Soạn bài Liên kết trong văn bản (Chi tiết)>

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Phần I

LIÊN KẾT VÀ PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TRONG ĐOẠN VĂN

Câu 1

Video hướng dẫn giải

1. Tính liên kết của văn bản

– Hãy đọc đoạn văn sau :
“ Trước mặt cô giáo, con đã thiếu lễ độ với mẹ. Bố nhớ, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lúng túng, khóc nức nở khi nghĩ rằng hoàn toàn có thể mất con ! Hãy nghĩ xem, En-ri-cô à ! Người mẹ chuẩn bị sẵn sàng bỏ hết một năm niềm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ hoàn toàn có thể đi ăn xin để nuôi con, hoàn toàn có thể hi sinh tính mạng con người để cứu sống con ! Thôi, trong một thời hạn con đừng hôn bố. ”
a ) Theo em, nếu bố En-ri-cô chỉ viết như vậy thì En-ri-cô hoàn toàn có thể hiểu được điều bố muốn nói chưa ?
b ) Nếu En-ri-cô chưa hiểu được điều bố muốn nói thì tại sao ? Hãy xem xét những lí do sau :
+ Vì có câu văn viết chưa đúng ngữ pháp ;
+ Vì có câu văn nội dung chưa thật rõ ràng ;
+ Vì những câu văn chưa gắn bó với nhau, liên kết lỏng lẻo .
c ) Vậy, muốn cho đoạn văn hoàn toàn có thể hiểu được thì nó phải có phẩm chất gì ?

Trả lời:

a ) Nếu chỉ có đoạn văn đó En-ri-cô sẽ không hề hiểu được điều bố muốn nói .
b ) Vì những câu văn chưa gắn bó với nhau, liên kết lỏng lẻo .
c ) Các câu trong đoạn văn, nếu tách rời, đều là những câu hoàn hảo, nội dung rõ ràng. Nhưng cả đoạn, với sự nối kết những câu lỏng lẻo, thì ý nghĩa không được miêu tả rõ ràng. Muốn để người khác hiểu được ý của mình, ngoài việc tạo ra những câu đúng, người viết ( nói ) còn phải tổ chức triển khai mối liên kết ngặt nghèo giữa những câu.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

2. Phương tiện liên kết trong văn bản

a) Hãy sửa lại đoạn văn để En-ri-cô có thể hiểu được ý bố mình.

Trả lời:

Muốn sửa lỗi liên kết, phải nắm đoán định được ý đồ của người viết. Trong đoạn văn trên, người bố muốn nói cho En-ri-cô nhận thấy lỗi của mình khi đã thiếu lễ độ với mẹ, cũng là để giúp En-ri-cô hiểu được tình thương yêu vô bờ bến của mẹ dành cho con. Với định hướng về chủ đề như vậy, có thể sửa đoạn văn như sau:

“ Trước mặt cô giáo, con đã thiếu lễ độ với mẹ. Con biết không, cách đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lúng túng, khóc nức nở khi nghĩ rằng hoàn toàn có thể mất con ! Hãy nghĩ xem, En-ri-cô à ! Người mẹ sẵn sàng chuẩn bị bỏ hết một năm niềm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ hoàn toàn có thể đi ăn xin để nuôi con, hoàn toàn có thể hi sinh tính mạng con người để cứu sống con ! Người ấy có đáng để con cư xử như vậy không ? Bố rất buồn vì hành vi của con. Thôi, trong một thời hạn con đừng hôn bố. ”

b) Chỉ ra sự thiếu liên kết trong đoạn văn sau và sửa lại:

Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Giấc ngủ đến với con thuận tiện như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của đứa trẻ tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và đôi lúc chúm lại như đang mút kẹo .

Trả lời:

Đoạn văn ( b ) thiếu sự liên kết giữa những ý, thiếu sự gắn bó ngặt nghèo .
Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn giờ đây, giấc ngủ đến với con thuận tiện như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và nhiều lúc chúm lại như đang mút kẹo .

c) Qua hai đoạn văn trên, hãy tự rút ra:

– Một văn bản như thế nào thì được xem là có tính liên kết ?
– Các câu trong văn bản phải sử dụng những phương tiện đi lại gì để văn bản có tính liên kết ?

Trả lời:

– Văn bản có tính liên kết khi những phần những đoạn gắn bó, thống nhất với nhau .
– Phải biết liên kết những câu, những đoạn đó bằng phương tiện đi lại ngôn từ thích hợp.

