Bài 10: TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỶ XIX ĐẦU THẾ KỶ XX

I. Trung Quốc bị các nước đế quốc chia sẻ

. Nguyên nhân
–
Trung Q

u

ốc l
à nư
ớc lớn, gi
àu tài nguyên, có
n
ền văn hóa truyền thống rực rỡ tỏa nắng .
–
Cu
ối thế kỉ XIX, chính sách phong kiến mục nát
suy y
ếu

. Nguyên nhân
–
Trung Q
u
ốc l
à nư
ớc lớn, gi
àu tài nguyên, có
n
ền văn hóa truyền thống rực rỡ tỏa nắng .
–
Cu
ối thế kỉ XIX, chính sách phong kiến mục nát
suy y
ếu
– Trung Quốc là một nước lớn, giàu tài nguyên, có nền văn hóa truyền thống tỏa nắng rực rỡ, nhưng từ nửa sau thế kỉ XIX đã suy yếu vì chính sách phong kiến mục nát .
– Từ năm 1840 – 1842, thực dân ANh gây ra cuộc cuộc chiến tranh thuốc phiện, mở màn quy trình xâm lược Trung Quốc .
– Các nước đế quốc tranh nhau xâu xé Trung Quốc :
+ Đức chiếm tỉnh Sơn Đông .
+ Anh chiến vùng châu thổ tuy nhiên Dương Tử .
+ Pháp thôn tính vùng Vân Nam .
+ Nga, Nhật chiếm vùng Đông Bắc .

Sự phân chia vùng ảnh hưởng ở Trung Quốc của các đế quốc.

=> Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa.

II.  Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX

Lược đồ diễn biến phong trào Nghĩa Hoà đoàn

III.  Cách mạng Tân Hợi 1911

* Chủ trương
– Tôn Trung Sơn chỉ huy cách mạng Tân Hợi lật đổ nền quân chủ Mãn Thanh và thiết lập Trung Quốc dân quốc .
– 8 – 1905 ông thành lậpTrung Quốc Đồng Minh Hội .
– Học thuyết Tam Dân : ” Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh niềm hạnh phúc ” .
– Nhằm đánh đổ Mãn Thanh, Phục hồi Nước Trung Hoa, xây dựng Dân Quốc, triển khai quyền bình đẳng về ruộng đất .

* Diễn biến Cách mạng Tân Hợi 1911- 1912

– Dưới sự chỉ huy của Đồng minh Hội, ngày 10 – 10 – 1911 khởi nghĩa vũ trang bùng nổ và thắng lợi ở Vũ Xương .
– Lan rộng sang những tỉnh miền Nam, tiến lên miền Bắc .
– Ngày 29 – 12 – 1911 cơ quan chính phủ lâm thời xây dựng ở Nam Kinh, công bố xây dựng Trung Quốc Dân Quốc, cách mạng kết thúc 2 – 1912

Lược đồ Cách mạng Tân Hợi

* Kết quả
– Là cuộc cách mạng tư sản lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế .
– Thành lập chính sách Cộng Hòa, tạo điều kiện kèm theo cho kinh tế tài chính tư bản chủ nghĩa tăng trưởng ở Trung Quốc .
– Ảnh hưởng đến trào lưu giải phóng dân tộc bản địa ở Châu Á Thái Bình Dương

* Hạn chế

– Cách mạng tư sản không triệt để
– Không nêu yếu tố đánh đuổi đế quốc
– Không tích cực chống phong kiến
– Không xử lý được yếu tố ruộng đất cho nông dân

+ Thất bại do:  thực lực và thế lực của giai cấp tư sản còn quá yếu, trong khi thế lực bảo thủ phong kiến còn rất mạnh.

* HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Vì sao các nước đế quốc tranh nhau xâm chiếm Trung Quốc?

Trả lời 

Bước vào thời cận đại, những nước tư bản, trước hết là Anh, mở màn nhòm ngó Trung Quốc vì :

– Trung Quốc là một nước lớn, một thị trường đông dân .

– Trung Quốc rất giàu sang về tài nguyên, tài nguyên .

– Trung Quốc có nền văn hóa truyền thống rực rỡ tỏa nắng .

– Chế độ phong kiến Trung Quốc đang ở trong thời kì khủng hoảng cục bộ, mục nát .

2. Sự kiện nào mở đầu quá trình xâm lược Trung Quốc của các nước đế quốc?

Trả lời 

Trong những năm 1840 – 1842, thực dân Anh thực thi cuộc Chiến tranh thuốc phiện, khởi đầu quy trình xâm lược Trung Quốc .

3. Quá trình xâm lược Trung Quốc của các nước đế quốc diễn ra như thế nào?

Trả lời 

– Sau khi thực dân Anh thực thi cuộc Chiến tranh thuốc phiện, khởi đầu quy trình xâm lược Trung Quốc, những nước đế quốc Âu, Mĩ và Nhật tranh nhau xâu xé Trung Quốc .
– Sau cuộc cuộc chiến tranh Trung – Nhật ( 1894 – 1895 ) với sự thất bại của nhà Mãn Thanh, những nước đế quốc tăng cường lấn chiếm Trung Quốc .
– Đức lấn chiếm tỉnh Sơn Đông .
– Anh chiếm vùng châu thổ sông Dương Tử .
– Pháp thôn tính vùng Vân Nam .
– Nga, Nhật chiếm đóng vùng Đông Bắc .

4. Hình 42, SGK trang 59- Các nước đế quốc xâu xé “cái bánh ngọt” Trung Quốc – phản ánh điều gì?

Trả lời 

– Đất nước Trung Quốc to lớn, giàu tài nguyên và đông dân đã trở thành ” cái bánh ngọt ” mà tổng thể những nước đế quốc đều thèm muốn. Tuy nhiên, do quốc gia Trung Quốc quá to lớn nên một nước đế quốc không thể nào nuốt trôi được, vì vậy những nước đế quốc phải chia nhau xâu xé .
– Sự phân loại chủ quyền lãnh thổ được bộc lộ rất rõ trong bức tranh cái bánh ngọt mang tên ‘ Trung Quốc ” được chia thành nhiều miếng. Hình ảnh 6 vị nguyên thủ vương quốc ngồi xung quanh cái bàn với 6 chiếc dĩa nhọn hoắt trong tay. Kể từ trái sang phải là Hoàng đế Đức, Tổng thống Pháp, Nga hoàng, Nhật hoàng, Tổng thống Mĩ và thủ tướng Anh đương thời .

5. Lập niên biểu các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ năm 1840 đến 1911?

Trả lời 

6. Tổ chức Trung Quốc Đồng Minh hội ra đời trong hoàn cảnh nào?

Trả lời 

– Đầu thế kỉ XX, trào lưu đấu tranh chống đế quốc của nhân dân Trung Quốc diễn ra bền chắc, liên tục .
– Giai cấp tư sản Trung Quốc khởi đầu tập hợp lực lượng và xây dựng những hội, những đảng nắm lấy vai trò chỉ huy cách mạng. Trí thức tư sản và tiểu tư sản cách mạng tỏ ra tích cực trong việc thiết kế xây dựng trào lưu .
– Đại diện xuất sắc ưu tú nhất cho trào lưu cách mạng tư sản Trung Quốc đầu thế kỉ XX là Tôn Trung Sơn. Tháng 8-1905, ông xây dựng Trung Quốc Đồng minh hội .

7. Cương lĩnh chính trị của Trung Quốc Đồng Minh hội dựa trên học thuyết nào?

Trả lời 

Cương ĩnh chính trị của Trung Quốc Đồng Minh hội dựa trên học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn là : Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phục .

8. Giới thiệu vài nét về Tôn Trung Sơn?

Trả lời 

Tôn Trung Sơn sinh ra trong một mái ấm gia đình nông dân ở tỉnh Quảng Đông. Năm 13 tuổi, ông đến học ở Hô-nô-lu-lu ( Ha-oai ) vì có người anh kinh doanh ở đó. Sau đó, ông liên tục học ở Hồng Kông rồi học y khoa ở Quảng Châu Trung Quốc. Ông đã đi nhiều nước trên quốc tế, có điều kiện kèm theo tiếp xúc với tư tưởng dân chủ Âu – Mĩ một cách có mạng lưới hệ thống. Đứng trước rủi ro tiềm ẩn của dân tộc bản địa ngày càng trầm trọng, ông nhìn thấy rõ sự thối nát của chính quyền sở tại Mãn Thanh, sớm này nở tư tưởng lật đổ triều Thanh, thiết kế xây dựng một xã hội mới. Ông đã trở thành lãnh tụ kiệt xuất của trào lưu cách mạng dân chủ tư sản ở Trung Quốc .

9. Mục tiêu đấu tranh của tổ chức Trung Quốc Đồng minh hội là gì?

Trả lời 

Mục tiêu đấu tranh của tổ chức triển khai Trung Quốc Đồng minh hội là ” đánh đổ Mãn Thanh, Phục hồi Nước Trung Hoa, xây dựng Dân quốc, triển khai quyền bình đẳng về ruộng đất ”

10. Tóm tắt diễn biến chính của cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911)?

Trả lời 

– Ngày 10-10-1911, Cách mạng Tân Hợi bùng nổ và giành thắng lợi ở Vũ Xương, sau đó lan sang tổng thể những tỉnh miền Nam và miền Trung của Trung Quốc
– Ngày 29-12-1911, cơ quan chính phủ lâm thời công bố xây dựng Trung Hoa Dân quốc và bầu Tôn Trung Sơn làm Tổng thống .
– Tôn Trung Sơn đã mắc sai lầm đáng tiếc là thương lượng với Viên Thế Khải ( quan đại thần của nhà Thanh ), đồng ý chấp thuận nhường cho ông ta lên làm Tổng thống ( 2-1912 ). Cách mạng coi như chấm hết .

11. Nêu kết quả của cuộc Cách mạng Tân Hợi?

Trả lời 

Cách mạng Tân Hợi đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế sống sót truyền kiếp ở Trung Quốc và thiết lập một nhà nước công hòa – Trung Hoa Dân quốc .

12. Nêu ý nghĩa của Cách mạng Tân Hợi?

Trả lời

Cách mạng Tân Hợi là một cuộc cách mạng tư sản, có ý nghĩa lịch sử rất lớn:

– Lần tiên phong trong lịch sử Trung Quốc, chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ, chính sách công hòa sinh ra .
– Cách mạng đã tạo điều kiện kèm theo thuận tiện cho sự tăng trưởng của chủ nghĩa tư bản ở Trung Quốc và có tác động ảnh hưởng đáng kể so với trào lưu giải phóng dân tộc bản địa ở 1 số ít nước châu Á .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Người Lao Động