “ đến cũng như không ”, dần dà những em cũng xa dần nơi ấy !
Không tránh mặt, tất cả chúng ta nên cùng trò chuyện để giúp những em thấy được những chuyển biến tâm ý ở lứa tuổi mình. Nhiều giáo viên sợ rơi vào “ vẽ đường cho hươu chạy ”, hoặc ngại nên chọn cách vòng vo, hoặc “ sau này lớn hơn em sẽ biết ! ”. Không tìm được câu vấn đáp ở tất cả chúng ta, những em sẽ tự tìm tòi qua mạng, qua người khác, thậm chí còn là tò mò “ thử cho biết ” để tìm câu vấn đáp “ mang tính thực tiễn ”, khi ấy hậu quả sẽ càng khó lường. Hơn khi nào, giáo viên trung học lúc bấy giờ luôn tự trang bị kỹ năng và kiến thức về những nội dung trên, kiến thức và kỹ năng để chớp lấy tâm ý, kỹ năng và kiến thức trò chuyện … làm thế nào để những yếu tố “ khó nói ” ấy hoàn toàn có thể đến với những em nhẹ nhàng nhất, giúp những em hiểu được yếu tố, từ đó sẽ biết mình nên làm gì …
Người lớn thường chọn cách nghiêm trong hoá yếu tố khi biết đến những “ rung rinh xúc cảm ” của những em, từ đó, dẫn đến can ngăn, báo với giám thị để theo dõi, méc cha mẹ, nói trước lớp … Rơi vào trường hợp ấy, những em thường xấu hổ, sợ, có em dẫn đến căm hận, biến hóa tính cách .

Ở lứa tuổi mà “ lớn không ra lớn, nhỏ không ra nhỏ ” thì những trấn áp, áp đặt có lẽ rằng sẽ không tương thích, thậm chí còn đưa đến công dụng ngược với mong ước của tất cả chúng ta .

Trong một số ít câu truyện đau lòng mà tôi san sẻ ở trên, thiết nghĩ nhà trường và giáo viên nếu khôn khéo hơn, tế nhị hơn, hoàn toàn có thể hậu quả không như vậy. “ Phòng bệnh hơn chữa bệnh ”, “ hậu quả khó lường ”, lo lắng, … là những điều tất cả chúng ta thường đưa ra để lý giải cho cách giải quyết và xử lý của mình, tuy nhiên tất cả chúng ta lại quên đi một nguyên tắc cơ bản : những em cũng cần được tôn trọng. Ở lứa tuổi mà “ lớn không ra lớn, nhỏ không ra nhỏ ” thì những trấn áp, áp đặt có lẽ rằng sẽ không tương thích, thậm chí còn đưa đến tính năng ngược với mong ước của tất cả chúng ta .
Thực tế ở lứa tuổi này, khi những em yêu, có cấm cũng không hề được. Vì vậy, thay vì cấm, nên khuynh hướng giúp những em yêu cho “ văn minh ”. Một đồng nghiệp của tôi, thay vì cấm, cô giáo rất tâm ý, thân mật, tỉ tê cùng những em, từ đó, hướng dẫn những em từng bước. Theo ý niệm của cô, la và cấm sẽ làm những em sợ, không mạnh dạn tâm sự cùng mình, lúc ấy mới lo vì không biết những em sẽ nghĩ gì, làm gì. Nên cô giáo đã chọn cho mình hình thức tâm sự, chuyện trò thân thiện để những em mạnh dạn san sẻ và cô chớp lấy, khuynh hướng những em. Cô như một người bạn mà những em tìm đến san sẻ bao chuyện tình cảm của mình, nhờ thế, cô đã biết được những “ khủng hoảng cục bộ ” mà những em đang đối lập. Trong năng lực mình thì cô sẽ giúp những em ngay ; khó hơn, cô khôn khéo phối hợp cùng mái ấm gia đình, chuyên viên tư vấn. “ Khủng hoảng ” được xử lý, những em vừa có thêm kiến thức và kỹ năng, vừa có cảm xúc được che chở, san sẻ .
Một đồng nghiệp khác, thay vì tránh mặt, trước chuyến đi dã ngoại 4 ngày tại Đà Lạt mà trường tổ chức triển khai cho học viên tham gia, thầy đã phối hợp cùng cô giáo dạy sinh học của lớp, chia ra nam riêng, nữ riêng để cô tư vấn những điều những bạn cần “ bảo vệ mình ” ngay trong trường hợp xấu nhất là những bạn không là chủ được xúc cảm. Ban đầu, một số ít giáo viên và cha mẹ không đồng ý chấp thuận với cách làm này, nhưng ở góc nhìn tăng trưởng tâm sinh lý lứa tuổi, khi mà những em hoàn toàn có thể chưa thể trấn áp được hết hành vi của mình, thì thầy vẫn kiên trì. Ở góc nhìn phiến diện, theo tôi, thay vì chọn “ khó quá cho qua ”, cách làm của thầy cũng là giải pháp mà tất cả chúng ta nên suy ngẫm …
Nhìn chung, chuyện tình cảm của lứa tuổi học viên Trung học lúc bấy giờ luôn làm “ đau đầu ” và “ thử thách ” thầy cô, cha mẹ. Chúng ta nên bỏ lỡ tư tưởng “ truyền thống cuội nguồn ” khi cho rằng những em “ còn nhỏ, lo mà học tập, yêu đương vớ vẩn ”. Không phải em nào lứa tuổi này cũng thuận tiện nghe theo sự áp đặt của người lớn, nhất là chuyện “ nhảy múa của tâm hồn ”. Không thể chọn không cho vậy thì chỉ còn cách là xu thế để giúp những em có tình cảm đẹp, ” văn minh ” .
Xin mượn câu truyện tình yêu của hai em học viên lớp 10 để khép lại yếu tố. Hai em có tình cảm với nhau, giáo viên chủ nhiệm biết được, bí mật chú ý. Một lần, thấy hai em có cử chỉ hơi thân thương ở hiên chạy dọc giờ chơi, cô nhẹ nhàng hẹn từng bạn chuyện trò. Không biết cô giáo đó chuyện trò gì, nhưng sau đó, hai bạn đã không còn có những cử chỉ như vậy nữa, cô giáo trở thành “ quân sư quạt mo ” cho cả hai trong tình yêu. Giờ cả hai đã là cha mẹ của một cậu nhóc 2 tuổi, cô giáo kia thì vẫn là người bạn “ không hề thiếu ” của những em cho tới lúc bấy giờ …

Con biết yêu khi còn đi học, có đáng lo?

Tuổi vị thành niên là lứa tuổi có nhiều thay đổi về mặt tâm sinh lý. Ở giai đoạn này, trẻ có sự chuyển biến lớn về hành vi cư xử đối với cha mẹ, bạn bè, nhất là trẻ bắt đầu biết rung động với bạn khác giới.

Con biết yêu khi còn đi học, cha mẹ sẽ làm gì ? Lo lắng thái quá, ngăn cản, không cho con yêu hay dạy con yêu đúng, để con hướng đến những tiềm năng tốt đẹp, trưởng thành hơn … Và dù có quyết định hành động thế nào đi nữa, thì cách chăm sóc, giáo dục của cha mẹ trong thời gian này là điều vô cùng quan trọng .
Xung quanh chủ đề Con biết yêu khi còn đi học, có đáng lo ?, bạn đọc hoàn toàn có thể gửi những câu truyện, những san sẻ của mình về địa chỉ [email protected]. Các bài viết của bạn đọc được đăng tải trên Thanh Niên Online sẽ được chi trả nhuận bút theo pháp luật của báo .