Làm giàu không khó

Gần chục năm đi làm thuê giống tôi, giờ mới có mấy tháng mà thằng bạn đã quay ngoắt. Nó đi làm giám đốc một ” công ty sân sau ” .Kiên có diện mạo mới khiến tôi buồn cười. Áo sơ mi sáng lóa may đo thêu chữ K ở măng-séc điệu kinh điển, bộ vest màu ghi cứng đơ .Chắc nó còn đang tập phong thái triệu phú. Tài xế Open, cậu chàng leo lên chiếc Land Cruiser đen còn bị vấp mũi giày chỗ bậu cửa. Lần tiên phong Kiên đi xe hơi tới tận văn phòng đón tôi ăn trưa. ” Sao mà xịn thế “, tôi soi từ mái tóc xuống đôi giày mũi nhọn hoắt của thằng bạn thân hồi ĐH, ” kể đi “. ” Chỉ nói chuyện chơi để biết thôi đấy. Chuyên gia, hổ báo chúng mày, ếch lắm “, vẫn cái giọng trêu ngươi mấy bài báo của tôi với vẻ hả hê .

Nó bảo, giờ CEO rồi, khu công nghiệp, hơn 200 nhân viên, gần 500 hecta, “không úi xùi được”. Đâu rồi thằng Kiên mới bập bẹ tìm hiểu về ngành tài chính, lôi tôi lên tận Tràng Tiền mua mấy tờ báo cũ của nước ngoài. Kiên làm trong công ty đầu tư sân sau của ông chủ – một cổ đông cỡ trung của ngân hàng cổ phần – học và sáng tạo theo cách ông ấy muốn. Tỉnh T năm ấy xây dựng chiến lược tăng trưởng kèm theo quy hoạch mới, trải thảm gọi nhà đầu tư, chuyển đổi mục đích sử dụng một số khu đất để công nghiệp hóa tỉnh nhà.

Bạn đang đọc: Làm giàu không khó

Kiên vốn đi lại với 1 số ít cán bộ tỉnh trước đó nên bay vào trong Nam ngay. Gọi là đấu thầu nhưng chỉ là hình thức, thực ra là tỉnh tịch thu gấp hàng trăm hecta đất nông nghiệp ở một huyện kề TT giao cho công ty với giá chỉ bằng 1/3 thị trường .Dự án Kiên trình diễn với họ rất khả thi. Một khu công nghiệp hiện tại sẽ mọc lên. Thị trường – khách thuê thì đấy rồi, bí kíp công nghệ tiên tiến chỉ cần bê quy mô nơi khác về thiết lập. Cái quan trọng nhất là vốn nóng để sau đấu thầu phải nộp tiền vào ngân sách luôn, lấy đất sạch về .Ông chủ Kiên làm thế nào mà giá bỏ thầu hơn 1.000 tỷ đồng, hôm sau cậu nhận được tiền từ ngân hàng nhà nước luôn. Giải ngân xong, doanh nghiệp nhận lại ngay đặt cọc của những người mua thuê đất, nhà xưởng với giá gấp mấy lần vốn khởi đầu. Tính ra, họ coi như mua khu công nghiệp chỉ cách TP TP HCM chưa đầy 100 km với giá 0 đồng. Kiên nghiễm nhiên thành CEO quản trị nó, ” Đấy, cái chính là phải được việc ” .Chúng tôi đang ăn sushi thì ông chủ Kiên gọi, bảo chiều có phó văn phòng tỉnh ghé thăm, nhớ chu đáo. Kiên vâng dạ liên tục, chưa kịp bỏ miếng cá hồi vào miệng, điện thoại thông minh của hắn lại đổ chuông. Trước khi thả tôi về lại văn phòng, cậu còn kịp san sẻ, chỉ khổ cho những công ty chưa đủ lọc lõi, ít quan hệ, nóng lòng lan rộng ra góp vốn đầu tư. ” Đầy ông còn lâu mới biết, làm giàu không khó nhưng phải có cách, nhiều triệu phú đất ấy, có phải vốn của họ đâu ” .” Làm giàu không khó ” là cụm từ của những ai biết cách mua rẻ bán đắt. Đó hoàn toàn có thể là dự án Bất Động Sản hạ tầng hay công nghiệp trọng điểm địa phương đã chốt trong quy hoạch, cần kiến thiết xây dựng nhanh theo nhiệm kỳ chỉ huy nào đó ; những dự án Bất Động Sản nhóm C ( nhóm nhà nước không cần nắm giữ ) cần thoái vốn theo kế hoạch hàng năm, một khu đất vàng đô thị được định giá thấp, một cánh đồng chuẩn bị sẵn sàng có đường cao tốc rạch đôi, hay một khu đất được nhà nước quy hoạch tăng trưởng như ở ba khu vực được yêu cầu làm đặc khu kinh tế tài chính .

Kiểu làm giàu đó được những nhà kinh tế thế kỷ 19 gọi là “tìm kiếm địa tô”. Địa tô không mang lại giá trị gia tăng cho nền kinh tế, nhưng cũng không xấu. Mọi khôn ngoan và nhanh nhạy trong kinh doanh đều xứng đáng được tưởng thưởng. Vấn đề là sự khôn ngoan để kiếm lời nhanh từ đất luôn có xu hướng đi liền với mối quan hệ kém minh bạch với một số cơ quan công quyền – bên nắm quy hoạch và đặc biệt có quyền thoái vốn hay thu hồi đất. Sự bùng nổ của ngành bất động sản, vì vậy, thường đi liền với chủ nghĩa thân hữu nhà nước: doanh nghiệp bắt tay với quan chức tha hóa để tìm đặc lợi.

Việc tịch thu đất để ” tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội vì quyền lợi vương quốc, công cộng ” là nội dung Điều 62, Luật Đất đai năm 2013. Đây là một trong những điểm được bàn cãi nhiều nhất như một điểm nghẽn chủ trương của luật Đất đai, vốn được Quốc hội phát hành và sửa đổi bốn lần kể từ năm 1987 .Với những khu đất ” sạch ” – không có tranh chấp hay thuộc về doanh nghiệp nhà nước – việc tịch thu thường diễn ra trôi chảy, như dự án Bất Động Sản bạn tôi đã nhận được. Xét cho cùng, dù trên danh nghĩa là ” ông chủ ” của đất công, người dân sẽ không phản ứng gì thái quá với ” tham nhũng đất ” bởi không có quyền lợi và nghĩa vụ trực tiếp. Nhưng khi nhà nước lấy danh nghĩa ” tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội ” để tịch thu đất của người dân, thì câu truyện lại trọn vẹn khác. ” Thu hồi “, xét về mặt ngôn từ, mang đặc thù cưỡng chế và xấu đi .Vấn đề không chỉ nằm ở cách dùng từ. Nhà nước phụng sự người dân, do đó việc can thiệp vào quyền sở hữu tài sản cần được hạn chế tối đa. Việc nhà nước đứng ra lấy đất của dân và giao lại cho doanh nghiệp, dù là ” vì tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội, vì quyền lợi vương quốc, công cộng ” vẫn xích míc với mục tiêu phụng sự cơ bản. Bởi nếu một khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế tài chính của một doanh nghiệp lớn mang lại quyền lợi, thì những shop tạp hóa, cơ sở kinh doanh thương mại nhỏ lẻ, hay ruộng lúa cũng mang lại quyền lợi. Ưu tiên quyền lợi của nhóm này hơn những nhóm khác là cách đối xử không công minh và dễ đẩy đến xung đột xã hội .Khi quyền lợi của hai nhóm – nhà góp vốn đầu tư và người dân – xích míc, thì phải để cho họ tự giải quyết và xử lý và thỏa thuận hợp tác với nhau. Nếu mức giá thu mua quá cao, nhà đầu tư sẽ tự xem xét và đưa ra quyết định hành động dựa trên triển vọng doanh thu của mình. Sự can thiệp của nhà nước vừa gây bất công, vừa tạo ra tín hiệu giả về hiệu suất cao của dự án Bất Động Sản, khi chính quyền sở tại ” bao cấp ” một phần bằng việc áp mức giá giải phóng mặt phẳng thấp hơn mức thực tiễn .Sẽ không ai gật đầu bị ” tịch thu ” đất với mức giá bèo bọt theo lao lý của nhà nước, để rồi doanh nghiệp bán lại với chênh lệch lên đến cả trăm lần. Kể cả khi giá ” tịch thu ” được tính theo giá ” thị trường “, thì thực tiễn mức giá thị trường đó là do người mua ( doanh nghiệp ) và người bán ( người dân ) quyết định hành động. Mọi cách thống kê giám sát khác đều không hoàn hảo nhất và như thực tiễn, đã đem tới rất nhiều tranh chấp .

Thêm vào đó, thẩm quyền quy định thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội theo Điều 62 đã được giao xuống cấp tỉnh. Nó đang ban cho chính quyền địa phương quá nhiều quyền lực, “dễ dẫn đến lạm quyền, làm hỏng cán bộ” như chia sẻ của một lãnh đạo Quốc hội hai năm trước. Số cán bộ từ cao xuống thấp ngã ngựa bởi sai phạm liên quan đến đất đai tăng mạnh trong vài năm qua.

Để không ” làm hỏng cán bộ ” và tạo ra thực trạng bất công chủ trương, tôi cho rằng Luật Đất đai sửa đổi lần tới chỉ nên gói gọn quyền tịch thu đất Giao hàng mục tiêu bảo mật an ninh – quốc phòng, hoặc khi có hành vi vi phạm pháp lý về đất đai. Một nhà nước càng tăng trưởng thì càng phải giảm can thiệp vào những hoạt động giải trí dân sự thường thì. Những mảnh đất đang thuộc quyền quản trị của nhà nước – như những xí nghiệp sản xuất sắp sơ tán – cần được ưu tiên cho khoảng trống công cộng. Suy cho cùng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế tài chính cũng là để tạo ra thịnh vượng chung cho toàn thể nhân dân. Sự giàu có đi kèm với bất mãn và bất bình đẳng xã hội không phải là thứ đáng mong ước .Để đi nhanh, chính quyền sở tại hoàn toàn có thể đi một mình. Nhưng để đi xa, chính quyền sở tại luôn cần sự sát cánh của dân .

Nguyễn Khắc Giang