Phần II

LUYỆN TẬP

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 1 (trang 18 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Sắp xếp những câu văn dưới đây theo một thứ tự hợp lý để tạo thành đoạn văn có tính liên kết ngặt nghèo :
( 1 ) Một quan chức của thành phố đã kết thúc buổi lễ phát thưởng như sau : ( 2 ) Và ông đưa tay chỉ về phía những thầy giáo, cô giáo ngồi trên những hiên chạy dọc. ( 3 ) Các thầy, những cô đều đứng dậy vẫy mũ, vẫy khăn đáp lại, toàn bộ đều xúc động về sự biểu lộ lòng mến yêu ấy của học viên. ( 4 ) “ Ra khỏi đây, những con ạ, những con không được quên gửi lời chào và lòng biết ơn đến những người đã vì những con mà không quản bao mệt nhọc, những người đã hiến cả trí mưu trí và lòng gan góc cho những con, những người sống và chết vì những con và họ đây này ! ”. ( 5 ) Nghe lời lôi kéo cảm động, phân phối đúng những tình cảm của mình, toàn bộ học viên đều đứng dậy, dang tay về phía những thầy, những cô .

Lời giải chi tiết:

Trật tự hợp lý của những câu phải là : ( 1 ) ⟶ ( 4 ) ⟶ ( 2 ) ⟶ ( 5 ) ⟶ ( 3 ).

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 2 (trang 19 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Đoạn văn dưới đây đã có tính liên kết chưa ? Vì sao ?
“ Tôi nhớ đến mẹ tôi “ lúc người còn sống tôi lên mười ”. Mẹ tôi âu yếm dắt tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Sáng nay, lúc cô giáo đến thăm, tôi nói với mẹ có nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ. Còn chiều nay, mẹ nhân hậu của tôi cho tôi đi đi dạo với anh con trai lớn của bác gác cổng. “

Lời giải chi tiết:

Một đoạn văn được xem là có tính liên kết tức là phải bảo vệ sự nối kết ngặt nghèo giữa những câu trên cả hai phương diện nội dung ý nghĩa và hình thức ngôn từ. Hai phương diện liên kết này không hề tách rời nhau. Ở mặt phẳng ngôn từ, thoạt xem, đoạn văn trên có vẻ như liên kết, nhưng thực ra những câu không thống nhất trong một nội dung ý nghĩa.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 3 (trang 19 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Điền những từ ngữ thích hợp vào chỗ trống trong đoạn văn dưới đây để những câu liên kết ngặt nghèo với nhau :
“ Bà ơi ! Cháu thường về đây, ra vườn, đứng dưới gốc na, gốc ổi mong tìm lại hình bóng của … và nhớ lại ngày nào … trồng cây, … chạy lon ton bên bà. … bảo khi nào cây có quả … sẽ dành quả to nhất, ngon nhất cho …, nhưng cháu lại bảo quả to nhất, ngon nhất phải để phần bà. … bà ôm cháu vào lòng, hôn cháu một cái thật kêu. ”
( Theo Nguyễn Thị Thuỷ Tiên, Những bức thư đoạt giải UPU )

Lời giải chi tiết:

– bà, bà, cháu, Bà, bà, cháu, Thế là.

Câu 4

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 4 (trang 19 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Tại sao khi hai câu văn sau bị tách ra khỏi đoạn thì chúng trở nên lỏng lẻo về mặt liên kết :
“ Đêm nay mẹ không ngủ được. Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con. ”
( Cổng trường mở ra )

Lời giải chi tiết:

– Về mặt nội dung và hình thức hai câu này có vẻ như rời rạc không có sự liên kết, câu một nói về mẹ, câu hai nói về con .
– Nhưng ở câu thứ ba, ” Mẹ sẽ đưa con đến trường “, cả hai từ mẹ và con đã liên kết hai câu trên thành một câu thống nhất, thế cho nên chúng vẫn được đặt cạnh nhau trong văn bản.

Câu 5

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 5 (trang 19 SGK Ngữ Văn 7 Tập 1)

Em có liên hệ gì giữa câu truyện về Cây tre trăm đốt và tính liên kết của văn bản ?

Lời giải chi tiết:

Trăm đốt tre, nếu tách rời nhau, cũng không thành một cây tre được. Phải nhờ có phép màu của Bụt nối những đốt tre lại với nhau thì anh trai cày mới có được một cây tre thực sự. Liên kết trong văn bản cũng vậy. Các đoạn, những câu không được tổ chức triển khai kết nối với nhau thì không hề có văn bản hoàn hảo. Các đoạn, câu tựa như những đốt tre, văn bản như cây tre vậy .

Loigiaihay.com

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục