ve đẹp bình dị mà cao cả của anh thanh nien trong lặng lẽ sa pa

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (123.36 KB, 2 trang )

Lặng lẽ Sa Pa: Phân tích vẻ đẹp bình dị mà cao cả của anh thanh niên trong “Lặng lẽ
Sa Pa”: Nguyễn Thành Long
Nguyễn Thành Long là tác giả nổi tiếng của nền văn học hiện đại Việt Nam. “Lặng lẽ Sa Pa” là tác phẩm
tiêu biểu của ông. Truyện viết về những con người say mê lao động tự giác trong thời đại mới. Anh
thanh niên là nhân vật chính xuyên suốt toàn truyện. Anh đẹp cả về tinh th ần, tâm hồn, lối sống. Ở
anh toát lên nhiều phẩm chất đáng quý, yêu công việc, yêu lí tưởng, say mê cống hiến cho đất nước.
Anh còn có đời sống tâm hồn, tinh thần giàu có phong phú. Anh để lại trong lòng em nhiều ấn tượng sâu
sắc.
Truyện xoay quanh một tình huống đơn giản, cuộc gặp gỡ tình cờ giữa những người không quen
biết: anh thanh niên, cô kĩ sư, ông họa sĩ. Qua cuộc trò chuyện giữa anh thanh niên, họa sĩ, cô gái, tác
giả thể hiện chủ đề tác phẩm, ca ngợi những con người đang ngày đêm âm thần cống hiến cho đất
nước. Chủ đề ấy được gửi gắm ngay trong câu văn: “Trong cái im lặng của Sa Pa, dưới những dinh
thự cũ kĩ của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con
người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước”. Anh thanh niên là gương mặt đại diện tiêu biểu cho
thế giới những người lao động ấy. (1)
Trước hết, tác giả đặt anh vào hoàn cảnh sống và làm việc gian khổ, khó khăn. Anh làm công tác khí
tượng thủy văn kiêm vật lý địa cầu, tham gia vào việc dự báo thời tiết hàng ngày. Anh làm việc trên
đỉnh Yên Sơn cao 2600m, quanh năm không một bóng người, chỉ có mây và sương mù bao phủ, công
việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận, chịu đựng kiên trì. Gian khổ nhất là phải dậy lúc 1 giờ sáng để lấy số
liệu, lúc ấy gió tuyết ở bên ngoài như chỉ chực đợi anh ra là ào ào xô tới. Xong việc, trở vào nhà là
không thể ngủ lại được, ngoài chịu đựng thời tiết khắc nghiệt. Anh còn phải đối mặt với nỗi cô đơntr
ên đ ỉnh n úi quanh n ăm không một bóng người. Có khi “thèm người” anh phải chặt cây chặn xe để
được gặp người. Nhưng anh vư ợt qua mọi khó khăn, thử thách ấy để gắn bó với công việc.
Trong hoàn cảnh ấy, anh thanh niên ngời sáng nhiều nét đẹp đáng quý cả tâm hồn, tinh thần, lối sống.
Nét đẹp đáng quý của anh là tình yêu đất nước, yêu lí tưởng, yêu lao động, yêu công việc, có tinh thần
trách nhiệm hết mình với công việc. Yêu lý tưởng nên anh hi sinh tuổi trẻ để gắn bó với đỉnh Yên Sơn, bất
chấp thời tiết và nỗi cô đơn để hoàn thành công việc. Yêu lao động, có ý thức sâu sắc về bổn phận về trách
nhiệm với cộng đồng nên anh tích cực cống hiến hết mình cho đất nước. Anh suy nghĩ rất đẹp về công
việc: “Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao lại gọi là một mình được”. Anh coi công việc là người
bạn, là niềm vui, là nguồn hạnh phúc, anh tìm thấy ý nghĩa và niềm vui trong công việc lao động tự giác.
Vì anh biết việc mình làm là đóng góp có ích cho cộng đồng.(2) Anh còn quan niệm rất đẹp về hạnh

phúc, anh thấy hạnh phúc khi biết mình dự báo một đám mây khô, góp phần vào chiến thắng của không
quân ta trên cầu Hàm Rồng. Hạnh phúc của anh là được đóng góp, được cống hiến cho cuộc đời chung.
(3) Anh còn ý thức sâu sắc, về trách nhiệm, nghĩa vụ làm người đối với cuộc đời, với quê hương, trách
nhiệm của công dân với đất nước: “Mình sinh ra là gì? Mình đẻ ở đâu? Mình vì ai mà làm việc”. Tóm
lại, ở anh tỏa sáng nét đẹp tinh thần thật đáng quý.(4)
Anh còn ngời sáng nét đẹp tâm hồn, anh có đời sống tâm hồn phong phú, giàu có sống một mình nhưng
anh không tạm bợ, nghèo nàn về tâm hồn. Anh trồng hoa để làm tươi mát tâm hồn mình, khiến không
gian của anh thêm thơ mộng, tươi đẹp, anh nuôi gà để cải thiện đời sống vật chất, bồi đắp tình yêu lao
động. Anh đọc sách, coi sách là bạn trò chuyện, tâm tình để làm giàu có cả vốn sống, vốn hiểu biết, rộng
mở tâm hồn. Đời sống tâm hồn của anh, thật đẹp thật tích cực, thể hiện thái độ lạc quan, yêu đời, gắn bó
tha thiết với cuộc đời.
Anh còn có lối sống đẹp, đáng khâm phục.Anh sống tích cực, hòa nhập với cộng đồng, với mọi người.
Sống một mình nhưng anh không xa lạ, lạc lõng, tách biệt mọi người. Anh sống nhiệt tình, cởi mở,
chu đáo, khiêm tốn. Anh sung sướng khi được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người, anh sẵn sàng chia sẻ,
tâm sự mọi suy nghĩ của anh về công việc, cuộc sống. Anh quan tâm ân cần đến mọi người, tặng củ
tam thất cho vợ bác lái xe, bó hoa cho cô gái, pha trà ngon cho họa sĩ, làm trứng để những người
khách ăn đường. Anh còn khiêm tốn giản dị, khi họa sĩ muốn vẽ anh, anh từ chối và nhiệt tình giới
thiệu cho họa sĩ những người theo anh là đáng vẽ hơn, như ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiên
cứu sét. Anh tự cho rằng đóng góp của mình là nhỏ bé se với mọi người.
Tóm lại hình tượng anh thanh niên tỏa sáng nhiều nét đẹp cả tinh thần tâm hồn, phẩm chất, lối sống.
Tác giả không đặt tên cho nhân vật để ngầm ý khẳng định anh giống như bao người lao động bình
thường khác, đang lao động âm thầm, cống hiến hi sinh quên mình cho cuộc đời chung. Họ không ồn
ào, phô trương, không đòi hỏi đãi ngộ, đó là vẻ đẹp của tịnh thần lao động tự giác mà anh thanh niên là
đại diện tiêu biểu nhất. Anh là tấm gương sáng cho mọi người noi theo. Bên cạnh hình tượng anh thanh

niên, tác giả còn xây dựng các nhân vật phụ và nhân vật trung gian, ông họa già vẫn say mê lao động
nghệ thuật, cô kĩ sư háo hức xung phong đi Tây Bắc để cống hiến sức trẻ, tài năng, bác lái xe cần mẫn,
tốt bụng nhiệt tình phục vụ mọi người, người kĩ sư vườn rau ngày ngày say mê nghiên cứu để củ su hào
đựơc to hơn, ngọt hơn, người cán bộ nghiên cứu sét 11 năm không xa cơ quan, hi sinh tuổi trẻ, hạnh

