Mười bước để trở thành cường quốc hạt nhân – BBC News Tiếng Việt

Mười bước để trở thành cường quốc hạt nhân

27 tháng 5 năm nay

Một trái bom hạt nhân có thể huỷ diệt kẻ thù trong nháy mắt.

Nhưng quan trọng hơn là nó cho phép một quốc gia giương oai diễu võ trên diễn đàn quốc tế.

Cho tới nay, mới chỉ có tám vương quốc từng chính thức nhấn nút cho nổ vũ khí hạt nhân, gồm năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là Hoa Kỳ, Anh, Nga, Trung Quốc, Pháp, và Israel, Ấn Độ, Pakistan .Tuy nhiên, có 1 số ít nước khác bị nghi là đã chiếm hữu hoặc đang tìm cách tăng trưởng vũ khí hạt nhân .Iran hiện đứng đầu list tình nghi, mặc kệ việc nước này liên tục nói rằng chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích Giao hàng những mục tiêu hoà bình .Công nghệ sản xuất vũ khí hạt nhân đã có từ nhiều thập niên, nhưng để trở thành một vương quốc hạt nhân không phải là chuyện đơn thuần .Để đạt được tiềm năng này, một vương quốc hoàn toàn có thể phải buôn lậu, phải dùng mánh lới, và phải trải qua một quy trình nhiều năm nỗ lực, chưa kể rủi ro tiềm ẩn bị những cường quốc khác trừng phạt .Một vương quốc cần phải làm gì để có được vũ khí hạt nhân ? Tại sao chỉ có một số ít ít những nước muốn chiếm hữu thứ vũ khí này ?Đài truyền hình BBC Future nêu ra dưới đây những thử thách và những rủi ro tiềm ẩn tiềm ẩn mà bất kể nước nào muốn có chương trình vũ khí hạt nhân đều phải đối lập .

Bước 1: Chọn chất đồng vị

Việc tiên phong là phải tập hợp được những khoa học gia, kỹ sư và kỹ thuật viên .Nhóm này cần phải hiểu rõ mọi thứ tương quan tới hạt nhân dựa trên một nguyên tắc đơn thuần : khi một nhân tế bào nặng của nguyên tử phân tách ra, nó sẽ chuyển hoá một khối lượng nhỏ bé thành nguồn năng lượng .Uranium là lựa chọn của nhiều nướcNguồn hình ảnh, APChụp lại hình ảnh ,Uranium là lựa chọn của nhiều nướcNăng lượng đó hoàn toàn có thể dùng để chữa trị bệnh ung thư, tạo ra điện hoặc san phẳng cả một thành phố .Các vụ nổ hạt nhân được kích hoạt trải qua một chuỗi những phản ứng chuỗi không trấn áp của một khối vật chất lớn : mỗi lần nguyên tử phân tách, thành phần nguyên tử mới tách ra sẽ lại liên tục phân tách, liên tục như vậy khiến giải phóng thêm nhiều nguồn năng lượng .Chất đồng vị phổ cập nhất là uranium-235 và plutonium-239 .Plutonium-239 được nhiều cường quốc như Nga và Mỹ lựa chọn, nhưng lại là chất không có trong tự nhiên .Để có được chất này, những nước cần phải tạo ra nó bên trong lò phản ứng hạt nhân, và những lò phản ứng là thứ rất khó che giấu, như Jeffrey Lewis viết trên trang blog Arms Control Wook, trong lúc trong thời kỳ đầu tiến hành chương trình hạt nhân thì việc phải giấu kín lại là điều thiết yếu .Do vậy, uranium là lựa chọn đương nhiên so với hầu hết những nước .

Bước 2: Gom đủ lượng uranium

Nghe thì có vẻ ma giáo, nhưng thực sự thì đây là bước dễ nhất trong hàng loạt tiến trình .Uranium được khai thác thương mại trên toàn quốc tế và được bán dưới dạng chất bột màu vàng, được gọi là ” bánh vàng ” .Một số vương quốc như Iran chọn cách tự làm, tự khai thác và tự chế biến bánh vàng .Một khi mua nhiên liệu về, các nước phải có khu tổ hợp hạt nhân để cất trữNguồn hình ảnh, HTTPINHNEWS.IRChụp lại hình ảnh ,Một khi mua nguyên vật liệu về, những nước phải có khu tổng hợp hạt nhân để cất trữCác nước khác thì đơn thuần là mua từ nhà đáp ứng lớn nhất quốc tế : Kazatomprom, hãng nguồn năng lượng hạt nhân Kazakhstan đã quốc hữu hóa .Hãng này trong năm 2011 đã xuất khẩu gần 20 ngàn tấn uranium, theo Thương Hội Hạt nhân Thế giới .Khổ nỗi, mua sỉ thứ này cũng kéo theo những phiền phức .Uranium của Kazatomprom đa phần là uranium-238, một chất đồng vị có trong tự nhiên và không chịu được bất kể phản ứng hạt nhân nào .Chất cần có là uranium-235 chỉ chiếm 0,710 %, trong lúc một vũ khí hạt nhân đơn thuần nhất cũng cần khoảng chừng 50 kg nguyên vật liệu với 90 % là uranium-235 nguyên chất .Hầu hết những nước đều cần thực thi thử nghiệm hai hoặc ba lần và cần có thêm một lượng uranium dư ra, cho nên vì thế mỗi nước sẽ cần tối thiểu là khoảng chừng 150 kg uranium-235, hoặc khoảng chừng 20 tấn bánh vàng để tạo ra được chừng đó uranium-235 .Sau khi mua về là việc phải cất giữ, do đó một vương quốc sẽ cần tính chuyện thiết kế xây dựng một khu tổng hợp hạt nhân .

Iran trữ nhiên liệu tại cơ sở Isfahan ở phía nam Tehran, trong lúc cựu lãnh đạo Iraq Saddam Hussein cất giữ tại Tuwaitha, nam Baghdad.

Bước 3: Bắt đầu chế tạo

Bánh vàng của Saddam Hussein trở nên vô dụng. Của những người khác cũng vậy .Để có được chất uranium-235 thiết yếu, nhóm khoa học gia của nước đó thứ nhất cần phải phân tách chất đồng vị .Nghe thì đơn thuần, nhưng làm thật lại là chuyện khác, bởi về mặt cấu trúc hóa học thì uranium-235 và uranium-238 giống nhau .Cách duy nhất để phân tách chúng là dựa vào khối lượng ( 238 có nhiều hơn 3 neutron và do đó nặng hơn một chút ít ) .Công nghệ hiệu suất cao nhất là cho quay uranium trong một lò ly tâm, nhưng quay bột uranium sẽ rất phiền phức .Uranium là chất có trong tự nhiênNguồn hình ảnh, ThinkstockChụp lại hình ảnh ,Uranium là chất có trong tự nhiênĐể biến bánh vàng thành dạng khí hữu dụng hơn, nhóm những nhà nghiên cứu vận dụng một công thức đơn thuần : làm nóng nó, đốt cháy tạp chất, rồi cho phần còn lại tiếp xúc với hydrogen fluoride, qua đó tạo thành chất uranium tetrafluoride .Sau đó, chất uranium tetrafluoride lại được làm nóng lần nữa trong một lò nạp đầy khí fluoride, và nếu như mong muốn thì ta sẽ thu được khí uranium hexafluoride .Hóa chất này có độ ăn mòn rất cao, rất nguy khốn, do đó cần được giải quyết và xử lý cẩn trọng .

Bước 4: Đánh cắp nốt những gì còn thiếu

Giờ đã đến lúc cần tìm một lò ly tâm để phân tách uranium-235 ra khỏi uranium-238 .Để phân tách được những hạt nguyên tử, cần phải có một công cụ có năng lực quay được hàng chục ngàn vòng trong một phút .Làm lò ly tâm là công nghệ tiên tiến khó, và một vương quốc ‘ xấu ‘ sẽ không được những cường quốc hạt nhân tương hỗ trong yếu tố này .Thông qua một tổ chức triển khai thương mại có tên Nhóm Cung ứng Hạt nhân, những cường quốc hạt nhân vận dụng ngặt nghèo định chế xuất khẩu những bộ phận và những mẫu phong cách thiết kế lò ly tâm .Bất chấp điều đó, vẫn có những phương pháp tránh mặt lệnh hạn chế, theo Joshua Pollack, tư vấn của chính phủ nước nhà Hoa Kỳ về ngăn ngừa thông dụng vũ khí hạt nhân .Hồi 2004, cha đẻ của bom hạt nhân Pakistan là Abdul Qadeer Khan thừa nhận rằng ông là điểm trung tâm của mạng lưới buôn lậu to lớn chuyên phân phối những mẫu phong cách thiết kế lò ly tâm, những phần thiết bị và kỹ nghệ làm lò ly tâm cho Iran, Bắc Hàn và Libya cùng một số ít nước khác .Mạng lưới của Khan kể từ đó đã bị xóa khỏi, nhưng ngay cả khi nó còn hoạt động giải trí thì Pollack nói ông không chắc đó có phải là phương pháp tốt nhất để có được một lò ly tâm hay không .Khan chào bán cho người mua những thành phần rẻ tiền, bị lỗi và những mẫu phong cách thiết kế sai .Bắc Hàn đã nhiều lần tuyên bố tiến hành các vụ thử hạt nhânNguồn hình ảnh, AFPChụp lại hình ảnh ,Bắc Hàn đã nhiều lần công bố triển khai những vụ thử hạt nhânDo khó hoàn toàn có thể dựa vào thị trường chợ đen nên một số ít nước đã theo đuổi những phương pháp khác để có được những gì họ cần, như xây dựng những công ty vỏ bọc tại những nước khác .” Bình Nhưỡng là bậc thầy trong nghành này, ” Pollack nói .Chẳng hạn, Bắc Hàn đã xây dựng một công ty tại Trung Quốc với tên gọi ” Công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Xuất nhập khẩu Máy bay Thẩm Dương Đan Đông ( Shenyang Aircraft Group Dandong Import and Export Co. Ltd. ) ” .Cái tên dài và gần như giống hệt với tên của một công ty hợp pháp của Trung Quốc, “ Shenyang Aircraft Industry Group Import và Export Co., Dandong Branch ”, khiến cho Bắc Hàn hoàn toàn có thể mập mờ nhập khẩu được những thành phần của lò ly tâm mà không bị phát hiện .

Bước 5: Làm giàu uranium

Bất kể là làm thế nào thì một vương quốc cũng phải cần có vài ngàn lò ly tâm. Những lò này phải được đặt sau đó nhau lần lượt theo thứ tự để làm giàu khí hexafluoride uranium đã được sản xuất từ trước .Với việc cho chất này đi qua lần lượt những lò, uranium-235 mở màn tích tụ lại .Iran đã khởi đầu quy trình làm giàu uranium từ đầu những năm 2000, và đến tháng 2/2010 Tehran công bố họ đã mở màn việc làm giàu uranium lên 20 % .Mức này được sử dụng cho những tiềm năng dân sự, nhưng cũng là một bước đi quan trọng tiến tới việc sản xuất uranium dùng để sản xuất vũ khí hạt nhân .Quá trình làm giàu sẽ mất vài tháng để triển khai xong, và còn hoàn toàn có thể bị chậm lại nếu xảy ra tai nạn thương tâm hoặc bị phá hoại .

Chẳng hạn như một virus mạnh có tên là Stuxnet đã từng khiến cho hàng trăm lò ly tâm của Iran tự quay tít đến phát hỏng.

Tuy nhiên, nếu dùng lò ly tâm một cách khôn ngoan thì một vương quốc hoàn toàn có thể sản xuất đủ uranium-235 để làm ra một trái bom hạt nhân trong thời hạn chưa tới một năm, và có 150 kg để làm ra hai hoặc ba trái bom trong vòng chưa tới hai năm .

topcat2.

Bản tiếng Anh bài này đã đăng trên Đài truyền hình BBC Future .