phúc để nghiên cứu bản đồ sét cho nước ta….Tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp khác nhau nhưng họ đều
giống nhau ở tình yêu lao động, say mê cống hiến thầm lặng, ý thức lao động tự nguyện, tự giác cho đất
nước.
Qua nhân vật anh thanh niên và các nhân vật phụ, tác giả thể hiện thái độ trân trọng ngợi ca tôn vinh hết
mình vẻ đẹp của người lao động mới sống đẹp, yêu lý tưởng, yêu lao động tự giác sống hòa nhập, tích cực
lạc quan, chu đáo khiêm tốn. Cách xây dựng nhân vật chính qua cách nhìn nhận đánh giá của các nhân vật
phụ càng khiến hình tượng anh thanh niên tỏa sáng với nét đẹp chân thực, khách quan, đáng quý, vẻ đẹp của
anh có sức lan tỏa mạnh mẽ đối với tâm hồn, lối sống của mọi người.
Bằng cốt truyện độc đáo, tình huống sáng tạo,ngôn ngữ tự sự sinh động nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc,
tác giả đã khắc họa nổi mật hình tượng anh thanh niên với vẻ đẹp tâm hồn, tinh thần lối sống. Nhân vật anh
thanh niên sẽ có sức sống bền bỉ trong lòng người đọc. Tác phẩm và tên tuổi của tác giả cũng sẽ sống mãi
với thời gian.
Câu hỏi phụ: Lặng lẽ Sa Pa
Câu hỏi 1: Nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa” có gì đặc biệt?
+) Tác giả đảo “Lặng lẽ” lê trước Sa Pa nhấn mạnh: Sa Pa nơi nghỉ dưỡng êm đềm tĩnh lặng, nên thơ. Sa Pa
còn có những người lao động âm thầm cống hiến cho đất nước. Qua đó tác giả ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên v
à con người lao động mới, chủ động, cống hiến tự giác, khiêm nhường, trọn vẹn quên mình cho tổ quốc.
Nhan đề còn gợi chất thơ cho câu chuyện.
Câu 2: Nêu tình huống, ý nghĩa tình huống?
Câu 3: Ý nghĩa câu nói của anh thanh niên về công việc “Khi ta làm việc..”?
Câu 4: Suy nghĩ của anh về hành phúc?
Câu 5: Suy nghĩ của anh về câu nói :” Mình sinh ra là gì?
Câu 6: Tại sao tác giả không đặt tên cho nhân vật?
Câu 7: Chủ đề của truyện thể hiện ở câu văn nào?
Câu 8: Nghệ thuật xây dựng nhân vật của thời gian có gì độc đáo?
Câu 9:Chất thơ trong t ác ph ẩm “L ặng l ẽ Sa Pa”

phúc, anh thấy niềm hạnh phúc khi biết mình dự báo một đám mây khô, góp thêm phần vào thắng lợi của khôngquân ta trên cầu Hàm Rồng. Hạnh phúc của anh là được góp phần, được góp sức cho cuộc sống chung. ( 3 ) Anh còn ý thức thâm thúy, về nghĩa vụ và trách nhiệm, nghĩa vụ và trách nhiệm làm người so với cuộc sống, với quê nhà, tráchnhiệm của công dân với quốc gia : “ Mình sinh ra là gì ? Mình đẻ ở đâu ? Mình vì ai mà thao tác ”. Tómlại, ở anh tỏa sáng nét đẹp ý thức thật đáng quý. ( 4 ) Anh còn ngời sáng nét đẹp tâm hồn, anh có đời sống tâm hồn đa dạng và phong phú, phong phú sống một mình nhưnganh không tạm bợ, nghèo nàn về tâm hồn. Anh trồng hoa để làm tươi mát tâm hồn mình, khiến khônggian của anh thêm thơ mộng, tươi đẹp, anh nuôi gà để cải tổ đời sống vật chất, bồi đắp tình yêu laođộng. Anh đọc sách, coi sách là bạn trò chuyện, tâm tình để làm giàu có cả vốn sống, vốn hiểu biết, rộngmở tâm hồn. Đời sống tâm hồn của anh, thật đẹp thật tích cực, bộc lộ thái độ sáng sủa, yêu đời, gắn bótha thiết với cuộc sống. Anh còn có lối sống đẹp, đáng khâm phục. Anh sống tích cực, hòa nhập với hội đồng, với mọi người. Sống một mình nhưng anh không lạ lẫm, lạc lõng, tách biệt mọi người. Anh sống nhiệt tình, cởi mở, chu đáo, nhã nhặn. Anh sung sướng khi được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người, anh chuẩn bị sẵn sàng san sẻ, tâm sự mọi tâm lý của anh về việc làm, đời sống. Anh chăm sóc ân cần đến mọi người, khuyến mãi củtam thất cho vợ bác lái xe, bó hoa cho cô gái, pha trà ngon cho họa sỹ, làm trứng để những ngườikhách ăn đường. Anh còn nhã nhặn giản dị và đơn giản, khi họa sỹ muốn vẽ anh, anh khước từ và nhiệt tình giớithiệu cho họa sỹ những người theo anh là đáng vẽ hơn, như ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiêncứu sét. Anh tự cho rằng góp phần của mình là nhỏ bé se với mọi người. Tóm lại hình tượng anh thanh niên tỏa sáng nhiều nét đẹp cả niềm tin tâm hồn, phẩm chất, lối sống. Tác giả không đặt tên cho nhân vật để ngầm ý chứng minh và khẳng định anh giống như bao người lao động bìnhthường khác, đang lao động bí mật, góp sức hi sinh quên mình cho cuộc sống chung. Họ không ồnào, phô trương, không yên cầu đãi ngộ, đó là vẻ đẹp của tịnh thần lao động tự giác mà anh thanh niên làđại diện tiêu biểu vượt trội nhất. Anh là tấm gương sáng cho mọi người noi theo. Bên cạnh hình tượng anh thanhniên, tác giả còn kiến thiết xây dựng những nhân vật phụ và nhân vật trung gian, ông họa già vẫn mê hồn lao độngnghệ thuật, cô kĩ sư háo hức xung phong đi Tây Bắc để góp sức sức trẻ, năng lực, bác lái xe cần mẫn, tốt bụng nhiệt tình ship hàng mọi người, người kĩ sư vườn rau ngày ngày mê hồn điều tra và nghiên cứu để củ su hàođựơc to hơn, ngọt hơn, người cán bộ điều tra và nghiên cứu sét 11 năm không xa cơ quan, hi sinh tuổi trẻ, hạnhphúc để nghiên cứu và điều tra map sét cho nước ta …. Tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp khác nhau nhưng họ đềugiống nhau ở tình yêu lao động, mê hồn góp sức thầm lặng, ý thức lao động tự nguyện, tự giác cho đấtnước. Qua nhân vật anh thanh niên và những nhân vật phụ, tác giả biểu lộ thái độ trân trọng ngợi ca tôn vinh hếtmình vẻ đẹp của người lao động mới sống đẹp, yêu lý tưởng, yêu lao động tự giác sống hòa nhập, tích cựclạc quan, chu đáo nhã nhặn. Cách thiết kế xây dựng nhân vật chính qua cách nhìn nhận nhìn nhận của những nhân vậtphụ càng khiến hình tượng anh thanh niên tỏa sáng với nét đẹp chân thực, khách quan, đáng quý, vẻ đẹp củaanh có sức lan tỏa can đảm và mạnh mẽ so với tâm hồn, lối sống của mọi người. Bằng diễn biến độc lạ, trường hợp phát minh sáng tạo, ngôn từ tự sự sinh động nghệ thuật và thẩm mỹ thiết kế xây dựng nhân vật rực rỡ, tác giả đã khắc họa nổi mật hình tượng anh thanh niên với vẻ đẹp tâm hồn, niềm tin lối sống. Nhân vật anhthanh niên sẽ có sức sống bền chắc trong lòng người đọc. Tác phẩm và tên tuổi của tác giả cũng sẽ sống mãivới thời hạn. Câu hỏi phụ : Lặng lẽ Sa PaCâu hỏi 1 : Nhan đề “ Lặng lẽ Sa Pa ” có gì đặc biệt quan trọng ? + ) Tác giả hòn đảo “ Lặng lẽ ” lê trước Sa Pa nhấn mạnh vấn đề : Sa Pa nơi nghỉ ngơi êm đềm yên bình, nên thơ. Sa Pacòn có những người lao động bí mật góp sức cho quốc gia. Qua đó tác giả ca tụng vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên và con người lao động mới, dữ thế chủ động, góp sức tự giác, khiêm nhường, toàn vẹn quên mình cho tổ quốc. Nhan đề còn gợi chất thơ cho câu truyện. Câu 2 : Nêu trường hợp, ý nghĩa tình huống ? Câu 3 : Ý nghĩa câu nói của anh thanh niên về việc làm “ Khi ta thao tác .. ” ? Câu 4 : Suy nghĩ của anh về hành phúc ? Câu 5 : Suy nghĩ của anh về câu nói : ” Mình sinh ra là gì ? Câu 6 : Tại sao tác giả không đặt tên cho nhân vật ? Câu 7 : Chủ đề của truyện bộc lộ ở câu văn nào ? Câu 8 : Nghệ thuật kiến thiết xây dựng nhân vật của thời hạn có gì độc lạ ? Câu 9 : Chất thơ trong t ác ph ẩm “ L ặng l ẽ Sa Pa ”

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức